II SA/Lu 923/24

II SA/Lu 923/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 28, art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 344
art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 17 października 2024 r. znak: SKO.II.41/926/OGRiL/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
M. E. (dalej jako "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 17 października 2024 r. w przedmiocie umorzenia postepowania odwoławczego.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu 26 października 2020 r. została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na rzecz P. D. S.A. z siedzibą w L. dla inwestycji polegającej na budowie elektroenergetycznych linii kablowych średniego napięcia oraz stacji transformatorowej na działkach oznaczonych nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...] – G. P.), [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...] – Z. P.) położonych w K..
Starosta [...] decyzją z dnia 28 lutego 2022 r., znak: [...] ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...]. Wskazana decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę L. decyzją z dnia 12 maja 2022 r., znak: [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Lu [...] oddalił skargę M. G. na ww. decyzję Wojewody L. z dnia 12 maja 2022 r.
Na wniosek P. D. S.A. z siedzibą w L. Starosty [...] decyzją z dnia 16 lutego 2024 r. znak [...] zezwolił na wyłączenie z produkcji rolnej 0,0014 ha gruntów rolnych klasy RIIIa z działki nr [...], położonej w K., obręb [...]- G. P., przeznaczonych pod budowę stacji kontenerowej transformatorowej. Wskazana decyzja został przesłana do wiadomości właścicielce – M. E..
Decyzją z 9 kwietnia 2024 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 11 ust. 1 i 1a ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82) po rozpatrzeniu odwołania M. E., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie, uchyliło decyzję Starosty [...] z 16 lutego 2024 r., znak: [...] zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolnej 0,0014 ha gruntów rolnych klasy RIIIa z działki nr [...] położonej w K., obręb [...] - G. P., gmina K. M., przeznaczonych pod budowę stacji kontenerowej transformatorowej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik P. D. S.A., w którym podniósł, że uniemożliwienie inwestorowi uzyskania ostatecznej decyzji pozwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej uniemożliwia uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym realizację inwestycji określonej jako inwestycja celu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Lu [...] uchylił zaskarżoną decyzję.
Po przeprowadzeniu postepowania na skutek wniesionego odwołania przez M. E. od decyzji Starosty [...] z dnia 16 lutego 2024 r. znak [...] zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej 0,0014 ha gruntów rolnych klasy RIIIa z działki nr [...], położonej w K., obręb [...]- G. P., przeznaczonych pod budowę stacji kontenerowej transformatorowej Samorządowe Kolegium odwoławcze w Chełmie decyzją z dnia 17 października 2024 r., znak: SKO.II.41/926/OGRiL/2024 umorzyło postepowanie odwoławcze.
Kolegium wskazując na treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") powołało stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 lipca 2024 r., sygn.. akt II SA/Lu 381/24 wyjaśniło, że skarżąca w realiach niniejszego postępowania nie legitymuje się interesem prawnym, aby skutecznie wnieść odwołanie od decyzji organu I instancji o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji użytków rolnych. Powyższe jest podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W skardze do tut. Sądu skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca nie jest stroną postępowania prowadzonego przez Starostę K. w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej 0,0014 ha gruntów rolnych klasy Rllla z dz. Nr [...] położonych w miejscowości K., obręb [...]- G. Przedmieście, gm. K. M. przeznaczonych pod budowę stacji i kontenerowej transformatorowej i w konsekwencji umorzenie postępowania odwoławczego,
- art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez zaniechanie uznania obecnego właściciela działki nr [...] - M. E. za stroną postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...], w konsekwencji czego strona nie była informowana o żadnych czynnościach organu związanych z wydaniem decyzji,
- art. 10 ust. 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia stronie (obecnemu właścicielowi działki nr [...]) czynnego udziału w postępowaniu zarówno przed organem I jak II instancji, a przed wydaniem decyzji nieumożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co w sposób nie budzący wątpliwości naruszono prawa strony,
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, nie rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, błędną, wybiórczą i tendencyjną jego ocenę, niedokonanie jednoznacznych ustaleń co do treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji Starosty [...],
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji nie spełniającego wymogów określonych w tych przepisach.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., że na organie I instancji ciążył obowiązek zbadania czy wnioskodawca – P. D. S.A. jako podmiot legitymuje się uprawnieniem prawnorzeczowym do gruntu, ma interes prawny w żądaniu wydania decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej. Skarżąca jako nowy właściciel nie wie jaki interes prawny może mieć P. D. S.A. w złożeniu wniosku o wyłączenie z produkcji rolnej przedmiotowych gruntów. Zdaniem skarżącej organ I instancji niezasadnie pominął właściciela działki nr [...] jako stronę niniejszego postępowania. Dodatkowo strona podniosła zarzuty do postepowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, które toczyło się z udziałem poprzedniego właściciela. W ocenie strony materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest niepełny, gdyż z decyzji Starosty [...] nie wynika czy organ dokonał niezbędnych ustaleń dotyczących przeznaczenia nieruchomości na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 10 marca 2025 r. skarżąca podtrzymała swoją argumentację wskazując dodatkowo, że tytuł własności do przedmiotowej działki nr [...] uzyskała na podstawie aktu notarialnego nr [...] sporządzonego dnia 10 marca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego i według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie natomiast do treści przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związane granicami skargi (art. 134 ustawy).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym stanie rzeczy Sąd podzielił argumentację rozstrzygnięcia Kolegium, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 17 października 2024 r. umarzająca postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem M. E. od decyzji Starosty [...] z dnia 16 lutego 2024 r. znak [...] zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej 0,0014 ha gruntów rolnych klasy RIIIa z działki nr [...], położonej w [...], obręb [...]- G. P., przeznaczonych pod budowę stacji kontenerowej transformatorowej.
Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 k.p.a. Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego wynikają z akt sprawy. Wyjaśnić należy, że literalne brzmienie art. 127 § 1 k.p.a. prowadzi do stwierdzenia, że odwołanie może być wnoszone tylko przez podmiot legitymowany do wniesienia tego środka prawnego - tj. stronę postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy jest zobowiązany dokonać sprawdzenia, czy odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona, która ma legitymację do wniesienia środka odwoławczego. Obowiązek prawidłowego wyznaczenia kręgu stron postępowania administracyjnego jest obowiązkiem organu, który musi działać w tym zakresie z urzędu. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie legitymuje się przymiotem strony, wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. m.in. NSA w uchwale siedmiu sędziów z 5 stycznia 1999 r., sygn. OPS 16/98, WSA w Krakowie w wyroku z 29 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1524/14). Brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.
Stroną postępowania - zgodnie z art. 28 k.p.a. – jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z powyższego wynika, że ustawodawca definiując pojęcie strony wskazał wyraźnie na powiązania danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Należy zaznaczyć, że art. 28 k.p.a. nie ustanawia normy prawnej samoistnej, a zatem stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, dając jednostce status strony postępowania (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 176/11, LEX nr 1219073). Pojęcie interesu prawnego jest powszechnie wiązane z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ubiegania się o udzielenie ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Istnieje on zatem wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Zatem niewątpliwie dla uzyskania legitymacji do bycia stroną w sprawie administracyjnej wystarczający nie jest interes faktyczny dający się racjonalnie uzasadnić, tj. stan, w którym określona osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji, lecz interes prawny, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Podstawowym źródłem interesu prawnego podmiotów spełniających kryteria ustawowe do uczestniczenia w postępowaniu jurysdykcyjnym w roli strony są te normy materialnego prawa administracyjnego, które określają uprawnienia, względnie obowiązki możliwe do nałożenia na podmioty znajdujące się w przewidzianych nimi sytuacjach faktycznych. Interes ten może jednak wynikać też z norm materialnoprawnych zaliczanych do innych dziedzin prawa, w tym przede wszystkim do prawa cywilnego, zwłaszcza rzeczowego (por. m.in. wyrok NSA z 25 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1101/13, LEX nr 1460783).
W tym miejscu wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 381/24.
Odnosząc się do znaczenia ww. orzeczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należy podkreślić w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powyższa zasada oznacza, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., I OSK 596/15). Związanie oceną prawną w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza zatem, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc obowiązującą tylko w przypadku zmiany prawa czy zmiany istotnych okoliczności faktycznych - jednakże mając na uwadze akta sprawy takowa zmiana nie miała miejsca, nie zmienił się także stan prawny (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2021 r., II OSK 377/21).
Ponadto, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Artykuł ten wprowadza zasadę, zgodnie z którą moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 613/08, publ. LEX 551652). Twierdzenie powyższe pozostaje również aktualne w zakresie związania oceną prawną organu administracji publicznej, który wydał kwestionowane rozstrzygnięcie.
Ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku WSA w Lublinie z dnia 3 lipca 2024 r. mają zatem pierwszorzędne znaczenie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. Stwierdzić zatem należy, że ocena w nim wyrażona była i jest nadal wiążąca na gruncie niniejszej sprawy. Wobec takiego stanu rzeczy zaskarżoną decyzję należało ocenić przy uwzględnieniu treści powyższego wyroku.
W uzasadnieniu wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Lu 381/24 wyroku WSA wskazał, że M. E. nie ma przymiotu strony postępowania w sprawie wyłączenia części działki nr [...] z produkcji rolnej. Kolegium przyjęło, że odwołująca się jest stroną tego postępowania, gdyż decyzja dotyczy działki, której jest właścicielem. Błędnie jednak oceniło fakt, że na mocy prawomocnej decyzji Starosty [...] z 28 lutego 2022 r., znak: GG.6853.2.2021.RZ ograniczającej sposób korzystania z części działki nr [...] utraciła ona prawo do korzystania z tej części działki na rzecz P. D. S.A., a tym samym utraciła władztwo nad tą częścią działki.
Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, wydawana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm. - dalej: u.g.n.), jest decyzją ograniczającą prawo własności nieruchomości na rzecz przedsiębiorstwa realizującego na nieruchomości cel publiczny. Decyzją tą organ administracji ingeruje w prawo własności nieruchomości podlegające ochronie przewidzianej w art. 21 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku inwestycji celu publicznego wynika z treści decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Decyzja ta, ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
P. D. S.A., dysponując prawomocną decyzją ograniczającą sposób korzystania z części działki nr [...], a tym samym posiadając tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mogła wystąpić do właściwego organu administracji o wyłączenie tego obszaru z produkcji rolnej. Decyzja o wyłączeniu części działki z produkcji rolnej skutkuje powstaniem uprawnień oraz obowiązków na rzecz tej spółki. Nie skutkuje natomiast powstaniem żadnych uprawnień lub obowiązków wobec M. E.. Odwołująca się miała więc wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny, w kwestionowaniu wydanej na rzecz spółki decyzji (zob. wyrok NSA z 30 maja 2014 r., II OSK 3106/12)".
Mając na uwadze stanowisko WSA w Lublinie zawarte w powołanym wyroku należało uznać, że organ II instancji prawidłowo ocenił status skarżącej wnoszącej odwołanie, w kwestii zbadania jej interesu prawnego, a ustaliwszy brak interesu prawnego po stronie odwołującej, słusznie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. z powodu wniesienia odwołania przez podmiot nieuprawniony.
Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skarżącej należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana była decyzja w swej istocie procesowa, a zatem Sąd oceniał jedynie kwestię interesu prawnego skarżącej.
Należy wyjaśnić, że instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi jedną z form wywłaszczenia nieruchomości, o którym mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Stosownie bowiem do art. 112 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 z późn. zm., dalej: "u.g.n.")., wywłaszczenie nieruchomości polega nie tylko na pozbawieniu, ale również na ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W przypadku instrumentu normowanego przez art. 124 u.g.n. nie dochodzi jednak do przejęcia pełni prawa rzeczowego, przysługującego względem nieruchomości, przez podmiot publiczny, a wyłącznie do "transferu" jednego z elementów składających się na takie prawo, mianowicie możliwości korzystania z nieruchomości (w ściśle określony sposób). Decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. z jednej strony ogranicza podmiot, któremu przysługują prawa rzeczowe względem nieruchomości, w zakresie możliwości korzystania z nieruchomości, z drugiej natomiast strony uprawnia wnioskodawcę do korzystania z tej nieruchomości w takim zakresie, w jakim ograniczono właściciela czy użytkownika wieczystego. Z materialnego punktu widzenia instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi więc instrument administracyjnoprawnej, władczej ingerencji w prawo własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości, wywołujący skutki w sferze prawa cywilnego, polegające na przeniesieniu uprawnienia do korzystania z nieruchomości, w precyzyjnie określonym w decyzji zakresie, z podmiotu, któremu przysługują względem nieruchomości wzmiankowane prawa rzeczowe, na podmiot wnioskujący o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Natomiast z formalnego punktu widzenia decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. zawiera rozstrzygnięcie o dualnej, zobowiązująco-uprawniającej naturze. Udziela ona zarówno zezwolenia na wejście na nieruchomość w celu wykonania na niej określonych robót budowlanych, jak i nakłada na właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości obowiązek udostępnienia nieruchomości i znoszenia zgodnych z zezwoleniem działań inwestora, który może zostać poddany egzekucji administracyjnej (zob. A. Bródka [w:] Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, red. E. Klat-Górska, Warszawa 2024, art. 124). Podkreślić należy, że podstawowym celem decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest zapewnienie inwestorowi tytułu prawnego do nieruchomości, potrzebnego do uzyskania pozwolenia na budowę, co do zasady, obiektu budowlanego o charakterze liniowym, w sytuacji gdy właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości nie wyraża zgody na realizację takiego przedsięwzięcia na swojej nieruchomości. Wskazana decyzja stanowi zatem przymusowy tytuł administracyjnoprawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane.
W przedmiotowej sprawie P. D. S.A. z siedzibą w L. legitymując się tytułem prawnym do gruntu – części działki nr [...], określonym na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 28 lutego 2022 r., znak:GG.6853.2.2021.RZ była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie tej części działki z produkcji rolnej. Skarżąca na skutek wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z części działki nr [...] utraciła prawo do korzystania z tej części działki na rzecz inwestora (P. D. S.A.). Wskazać należy, że wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzi do trwałego ograniczenia własności nieruchomości, gdyż sprawia, że jej właściciel ma obowiązek znoszenia stanu ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez jego nieruchomość. Ze względu na funkcje tego ograniczenia, obowiązki wynikające z decyzji i z ustawy ciążą na każdoczesnym właścicielu nieruchomości wobec każdoczesnego przedsiębiorcy przesyłowego, co podlega też ujawnieniu w księdze wieczystej (art. 124 ust. 7 u.g.n.) i stanowi alternatywę dla instytucji służebności przesyłu. Skarżąca nabyła przedmiotową działkę w drodze darowizny od swojej matki M. G. w dniu 10 marca 2023 r. W związku z powyższym stan prawny i okoliczności wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z części działki [...] były znane stronie. Wskazana decyzja Wojewody L. z dnia 12 maja 2022 r., znak: GN-Ch.753.1.2022.NG poddana była kontroli WSA na skutek skargi M. G., która została oddalona. Z uzasadnienia powołanej decyzji wynika, że działka nr ewid.[...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym wydana w sprawie decyzja Kolegium umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. słusznie została oparta na ustaleniu, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia z 16 lutego 2024 r., znak: [...] wydaną na wniosek P. D. S.A., zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolnej 0,0014 ha gruntów rolnych klasy RIIIa z działki nr [...] położonej w K., obręb [...] - G. P., gmina K. M., przeznaczonych pod budowę stacji kontenerowej transformatorowej.
Sąd kontrolując przedmiotową decyzję nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w skardze przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.