II SA/Lu 952/24
Podsumowanie
WSA w Lublinie oddalił skargę na postanowienie WINB nakazujące przedłożenie dokumentów legalizacyjnych dla samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego sprzed ponad 40 lat.
Skarżący J. C. zaskarżył postanowienie WINB nakazujące E. K. przedłożenie dokumentów legalizacyjnych dla budynku gospodarczego wybudowanego w 1984 r. bez pozwolenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że w przypadku tzw. "starej" samowoli budowlanej (ponad 20 lat od zakończenia budowy) organ ma obowiązek wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne i zobowiązać do przedłożenia dokumentów, nie badając zgodności z planowaniem przestrzennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J. C. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które nakazywało E. K. przedłożenie dokumentów legalizacyjnych dla budynku gospodarczego wybudowanego w 1984 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieuwzględnienie toczącego się postępowania rozgraniczeniowego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Kluczowe znaczenie ma fakt, że budowa zakończyła się ponad 40 lat temu, co kwalifikuje ją jako "starą" samowolę budowlaną. Od 2020 r. w takich przypadkach stosuje się uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f-49i P.b.). W jego ramach organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać przedłożenie dokumentów legalizacyjnych (oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, inwentaryzacja powykonawcza, ekspertyza techniczna), nie badając jednak zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego w tym kontekście. Weryfikacja kompletności i poprawności dokumentów następuje na dalszych etapach postępowania. Z uwagi na spełnienie przesłanek do wszczęcia uproszczonej procedury legalizacyjnej, organ był związany obowiązkiem zobowiązania do przedłożenia dokumentów. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, uznając, że postanowienie organu I instancji, jak i utrzymujące je w mocy postanowienie organu odwoławczego, są prawidłowe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne i zobowiązać do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego w tym kontekście, a zakres kontroli organu w uproszczonej procedurze jest węższy i nie obejmuje badania zgodności z planowaniem przestrzennym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f-49i P.b.) mają zastosowanie do samowoli budowlanych starszych niż 20 lat. W ramach tej procedury organ jest zobowiązany do nakazania przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, a weryfikacja ich kompletności i poprawności następuje na dalszych etapach. Kwestie planowania przestrzennego i spory graniczne nie są badane na tym etapie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
P.b. art. 49g § 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakazanie przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w drodze postanowienia w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
P.b. art. 49f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przesłanka do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego – stwierdzenie budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat.
P.b. art. 49h § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek organu nadzoru budowlanego w trakcie legalizacyjnego postępowania uproszczonego – sprawdzenie kompletności dokumentów legalizacyjnych oraz zbadanie, czy z ekspertyzy technicznej wynika bezpieczeństwo użytkowania obiektu.
P.b. art. 49i § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wydanie decyzji o legalizacji samowolnie wykonanych robót w przypadku spełnienia wymogów postępowania legalizacyjnego.
Prawo budowlane z 1974 r. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę dla robót budowlanych (z wyjątkiem rozbiórek) w okresie obowiązywania tej ustawy.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego art. 44 § 1 pkt 1
Pozwolenia na budowę wymagało wykonanie rozbudowy stałych i tymczasowych budynków.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
P.b. art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obiektów budowlanych, do których stosuje się przepisy Prawa budowlanego, ale które zostały wybudowane przed wejściem w życie ustawy.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena przez organ, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa obiektu miała miejsce ponad 20 lat temu, co uzasadnia wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym organ nie bada zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie rozgraniczeniowe nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście legalizacji samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 49f ust. 1 P.b.) z powodu braku podstaw do legalizacji. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Naruszenie wymogów formalnych uzasadnienia postanowienia (art. 124 § 2, art. 126, art. 107 § 3 k.p.a.). Niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z toczącym się postępowaniem rozgraniczeniowym.
Godne uwagi sformułowania
"stara" samowola budowlana uproszczone postępowanie legalizacyjne nie bada się zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym toczące się postępowanie rozgraniczeniowe nie jest zagadnieniem wstępnym
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Jerzy Parchomiuk
członek
Brygida Myszyńska-Guziur
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla \"starych\" samowoli budowlanych oraz relacja tego postępowania do kwestii granicznych i planistycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury legalizacyjnej i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do nowych samowoli budowlanych lub innych kwestii prawnobudowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy "starej" samowoli budowlanej i procedury jej legalizacji, co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnia ograniczenia postępowania legalizacyjnego i jego relację do innych postępowań, co jest cenne dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Jak zalegalizować budynek wybudowany 40 lat temu bez pozwolenia? Sąd wyjaśnia procedurę.”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Lu 952/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-02-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/ Jerzy Parchomiuk Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 49g ust. 1 i 2, art. 49f ust. 1 pkt 1. art. 49h ust. 1, art. 49i ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 15 listopada 2024 r., znak: ZOA-XIV.7721.10.2024 w przedmiocie nakazania przedłożenia dokumentów legalizacyjnych oddala skargę. Uzasadnienie J. C. (dalej jako "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "WINB") z [...] listopada 2024 r. w przedmiocie nakazania przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny. W wyniku przeprowadzonych przez upoważnionych pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w dniu 8 lutego 2024 r. oględzin na działce nr ewid. [...] z udziałem stron, tj. E. K. (właścicielka działki nr ewid. [...]) oraz J. C. (właściciel działki nr ewid. [...]) ustalono, że na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] został wybudowany budynek gospodarczy o wymiarach 22,25 m x 5,55 m i wysokości 4,36 m. Przedmiotowy budynek posiada konstrukcję murowaną z bloczków betonowych i dach dwuspadowy pokryty eternitem. Budynek w obecnym kształcie został wybudowany w 1984 r. przez ojca E. K., która jest właścicielką działki nr ewid. [...] od 1993 r. W czasie oględzin E. K. wyjaśniła, że nie pamięta czy ojciec ubiegał się o pozwolenie na budowę i czy je uzyskał. Od 2023 r. toczy się w Sądzie Rejonowym w Ś. postępowanie o rozgraniczenie z wniosku J. C. (sprawa o sygn. akt INs [...]). Do protokołu oględzin oprócz dokumentacji zdjęciowej obrazującej przedmiotowy obiekt usytuowany na działce nr ewid. [...] została załączona mapa z 1969 r. (plan sytuacyjny działki, której właścicielem-użytkownikiem był K. T., stanowiący załącznik do pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego znak: [...], na którym uwidoczniono zabudowę istniejącą w tym czasie) oraz dokumentacja potwierdzająca, że toczy się postępowanie rozgraniczeniowe przed Sądem Rejonowym [...] z siedzibą w Ś. I Wydział Cywilny. Uczestniczący w oględzinach J. C. stwierdził, że nie zgadza się z zajęciem przez sąsiadów jego działki. W dniu 16 lutego 2024 r. do siedziby PINB w Ś. wpłynął wniosek E. K. o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w m. [...] budynku gospodarczego o wymiarach 22,25 m x 5,55 m i wysokości 4,36 m o konstrukcji murowanej z bloczków betonowych i dachu dwuspadowego, którego budowa została zakończona w 1984 r. Do ww. wniosku została dołączona mapa do celów projektowych (przyjęcie do Powiatowego Ośrodka Zasobu Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Ś. w dniu 3 grudnia 2002 r. pod nr [...]) stanowiąca załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., na której przedmiotowy obiekt w obecnym kształcie i wymiarach został zaznaczony i potwierdzająca, że obiekt istniał na działce nr ewid. [...] już ponad 20 lat temu i co stanowi podstawę do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Decyzją z [...] marca 2024 r. znak: [...] PINB w Ś. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w dniu 29 grudnia 2023 r. w sprawie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] (przy granicy z działką sąsiednią nr [...]) położonej w m. T. gm. M.. Mając powyższe na uwadze organ I instancji pismem z dnia 18 marca 2024 r. znak: [...] wszczął na wniosek E. K. uproszczone postępowanie legalizacyjne w sprawie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] (przy granicy z działką nr [...]) położonej w m. T. gm. M.. W piśmie tym organ I instancji poinformował także strony postępowania, że stan faktyczny niniejszej sprawy ustalony został podczas przeprowadzonych w dniu 8 lutego 2024 r. oględzin na działce nr ewid. [...] i dokonane w toku czynności dowodowych ustalenia, zebrane akta administracyjne oraz złożone przez strony postępowania dokumenty stanowią materiał dowodowy przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym w dniu 16 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 49g ust. 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.; dalej w skrócie "P.b."), PINB w Ś. postanowieniem znak: [...], nałożył na E. K. obowiązek przedłożenia do dnia 31 sierpnia 2024 r dokumentów legalizacyjnych dotyczących przedmiotowego budynku. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. C. postanowieniem z [...] czerwca 2024 r. znak: [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu II instancji zebrane przez PINB w Ś. dowody nie były wystarczające, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w sposób samowolny, a także nie zostało przeprowadzone dostatecznie postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia daty budowy obiektu oraz obowiązujących w tym okresie wymogów stawianych przez przepisy Prawa budowlanego. Te kwestie są znaczące dla przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 P.b. W toku ponownie prowadzonego postepowania przeprowadzono oględziny spornego budynku na działce nr [...], które potwierdziły, że stan faktyczny nie zmienił się od ostatnich oględzin. W prowadzonym postępowaniu organ I instancji pozyskał informacje z Urzędu Gminy M., który pismem z dnia 9 sierpnia 2024 r., poinformował, że w zasobach archiwalnych gminy M. brak jest informacji aby K. T. (poprzedni właściciel działki nr [...]) występował w latach 1980-1984 o pozwolenie na budowę lub rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w m. T. . Pismem z dnia 26 sierpnia 2024 r., znak: [...] Starosta Ś. poinformował o braku posiadania dokumentacji projektowej sprzed 1995 r. na terenie gminy M., gminy P., R. i T. . Organ I instancji uzyskał przekazane przez Głównego Geodetę Kraju fotogrametryczne zdjęcia lotnicze dotyczące ww. działki z lat: 1979,1983, 1997, 2002, tj. z najbliższego czasu do wskazanych przez PINB w Ś. lat, gdyż z lat 1969, 1984 i 2000 nie zgromadzono zdjęć. Postanowieniem z 27 września 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. nałożył na E. K. obowiązek przedłożenia do dnia 31 stycznia 2025 r. dokumentów legalizacyjnych dotyczących budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] (przy granicy z działką sąsiednią nr [...]) położonej w m. T. gm. M., tj.: oświadczenia o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego; geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...] (przy granicy z działką sąsiednią nr [...]) położonej w m. T. gm. M.; ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny ww. obiektu: nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz, pozwala na bezpieczne użytkowanie tego obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że ze zdjęć lotniczych z lat 1979 i 1983 wynika, iż w miejscu istniejącego obecnie budynku gospodarczego usytuowany był obiekt o innych wymiarach, natomiast na zdjęciach z lat 1997 i 2002 widoczny jest obiekt o większych wymiarach. Powyższe, w ocenie organu I instancji, potwierdza zgodność oświadczenia złożonego przez E. K. do protokołu oględzin z dnia 8 lutego 2024 r., że obiekt o obecnym kształcie wybudował jej ojciec - K. T. w 1984 r., zaś E. K. jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości od 1993. r. Dodatkowo organ I instancji stwierdził, że z dokonanych ustaleń wynika, iż K. T. w latach 1980-1984 nie występował z wnioskiem o pozwolenie na budowę. W związku powyższym PINB uznał, że w takiej więc sytuacji możliwe jest zastosowanie art. 49f ust. 2 P.b. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. C. wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 49f ust. 1 P.b., oraz przepisów postępowania takich jak: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., a także nieuwzględnienie okoliczności prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w wyniku, którego może okazać się inny przebieg granicy między działkami. Utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy WINB wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż sporny budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej oraz wyjaśnił, iż organy nadzoru budowlanego oceniając zaistnienie samowoli budowlanej mają obowiązek sięgnięcia do przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie realizacji obiektu. W okresie budowy ww. budynku, tj. w 1984 r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 - dalej zwanej Prawo budowlane z 1974 r.). W świetle art. 28 ust. 1 ww. Prawa budowlanego z 1974 r. - roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Według § 44 ust. 1 pkt 1 przepisów wykonawczych do ww. Prawa budowlanego z 1974 r., którymi były przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) - pozwolenia na budowę wymaga wykonanie rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. W tej sytuacji budowa ww. budynku gospodarczego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor K. T. nie uzyskał. W związku ze stwierdzeniem popełnienia samowoli budowlanej, a także okoliczności, iż od zakończenia budowy przedmiotowego budynku gospodarczego upłynęło co najmniej 20 lat przesłanki wynikające z przepisu art. 49f ust. 1 pkt 1 P.b., zdaniem WINB zostały spełnione. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w związku z tym właściciel obiektu nie musi przedkładać zaświadczenia czy budowa budynku jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazano, że zawarta w aktach sprawy mapa do celów projektowych stanowiąca załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] wbrew twierdzeniom skarżącego nie świadczy o tym, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie powstał w warunkach samowoli budowlanej lecz i na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Wyjaśniono, że powyższa mapa do celów projektowych została załączona przez właścicielkę działki nr ewid. [...] położonej w m. [...] do akt sprawy w celu wykazania faktu, iż ww. budynek gospodarczy istniał już ponad 20 lat temu, tj. w 2002 r., a ponadto ww. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może dotyczyć przedmiotowego budynku zważywszy na okoliczność, iż nie mogła być wydana w stosunku do obiektu, który został wzniesiony w okresie wcześniejszym, co wynika w zawartych w aktach sprawy zdjęć lotniczych z dnia 20 sierpnia 1997 r. i z dnia 10 października 2002 r. oraz oświadczenia złożonego przez E. K.. WINB podniósł, że w postępowaniu legalizacyjnym rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu rozgraniczeniowym przed sądem powszechnym nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazano, że dopóki nie zostanie rozstrzygnięta kwestia sporu granicznego, a ewentualne nowe granice nie zostaną zmienione na mapach przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to kwestia sporu granicznego nie ma wpływu na treść rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, które powinny się opierać na aktualnych dokumentach znajdujących się w tym zasobie. W skardze do tut. Sądu skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 49f ust. 1 P.b., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, mimo braku podstaw, a także wobec toczącego się postępowania rozgraniczeniowego; - art. 7 i 77, 80 k.p.a., - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przeprowadzeniu postępowania przed organem niezgodnie z zawartymi w tych przepisach dyrektywami dowodowymi, pomijając przy ocenie materiału sprawy części dowodów lub dokonanie ich błędnej oceny, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego służących za podstawę wydania niniejszego rozstrzygnięcia, brak wzięcia pod uwagę i analizy argumentacji, dowodów i stanowiska przedstawianego przez skarżącego w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego; - art. 8 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie, polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, nie kierując się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania - dopuszczając się licznych uchybień w przedmiotowej sprawie; - art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w postanowieniu uzasadnienia, które nie spełnia zawartych w ustawie wymogów; w szczególności poprzez brak rozważenia argumentacji i zarzutów skarżącego oraz lakoniczne przyjęcie braku zasadności tychże zarzutów, brak analizy i odniesienia się do stanowiska i dowodów skarżącego; w istocie brak własnego uzasadnienia organu odwoławczego i oparcie się uzasadnienie organu I Instancji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podniósł m.in., że organ nie wziął pod wagę tego, że w razie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja - mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji, gdy prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest wykazane niewadliwe, przez co może budzić wątpliwości, a zmiana przebiegu granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym spowodowałaby niezachowanie odległości, o których mowa w § 12 rozporządzenia o warunkach technicznych, zwłaszcza, gdy budowa jest projektowana w granicy, do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego nie można wydać pozwolenia na budowę, bowiem nie ma możliwości prawidłowego usytuowania planowanego obiektu budowlanego w stosunku do spornej granicy. Zdaniem skarżącego w sprawie organ w ogóle nie podjął analizy sprawy z punktu widzenia dopuszczalności legalizacji w świetle przepisów P.b. Organ powołuje się w treści pisma na istniejącą decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w którym to postępowaniu budynek został uwzględniony. Skoro zaś była prowadzona stosowna procedura dotycząca również przedmiotowego budynku, to organ nie wyjaśnił zasadności uznania go za samowolnie wybudowany. Skarżący podniósł, że PINB w sposób nienależyty i niewystarczający badał, czy istnieją dokumenty dotyczące wybudowania przedmiotowego budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu nadzoru budowlanego zobowiązujące do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w związku z samowolą budowlaną zrealizowaną na początku lat 80-tych ubiegłego wieku. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów jest art. 49g ust. 1 i 2 P.b. mający zastosowanie w odniesieniu do budowy budynku gospodarczego, dokonanej na początku lat 80-tych XX w.(1984 r.), a więc ponad 40 lat temu, na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości T., gmina M.. Według obowiązujących w dacie tej budowy przepisów prawa budowlanego, tj. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. budowa budynku gospodarczego wymagała uzyskania pozwolenia, którego ówczesny inwestor nie uzyskał. W związku z tym organy prawidłowo zakwalifikowały budowę spornego budynku za samowolę budowlaną. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, że przedmiotowa budowa została zakończona ponad 20 lat przed wszczęciem postępowania przez organ nadzoru budowlanego, a nawet przed 1 stycznia 1995 r., tj. przed wejściem w życie obowiązującej ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że jest to tzw. "stara" samowola budowlana, w stosunku do której od dnia 19 września 2020 r. (od wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane z 13 lutego 2020 r.) ma zastosowanie tzw. uproszczone postępowanie legalizacyjne, uregulowane w dodanych art. 49f-49i P.b. W myśl art. 49f ust. 1 pkt 1 P.b., w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Stosownie zaś do treści ust. 2 tego przepisu, w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. W ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia (art. 49g ust. 1). Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowani nieruchomością na cele budowlane; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Organ nadzoru budowlanego I instancji nakazał E. K., w drodze postanowienia, przedłożenie wyżej wymienionych dokumentów w celu legalizacji samowolnie wykonanej budowy budynku gospodarczego na działce nr [...]. Zgodność z prawem zarówno wydania tego postanowienia, jak i jego treści, nie budzą wątpliwości Sądu. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w trakcie legalizacyjnego postępowania uproszczonego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek sprawdzić jedynie kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz zbadać, czy z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (art. 49h ust. 1 P.b.). W przypadku spełnienia obu tych wymogów organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji samowolnie wykonanych robót, która będzie stanowić podstawę użytkowania obiektu budowlanego (art. 49i ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 P.b.). Stosownie zaś do art. 49i ust. 1 pkt 2 tej ustawy, decyzja o nakazie rozbiórki wydawana jest wyłącznie w przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, a także gdy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Z powyższego wynika, że w przypadku tzw. "starych" samowoli budowlanych zakres kompetencji nadzorczych organu jest znacząco węższy niż w przypadku "klasycznej" samowoli budowlanej uregulowanej w art. 48 i nast. P.b. W uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się bowiem zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z obowiązującym na danej działce miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Ponadto na właściciela obiektu nie nakłada się obowiązku przedłożenia projektu budowlanego, badanego następnie przez organ pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Wystarczy przedłożenie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Wyjaśnić ponownie należy, że w rezultacie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ ma obowiązek postanowienia o przedłożeniu wskazanych wcześniej dokumentów legalizacyjnych, a ów obowiązek jest konsekwencją wszczęcia takiego postępowania.Z takim stanem rzeczy mamy do czynienia w ramach kontrolowanego postępowania: zaszły przesłanki uruchomienia uproszczonej procedury legalizacyjnej, a więc organ był związany w zakresie zobowiązania do przedłożenia wskazanych ustawą dokumentów legalizacyjnych. Podkreślić należy, że weryfikacja złożonych dokumentów legalizacyjnych następuje w kolejnych stadiach postępowania administracyjnego, o których mowa w szczególności w art. 49h i nast. P.b. Tym samym zarzuty skarżącego skupione w istocie rzeczy na możliwości złożenia dokumentacji legalizacyjnej tj. oświadczenia właścicielki o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane nie mogły odnieść zamierzonego skutku, na tym etapie postępowania administracyjnego. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy toczące się postępowanie rozgraniczeniowe nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopóki nie zostanie rozstrzygnięta kwestia sporu granicznego, a ewentualne nowe granice nie zostaną zmienione na mapach przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to kwestia sporu granicznego nie ma wpływu na treść rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, które opiera się na aktualnych dokumentach znajdujących się w tym zasobie. Podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie stanowi element postępowania wyjaśniającego w sprawie "starej" samowoli budowlanej. Na tym etapie organ wzywa właściciela obiektu do przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych dla legalizacji tej samowoli. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszeń przepisów prawa zarzucanych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podkreślić należy, że w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd również, działając z urzędu nie dostrzegł żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Podsumowując, zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu zarówno w aspekcie materialnym, jak i proceduralnym. Legalność nałożenia na E. K. obowiązku przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 49g ust. 1 P.b., nie budzi wątpliwości w okolicznościach niniejszej sprawy. Z podanych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę