II SA/Lu 96/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r., stwierdzając brak dokumentów potwierdzających ten fakt.
Skarżąca Z. W. domagała się wydania zaświadczenia potwierdzającego jej podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak dokumentów potwierdzających ten fakt w posiadanych ewidencjach, które wskazywały na objęcie ubezpieczeniem od 1988 r. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając wydania zaświadczenia, gdyż jego treść musi opierać się na posiadanych dokumentach, a nie na twierdzeniach strony czy domniemaniach.
Sprawa dotyczyła skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Łaszczowa o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. Skarżąca twierdziła, że opłacała składki od 1983 r., jednak nie mogła tego udokumentować z powodu upływu czasu. Organy administracji obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ posiadane przez nie dokumenty (Karty ewidencyjne) wskazywały, że ubezpieczenie skarżącej rozpoczęło się od 1988 r., a składki były opłacane za jedną osobę (jej męża S. W.) do tego czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma na celu potwierdzenie faktów wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów. Sąd uznał, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając wydania zaświadczenia, ponieważ brak było dokumentów potwierdzających okres ubezpieczenia od 1983 r. Sąd zaznaczył, że treść zaświadczenia musi opierać się na danych znajdujących się w posiadaniu organu, a nie na twierdzeniach strony czy domniemaniach, a postępowanie wyjaśniające ma jedynie pomocniczą rolę w ustalaniu treści zaświadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli nie posiada w swojej ewidencji dokumentów potwierdzających fakt, którego dotyczy wniosek. Treść zaświadczenia musi opierać się na posiadanych danych, a nie na twierdzeniach strony czy domniemaniach.
Uzasadnienie
Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma na celu potwierdzenie faktów wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów. Organ nie może wydać zaświadczenia o treści żądanej przez stronę, jeśli brak jest ku temu dokumentów w jego posiadaniu, nawet jeśli strona twierdzi inaczej lub powołuje się na domniemanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 217 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.u.s.r. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin
u.u.s.r. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 28 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 30
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 21 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 4 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ brak było w ich posiadaniu dokumentów potwierdzających podleganie skarżącej ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. Treść zaświadczenia musi opierać się na danych znajdujących się w posiadaniu organu, a nie na twierdzeniach strony czy domniemaniach. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter pomocniczy i nie służy dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Organ I instancji wydał decyzję bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przyczyny braku wpisu w ewidencji. Organ II instancji powinien uchylić postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Stanowisko organów nie ma oparcia w prawie ani w orzecznictwie. Konieczne było zastosowanie art. 218 § 3 k.p.a. z uwagi na błędy w karcie ewidencyjnej. Brak zaległości w opłacaniu składek stwarza domniemanie ich przekazania. Uiszczenie składek stanowi domniemanie faktyczne pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik.
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu na podstawie posiadanych danych pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle, nie mogą być to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu nie mogą opierać się również na domniemaniu faktycznym treść zaświadczenia musi opierać się na dokumentach znajdujących się w organie (ewidencjach, rejestrach, innych dokumentach) a nie na dowodach dostarczonych przez stronę
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Maciej Gapski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń przez organy administracji, w szczególności w kontekście braku dokumentacji potwierdzającej określone fakty, oraz zakresu postępowania wyjaśniającego w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji w archiwach gminnych dotyczącej ubezpieczeń rolników z lat 80. XX wieku. Może być mniej relewantne dla spraw, gdzie dokumentacja jest dostępna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem braku dokumentacji archiwalnej i jego konsekwencje dla obywatela ubiegającego się o potwierdzenie faktów z przeszłości. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Brak dokumentów z lat 80. uniemożliwił wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu rolnika – co mówi sąd?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 96/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-05-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/ Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Maciej Gapski Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 217 § 2 pkt 2; art. 218 § 2; art. 138 § 2; art. 7; art. 77; art. 80; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 1989 nr 24 poz 133 art. 1 ust.2; Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 kwietnia 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2023 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 5 stycznia 2023 r., nr SKO.PO/40/92/2022 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. oddala skargę; II. przyznaje r.pr. T. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Uzasadnienie Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r. nr SKO.PO/40/92/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu zażalenia Z. W. (dalej także jako: skarżąca), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Łaszczowa z dnia 12 września 2022 r. znak: FN.3123.31.2022.EP w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 2 września 2022 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza Łaszczowa o wydanie zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. Postanowieniem z dnia 12 września 2022r. organ I instancji odmówił jej wydania zaświadczenia, wskazując, że nie posiada dokumentów pozwalających na ustalenie faktu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983r., gdyż z Karty ewidencyjnej wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników wynika, że Z. W. podlegała ubezpieczeniu dopiero od 1988 r. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca podniosła, że opłacała składki od 1983 r., jednakże nie jest w stanie tego udokumentować, ze względu na upływ czasu. Wskazała, że składki opłacała osobiście w Urzędzie Gminy. Wyjaśniła, że od czasu przejęcia gospodarstwa rolnego pracowała na roli wraz z mężem i korzystała, między innymi, ze świadczeń opieki zdrowotnej. Według skarżącej, z faktu posiadania gospodarstwa rolnego od 1979 r. można wyprowadzić wniosek, że od tego czasu były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne rolników, gdyż ubezpieczenie było obowiązkowe. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r., nr SKO.PO/40/92/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w przedłożonej w aktach sprawy "Karcie ewidencyjnej wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników", dotyczącej gospodarstwa rolnego w W., z którym skarżąca wiąże podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, wskazano użytkownika gospodarstwa rolnego – S. W., a w części Karty określonej jako "Uwagi" dokonano wpisu: "W. S. W. Z.". Z treści Karty ewidencyjnej wynika, że gospodarstwo zostało przejęte 27 czerwca 1979 r. i do 27 czerwca 1984 r. użytkownik zwolniony był z obowiązku opłaty składek. Z danych zawartych w Karcie ewidencyjnej wynika ponadto, że po okresie zwolnienia, składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w roku 1984, 1985, 1986 i 1987 ustalone były na jedną osobę, to jest użytkownika – S. W. Zaksięgowano również w tych latach wpłaty składki w kwotach odpowiadających ubezpieczeniu jednej osoby. Z treści Karty ewidencyjnej wynika, że składka za dwie osoby (według wpisu za S. W. i Z. W.) ustalona została od 1988 r. i dopiero w tym roku oraz w roku następnym dokonano wpłaty składki w kwocie odpowiadającej wymiarowi ubezpieczenia dwóch osób. Organ podniósł, że wprawdzie na Karcie ewidencyjnej znajduje się także wpis dotyczący wymiaru za 1983 r., to jest za okres zwolnienia, jednakże nie sposób stwierdzić, w oparciu o ten wpis, że już w 1983 r. skarżąca została zgłoszona do ubezpieczenia. Nie budzi natomiast wątpliwości, że po okresie zwolnienia, do 1988 r., składka była wymierzana za jedną osobę i za jedną osobę wpłacana. Zawarte w Karcie ewidencyjnej informacje, co do okresu podlegania skarżącej ubezpieczeniu społecznemu rolników, potwierdza także Karta Ewidencyjna Ubezpieczonego KRUS, w której wskazano datę objęcia skarżącej ubezpieczeniem (FUSR) – 1 stycznia 1988r. oraz zaksięgowano wpłaty składek od 1988 r. Taki stan rzeczy potwierdza także pośrednio Karta Ewidencyjna Ubezpieczonego KRUS sporządzona dla męża skarżącej S. W., w której zawarto informacje, że to on został objęty ubezpieczeniem od 1 stycznia 1983 r. i opłacał składki do 1988 r. włącznie. W ocenie Kolegium, pozyskane informacje uprawniają do stwierdzenia, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1988 r., ale nie pozwalają na stwierdzenie, że została zgłoszona do ubezpieczenia i objęta ubezpieczeniem społecznym rolników już od 1983 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 80 i art. 218 k.p.a. Wskazał, że organ I instancji wydał decyzję bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przyczyny, z powodu których skarżąca pomimo, że w 1979 r., była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, objętą obowiązkowym ubezpieczeniem rolników nie widnieje w gminie w ewidencji okresów ubezpieczenia i opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników. W ocenie pełnomocnika organ II instancji powinien uchylić zaskarżone przez skarżącą postanowienie w całości i przekazać do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Według pełnomocnika stanowisko organów nie ma oparcia w prawie oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazał, że w sprawie konieczne było zastosowanie art. 218 § 3 k.p.a. z uwagi na błędy i skreślenia w przedmiotowej Karcie ewidencyjnej oraz ze względu na fakt, że skarżąca podlegała z mocy ustawy ubezpieczeniu rolniczemu. Brak w Karcie ewidencyjnej zaległości w opłacaniu składek stwarza uzasadnione domniemanie, że składki były przekazywane (np. za pośrednictwem sołtysa) lecz nie zostały wpisane do ewidencji na konto skarżącej. Innym powodem braku zaewidencjonowania składek może być okoliczność, że zarówno teść jak i mąż skarżącej mieli na imię S., wobec czego składki mogły zostać omyłkowo wpisane na innej karcie np. teściów skarżącej. Ponadto, pełnomocnik wskazał, że skoro ustawodawca ustanowił wymóg ubezpieczenia społecznego domowników w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, to tym samym uiszczenie składek na ubezpieczenie społeczne stanowi domniemanie faktyczne, że dana osoba pracowała w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Natomiast organy obu instancji poprzestały na stwierdzeniu, że nie dysponują już rejestrami podatników podatku rolnego za ten okres, nie wnikając czy są w posiadaniu innych danych pozwalających na stwierdzenie tego faktu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu, którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza Łaszczowa o odmowie wydania na rzecz skarżącej zaświadczenia potwierdzającego podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów k.p.a. regulujących wydawanie zaświadczeń. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 217 dwie odrębne podstawy, w których organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie. Pierwsza z nich dotyczy sytuacji, gdy potwierdzenia określonych faktów lub stanów prawnych wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.), druga zaś, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a.). Art. 218 § 1 K.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś § 2 tego przepisu, że organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Art. 218 K.p.a. różnicuje zatem, w zależności od przypadków dotyczących wydania zaświadczenia, obowiązki organu. Organ może poprzestać na posiadanej dokumentacji jedynie wówczas, gdy chodzi o sytuację wynikającą z art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. Za powyższym przemawia wykładnia art. 218 § 1 K.p.a., który odwołuje się do art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. W sytuacji, gdy zaświadczenia wymaga przepis prawa, zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (vide wyrok NSA z dnia 5 października 2001r., sygn. akt II SA 1858/01- LEX nr 53365). Jak wynika z powyższego, postępowanie o wydanie zaświadczenia ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów. Winno się ono zatem odnosić do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do wnioskodawcy, faktów stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane oraz ustalenia ewentualnych dysponentów tych danych. Obowiązkiem organu jest zatem rzetelne zbadanie całości posiadanych przez urząd zasobów, które mogłyby wskazywać na fakty bądź stany prawne, których potwierdzenia żąda wnioskodawca. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego o jej podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. W okresie, którego dotyczy wniosek – jak zauważył słusznie organ - potwierdzanie okresów ubezpieczenia rolników indywidualnych i członków ich rodzin następowało na podstawie ewidencji określonej w przepisach, jako "ewidencja okresów ubezpieczenia i opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników" - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1983r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) Stosownie do tej regulacji prawnej, naczelnik gminy prowadził ewidencję okresów ubezpieczenia i opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników każdej z osób objętych ubezpieczeniem i na podstawie prowadzonej ewidencji potwierdzał okresy ubezpieczenia oraz dane niezbędne do ustalenia prawa i wysokości świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego. Po reformie samorządu terytorialnego kompetencje w tym zakresie przejął właściwy wójt (burmistrz, prezydenta miasta). Powyższe bezspornie wskazuje, że przedmiotowa ewidencja (sporządzane i prowadzone Karty ewidencyjne), zawiera wyczerpujące dane, na podstawie których ustala się okresy podlegania danej osoby ubezpieczeniu społecznemu rolników, co najmniej od 1 stycznia 1983r., do momentu przejęcia spraw ewidencji ubezpieczonych rolników przez KRUS. Analiza akt sprawy potwierdza, że rozpoznając wniosek skarżącej organy dokonały kwerendy posiadanych ewidencji i rejestrów niezbędnych do wydania zaświadczenia. Po przeprowadzeniu przedmiotowej kwerendy organ pierwszej instancji ustalił, że w Karcie ewidencyjnej wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników wskazano jako użytkownika gospodarstwa rolnego – S. W., a w części Karty określonej jako "Uwagi" dokonano wpisu: "W. S. W. Z.". Ponadto, z ustaleń organu – mających oparcie w załączonych aktach administracyjnych – wynika, że treść Karty ewidencyjnej wskazuje, iż gospodarstwo rolne zostało przejęte 27 czerwca 1979 r. i do 27 czerwca 1984 r. użytkownik - S. W. zwolniony był z obowiązku opłaty składek. Ponadto, po okresie zwolnienia, składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w roku 1984, 1985, 1986 i 1987 ustalone były na jedną osobę – S. W. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ nie posiada innych informacji z ewidencji, rejestrów bądź z innych dokumentów, które potwierdzałyby podleganie skarżącej ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zważyć przy tym należy, że właściciel gospodarstwa rolnego, pozostający w prawnie nie rozwiązanym związku małżeńskim, miał obowiązek opłacać składki na Fundusz Społecznego Ubezpieczenia Rolników również za małżonkę (vide: wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 20 października 1983 r., Sa/Wr 496/83, ONSA 1983/2/91). Przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia stanowił, że każdemu z rolników będącemu współwłaścicielem (współposiadaczem) prowadzonego gospodarstwa rolnego wymierza się składkę odrębnie, odpowiednio do jego udziału we współwłasności lub współposiadaniu, stwierdzonego na podstawie dokumentów lub oświadczeń zainteresowanych. W razie niezłożenia oświadczenia wysokość składki wymierza się przyjmując równość udziałów. W tych okolicznościach prawidłowo, zdaniem Sądu, organy uznały, że w sprawie brak jest takich dokumentów, które pozwoliłyby stwierdzić, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1983 r. Z posiadanych przez organ pierwszej instancji danych, mających związek ze złożonym przez skarżącą wnioskiem, wynika informacja, że składka za S. W. i Z. W. została ustalona od 1988 r. i dopiero w tym roku oraz w roku następnym dokonano wpłaty składki w kwocie odpowiadającej wymiarowi ubezpieczenia dwóch osób. Zgodnie bowiem z § 30 rozporządzenia w brzmieniu pierwotnym, naczelnik gminy wymierza składkę w drodze decyzji po ustaleniu, że rolnik, jego małżonek i domownicy podlegają ubezpieczeniu. Rolnik jest obowiązany przedstawić naczelnikowi gminy dane niezbędne do ustalenia obowiązku ubezpieczenia. Ponadto, jak wynika z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. z 1989 r., Nr 24 poz. 133, ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych obejmowało również domowników pracujących w gospodarstwie rolnym. Z kolei, art. 2 ust. 2 tej ustawy wskazuje, że jedną z przesłanek uznania danej osoby za domownika jest "praca w gospodarstwie rolnym stanowiąca ich główne źródło utrzymania". Dokumenty znajdujące się w posiadaniu Burmistrza Łaszczowa (Karty Ewidencyjne Wymiaru i Poboru Składki na Fundusz Emerytalny Rolników, Karty Ewidencyjne Ubezpieczonego (S. W. i Z. W. od 1988 r.) nie pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca stale pracowała w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez S. W. od 1983 r. W konkluzji, należy stwierdzić, że w sytuacji gdy w organie administracji brak jest dokumentów stwierdzających, że skarżąca pracowała jako domownik w spornym okresie w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez jej męża, organy administracji trafnie orzekły o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia. Wbrew twierdzeniu skarżącej, domownika nie można bowiem uznać z góry za osobę pracującą w gospodarstwie rolnym bez potwierdzenia tego faktu stosownymi dokumentami. Należy bowiem pamiętać, że zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu na podstawie posiadanych danych. Z kolei pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle, nie mogą być to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., jak również oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów. Tym bardziej nie mogą opierać się również na domniemaniu faktycznym, jak podnosił pełnomocnik skarżącej. Skoro zatem fakt pracy skarżącej w okresie od 1983 r. w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez męża nie wynika z dokumentacji będącej w posiadaniu Urzędu Miejskiego w Ł., to organ administracji nie mógł wystawić zaświadczenia o żądanej treści jedynie w oparciu o twierdzenia skarżącej, czy też domniemanie tej pracy. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja aby organ wydał zaświadczenie o treści żądanej przez skarżącą jedynie na podstawie jej twierdzeń, skoro w posiadaniu organu nie ma danych potwierdzających, że skarżąca pracowała jako domownik w gospodarstwie rolnym w spornym okresie. W kontekście powyższego, zupełnie niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 218 § 2 w zw. z art. 80 k.p.a. Jak już wskazano wyżej, postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych będących w posiadaniu organu. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest natomiast zbieranie materiału dowodowego poprzez np. załączanie zeznań świadków celem ustalenia stanu faktycznego, w oparciu o który można będzie wydać zaświadczenie żądanej treści. Jak już wspomniano wyżej, treść zaświadczenia musi opierać się na dokumentach znajdujących się w organie (ewidencjach, rejestrach, innych dokumentach) a nie na dowodach dostarczonych przez stronę. Postępowanie, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. ma na celu usunięcie wątpliwości co do istniejących już faktów (wynikających z dokumentów posiadanych przez organ). Nie służy natomiast dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych i prawnych. W konsekwencji, wbrew oczekiwaniu skarżącej, organ nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej treści na podstawie twierdzeń skarżącej, gdyż mógł to uczynić wyłącznie na podstawie dokumentów którymi dysponuje, a takie nie znajdują się w posiadaniu organu. W opisanych wyżej okolicznościach Sąd uznał odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści za prawidłową. Tym samym również niezasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O wynagrodzeniu pełnomocnika będącego radcą prawnym, ustanowionego dla skarżącej z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI