II SA/Lu 923/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2007-01-17
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolneobszary o niekorzystnych warunkach gospodarowaniaARiMRposiadanie gruntówwłasnośćproducent rolnydeklaracja powierzchnirozporządzenie KErolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z powodu wadliwego zadeklarowania powierzchni działki.

Rolnik K. D. F. zaskarżył decyzję odmawiającą mu przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2004. Spór dotyczył działki nr 966, której faktycznym użytkownikiem w 2004 roku był W. K., a nie skarżący, mimo że był jej właścicielem. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, ponieważ stwierdzona różnica w powierzchni zadeklarowanej i faktycznie użytkowanej przekroczyła 20%. Sąd administracyjny uznał, że płatności przysługują ze względu na faktyczne władanie gruntami, a nie tytuł własności, i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi K. D. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2004. Rolnik domagał się przyznania płatności do działek rolnych, w tym działki nr 966. Organy administracji ustaliły, że w 2004 roku faktycznym użytkownikiem działki nr 966 był W. K., a nie skarżący, który był jej właścicielem. Ponieważ różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek przekroczyła 20% (20,17%), organy odmówiły przyznania płatności zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2419/2001. Skarżący argumentował, że płatności przysługują właścicielowi będącemu producentem rolnym, nawet jeśli nie włada on nieruchomością, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego i Konstytucję RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że pomoc finansowa jest udzielana producentom rolnym ze względu na faktyczne władanie gruntami, a nie tytuł własności. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, odmawiając przyznania płatności z powodu przekroczenia dopuszczalnego progu różnicy powierzchni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, płatności te przysługują ze względu na faktyczne władanie gruntami rolnymi, a nie tytuł własności.

Uzasadnienie

Celem dopłat jest wspieranie producentów rolnych faktycznie uprawiających grunty. Wadliwe zadeklarowanie powierzchni, w tym przekroczenie 20% różnicy między obszarem zadeklarowanym a ustalonym, skutkuje odmową przyznania płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273 art. 5 § ust. 1

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

Dz.U. 2004 nr 10 poz 76 art. 3 § ust. 3

Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § §1 pkt.1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 337

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 64 § pkt.3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § §1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Argumenty

Odrzucone argumenty

Płatności przysługują właścicielowi będącemu producentem rolnym, nawet jeśli faktycznie nie włada on nieruchomością rolną. Organ nie może narzucić właścicielowi sposobu zajmowania się gospodarstwem. Odmowa przyznania płatności narusza prawo własności chronione Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

pomoc m.in. w zakresie wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana na wniosek producenta rolnego producenta rolnego jako osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia wadliwe zadeklarowanie gruntów rolnych skutkuje przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości lub odmową przyznania płatności płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie przysługują ze względu na tytuł własności, lecz ze względu na faktyczne władanie gruntami rolnymi Celem ustaw "obszarowych" jest bowiem finansowe wspieranie producentów rolnych czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, choćby nie były ich właścicielami.

Skład orzekający

Krystyna Sidor

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Ibrom

członek

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania płatności rolnych, w szczególności rozróżnienie między własnością a faktycznym posiadaniem gruntu jako podstawą do otrzymania dopłat."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności obszarowych w rolnictwie i rozporządzeń UE w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę w prawie rolnym, że faktyczne użytkowanie gruntu jest kluczowe dla otrzymania dopłat, a nie tylko tytuł własności. Jest to istotne dla wielu rolników i praktyków prawa rolnego.

Własność to nie wszystko: dlaczego rolnik nie dostał dopłat mimo posiadania działki?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 923/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Krystyna Sidor /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
art. 3 ust. 3
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. D. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania K. F. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej przyznającej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i o odmowie ich przyznania za rok 2004.
K. F. wnosił o przyznanie mu takich płatności do działek rolnych oznaczonych A, B, C, D, E (nr ewid. 183, 260, 261, 966, 1046, 1162) położonych w My. o łącznej pow.4,23ha.
Decyzją z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał mu płatności dla wykazanych we wniosku działek.
Następnie organ wznowił z urzędu postępowanie i ustalił, że w 2004r. faktycznym użytkownikiem działki o nr ewid. 966, pow. 0,71ha nie był K. F., lecz W.K., dlatego wydał w dniu [...]. decyzję którą uchylił dotychczasową decyzję własną i odmówił przyznania płatności.
K. F. zakwestionował powyższe rozstrzygnięcie zarzucając "naruszenie przepisów o własności".
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego AR i MR decyzją z dnia [...]. uchylił decyzję organu I instancji, zobowiązując organ do przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego.
Po wykonaniu zaleceń organu odwoławczego i wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego AR i MR decyzją z dnia [...] . ponownie odmówił przyznania K. F.płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...]. utrzymał tę decyzję w mocy.
Oba organy ustaliły, że w 2004r. faktycznym użytkownikiem działki nr ewid. 966 był W. K., natomiast K. F. był wprawdzie jej właścicielem, ale jej nie użytkował. Na powyższe wskazują jego oświadczenia zawarte w pismach z dnia 21 kwietnia i 14 czerwca 2005r. oraz w protokole zapoznania się z aktami sprawy z dnia 27 października 2005r., w których podkreślił, iż W. K. użytkuje jego działkę nielegalnie. Okoliczność, iż przedmiotowa działkę w 2004r. użytkował W.K. potwierdzili również świadkowie: M. S. i K. .
Organy ustaliły w oparciu o art. 32ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE L z dnia 12 grudnia 2001r., poz. 327), że różnica pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych wynosi 0,71 ha (4, 23ha – pow. zadeklarowana, 3,52ha - pow. ustalona), co stanowi 20,17% powierzchni określonej (0,71ha :3,52 ha x 100= 20,17%), a zatem przekracza 20% i w konsekwencji należało odmówić przyznania przedmiotowych płatności z tytułu ONW.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł K. F., domagając się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR ..z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa.
W ocenie skarżącego ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych nie posługuje się pojęciem użytkownika, lecz w art. 2ust.1 mówi o posiadaczu gospodarstwa rolnego będącym producentem rolnym. Z tego względu to właścicielowi będącemu producentem rolnym przysługuje prawo ubiegania się o płatności, nawet, jeśli faktycznie nie włada on nieruchomością rolną. Z przepisów Kodeksu cywilnego wynika bowiem, że właściciel zawsze jest posiadaczem samoistnym, choćby nawet oddał rzecz w posiadanie zależne (np. użytkowanie). Wynika to z przepisu art. 337 kc, który stanowi, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne.
Poza tym skoro – jak twierdzi organ - warunkiem przyznania płatności jest utrzymywanie gospodarstwa w dobrej kulturze, to organ nie może narzucić właścicielowi będącemu producentem rolnym, w jaki sposób ma on to zrobić, w tym w szczególności nie może wymagać osobistego zajmowania się gospodarstwem. Zdaniem skarżącego Agencja odmawiając mu - jako właścicielowi gospodarstwa rolnego - płatności narusza chronione w art. 64pkt.3 Konstytucji RP prawo własności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz.2273) pomoc m.in. w zakresie wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana na wniosek producenta rolnego w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (...) Przepis art.3 pkt.3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr 10, poz.76 ze zm.) definiuje "producenta rolnego" jako osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia".
We wniosku o przyznanie płatności producent rolny (posiadacz gospodarstwa rolnego) deklaruje powierzchnię znajdujących się w jego posiadaniu gruntów rolnych, kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Wadliwe zadeklarowanie gruntów rolnych skutkuje przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości lub odmową przyznania płatności na podstawie art. 32ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE L z dnia 12 grudnia 2001r., poz. 327)
Słusznie organy rozpoznające niniejszą sprawę ustaliły, że K. F. wadliwie zadeklarował powierzchnię gruntów rolnych, bowiem w świetle okoliczności sprawy nie można przyjąć, iż w 2004r. działka nr 966 znajdowała się w jego posiadaniu. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, i potwierdza to sam skarżący, że przedmiotowa działka nr 966 była w 2004r. użytkowana przez W.K..
Wbrew zarzutom skargi płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie przysługują ze względu na tytuł własności, lecz ze względu na faktyczne władanie gruntami rolnymi. Celem ustaw "obszarowych" jest bowiem finansowe wspieranie producentów rolnych czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, choćby nie były ich właścicielami. Producent rolny nie może zatem ubiegać się o dopłaty na jakiekolwiek grunty, ale tylko na takie, którymi faktycznie się zajmuje.
Skoro zatem w niniejszej sprawie zostało w sposób bezsporny ustalone, że działka nr 966 w 2004r. była w posiadaniu W. K., a nie skarżącego K. F., bowiem W. K. nabył ją nieformalnie i użytkuje od kilkunastu lat, to prawidłowo organ I instancji uznał, że nie może być ona uwzględniona przy wyliczaniu wysokości dopłat, dlatego wznowił postępowanie i uchylił dotychczasową decyzję, odmawiając jednocześnie przyznania mu płatności z tytułu ONW na podstawie art. 32ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92, który stanowi, że jeżeli odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony (...) pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3 % lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. Jeżeli natomiast różnica jest większa niż 20% obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw.
Skoro w sprawie niniejszej różnica wynosi 20, 17% należało odmówić przyznania płatności z tytułu ONW.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia obowiązujących przepisów i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 3o sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI