II SA/LU 97/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki akcyjnej na decyzję nakazującą rozbiórkę konstrukcji z kontenerów morskich służącej jako nośnik reklamy, uznając ją za budowlę wzniesioną bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie objętym zakazem zabudowy.
Spółka akcyjna zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę konstrukcji z ośmiu kontenerów morskich, służącej jako nośnik reklamy. Skarżąca argumentowała, że kontenery nie są obiektem budowlanym ani wyrobem budowlanym, a jedynie zmagazynowanym sprzętem. Organy nadzoru budowlanego uznały konstrukcję za budowlę (wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe) wymagającą pozwolenia na budowę, którego spółka nie posiadała. Dodatkowo, obiekt znajdował się na terenie objętym zakazem zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi [...] Spółki Akcyjnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego – konstrukcji z ośmiu kontenerów morskich, na których eksponowana była reklama. Obiekt znajdował się na działce oznaczonej symbolem RP (tereny upraw polowych bez prawa zabudowy). Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały sporne kontenery jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, będącą wolnostojącym, trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym. Podkreślono, że o trwałym związku z gruntem decydują parametry obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa, a nie tylko technologia posadowienia. Wskazano, że konstrukcja, ze względu na swoje rozmiary i sposób posadowienia na płytach betonowych, stanowiła całość użytkową i była trwale związana z gruntem, co wymagało pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził brak możliwości legalizacji inwestycji ze względu na jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał zakaz zabudowy na przedmiotowej działce. Skarżąca spółka argumentowała, że kontenery nie są obiektem budowlanym, ponieważ nie zostały wzniesione z wyrobów budowlanych w rozumieniu rozporządzenia UE, służą celom transportowym i nie są trwale związane z gruntem. Kwestionowała również kwalifikację obiektu jako budowli i powoływała się na art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę instalowanie tablic i urządzeń reklamowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że sporne roboty polegające na wykonaniu konstrukcji z kontenerów należy zakwalifikować jako budowę budowli w rozumieniu Prawa budowlanego. Podzielono stanowisko organów, że o trwałym związku z gruntem decydują parametry obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa, a nie technologia wykonania fundamentu. Sąd podkreślił, że konstrukcja była nośnikiem reklamowym o dużych wymiarach, stwarzającym zagrożenie bezpieczeństwa, co pozwalało na uznanie jej za budowlę. Sąd wyjaśnił również, że art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do budowli, a jedynie do instalowania tablic i urządzeń reklamowych, podczas gdy w tej sprawie doszło do budowy obiektu od podstaw. Sąd potwierdził również, że niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (zakaz zabudowy) uniemożliwiała legalizację budowy. Sąd odniósł się także do kwestii użycia wyrobów budowlanych, wskazując, że definicja z rozporządzenia UE nie jest kryterium kwalifikacji obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, taka konstrukcja stanowi budowlę (wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe) w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zwłaszcza ze względu na swoje rozmiary, masę i względy bezpieczeństwa, co wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że o trwałym związku z gruntem decydują parametry obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa, a nie tylko technologia posadowienia. Konstrukcja z kontenerów, będąca nośnikiem reklamowym o dużych wymiarach, stwarza zagrożenie i nie może być łatwo przemieszczona, co kwalifikuje ją jako budowlę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
Prawo budowlane art. 3 § pkt 1, 3, 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicje 'obiektu budowlanego', 'budowli' oraz 'budowy'.
Prawo budowlane art. 48 § ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Konsekwencje budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia; możliwość legalizacji.
Prawo budowlane art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Zasada prowadzenia robót budowlanych na podstawie pozwolenia lub zgłoszenia.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymóg zgłoszenia dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych.
Prawo budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych (nie dotyczy budowli).
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
Rozporządzenie 305/2011 art. 2 § pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 305/2011
Definicja 'wyrobu budowlanego'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konstrukcja z kontenerów morskich stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowla została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt znajduje się na terenie objętym zakazem zabudowy, co uniemożliwia jego legalizację. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do budowli.
Odrzucone argumenty
Kontenery nie są obiektem budowlanym, ponieważ nie są wzniesione z wyrobów budowlanych w rozumieniu rozporządzenia UE. Kontenery nie są trwale związane z gruntem. Obiekt jest urządzeniem reklamowym, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
o fakcie czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje technologia wykonania fundamentu już same jego rozmiary wskazują na to, że musiał być wykonany przy użyciu ciężkiego sprzętu, w sposób zorganizowany, co pozwala na uznanie, że choć nie zawiera innych elementów budowlanych (betonowych, metalowych), jest obiektem wykonanym 'z użyciem wyrobów budowlanych' Definicja 'wyrobu budowlanego' zawarta w omawianym rozporządzeniu została sformułowana dla potrzeb ustalania i kontrolowania - ze względów bezpieczeństwa - obrotu wyrobami (produktami) wykorzystywanymi w budownictwie. Definicja ta nie może być więc traktowana jako kryterium kwalifikacji danego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
sędzia
Jerzy Parchomiuk
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów reklamowych jako budowli, znaczenie trwałości związania z gruntem, wpływ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na legalizację samowoli budowlanej, interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obiektów budowlanych i wyrobów budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku konstrukcji z kontenerów morskich, ale zasady interpretacji przepisów Prawa budowlanego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nietypowego wykorzystania kontenerów morskich jako budowli reklamowej i stanowi przykład zastosowania przepisów Prawa budowlanego do nowoczesnych form konstrukcji. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie planów zagospodarowania przestrzennego.
“Kontenery morskie jako budowla? Sąd wyjaśnia, kiedy reklama wymaga pozwolenia na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 97/19 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3034/19 - Wyrok NSA z 2022-10-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 3 pkt 1, 3, 6, art. 48, art. 28, art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U.UE.L 2011 nr 88 poz 5 art. 2 pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w T. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej "k.p.a." w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane" utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] października 2018 r., znak:[...].[...]/18, nakazującej inwestorowi [...]. rozbiórkę obiektu budowlanego (kontenerów), na którym eksponowana jest treść reklamy, usytuowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości W. P. gm. P..
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Rejon w C..
Podczas oględzin w dniu [...] maja 2018 r. stwierdzono, że na działce nr [...], położonej w miejscowości W. P. gm. P. ustawione są kontenery morskie typu 40HC, w dwóch rzędach, po cztery w każdym, połączone ze sobą za pomocą systemowych zapięć tzw. "twist lock"; konstrukcja znajduje się w odległości ok. 22 m od krawędzi jezdni drogi serwisowej. Każdy kontener posiada wymiary 2,40 m x 12,25 m i wysokość 2,90 m. Kontenery zostały urządzone na działce na przełomie stycznia i lutego 2018 r. W dniu tych oględzin były one zmagazynowane i nie pełniły żadnej funkcji, dlatego organ I instancji uznał, że nie mają one cech budynku, obiektu małej architektury, budowli, czy obiektu tymczasowego. W związku z tym organ decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. umorzył postępowanie, jednak następnie decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., gdyż w toku postępowania odwoławczego ustalono, że kontenery służą jako konstrukcja nośna reklamy.
W związku z tym, organ I instancji w dniu [...] września 2018 r. ponownie przeprowadził oględziny, podczas których potwierdził, że sporne kontenery przeznaczone zostały jako konstrukcja nośna reklamy, gdyż na tej konstrukcji zamocowano baner reklamowy dwustronny. Kontenery usytuowane zostały na płytach betonowych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji przyjął, że obiekt ten stanowi "budowlę" w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a zatem jego budowa wymagała pozwolenia, którego inwestor nie posiadał. Organ stwierdził jednocześnie brak możliwości legalizacji inwestycji na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, ze względu na jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...].12.2001 r. i uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P.. Zgodnie bowiem z przepisami planu, działka na której znajduje się sporne urządzenie reklamowe usytuowana jest na terenie oznaczonym symbolem RP tj. tereny upraw polowych bez prawa zabudowy.
W związku z tym decyzją z dnia [...] października 2018 r. organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi rozbiórkę spornego obiektu.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka [...] podnosiła, że sporne kontenery nie stanowią obiektu budowlanego, ani urządzenia reklamowego. Nie są użytkowane, a zostały jedynie zmagazynowane, nie pełnią więc żadnej funkcji pozwalającej zakwalifikować je jako obiekt budowlany służący określonym celom (w tym również celom reklamowym). Umieszczone natomiast na obiekcie osłony nie służą celom reklamowym i nie czynią z niego urządzenia reklamowego.
Organ odwoławczy nie uwzględnił tych argumentów i wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko tego organu, że sporny obiekt jest "budowlą" będącą wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, w związku z czym jest też "obiektem budowlanym" w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, podlegającym reglamentacji Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że istnieją dwa rodzaje urządzeń reklamowych, tj. budowle z w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego czyli "wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę oraz tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi (por. wyroki NSA z 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 680/07 i II OSK 681/07). W ocenie organu odwoławczego sporny obiekt jest budowlą, a nie "zainstalowaną" konstrukcją. Pojęcie "instalowanie" jest przez ustawodawcę używane w Prawie budowlanym zawsze w sposób zakładający związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem np. instalowanie krat na obiektach budowlanych, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 2 pkt 14 i 15), a nie instalowaniem na gruncie (por. wyrok NSA z 25 maja 2007 r., sygn. akt II OKS 754/06). Sporny obiekt nie został natomiast zainstalowany na innym obiekcie, tylko został skonstruowany od podstaw jako samodzielny obiekt.
Zdaniem organu jest więc to budowla, czyli wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Takiej kwalifikacji – zdaniem organu odwoławczego- nie stoi na przeszkodzie to, że kontenery mają zawieszenia umożliwiające ich przemieszczanie. W świetle powołanego przez organ orzecznictwa sądowo-administracyjnego o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, ani technika, w jakiej tego dokonano, czy technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Zdaniem organu, sporne urządzenie jest konstrukcją reklamową trwale związaną z gruntem, gdyż świadczy o tym jego wielkość (8 kontenerów o wymiarach 2,40 m x 12,25 m i wysokości ok. 2,90 m) oraz posadowienie na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a także to, że stalowe kontenery ustawione są na płytach betonowych. Kontenery zostały użyte jako fundament urządzenia reklamowego, gdyż za fundament należy rozumieć nie tylko podstawę budowli wykonaną z betonu, czy innych materiałów budowlanych, ale każdą dolną część obiektu stanowiącą podstawę konstrukcyjną osadzoną na gruncie lub w gruncie. Bez znaczenia jest okoliczność, czy kontenery użyte do urządzenia reklamowego mogą być użyte do transportu przewożonych towarów, bowiem nie wyklucza to uznania ich za obiekt poddany regulacjom ustawy Prawa budowlanego. Jednocześnie zastosowanie kontenerów nie było związane ze zwykłym ich przeznaczeniem, lecz służyło wyłącznie jako podstawa konstrukcyjna nośnika reklamowego. Istotny dla klasyfikacji obiektu jest sposób posadowienia na gruncie i charakter poszczególnych elementów konstrukcji. Zastosowana konstrukcja spornego urządzenia reklamowego tworzy całość, którą należało zakwalifikować jako obiekt budowlany wymieniony w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na którego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie posiadał.
Jednocześnie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o braku podstaw do zalegalizowania budowy ze względu na jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka [...] wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając ich wydanie z naruszeniem:
1) przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa (postępowanie było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć), art. 7, 77 § 1 i 80 w związku z art. 15 i 105 § 3 kpa poprzez nierozważenie okoliczności wynikających z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 305/2011
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 i 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w związku z art. 2 pkt 1 rozporządzenia 305/2011 poprzez przyjęcie, że zespół kontenerów, który nie został wzniesiony z wyrobów budowlanych, stanowi obiekt budowlany, a w takiej sytuacji nie było wymagane pozwolenie na budowę, a w konsekwencji nie było podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącej, przedmiotem sprawy są "kontenery" , które nie mogą być uznane za obiekt budowlany zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż nie stanowią "budynku, budowli bądź obiektu małej architektury", który byłby "wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych".
Po pierwsze, kontenery nie są wyrobami budowlanymi, gdyż zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] "wyrób budowlany - oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych" (art. 2 pkt 1). Sporne kontenery służą natomiast do celów transportowych tj. do przewożenia transportu ładunków przede wszystkim drogą morską, nie można więc ich uznać za wyroby budowlane.
Po drugie, kontenery nie stanowią budynku ani obiektu małej architektury.
Po trzecie, kontenerów nie można zakwalifikować jako budowali, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż nie można ich uznać za "wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe". Nie spełniają one bowiem warunku trwałego związania z gruntem. Skarżąca powołując się na orzecznictwo podniosła, że "jeśli obiekt kontenerowy posadowiony został na bloczkach betonowych ułożonych bezpośrednio na gruncie, nie ma jakiegokolwiek umocowania i zakotwienia w postaci fundamentu, to nie można uznać, że jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego". Związany trwale z gruntem jest budynek, którego nie można odłączyć bez uszkodzenia jego konstrukcji. Trwałe "przymocowanie" kontenera myjni do fundamentu masą własną ("i siłą grawitacji") nie jest trwałym związaniem z gruntem. Taki pogląd wynika z przepisów art. 47 i 48 kodeksu cywilnego dotyczących części składowych gruntu. W świetle tych przepisów, których treść skarżąca przytoczyła, przedmiot połączony z rzeczą dla chwilowego użytku nie stanowi jej części składowej, choćby nawet w wyniku odłączenia przedmiot ten lub rzecz, do której został on dołączony, miały ulec na skutek odłączenia, uszkodzeniu lub istotnej zmianie. (...) Określenie "chwilowy" użytek nie oznacza użytku krótkotrwałego; może on być nawet długi, byleby tylko z okoliczności wynikało, że zgodnie z wolą i zamiarem osób zainteresowanych nie chodzi o połączenie na stałe. W niniejszej sprawie nie zachodzą natomiast okoliczności świadczące o zamiarze trwałego połączenia spornych kontenerów z gruntem.
Skarżąca wskazała również na brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, nawet gdyby podzielić stanowisko organu, że kontenery stanowią "urządzenie reklamowe będące budowlą" – brak takiego obowiązku wynika z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zakwalifikowanie danego urządzenia reklamowego do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy ("wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe") nie pociąga za sobą obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ustawodawca nie zawarł w ustawie zastrzeżenia, że wszystkie budowle, czy wszystkie obiekty trwale związane objęte są zawsze obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Gdyby ustawodawca zamierzał wyłączyć wszystkie budowle, bądź też tylko urządzenia reklamowe trwale powiązane z gruntem spod działania art. 29 – 30 Prawa budowlanego, zawarłby w ustawie stosowną normę prawną. Jednocześnie kwestia kwalifikacji danego urządzenia reklamowego jako budowli jest obojętne dla ustalenia, czy jest ono objęte zastosowaniem art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten nie odnosi się do pojęcia "budowli".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą jest, że prowadzenie robót budowlanych jest możliwe jedynie na podstawie pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Wynika to z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Tylko w sytuacji, gdy realizowane roboty nie stanowią robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, nie jest wymagane zgłoszenie, ani pozwolenie.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy zrealizowane roboty polegające na wykonaniu konstrukcji z kontenerów, stanowią roboty budowlane.
W ocenie Sądu rację mają organy nadzoru budowlanego obu instancji, że sporne roboty należało zakwalifikować jako "budowę budowli", o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Przepis art. 3 pkt 6 tej ustawy stanowi, że przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu; z kolei "obiekt budowlany" to (art. 3 pkt 1) budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, a "budowla (art. 3 pkt 3) to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, (...) fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową".
Niewątpliwie sporna konstrukcja techniczna powstała od podstaw, została wiec "wybudowana" w rozumieniu przytoczonego art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Wbrew zarzutom skargi zasadnie organ odwoławczy potraktował ją jako budowlę. Sąd w składzie niniejszym podziela w tej kwestii stanowisko sądów administracyjnych wyrażone w powołanych przez organ orzeczeniach, że o fakcie czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje technologia wykonania fundamentu (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1361/08, z dnia 23 czerwca 2006 r., z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1233/09, z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10, z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 427/10, z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 647/10, z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 712/10, z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1302/10, z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2117/10, wyrok NSA z dnia 10 maja 2013 r. o sygn. akt II OSK 39/12) Takie parametry jak wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolno stojący trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym.
Nie ulega wątpliwości, że sporna konstrukcja jest nośnikiem reklam. Jest ponadto konstrukcją o dużych wymiarach, która z tego powodu może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa dla osób i mienia znajdujących się w jej pobliżu i nie można jej przemieścić w inne miejsce bez użycia specjalistycznego sprzętu. Już tylko to pozwala na przyjęcie, że jest to budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Dodać należy, że przepis ten do "budowli" zalicza wiele różnych konstrukcji, obiektów, urządzeń, a wyliczenie to nie ma charakteru zamkniętego, tylko przykładowe. Z przepisu tego wynika, że o zakwalifikowaniu danego urządzenia jako budowli decyduje w każdym wypadku to, czy jest to urządzenie stanowiące odrębną pod względem technicznym całość użytkową. Przepis ten bowiem wprost nakazuje za "budowlę" uznawać wszelkie "urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Nie ulega wątpliwości, że sporna konstrukcja jest takim urządzeniem, tworzącym całość użytkową. Jest więc budowlą, niezależnie od tego, czy potraktować ją jako "urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem", czy jako "urządzenie tworzące całość użytkową".
W świetle powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że wybudowanie takiej budowli mogło nastąpić wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę.
Trafnie podnosi skarżąca, że w sprawie nie miał zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż nie odnosi się on do budowli. Z treści tego przepisu wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych (...), zaś bezspornie skarżąca wykonała – jak wyżej wyjaśniono - roboty polegające na budowie (od podstaw) spornego urządzenia, a nie na instalowaniu reklamy na innym urządzeniu bądź obiekcie. Ubocznie należy podnieść, że w odniesieniu do instalowania urządzeń reklamowych wymagane jest zgłoszenie (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), którego skarżąca również nie dokonała.
W związku z powyższym zasadnie organ badał możliwość zalegalizowania spornego obiektu, a więc w pierwszej kolejności oceniał czy jego realizacja jest dopuszczalna w miejscowym w planie zagospodarowania przestrzennego. Obowiązek dokonania takiej oceny wynika z art. 48 ust. 2, a także z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, które stanowią, że organ nadzoru budowlanego może zalegalizować budowę, zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na wznowienie (niezakończonych) robót budowlanych, tylko w razie stwierdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rację mają organy obu instancji w niniejszej sprawie, że sporny obiekt budowlany został usytuowany w terenie, na którym obowiązuje zakaz zabudowy. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...].12.2001 r. i uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P., działka na której znajduje się sporne urządzenie reklamowe usytuowana jest na terenie oznaczonym symbolem RP tj. tereny upraw polowych bez prawa zabudowy. Niezgodność inwestycji z planem miejscowym oznacza, że niedopuszczalne było zalegalizowanie spornej budowy.
Wbrew zarzutom, zakwalifikowaniu spornej konstrukcji technicznej jako obiektu budowlanego nie stoi na przeszkodzie wskazany w art. 3 pkt 1 wymóg wykonania takiego obiektu z użyciem wyrobów budowlanych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że już same jego rozmiary wskazują na to, że musiał być wykonany przy użyciu ciężkiego sprzętu, w sposób zorganizowany, co pozwala na uznanie, że choć nie zawiera innych elementów budowlanych (betonowych, metalowych), jest obiektem wykonanym "z użyciem wyrobów budowlanych" (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2016 r., II SA/Gd 625/15). Pojęcia "wyrobów budowlanych", użytego w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie należy przy tym utożsamiać z pojęciem "wyrobu budowlanego" zdefiniowanym w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.U.UE.L.2011.88.5). Jak wynika z preambuły tego rozporządzenia, jego celem jest wprowadzenie ujednoliconych ocen wyrobów budowlanych dla zapewniania projektowania i wykonywania obiektów budowlanych w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi, zwierząt domowych ani mienia oraz niewywierający szkodliwego wpływu na środowisko. Usunięcie przeszkód technicznych w dziedzinie budownictwa możliwe jest wyłącznie poprzez ustanowienie zharmonizowanych specyfikacji technicznych służących do oceny właściwości użytkowych wyrobów budowlanych. Te zharmonizowane specyfikacje techniczne powinny obejmować badania, obliczenia i inne środki zdefiniowane w normach zharmonizowanych oraz w europejskich dokumentach oceny do celów oceny właściwości użytkowych w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk wyrobów budowlanych. Przepis art. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, który stanowi, że "wyrób budowlany" oznacza "każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych", nie oznacza, że za obiekt budowlany można uznać tylko taki obiekt, który został wykonany z "wyrobów budowlanych" w rozumieniu tego przepisu. Wykładnia celowościowa przepisów tego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że każdy wyrób budowlany wprowadzany do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych, musi spełniać określone (zharmonizowane) normy bezpieczeństwa. Definicja "wyrobu budowlanego" zawarta w omawianym rozporządzeniu została sformułowana dla potrzeb ustalania i kontrolowania - ze względów bezpieczeństwa - obrotu wyrobami (produktami) wykorzystywanymi w budownictwie. Definicja ta nie może być więc traktowana jako kryterium kwalifikacji danego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodzić się należy z poglądem, że "okoliczność zdefiniowania obiektu budowlanego jako budynku, budowli bądź obiektu małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesionego z użyciem wyrobów budowlanych nie oznacza, że na przeszkodzie do uznania danego obiektu za obiekt budowlany może stać użycie do jego wykonania materiałów, które temu celowi nie powinny służyć. Użycie do budowy obiektu materiałów, które nie spełniają odpowiednich norm lub nie posiadają wymaganych właściwości technicznych może natomiast stać na przeszkodzie do dopuszczenia tak wykonanego obiektu budowlanego do użytkowania" (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2019 r., II SA/Sz 1090/18).
Ponadto nawet jeśli uznać, że sporna konstrukcja nie jest budowlą, to i tak jej usytuowanie nie byłoby dopuszczalne na działce nr [...] w miejscowości W. P. ze względu na wyraźny zakaz zabudowy przewidziany w planie miejscowym. Plan miejscowy, jako akt prawa miejscowego należy do prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je ustanowił (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), a więc obowiązuje wszystkie podmioty na danym terenie. Dlatego niezależnie od zakwalifikowania spornej konstrukcji i tak podlegałaby ona rozbiórce jako niedopuszczalna w tym miejscu.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ zasadnie nakazał rozbiórkę spornego obiektu, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI