II SA/Lu 936/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-02-20
NSAbudowlaneWysokawsa
lokalizacja inwestycjicel publicznystacja bazowatelefonii komórkowejpola elektromagnetycznestrona postępowaniainteres prawnyplanowanie przestrzennek.p.a.WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego statusu strony w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Skarżąca A. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Kolegium uznało, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na jej nieruchomości. Sąd administracyjny zgodził się z tą oceną, podkreślając, że status strony wymaga wykazania interesu prawnego, a w przypadku inwestycji celu publicznego, oddziaływanie musi być znaczące i udokumentowane. Skarżąca nie wykazała takiego oddziaływania na swoje nieruchomości, które znajdowały się w znacznej odległości od planowanej inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowy stacji bazowej telefonii komórkowej). Skarżąca, działając w imieniu mieszkańców, podnosiła obawy dotyczące zdrowia, wartości turystycznych i uszkodzenia drogi. Kolegium umorzyło postępowanie, uznając, że A. S. nie posiada przymiotu strony, gdyż inwestycja nie oddziałuje na jej nieruchomości, a jej interes prawny nie został wykazany zgodnie z art. 28 k.p.a. i art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji Kolegium, potwierdził, że skarżąca nie wykazała swojego statusu strony. Podkreślono, że status strony w postępowaniu o lokalizację inwestycji celu publicznego przysługuje inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości objętych inwestycją, a także, w określonych przypadkach, właścicielom nieruchomości sąsiednich, jeśli wykażą wpływ inwestycji na ich interes prawny. Sąd analizował kwestię oddziaływania pól elektromagnetycznych, wskazując na przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i podkreślając, że oddziaływanie musi być znaczące i możliwe do obiektywnego ustalenia. Dokumentacja inwestora wykazała, że obszar oddziaływania pól elektromagnetycznych zamyka się w granicach działki inwestycyjnej, a nieruchomości skarżącej, znajdujące się w znacznej odległości, nie są objęte tym oddziaływaniem. W związku z tym, sąd uznał, że skarżąca nie ma legitymacji procesowej, a decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego została wydana prawidłowo, bez naruszenia przepisów prawa. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże, że inwestycja oddziałuje na jej własny interes prawny lub obowiązek.

Uzasadnienie

Status strony w postępowaniu o lokalizację inwestycji celu publicznego przysługuje przede wszystkim inwestorowi oraz właścicielom/wieczystym użytkownikom nieruchomości objętych inwestycją. Inne podmioty mogą być stronami, jeśli wykażą swój interes prawny, co w przypadku inwestycji celu publicznego wymaga udowodnienia znaczącego oddziaływania na ich nieruchomości, np. poprzez przekroczenie dopuszczalnych norm pól elektromagnetycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie przymiotu strony opiera się na kategorii interesu prawnego, który określany jest przez przepisy prawa materialnego.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stroną postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest inwestor oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Inni mogą być stronami, jeśli wykażą wpływ na ich interes prawny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Określa dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, stanowiąc podstawę do ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji.

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Właściciel gruntu powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z gruntów sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntów i stosunków miejscowych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 314 § § 314

Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestycja nie oddziałuje na nieruchomości skarżącej w sposób prawnie relewantny. Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego została wydana prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące spadku wartości działek, oddziaływania na zdrowie, spadku plonów, utraty walorów turystycznych i uszkodzenia drogi nie zostały poparte dowodami na istnienie interesu prawnego. Argumenty dotyczące zakłóceń w dostępie do Internetu nie były przedmiotem postępowania przed organami administracji.

Godne uwagi sformułowania

Posiadanie przymiotu strony postępowania, równoznaczne z posiadaniem legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, opiera się na kategorii interesu prawnego, który określany jest przez przepisy prawa materialnego. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza więc zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Organy administracji publicznej nie mają kompetencji do samodzielnego rozstrzygania spraw o charakterze cywilnym, zastrzeżonych do właściwości sądów powszechnych. Kryterium, które głównie powinno decydować o tym, czy określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, jest jej położenie w strefie o gęstości pola elektromagnetycznego większej niż 10 W/m2.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Maciej Gapski

sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących lokalizacji inwestycji celu publicznego, zwłaszcza w kontekście oddziaływania pól elektromagnetycznych i wymogów wykazania interesu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania interesu prawnego przez osobę niebędącą bezpośrednio stroną postępowania, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych i dowodów dotyczących oddziaływania inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego/planowania przestrzennego ze względu na szczegółową analizę kryteriów ustalania stron postępowania i obszaru oddziaływania inwestycji celu publicznego, zwłaszcza w kontekście pól elektromagnetycznych.

Czy możesz zablokować budowę stacji telefonii komórkowej, jeśli nie mieszkasz obok? Sąd wyjaśnia, kiedy masz prawo głosu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 936/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 1465/24 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 53 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 8 sierpnia 2023 r., znak:SKO.ZP/40/26/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 8 sierpnia 2023 r. znak: SKO.ZP/40/26/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu (dalej jako: Kolegium lub organ), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej jako: skarżący), od decyzji Burmistrza Goraja (dalej jako: Burmistrz) z dnia 22 maja 2023 r., znak: GK.6733.1.2023 w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, dla zamierzenia inwestycyjnego pn. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na terenie działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości J., gmina G., umorzyło postępowanie odwoławcze.
Kolegium wyjaśniło, że w odwołanie od decyzji Burmistrza wniosła A. S., powołując się na działanie w imieniu mieszkańców wsi J. i M. Odwołująca stwierdziła, że mieszkańcy nie wyrażają zgody na budowę stacji bazowej, gdyż mają obawy o własne zdrowie, wywołane działaniem pola elektromagnetycznego. Ponadto wskazała, że teren, na którym planowana jest inwestycja, ma walory turystyczne, które może utracić, zaś na skutek budowy może dojść do uszkodzenia drogi.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu wyjaśnił zasady, które odnoszą się do ustalania stron postępowania administracyjnego na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium podkreśliło w szczególności, że rozpatrzenie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy żądanie nie pochodzi od strony jest niedopuszczalne. W przypadku, gdy w toku postępowania odwoławczego zostanie ustalone, że osoba inicjująca postępowanie, nie jest stroną, organ odwoławczy zobowiązany jest umorzyć je na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Powołując się na art. 28 k.p.a. Kolegium podniosło, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie przymiotu strony postępowania, równoznaczne z posiadaniem legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, opiera się na kategorii interesu prawnego, który określany jest przez przepisy prawa materialnego, to jest normy prawne będące podstawą ustalania uprawnień i obowiązków. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby, jeżeli decyzja wydawana w postępowaniu rozstrzyga o prawach lub obowiązkach takiej osoby - opartych na przepisie prawa materialnego - bądź też o prawach lub obowiązkach innego podmiotu, co jednak wpływa na prawa lub obowiązki tej osoby. O istnieniu interesu prawnego decydują więc przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne uprawnienia lub nakładające obowiązki.
Kolegium odwołało się następnie do art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 977, dalej jako u.p.z.p.), zgodnie z którym stroną postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest inwestor oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Za stronę postępowania mogą być uznani także właściciele lub użytkownicy wieczyści innych nieruchomości, jeżeli wykażą w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanki z art. 28 k.p.a., to jest wpływ wyniku tego postępowania na ich własny interes prawny lub obowiązek. Przyjmuje się, że w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, za stronę postępowania mogą być uznani właściciele innych nieruchomości, jeżeli inwestycja będzie na te nieruchomości oddziaływać. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza więc zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Organ podniósł, że skarżąca nie jest ani inwestorem, ani właścicielką lub użytkownikiem wieczystym działki nr ewid. [...], na której planowana jest lokalizacja inwestycji. Wymagane jest zatem wykazanie, że inwestycja oddziałuje na teren, do którego ma ona tytuł prawny, zaś wydana decyzja ma wpływ na jej własny interes prawny łub obowiązek.
W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że skarżąca, według złożonych wyjaśnień, ma tytuł prawny do nieruchomości nr ewid. [...], obręb M., na której zamieszkuje oraz do działek nr ewid [...]. Z analizy map terenu stanowiących załączniki do wniosku o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz do wydanej decyzji wynika, iż nie graniczą one z terenem inwestycji, nie są położone w jej sąsiedztwie, ani w obszarze jaki obejmuje mapa zasadnicza oraz mapa dla celów projektowych, stanowiące załączniki do wniosku i do wydanej decyzji. Natomiast w oparciu o dokumentację przedstawioną przez inwestora, uznać należy, że odziaływanie inwestycji w zakresie emisji pola elekromagnetycznego, ograniczone zostanie w istocie do terenu działki, przy czym pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne wystąpi na wysokości anten sektorowych (min. 48,9m), w wolnej przestrzeni, w miejscach niedostępnych dla ludności. Nie można więc przypisać inwestycji odziaływania w tym zakresie na grunty skarżącej, a w szczególności na teren działki, gdzie ma dom mieszkalny, która znajduje się w odległości około 400m od granicy działki objętej wnioskiem, w innym obrębie geodezyjnym i w innej miejscowości. Biorąc także pod uwagę parametry przestrzenne inwestycji, to jest jej powierzchnię, położenie na działce, budowę oraz wymiary, nie sposób uznać, że inwestycja ma wpływ na nieruchomości skarżącej i narusza jej prawnie chroniony interes. Kolegium wyjaśniło również, że aktualnie, ze względu na wyłączenie inwestycji z regulacji prawnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), zasięg odziaływania inwestycji nie może być definiowany poprzez kryteria zaliczenia inwestycji do określonej kategorii przedsięwziąć oddziałujących na środowisko, to jest poprzez położenie anten sektorowych (azymut i tilt), ich moc oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności w osi głównej wiązki promieniowania tych anten. Nie mniej jednak, przyjmując nawet kryterium położenia terenu względem wyznaczonej osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych stacji, organ stwierdził, że grunty skarżącej nie znajdują się w wyznaczonej osi promieniowania anten.
Zdaniem organu w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można więc uznać, że inwestycja celu publicznego, której dotyczy decyzja Burmistrza Goraja z dnia 22 maja 2023r. znak: GK.6733.1.2023 oddziałuje na nieruchomości, do których skarżąca ma tytuł prawny, a wydana decyzja ma wpływ na jej prawa lub obowiązki. Dlatego też A. S. nie może być uznana za stronę postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie została także ustanowiona pełnomocnikiem strony tego postępowania. Postępowanie odwoławcze wszczęte jej odwołaniem nie mogło się więc toczyć i zakończyć merytorycznym rozstrzygnięciem, co nakazało umorzyć je na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W skardze z dnia 15 września 2023 r. A. S. wniosła ogólne zarzuty odnoszące się do: nie zbadania terenu inwestycji przez organy orzekające; spadku wartości działek; oddziaływania inwestycji na życie i zdrowie mieszkańców; spadek plonów; utratę walorów turystycznych okolicy; możliwość uszkodzenia drogi o nr [...] biegnącej w kierunku inwestycji. Ponadto w piśmie z dnia 6 lutego 2024 r. –stanowisko w sprawie – skarżąca ponowne powieliła zarzuty skargi i odwołania wskazując dodatkowo na istniejący w niewielkiej odległości od planowanej inwestycji maszt firmy O. i zakłócenia w dostępie do Internetu. W skardze A. S. podkreśliła, że jako przewodnicząca strajku mieszkańców J. i M. wielokrotnie składała sprzeciw słowny i pisemny z dużą ilością podpisów mieszkańców na ręce Burmistrza Goraja. W zakończeniu wniosła o zablokowanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego ze względu na ochronę zdrowia i życia okolicznych mieszkańców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony podmiotu, który wniósł odwołanie. Dlatego też Sąd rozstrzygał jedynie tę kwestię tj. legitymacji skarżącej A. S. do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Poza zakresem postępowania sądowego pozostaje natomiast ocena prawidłowości decyzji Burmistrza Goraja w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na terenie działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości J., gmina G.
Wstępnie należy wyjaśnić, że co do zasady stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego.
Na powyższe wskazuje treść art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Inne podmioty również mogą być stronami tego postępowania, gdy spełnione są ogólne warunki z art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Istotą interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 k.p.a., jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy interes prawny tej osoby został naruszony, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje (por. wyrok NSA z 09 czerwca 2014 r., II OSK 46/13, CBOSA).
Na tle cytowanych przepisów w orzecznictwie sądowym zasadnie wskazuje się, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są: inwestor (który nie musi mieć tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy jego wniosek) oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją. Stronami tego postępowania mogą być również właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich oraz, w zależności od okoliczności, właściciele i użytkownicy wieczyści działek nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza jednak, co do zasady, zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2017 r., IV SA/Wa 2802/16; wyrok WSA w Poznaniu z 19 kwietnia 2017 r., II SA/Po 842/16, CBOSA).
Należy przy tym podkreślić, że same tylko przepisy Kodeksu cywilnego definiujące prawo własności (art. 140 i art. 143 k.c.), czy wprowadzające ogólny zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.), nie są wystarczające dla wyznaczenia prawnie relewantnego obszaru oddziaływania.
Zdaniem Sądu dla oceny legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym istotne jest, aby owe uciążliwe immisje (ich poziom) były określone normami prawnymi, gdyż oddziaływanie musi być sprawdzalne. Tylko wówczas możliwe jest obiektywne ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z tych też względów nie można uznać, że na tle art. 28 k.p.a. w zw. z art. 144 k.c. źródłem interesu prawnego może być jakiekolwiek oddziaływanie projektowanej inwestycji, także niemające charakteru "ponadprzeciętnego". Już z treści art. 144 k.c. wynika expressis verbis, iż prawnie relewantne odziaływanie musi przekraczać określoną "miarę" (cyt.: "przeciętną, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych"). Organy administracji z pewnością nie są powołane do ustalania takiej miary w konkretnym przypadku, gdyż spory na tym tle mają charakter cywilny, do których rozstrzygania powołane są sądy powszechne. Organy administracji publicznej nie mają kompetencji do samodzielnego rozstrzygania spraw o charakterze cywilnym, zastrzeżonych do właściwości sądów powszechnych (por. m.in. wyroki NSA: z 10 maja 2006 r., I OSK 755/05; z 16 marca 2011 r., II FSK 1981/09; z 16 marca 2011 r., II FSK 1995/09; z 16 marca 2011 r., II FSK 1996/09; z 1 sierpnia 2013 r., I FSK 864/13; z 9 grudnia 2014 r., II OSK 1226/13; z 25 kwietnia 2017 r., I OSK 1909/15; z 13 grudnia 2017 r., I OSK 389/16, CBOSA). Z tych względów w postępowaniu administracyjnym niezbędne jest, co do zasady, odwoływanie się do bardziej zobiektywizowanych "miar" poszczególnych rodzajów "uciążliwości", wynikających zwłaszcza z ustanowionych norm lub standardów (wyrok WSA w Poznaniu z 10 maja 2022r., II SA/Po 26/22, CBOSA).
W odniesieniu do inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sposób ustalenia kręgu stron postępowania jawi się jako dość skomplikowany, gdyż wiąże się z koniecznością wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu przy uwzględnieniu dość licznych przepisów odrębnych. Jeśli idzie jednak o najistotniejszą (najbardziej uciążliwą, zwłaszcza w odbiorze społecznym) postać oddziaływania takiej inwestycji na otoczenie – tj. odziaływanie PEM – to w tym zakresie z pewnością kluczowe znaczenie mają przepisy normujące dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku.
W kontrolowanej sprawie są to przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019, poz. 2448).
Z przepisów tych wynika, że istotnymi parametrami, mającymi znaczenie przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu stacji bazowej telefonii komórkowej, są moc EIRP, tj. równoważna moc promieniowana izotropowo, oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny (przy uwzględnieniu azymutu i nachylenia).
W związku z tym obszar oddziaływania projektowanej inwestycji stacji bazowej powinien być określony z uwzględnieniem miejsc dostępnych dla ludności oraz miejsc, które są lub mogą być zabudowane.
Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że kryterium, które głównie powinno decydować o tym, czy określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, jest jej położenie w strefie o gęstości pola elektromagnetycznego większej niż 10 W/m2 (dopuszczalne natężenie pola elektromagnetycznego – rozporządzenie Ministra Zdrowia), emitowanego przez nadajniki tejże stacji.
Zgodnie bowiem z art. 143 k.c. w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Z kolei § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) stanowi, że: "Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych."
Oznacza to, że jeżeli inwestor projektuje budowę urządzeń powodujących emisję pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 10 W/m2, a strefy tych pól wykraczać będą w granice działek sąsiednich (choćby w przestrzeń ponad nimi), to właściciele (użytkownicy wieczyści) tych działek doznają ograniczenia w zagospodarowaniu należącego do nich terenu, co jednocześnie powodować będzie, że należąca do nich nieruchomość pozostawać będzie w prawnie relewantnym obszarze oddziaływania ww. obiektu (por. wyroki NSA: z 30 kwietnia 2015 r., II OSK 2376/13; z 18 września 2015 r., II OSK 174/14, zob. również wyrok WSA w Poznaniu z 10 maja 2022r. II SA/Po 26/22 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 29 listopada 2023 r., II SA/Rz 1034/23, CBOSA).
W niniejszej sprawie inwestor do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dołączył analizę występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (graficzna prezentacja poziomu pól elektromagnetycznych oraz karta informacyjna przedsięwzięcia, k. 53-65, akt I inst.). Z dokumentacji tej wynika, że przewidywane obszary występowania pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych prawie w całości zamykają się w granicach działki inwestycyjnej – w minimalnym zakresie obejmują również działkę bezpośrednio sąsiadującą z inwestycją nr 441 (k. 55 akt I inst.). Z przedstawionej przez inwestora analizy wynika, że obszar oddziaływania inwestycji zawierać się będzie w granicach działki inwestycyjnej. Działka, na której zamieszkuje skarżąca nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Z twierdzeń strony oraz ustaleń organu wynika, ze działka siedliskowa strony znajduje się około 400 m od planowanej inwestycji, a posiadane przez nią działki rolne znajdują się w odległości większej niż 100 m (k. 67 mapa dla celów projektowych). Działki skarżącej położone są w innym obrębie geodezyjnym niż planowana inwestycja i w innej miejscowości.
Z tego powodu Kolegium było uprawnione do przyjęcia, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomości skarżącej. Oparcie się przez organ na dokumentach przedstawionych przez inwestora nie świadczy o naruszeniu obowiązujących przepisów. Dokumentacja przedłożona przez inwestora jest logiczna i wyczerpująca. W analizie tej przedstawiono maksymalne zasięgi występowania obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach większych od dopuszczalnym w odniesieniu do każdego typu anteny oraz zobrazowano na rzucie poziomym (k. 55 akt I inst.) i rzutach pionowych (k. 56-58 akt adm. I inst.). Z dokumentacji tej wynika, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w zasięgu negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji (tak NSA w uchwale w składzie 7 sędziów z 7 listopada 2022 r., III OPS 1/22, CBOSA).
Organ odwoławczy był więc uprawniony do stwierdzenia, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się na terenie objętym wnioskiem. Powyższe stwierdzenie organu wynika bowiem z treści dokumentacji dołączonej do wniosku przez inwestora. Powyższe w konsekwencji oznacza, że skarżąca – jako zamieszkująca ok. 400m od planowanej inwestycji oraz nieposiadająca innych nieruchomości w granicach oddziaływania obiektu - nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepisy kodeksu nie przewidują również możliwości występowania z odwołaniem w interesie mieszkańców danej miejscowości lub gminy, gdyż interes prawny rozpatrywany jest indywidualnie dla każdego podmiotu.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art. 28 k.p.a., a w konsekwencji również art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jak również przepisów odnoszących się do lokalizacji inwestycji celu publicznego zawartych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyczerpującą argumentację zajętego przez organ stanowiska, w tym analizę stanu faktycznego oraz prawnego, a więc nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Nie został również naruszony obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron postępowania (art. 9 k.p.a.). Organ odwoławczy pismem z dnia 21 lipca 2023 r. wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego i wypowiedzenia się w sprawie, co umożliwiło stronie przestawienie swego stanowiska. Okoliczność, że wydana decyzja nie spełnia oczekiwań skarżącej nie oznacza, że decyzja narusza prawo.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI