II SA/Lu 963/03

II SA/Lu 963/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski
Maria Wieczorek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 1998 nr 57 poz 365
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant st. sekr. Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. F. L. S. A. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółka Akcyjna w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu z dnia [...] maja 1999 r. dotyczącej rejestracji jako samochodu ciężarowego pojazdu marki Honda Civic 1.4 KAT o numerze nadwozia [...] i numerze silnika [...] – utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] maja 1999 r. wydano z upoważnienia Starosty decyzję, którą zarejestrowano przedmiotowy samochód jako pojazd ciężarowy. Następnie w dniu [...] listopada 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1999 r., a w dniu [...] kwietnia 2003 r. decyzją znak: [...] odmówiło uchylenia dotychczasowej decyzji, tj. decyzji ostatecznej znak: [...] z dnia [...] listopada 2002 r.
W związku z tym [...] Spółka Akcyjna złożył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że odmówiono uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na niezaprezentowanie przez [...] swego stanowiska i argumentów.
W odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] czerwca 2003 r. decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ zauważył, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczy sprawy już rozstrzygniętej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które odmówiło uchylenia własnej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej Starosty w przedmiocie rejestracji jako samochodu ciężarowego przedmiotowego pojazdu.
Zdaniem organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] Spółki Akcyjnej nie wnosi do akt sprawy żadnych dowodów oraz nie podnosi żadnych argumentów, które nie były znane w dacie orzekania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] Spółka Akcyjna w dniu [...] lipca 2003 r. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracając się o uchylenie decyzji i podtrzymując argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego i oparło się na rodzących wątpliwości przepisach prawa oraz na orzeczeniach sądowych zapadłych po wydaniu decyzji o zarejestrowaniu pojazdu jako ciężarowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył, co następuje:
Dokonując zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego i proceduralnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do złożonej przez skarżącego skargi w świetle wyżej przytoczonego przepisu przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w przedmiotowej sprawie jest kwestia legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak [...] z dnia [...] wydanej w trybie art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego czyli w trybie tzw. prawa remonstrancji.
Zgodnie z art. 127 § 3 kodeksu "od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji". Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 kodeksu, jest szczególnym, noszącym cechy odwołania środkiem zaskarżenia od decyzji wydanej przez ministra i samorządowe kolegium odwoławcze. Uruchamia tryb weryfikacji tej decyzji zobowiązując organ, który poprzednio tę sprawę rozstrzygał, do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej sprawy co do jej istoty. W konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy zapada merytorycznie nowe rozstrzygnięcie, w którym organ administracji opiera się na powtórnie przeanalizowanym stanie faktycznym i prawnym sprawy uwzględniającym zmiany w przepisach prawnych, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od orzekania wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy (por. Borkowski, Glosa do wyroku SN z dnia 17 kwietnia 1997 r., III RN 12/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt II SA 1147/01, LEX nr 53439; Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 1996 r., sygn. akt III AZP 23/95, OSP 1996/12 poz. 219).
W przedmiotowej sprawie złożony w trybie art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego wniosek [...] Spółki Akcyjnej dotyczył utrzymania w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003 r. w przedmiocie odmówienia uchylenia decyzji unieważniającej decyzję o zarejestrowaniu pojazdu. Zatem przedmiotem zainteresowania wnioskującego oraz organu rozpatrującego wniosek było rozstrzygnięcie co do istoty sprawy dotyczącej decyzji o stwierdzeniu nieważności innej decyzji; toteż owego stwierdzenia nieważności dotyczył analizowany stan faktyczny i prawny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło więc ponownie sprawę decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. i na podstawie analizy stanu faktycznego oraz stanu prawnego utrzymało ją w mocy jako podjętą zgodnie z przepisami regulującymi tę materię.
Materia dopuszczenia pojazdów do ruchu na drogach publicznych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rejestracji pojazdów została uregulowana w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.).
Z przepisów tej ustawy wynika, że zgodnie z art. 71 tej ustawy pojazd samochodowy jest dopuszczony do ruchu, jeżeli odpowiada warunkom technicznym określonym w art. 66 ustawy i jest zarejestrowany, a dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny. Rejestracji dokonuje się na podstawie wymienionych w ustawie dokumentów, wśród których są: wyciąg ze świadectwa homologacji (albo odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji) lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany (art. 72 ust. 1 ustawy).
W ustawie uregulowano również zasady postępowania w przypadku zmian danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy - właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nie przekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu oraz o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zmianami danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym są m.in. zmiany powodujące zmianę przeznaczenia pojazdu z osobowego na ciężarowy.
Zmian związanych z pojazdem dotyczy również art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w myśl którego w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część, przy czym stosownie do ust. 2 tego przepisu za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów.
Przepisy dotyczące zmian w pojeździe znajdowały się również w obecnie uchylonym, lecz obowiązującym w dniu 10 maja 1999 r. rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 1998 r. Nr 57, poz. 365). W § 13 ust. 1 tego rozporządzenia umieszczono katalog dokumentów wymaganych przy składaniu zawiadomienia o zmianie danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, wynikających z wymiany nadwozia, podwozia lub silnika w pojeździe zarejestrowanym. W przypadku natomiast zawiadamiania o zmianie innych danych technicznych pojazdu zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, do zawiadomienia dołącza się dokument (dokumenty) potwierdzający, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów (§ 13 ust. 2 tego rozporządzenia).
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu [...] maja 1999 r. jako samochód osobowy przez Starostwo Powiatowe na właścicieli E. B. i R. P., a następnie po dokonaniu w nim zmian polegających na zdemontowaniu tylnej półki i zamontowaniu przegrody siatkowej za tylnym rzędem siedzeń, oddzielającej część ładunkową od pasażerskiej i po przedstawieniu starostwu na potwierdzenie tych zmian oceny technicznej pojazdu oraz zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, przerejestrowany w dniu [...] maja 1999 r. na samochód ciężarowy.
Odnosząc się do analizowanej przez skarżącego kwestii rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w decyzji z dnia [...] maja 1999 r., które było powodem późniejszego stwierdzenia nieważności tej decyzji, bezsporne jest w świetle przytoczonych powyżej przepisów art. 68 ust. 2 i ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, że producentem nowego typu pojazdu samochodowego jest m.in. podmiot, który dokonał montażu lub zabudowy pojazdu, w tym podmiot, który wprowadził zmiany w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części, wpływające na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji. Konsekwencją powyższego jest obowiązek wynikający z art. 68 ust. 1 ustawy nałożony na producentów i importerów uzyskania na ten pojazd świadectwa homologacji typu, wydanego przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Obowiązek taki wynika również z przytoczonej wyżej jednoznacznej dyspozycji przepisu art. 68 ust. 9 ustawy.
Wobec powyższego podmiot, który dokonał wyżej opisanych zmian, należy uznać za producenta pojazdu samochodowego w rozumieniu art. 68 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z czym był on obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji poświadczające przeznaczenie ciężarowe pojazdu.
Ciążył na nich również inny obowiązek. Zgodnie bowiem z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym byli obowiązani zawiadomić w terminie nie przekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Skoro w dowodzie rejestracyjnym znajduje się określenie, że dany samochód jest osobowy (ciężarowy), to zmiana w pojeździe skutkująca zmianą tego określenia spełnia przesłanki przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2. Potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2002 r. (II SA/Kr 3230/2001, niepubl.), w myśl którego przerobienie już poprzednio zarejestrowanego samochodu osobowego na ciężarowy czy odwrotnie, potwierdzone badaniami w stacji kontroli pojazdów, należy uznać za wspomnianą zmianę stanu faktycznego pojazdu.
Materię tę uzupełnia § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Wymienionym w tym przepisie dokumentem jest, stosownie do art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym w przypadku zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji – nowe świadectwo homologacji.
Zatem z uwagi na powyższe i na fakt, że homologacja jest czynnością odrębną od badania technicznego, niedopuszczalne jest dokonywanie zmiany w dowodzie rejestracyjnym na podstawie samego zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego, jeżeli istniał wymóg przedłożenia świadectwa homologacji. Niedostarczenie takiego świadectwa i dokonanie rejestracji przedmiotowego samochodu w oparciu o zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego wystawione przez uprawnionego diagnostę, tak jak było w przypadku wydania decyzji z dnia [...] maja 1999 r., jest złamaniem powołanych przepisów, a tym samym rażącym naruszeniem prawa. Dlatego zachodziła przesłanka stwierdzenia nieważności uregulowana w art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe rozważania potwierdza m.in. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2002 r. i uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 r. (sygn. akt OPK 17/2000, ONSA 2001/2 poz. 62), w której wykazano, że warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Wypowiedział się na ten temat również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 2001 r. (sygn. akt III RN 194/2001, OSNAPiUS 2002/5, poz. 103), oddalając rewizję nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich, w sentencji którego stwierdził, iż nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych tego pojazdu.
Dlatego należy stwierdzić, że w wydaniu, utrzymaniu w mocy i odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] nie miało miejsca naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ z przepisów prawnych bezspornie wynikał wymóg przedstawiania podczas przerejestrowywania samochodu wyciągu z aktualnego świadectwa homologacji.
Zasadnie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. i słusznie odmówiło uchylenia własnej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji przerejestrowującej samochód. Prawidłowo uznało, że warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Podobne konsekwencje wynikają z postanowień art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 oraz art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że specyfika rozstrzygania na wniosek złożony w trybie art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego wymagała uwzględnienia zmian w stanie prawnym i interpretacji przepisów poczynionych w orzeczeniach sądowych wydanych po dniu wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie a przed dniem wydania decyzji w następnie wykonania prawa remonstrancji. W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd uznaje, że nie naruszono art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady stania na straży praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także art. 107 § 3 kodeksu (ponieważ uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji spełnia ustawowe wymogi).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznaje zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), należało orzec jak w sentencji.