II SA/Lu 971/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-06-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiprzyłącze wodociągoweprzyłącze kanalizacyjnewspółwłasność nieruchomościpostępowanie administracyjneustalenia faktyczneurządzenie budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i brak ustaleń faktycznych.

Sprawa dotyczyła skargi E. i J. K. na decyzję odmawiającą nakazu rozbiórki przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego, wykonanego przez innych współwłaścicieli nieruchomości bez ich zgody. Organy administracji uznały, że przyłącze jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym, co wyklucza zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazuje stosowanie art. 51. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego z powodu braku niezbędnych ustaleń faktycznych dotyczących pozwolenia na budowę i zgodności wykonanych robót z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę E. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wydania nakazu rozbiórki przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do budynku mieszkalnego. Przyłącze zostało wykonane przez innych współwłaścicieli nieruchomości bez zgody skarżących. Organy administracji uznały, że przyłącze stanowi urządzenie budowlane, a nie obiekt budowlany, co uniemożliwia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego (samowola budowlana) i nakazuje stosowanie art. 51 Prawa budowlanego. Sąd uznał jednak, że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 §1, 80 KPA) oraz Prawa budowlanego. Kluczowym zarzutem było stwierdzenie przez organy, że inwestorzy spełnili nałożone obowiązki i wykonali roboty zgodnie z warunkami technicznymi, mimo braku w aktach sprawy dokumentacji potwierdzającej te ustalenia, a także brak informacji o postępowaniu w sprawie pozwoleniu na budowę czy zgłoszeniu. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie zapadło bez dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przyłącze kanalizacyjne i wodociągowe do budynku mieszkalnego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, lecz urządzeniem budowlanym.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że wykonanie urządzenia budowlanego (przyłącza) w istniejącym obiekcie budowlanym nie jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, co oznacza, że zastosowanie powinien mieć art. 51 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

prawo budowlane art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

prawo budowlane art. 51 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

prawo budowlane art. 3 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

prawo budowlane art. 3 § 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej (art. 7, 77 §1, 80 KPA). Organy nie poczyniły niezbędnych ustaleń faktycznych dotyczących posiadania pozwolenia na budowę przyłącza lub wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania czynności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak dokumentacji potwierdzającej spełnienie przez inwestorów nałożonych obowiązków.

Godne uwagi sformułowania

przyjęcie tego poglądu nie oznacza jednak, że wykonanie przyłącza jako samodzielnego urządzenia budowlanego i doprowadzenie go do już istniejącego obiektu nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia rozstrzygnięcie sprawy zapadło bez dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych

Skład orzekający

Anna Kwiatek

sprawozdawca

Danuta Małysz

przewodniczący

Ewa Gdulewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących urządzeń budowlanych (przyłączy) oraz znaczenie ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnie wybudowanego przyłącza w kontekście współwłasności nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są prawidłowe ustalenia faktyczne w postępowaniu administracyjnym, nawet w przypadku kwestii technicznych jak przyłącza budowlane. Ilustruje też konflikt między współwłaścicielami.

Samowolne przyłącze na działce: Sąd uchyla decyzję, wskazując na błędy proceduralne organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 971/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /sprawozdawca/
Danuta Małysz /przewodniczący/
Ewa Gdulewicz
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, 77 par.1, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art.48, art.51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art.97 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit.a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz, NSA Anna Kwiatek (spr.), Protokolant st. ref. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi E. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]. nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania E. i J. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmawiającą wydania nakazu rozbiórki przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce Nr 842/2 w P. przy ul. S., wykonanego przez M.K. i R.W.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że przyłącze kanalizacyjne i wodociągowe do budynku mieszkalnego na działce stanowiącej współwłasność wykonane zostało przez inwestorów (bez zgody pozostałych współwłaścicieli) i protokolarnie odebrane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w dniu 14 października 1999r. Organ stwierdził, że inwestorzy spełnili wszystkie nakazy nałożone przez organ administracji achitektoniczno-budowlanej, który stwierdził wykonanie przyłączy zgodnie z warunkami technicznymi, a PWIK umożliwił korzystanie z tych przyłączy.
Organ odwoławczy przywołał definicję obiektu budowlanego i urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym, zawarte w art. 3 pkt 1 lit. a i art. 3 pkt 9 prawa budowlanego i wskazał, że przyłącze funkcjonalnie związane z budynkiem mieszkalnym nie jest obiektem budowlanym, lecz urządzeniem budowlanym, stąd nawet uznanie, że wykonane zostało samowolnie, wyklucza możliwość zastosowania art. 48 prawa budowlanego, czego domagali się odwołujący, a przesądza o konieczności zastosowania art. 51 prawa budowlanego.
Zdaniem organu, sam fakt braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 48 prawa budowlanego, a w sytuacji, gdy roboty budowlane nie mają charakteru samowoli budowlanej organy administracji nie powinny dokonywać oceny ich skutków, gdyż w takiej sytuacji może być ona dokonana na podstawie przepisów prawa cywilnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. i J. K. wnosili o uchylenie decyzji jako wydanych z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów prawa budowlanego przez co sankcjonuje samowolę budowlaną i narusza interesy skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 §1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają, po dniu 1 stycznia 2004r. rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 , Nr 153, poz. 1270).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa skutkującym naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt OPS 20/99 (ONSA 2000 Nr 4, poz. 133), że wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego), o którym mowa w art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego. Przyjęcie tego poglądu nie oznacza jednak, że wykonanie przyłącza jako samodzielnego urządzenia budowlanego i doprowadzenie go do już istniejącego obiektu nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jak stwierdził w swej decyzji organ I instancji. Stwierdzenie to jest zresztą sprzeczne z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, a nie jej umorzeniem z powodu braku prawem regulowanego przedmiotu.
W sprawie bezsporne jest jedynie, że inwestorzy wybudowali przyłącze kanalizacyjne i wodociągowe do budynku mieszkalnego położonego na działce 842/2 stanowiącej współwłasność skarżących. Z przekazanych sądowi akt administracyjnych (karta 109 – I instancji oraz karta 14 – II instancji ) nie wynika, czy inwestorzy dysponowali pozwoleniem na budowę przyłącza do budynku mieszkalnego i na podstawie jakich ustaleń faktycznych organy uznały, że roboty budowlane w tym zakresie były samowolne, skoro o toczącym się od dnia 18 kwietnia 2002 r. postępowaniu w sprawie niniejszej (k.60 akt I instancji) nie informowano inwestorów i nie czyniono w jego toku żadnych ustaleń faktycznych.
Wobec braku w aktach sprawy jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej, by na inwestorów nakładany był obowiązek dokonania czynności pozwalających na ocenę zgodności wykonanych robót z prawem, dowolnym jest zawarte w decyzjach stwierdzenie, że inwestorzy nakazane czynności wykonali, co zdaniem organów uzasadniało odmowę wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.
Brak dokumentacji (materiałów dowodowych) w tym zakresie był również przyczyną uchylenia decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. S., a to wyrokiem NSA z dnia 17 maja 2001r. – sygn. akt II SA/Lu 214/00.
Skoro organ nadzoru budowlanego nie ustalił, że inwestorzy dysponowali pozwoleniem na budowę przedmiotowego przyłącza oraz, że wydana była wobec nich decyzja nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, to stwierdzić należało, że rozstrzygniecie sprawy zapadło bez dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, pozwalających na odmowę wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Wskazać również należy, że okoliczność wydania ostatecznej decyzji dotyczącej odmowy wstrzymania robót budowlanych przedmiotowego przyłącza z uwagi na ich zakończenie (k.2 akt I instancji), pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI