Orzeczenie · 2025-03-13

II SA/Lu 903/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2025-03-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzenneuchwała krajobrazowareklamakara pieniężnakomitet wyborczyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymkontrola administracyjnaład przestrzenny

Sprawa dotyczyła skargi Komitetu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Chełm o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za umieszczenie nośnika reklamowego (banera wyborczego) niezgodnego z uchwałą krajobrazową. Komitet zarzucał organom naruszenie przepisów KPA, w tym skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz brak odstąpienia od nałożenia kary mimo znikomości naruszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że choć odpowiedzialność za materiały wyborcze ponosi komitet wyborczy, organy dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych. Kluczowym błędem było nieprawidłowe ustalenie okresu, za który naliczono karę pieniężną, co jest niezbędne do jej prawidłowego wymierzenia zgodnie z art. 37d ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd wskazał, że karę należy wymierzać od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na wadliwość pełnomocnictwa dołączonego do odwołania. W związku z powyższymi uchybieniami, sąd uchylił obie decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organom niższej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności komitetów wyborczych za materiały wyborcze niezgodne z przepisami, w tym uchwałami krajobrazowymi, oraz zasady naliczania kar pieniężnych w takich przypadkach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umieszczenia materiałów wyborczych i kar pieniężnych za naruszenie uchwały krajobrazowej. Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy komitet wyborczy jest podmiotem odpowiedzialnym administracyjnie za umieszczenie materiałów wyborczych niezgodnych z uchwałą krajobrazową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, komitet wyborczy jest jednostką organizacyjną partii politycznej posiadającą zdolność administracyjnoprawną i jest właścicielem materiałów wyborczych, co uzasadnia przypisanie mu odpowiedzialności za ich umieszczenie.

Uzasadnienie

Orzecznictwo sądów administracyjnych ugruntowało pogląd, że komitety wyborcze, jako wyłączne podmioty prowadzące kampanię wyborczą i właściciele materiałów wyborczych, ponoszą odpowiedzialność administracyjną za ich umieszczanie, nawet jeśli nie jest możliwe ustalenie konkretnych osób fizycznych odpowiedzialnych za ich fizyczne rozmieszczenie.

Czy naruszenie przepisów uchwały krajobrazowej przez umieszczenie banera wyborczego może być uznane za znikome w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo umieszczenie reklamy w sposób wyraźnie przeciwny wymogom uchwały krajobrazowej, niezależnie od jej wielkości czy lokalizacji, godzi w chronione prawem wartości ładu przestrzennego i ochrony krajobrazu, co wyklucza uznanie naruszenia za znikome.

Uzasadnienie

Dobrem prawnie chronionym przez uchwały krajobrazowe jest ład przestrzenny i ochrona krajobrazu. Naruszenie tych przepisów, szczególnie w kontekście walki z chaosem reklamowym, nie może być uznane za znikome, a fakt, że miało to miejsce w trakcie kampanii wyborczej, stanowi okoliczność obciążającą dla komitetu wyborczego.

Od kiedy należy liczyć okres, za który wymierza się karę pieniężną za umieszczenie niezgodnego z uchwałą krajobrazową urządzenia reklamowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Karę pieniężną należy wymierzać od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, a nie od dnia umieszczenia urządzenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, dzień wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 37d ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, pod warunkiem zawiadomienia strony. Pozwala to na dobrowolne dostosowanie się do przepisów i stanowi punkt wyjścia do naliczania kary.

Czy decyzja administracyjna może być skierowana do podmiotu, który nie posiadał należytego umocowania do działania w sprawie?

Odpowiedź sądu

Rozpatrzenie odwołania przez organ odwoławczy, mimo że zostało podpisane przez pełnomocnika nieposiadającego należytego umocowania do reprezentowania strony w danej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy powinien zweryfikować prawidłowość pełnomocnictwa. W przypadku, gdy pełnomocnictwo dotyczyło innej sprawy niż ta, w której zostało złożone odwołanie, organ nie powinien rozpatrywać takiego odwołania, gdyż narusza to zasady reprezentacji procesowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie oraz decyzję Prezydenta Miasta Chełm.

Przepisy (34)

Główne

u.p.z.p. art. 37a § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37d § § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37d § ust. 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37d § ust. 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37d § ust. 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.w. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

K.w. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

K.w. art. 109

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

K.w. art. 110 § § 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

K.w. art. 130 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

K.w. art. 130 § § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nieprawidłowo ustaliły okres, za który naliczono karę pieniężną. • Organy nie wykazały, że Komitet wyborczy jest stroną postępowania w tej konkretnej sprawie. • Pełnomocnictwo dołączone do odwołania było wadliwe.

Odrzucone argumenty

Argumenty Komitetu dotyczące znikomości naruszenia prawa. • Argumenty Komitetu dotyczące braku odpowiedzialności Komitetu za umieszczenie plakatów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i ma obowiązek dokonania kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu, niezależnie od zasadności argumentacji podniesionej w skardze. • Argumenty podniesione w skardze nie są zasadne, jednak Sąd z urzędu dostrzegł takie błędy organów, które musiały skutkować uchyleniem decyzji wydanych przez organy obydwu instancji. • Odpowiedzialność administracyjną ponosi komitet wyborczy, a nie partia polityczna czy kandydat w wyborach. • Dobrem prawnie chronionym regulacjami uchwały krajobrazowej jest ład przestrzenny oraz ochrona krajobrazu. • Kara pieniężna wymierzana jest od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia.

Skład orzekający

Brygida Myszyńska-Guziur

sprawozdawca

Jerzy Parchomiuk

członek

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności komitetów wyborczych za materiały wyborcze niezgodne z przepisami, w tym uchwałami krajobrazowymi, oraz zasady naliczania kar pieniężnych w takich przypadkach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umieszczenia materiałów wyborczych i kar pieniężnych za naruszenie uchwały krajobrazowej. Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu umieszczania reklam wyborczych i kar za naruszenie przepisów krajobrazowych, a sąd wyjaśnia kluczowe kwestie odpowiedzialności komitetów wyborczych oraz zasady naliczania kar.

Komitet wyborczy zapłaci za baner niezgodny z uchwałą krajobrazową? Sąd wyjaśnia zasady odpowiedzialności.

Dane finansowe

WPS: 806,35 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst