II SA/LU 901/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-03-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneurządzenie reklamowesamowola budowlananakaz rozbiórkilegalizacjakontenery morskiepozwolenie na budowęterminpostępowanie administracyjneNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki na decyzję nakazującą rozbiórkę urządzenia reklamowego, uznając, że spółka nie dopełniła obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie.

Spółka S. U. S.A. zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę urządzenia reklamowego, argumentując m.in. błędną kwalifikację obiektu i brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny oddalił skargę, powołując się na prawomocny wyrok z 2022 r., który przesądził o prawidłowości kwalifikacji obiektu i wymogu pozwolenia. Sąd podkreślił, że spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów legalizacyjnych w terminie, co stanowiło podstawę do nakazu rozbiórki. Zarzut dotyczący braku zawieszenia postępowania z uwagi na toczącą się przed TK sprawę również został odrzucony.

Sprawa dotyczyła skargi S. U. Spółki Akcyjnej na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki urządzenia reklamowego. Obiekt, składający się z ośmiu kontenerów morskich, został zakwalifikowany jako budowla wymagająca pozwolenia na budowę. Po wcześniejszym uchyleniu przez WSA decyzji nakazujących rozbiórkę z powodu wadliwej oceny skuteczności wniosku o legalizację, organy ponownie rozpatrzyły sprawę. PINB nałożył na spółkę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, czego spółka nie uczyniła w wyznaczonym terminie. W konsekwencji wydano decyzję nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 49e pkt 3 P.b. Spółka zarzuciła m.in. błędną kwalifikację obiektu, brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez odmowę zawieszenia postępowania z uwagi na sprawę przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kwestia kwalifikacji prawnej obiektu i wymogu pozwolenia na budowę została prawomocnie rozstrzygnięta w wyroku z 23 czerwca 2022 r. i jest wiążąca na mocy art. 153 p.p.s.a. Sąd uznał, że spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów legalizacyjnych w terminie, co uzasadniało nakaz rozbiórki. Zarzut dotyczący zawieszenia postępowania z uwagi na sprawę przed TK został odrzucony z powodu braku związku z podstawą prawną rozstrzygnięcia oraz faktu, że zakwestionowane przepisy pozostają w obrocie prawnym do czasu wydania wyroku przez TK. Sąd powołał się również na analogiczne stanowisko NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt ten został prawomocnie uznany za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Kwestia ta została rozstrzygnięta w poprzednim wyroku WSA, który jest wiążący na mocy art. 153 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.b. art. 49e § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę w przypadku niewywiązania się z obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli, w tym urządzeń budowlanych trwale związanych z gruntem.

P.b. art. 29 § ust. 3 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych, które jednak nie dotyczy obiektów wymagających pozwolenia.

P.b. art. 48a § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Termin do złożenia wniosku o legalizację samowoli budowlanej.

P.b. art. 48b § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w określonym terminie.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Obligatoryjne zawieszenie postępowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organów i sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zawieszenia postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprzedłożenie przez spółkę wymaganych dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Wiążąca moc poprzedniego wyroku WSA w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu i wymogu pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Błędna kwalifikacja prawna spornego obiektu jako budowli. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla urządzenia reklamowego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez odmowę zawieszenia postępowania z uwagi na sprawę przed TK. Wniesienie wniosku o legalizację w terminie.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy podważanie oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku nie jest już możliwe nie sposób zgodzić się z argumentem, że każda sprawa zawisła przed Trybunałem stanowi zagadnienie wstępne, obligujące organy do zawieszenia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Jerzy Parchomiuk

sprawozdawca

Maciej Gapski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wiążąca moc wyroków sądów administracyjnych dla organów i sądów niższych instancji (art. 153 p.p.s.a.), zasady prowadzenia postępowań legalizacyjnych w przypadku samowoli budowlanej, brak obligatoryjnego zawieszania postępowań administracyjnych z uwagi na sprawy przed TK."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez sąd. Kwestia kwalifikacji prawnej obiektu została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie wiążącej mocy prawomocnych orzeczeń sądowych oraz konsekwencje niedopełnienia obowiązków proceduralnych przez stronę. Jest to typowa, choć pouczająca, sprawa z zakresu prawa budowlanego.

Nawet prawomocny wyrok sądu nie chroni, gdy zapomnisz o dokumentach. Sprawa rozbiórki urządzenia reklamowego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 901/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Parchomiuk /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Maciej Gapski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1656/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-17
II OZ 719/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 1, art. 49e ust. 1, art. 49e pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca), Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. U. Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2023 r., znak: ZOA-VII.7721.28.2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 17 sierpnia 2023 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. U. S.A. z siedzibą w T. (dalej jako: skarżąca lub Spółka), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: Lubelski WINB), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) w Lublinie z 4 maja 2023 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 26 lutego 2021 r. PINB w Lublinie, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obiektu budowlanego - urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości K., gm. G.
W dniu 30 marca 2021 r. przeprowadzono oględziny, w wyniku których stwierdzono, że na ww. działce znajduje się obiekt reklamowy, którego konstrukcję stanowi osiem prefabrykowanych kontenerów o wymiarach 2,44 m x 12,20 m i wysokości 2,90 m ustawionych w jednym rzędzie w dwóch kolumnach po cztery sztuki. Kontenery zostały ustawione na prefabrykowanych płytach żelbetowych, ułożonych bezpośrednio na gruncie. Do konstrukcji został przymocowany stelaż z rur stalowych o średnicy 50 cm, tworzący ramię pod trzy banery reklamowe przymocowane pasami. Obiekt został wyposażony w oświetlenie ledowe (8 sztuk, po 4 na stronę), zasilane za pomocą paneli fotowoltaicznych (2 sztuki). Przedmiotowy obiekt o wymiarach sumarycznych 24,45 m x 2,59 m oraz wysokości 11,60 m został zlokalizowany w odległości 8,50 m od krawędzi asfaltu drogi serwisowej przy drodze ekspresowej S12s relacji Lublin-Warszawa oraz w odległości 19,45 m od ogrodzenia drogi ekspresowej, 41,85 m od krawędzi nawierzchni bitumicznej drogi ekspresowej, 43,85 m od krawędzi jezdni drogi ekspresowej S12s relacji Lublin-Warszawa KM. 41 + 270.
Obecny podczas oględzin pełnomocnik Spółki oświadczył, że wedle jego wiedzy na ww. nieruchomości posadowione są kontenery morskie, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie w starostwie. Poinformował także, że Spółka jest inwestorem i właścicielem przedmiotowych kontenerów morskich wraz z instalacją oświetleniową oraz banerami reklamowymi.
Do akt sprawy dołączono wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G. Organ I instancji ustalił ponadto, że w latach 2016 – 2021, nie przyjęto zgłoszenia jak również nie wydano pozwolenia na budowę dotyczącego budowy obiektu budowlanego - urządzenia reklamowego na ww. działce, którego inwestorem jest skarżąca.
Wobec powyższego, PINB w Lublinie zakwalifikował przestrzenną konstrukcję stanowiącą całość techniczno-użytkową, stabilnie ustawioną na gruncie i przenoszącą obciążanie konstrukcji na grunt, będącą nośnikiem reklamy - jako wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, czyli budowlę, zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (aktualnie: Dz. U. z 2023 r., poz. 682, ze zm.; dalej jako: P.b.). Organ stwierdził również, że przedmiotowe podświetlone urządzenie reklamowe zlokalizowane jest poza terenem zabudowanym, a więc nie spełnia warunków określonych w art. 29 ust. 3 pkt 3c P.b., a tym samym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec nieuzyskania wymaganego pozwolenia, a tym samym dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej, koniecznym było zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.. W konsekwencji, PINB w Lublinie wydał w dniu 9 czerwca 2021 r postanowienie. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie spornego urządzenia reklamowego.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez Spółkę, postanowieniem z 9 sierpnia 2021 r. Lubelski WINB uchylił w całości ww. postanowienie PINB w Lublinie
i na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. orzekł o wstrzymaniu skarżącej prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - urządzenia reklamowego na ww. nieruchomości.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej postanowieniem z 13 września 2021 r. Lubelski WINB odmówił Spółce zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie przedmiotowego obiektu budowlanego.
Wobec uznania, że skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację, PINB w Lublinie, decyzją z 14 września 2021 r., na podstawie art. 49e P.b. nakazał skarżącej rozbiórkę urządzenia reklamowego wybudowanego na działce nr [...]. Organ wskazał w uzasadnieniu, że trzydziestodniowy termin do złożenia wniosku o legalizację rozpoczął bieg w dniu wydania ostatecznego postanowienia Lubelskiego WINB z 9 sierpnia 2021 r.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, kwestionując stanowisko organu w zakresie biegu terminu do złożenia wniosku o legalizację i wywodząc, że złożyła wniosek skutecznie.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 15 listopada 2021 r., Lubelski WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w Lubinie z 14 września 2021 r.
W wyniku skargi wniesionej przez Spółkę, prawomocnym wyrokiem z 23 czerwca 2023 r. (II SA/Lu 10/22) uchylił decyzję Lubelskiego WINB z 15 listopada 2021 r. oraz decyzję PINB w Lublinie 14 września 2021 r. W uzasadnieniu Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów odnoszące się do kwalifikacji prawnej spornego obiektu oraz wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu błędne było natomiast stanowisko organów w kwestii skuteczności złożonego przez Spółkę wniosku o legalizację samowoli budowlanej. W ocenie Sądu Spółka złożyła wniosek o legalizację w terminie ustawowym, co obligowało organy do uruchomienia procedury legalizacyjnej, poczynając od wydania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.
Ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z 24 października 2022 r. organ
I instancji nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia określonej w sentencji ww. postanowienia dokumentacji w terminie do dnia 31 marca 2023 r.
W związku z niewywiązaniem się przez Spółkę z nałożonego obowiązku, decyzją z 4 maja 2023 r., wydaną na podstawie art. 49e pkt 3 P.b., PINB w Lublinie nakazał Spółce rozbiórkę spornego obiektu budowlanego - urządzenia reklamowego wybudowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości K., gmina G.
W odwołaniu od decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwą kwalifikację prawną spornego obiektu, wadliwe uznanie, że sporny obiekt wymagał pozwolenia na budowę i nakazanie rozbiórki obiektu pomimo braku podstaw prawnych do tego, a także niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 17 sierpnia 2023 r., Lubelski WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 4 maja 2023 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych stanowiło przesłankę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę spornego obiektu budowlanego na podstawie art. 49e pkt 3 P.b. W zakresie kwalifikacji prawnej spornego obiektu oraz wymogu uzyskania pozwolenia na budowę organ związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Sądu z 23 czerwca 2022 r.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Lubelskiego WINB z 17 sierpnia 2023 r. pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie:
(1) art. 3 pkt 1 i 3 P.b. w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011, poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie, że kontenery stanowią obiekt budowlany – urządzenie reklamowe (będące w istocie budowlą), podczas gdy, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ww. kontenery nie stanowią obiektu budowlanego, ani - tym bardziej - budowli, bowiem, po pierwsze, nie są i nie były trwale związane z gruntem, po drugie, nie zostały wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych;
(2) art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c) P.b, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że instalowanie urządzeń reklamowych wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji w której z tego przepisu wprost wynika, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych zwolnione jest z tego obowiązku, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego uznania instalacji urządzenia reklamowego za samowolę budowlaną;
(3) art. 49e pkt 3 P.b. poprzez błędne jego zastosowanie i orzeczenie nakazu rozbiórki w sytuacji, w której nie ziściły się przesłanki do jego zastosowania, bowiem kontenery usytuowane na działce nr [...] nie stanowią obiektu budowlanego, co wyklucza możliwość zastosowania przedmiotowego przepisu;
(4) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez niezasadną odmowę zawieszenia postępowania, podczas gdy: a) ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki do zawieszenia postępowania, bowiem obecnie przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się sprawa (sygn. akt: SK 30/21) dotycząca konstytucyjności przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie ergo zagadnienie rozpatrywane przez TK ma walory zagadnienia wstępnego względem toczącego się postępowania administracyjnego, b) przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma charakter obligatoryjny co oznacza, że w sytuacji wystąpienia przesłanek w nim określonych organ administracji publicznej jest obowiązany do jego zastosowania.
W oparciu o powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Ponadto pełnomocnik wniósł o zawieszenie postępowania przed sądem administracyjnym, z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym, sygn. akt: SK 30/21.
W odpowiedzi na skargę Lubelski WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 29 lutego 2024 r. uczestnik postępowania – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi, popierając stanowisko
i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Podniesione w skardze zarzuty w dużej mierze są powtórzeniem zarzutów podniesionych w poprzedniej skardze do sądu administracyjnego – na decyzję Lubelskiego WINB z 15 listopada 2021 r. Odnosi się to do zarzutów kwestionujących kwalifikacje prawną spornego obiektu oraz wymóg uzyskania pozwolenia na budowę tego rodzaju obiektu budowlanego.
Zarzuty te są całkowicie niezasadne, ich uwzględnienie nie jest możliwe, z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Należy przypomnieć, że w wyroku z 23 czerwca 2022 r. Sąd jednoznacznie stwierdził, że zarzuty skargi dotyczące kwalifikacji obiektu, jak również wymogu uzyskania pozwolenia na budowę są niezasadne. Tym samym Sąd przesądził, że stanowisko organów w tym zakresie jest prawidłowe (zgodne z prawem). Przyczyną uchylenia poprzednich rozstrzygnięć organów była wadliwa ocena skuteczności złożenia przez Spółkę wniosku o legalizację spornego obiektu.
Ponieważ wyrok Sądu z 23 czerwca 2022 r. jest prawomocny, stanowisko w kwestii kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego, jak również wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, jest wiążące zarówno dla organów nadzoru budowlanego, jak
i dla Sądu, który kontroluje legalność nowych decyzji wydanych przez organy. Choć samo rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Sądu z 23 czerwca 2022 r. było dla Spółki korzystne, jeżeli Spółka chciała nadal podważać prawidłowość kwalifikacji prawnej spornego obiektu budowlanego oraz wymóg uzyskania pozwolenia na budowę, powinna była wnieść skargę kasacyjną od tego wyroku. W chwili obecnej, wobec uprawomocnienia się wyroku Sądu z 23 czerwca 2022 r. podważanie oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku nie jest już możliwe.
W tej sytuacji całkowicie zbędne jest odnoszenie się do pierwszych trzech zarzutów w skardze, są one bowiem albo powtórzeniem zarzutów uznanych poprzednio przez Sąd za niezasadne (zarzut 1 i 2), albo konsekwencją oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku, prowadzącej do konkluzji o konieczności prowadzenia w sprawie postępowania legalizacyjnego.
Jeszcze raz trzeba przypomnieć, że w wyroku z 23 czerwca 2022 r. Sąd wskazał, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, w przypadku skorzystania przez stronę z prawa do wniesienia zażalenia, uzyskuje walor ostateczności dopiero z momentem doręczenia stronie postanowienia organu II instancji. W konsekwencji dopiero od daty doręczenia stronie postanowienia organu II instancji rozpoczyna bieg termin do złożenia wniosku o legalizację samowoli budowlanej. Skoro postanowienie Lubelskiego WINB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu 16 sierpnia 2021 r., termin do złożenia wniosku o legalizację rozpoczął biec w tej dacie i upływał w dniu 15 września 2021 r. Przesyłka pocztowa zawierająca wniosek o legalizację została nadana w placówce pocztowej operatora pocztowego w dniu 15 września 2021 r., a zatem z zachowaniem terminu z art. 48a ust. 3 P.b. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego nie mogły wydać decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 49e ust. 1 P.b., wobec skutecznego (terminowego) złożenia wniosku o legalizację. W takiej sytuacji prawidłowym działaniem było uruchomienie procedury legalizacyjnej, poczynając od wydania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1 P.b.).
Realizując powyższe wskazania co do dalszego postępowania, postanowieniem z 24 października 2022 r., na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 P.b. organ I instancji nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia określonych dokumentów legalizacyjnych, wyznaczając termin do 31 marca 2023 r. (k. 150 akt adm. I inst.). Spółka nie odniosła się w żaden sposób do postanowienia, bezspornie nie przedłożyła w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów legalizacyjnych. W tej sytuacji w sposób bezsporny wystąpiła przesłanka do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, na podstawie art. 49e pkt 3 P.b.
Nowością w stanowisku Spółki jest zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). przez brak zawieszenia postępowania. Zagadnienia wstępnego, które miało stanowić obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego, Spółka upatrywała w zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawie o sygn. akt SK 30/21.
W ocenie Sądu również ten zarzut nie jest zasadny.
Z dokumentów upublicznionych na stronie Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl/sprawy-w-trybunale/art/prawo-budowalne-tablice-i-urzadzenia-reklamo-we) wynika, że skarga konstytucyjna w sprawie o sygn. akt SK 30/21 obejmuje żądanie zbadania zgodności:
(1) art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 7 w związku z art. 30 ust. 5 i 6 P.b., rozumianych w ten sposób, że "organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego z uwagi na wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych «w przepisach» (art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine [P.b.]) w sytuacji gdy owa sprzeczność z przepisami była znana organowi na etapie dokonania przez inwestora zgłoszenia i organ nie zgłosił skutecznie w tej procedurze sprzeciwu", z art. 2, art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 22 w związku z art. 20 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP;
(2) art. 29 ust. 3 pkt 3 lit c P.b. (wcześniej przed nowelizacją z dnia 13 lutego 2020 r. – art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy) rozumianego w ten sposób, że "nie każde wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic lub urządzeń reklamowych zwolnione jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a dla oceny zastosowania przepisu znaczenie mają cechy obiektu budowlanego takie jak jego gabaryty oraz trwałość związania z gruntem, stanowiące nieskonkretyzowane kryteria pozaustawowe nieobjęte brzemieniem tego przepisu" z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3, art. 20 w związku z art. 22 oraz art. 32 ust. 1-2 w związku z art. 22 Konstytucji RP;
(3) art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. poz. 744, ze zm.) w związku z art. 37a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) rozumianego w ten sposób, że "rada gminy może w sposób dowolny i nieograniczony żadnym terminem utrzymywać w mocy przepisy prawa miejscowego sprzeczne z przepisami [ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] ukształtowanymi mocą wejścia w życie [ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu], co skutkuje zróżnicowaniem zastosowania przepisów rangi ustawowej, tj. przepisów [ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym], w stosunku do adresatów tych przepisów w zależności od tego, czy dana rada gminy zdecydowała się na wypełnienie upoważnienia wskazanego w art. 37a ust. 1 i 3 [ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] z art. 2, art. 32 ust. 1-2 w związku z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 7 w związku z art. 87 ust. 1-2 w związku z art. 94 Konstytucji RP.
Należy zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej aktualnie sprawie podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 49e pkt 3 P.b., a przyczyną wydania nakazu rozbiórki spornej budowli było nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Przy takich podstawach prawnych rozstrzygnięcia, brak jest związku między niniejszym postępowaniem a kontrolą konstytucyjności w sprawie zawisłej przed Trybunałem o sygn. SK 30/21. Pewne, dalekie związki wykazuje drugi punkt skargi konstytucyjnej, dotyczący stosowania ustawowego zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, obejmującego instalowanie tablic i urządzeń reklamowych. Problem w tym jednak, że kwestia prawidłowości kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych w rozpoznawanej sprawie została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim wyroku Sądu, zatem – z uwagi na wiążącą oceną prawną wyroku Sądu, kwestia ta nie mogła być ponownie analizowana ani przez organy, ani przez Sąd, kontrolujący legalność decyzji wydanej na całkowicie innej podstawie prawnej (art. 49e pkt 3 P.b.).
Niezależnie od tego podstawowego argumentu – braku związku, który umożliwiałby kwalifikowanie kwestii rozstrzyganej przez Trybunał w sprawie o sygn. SK 30/21 jako zagadnienia wstępnego dla rozpoznawanej sprawy, Sąd nie podziela stanowiska Spółki, jakoby toczące się postępowanie przez Trybunałem Konstytucyjnym stanowiło przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Trzeba mieć na uwadze fakt, że do momentu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, zakwestionowany w skardze konstytucyjnej przepis pozostaje elementem systemu prawnego – obowiązuje i musi być stosowany. Strony postępowań administracyjnych w sprawach, w których zastosowanie ma ta sama podstawa prawnej, której zgodność z Konstytucją została zakwestionowana w skardze konstytucyjnej, mają zapewnioną ochronę prawną w postaci możliwości wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145a k.p.a.), w sytuacji, gdyby zarzuty niekonstytucyjności znalazły potwierdzenie w treści wyroku Trybunału. Biorąc pod uwagę powszechnie znane problemy występującej od kilku lat niezwykłej opieszałości w rozpoznawaniu spraw przez Trybunał Konstytucyjny, a także poważne zastrzeżenia co do prawidłowości powołania niektórych sędziów Trybunału, nie sposób zgodzić się z argumentem, że każda sprawa zawisła przed Trybunałem stanowi zagadnienie wstępne, obligujące organy do zawieszenia postępowania administracyjnego, w którym podstawą prawną rozstrzygnięcia mogą być te same normy, które mają być poddane kontroli trybunalskiej.
W związku z powyższym zarzutem naruszenia przepisów postępowania pozostaje wniosek o zawieszenie postępowania przed sądem administracyjnym, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na etapie skargi Spółka łączyła wniosek z tym samym postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie SK 30/21. Na rozprawie przed sądem w dniu 5 marca 2024 r. pełnomocnik Spółki przedstawił dodatkowe uzasadnienie tego wniosku w postaci postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 1 grudnia 2023 r. (sygn. Ts 19/23) o nadaniu dalszego biegu skardze konstytucyjnej Spółki dotyczącej oceny zgodności z Konstytucją art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 3 pkt 3 P.b., a także postanowienia tymczasowego Trybunału Konstytucyjnego z 1 grudnia 2023 r. (sygn. Ts 19/23), dotyczącego tej samej skargi konstytucyjnej, mocą którego wstrzymano wykonanie decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 12 grudnia 2018 r. (znak: ZOA-V.7721.25.2018). Wniesiona przez skarżącą Spółkę skarga konstytucyjna, której dotyczy wspomniane postanowienie Trybunału obejmuje żądanie zbadania zgodności: (1) art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. rozumianego "w ten sposób, że nie każde wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic lub urządzeń reklamowych zwolnione jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a dla oceny zastosowania przepisu znaczenie mają cechy urządzenia takie jak jego gabaryty (masa, wielkość, bezpieczeństwo) oraz trwałość związania z gruntem, stanowiące nieskonkretyzowane kryteria pozaustawowe nieobjęte brzmieniem tego przepisu"; (2) art. 3 pkt 3 P.b., rozumianego w ten sposób, że o tym, czy tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, a w konsekwencji stanowi budowlę decydują pozaustawowe cechy tej tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego takie jak gabaryty (tj. wielkość, masa), bezpieczeństwo, a nie fizyczne, trwałe związanie z gruntem (wsparcie na fundamencie)", z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3, art. 20 w związku z art. 22 oraz z art. 32 ust. 1-2 w związku z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z tych samych przyczyn, dla których Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co znalazło wyraz z postanowieniu Sądu z 11 października 2023 r. o odmowie zawieszenia postępowania. Nadanie biegu skardze konstytucyjnej Spółki nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, opartej na całkowicie innej podstawie prawnej – art. 49e pkt 3 P.b., zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że kwestia kwalifikacji prawnej spornego obiektu jako budowli została prawomocnie przesądzona w wyroku z 23 czerwca 2022 r.
Ponadto, trzeba w tym miejscu przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w odniesieniu do analogicznego wniosku tej samej Spółki w sprawie o sygn. II OSK 3034/19 (wyrok z 3 października 2022 r.): "Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek pełnomocnika skarżącej Spółki o zawieszenie postępowania przed NSA z uwagi na skargę konstytucyjną zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 30/21. Po pierwsze, tego rodzaju okoliczność nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do zawieszenia postępowania przez Sąd Administracyjny (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Po drugie, ww. skarga konstytucyjna dotyczy zagadnienia związanego z wykonaniem robót budowlany polegających na instalowaniu tablic lub urządzeń reklamowych. W niniejszej sprawie mamy zaś do czynienia z budową, a nie instalowaniem nośnika reklamowego. Po trzecie, ewentualne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może stanowić przesłankę wznowienia, czy to postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 § 1 p.p.s.a.), czy – administracyjnego (art. 145a § 1 K.p.a.".
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI