Orzeczenie · 2025-03-11

II SA/Lu 900/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2025-03-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzenneuchwała krajobrazowakara pieniężnaplakat wyborczykodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiodpowiedzialność administracyjnaterminypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Chełm, które nałożyły administracyjną karę pieniężną na komitet wyborczy K. S. za umieszczenie nośnika reklamowego (plakatu wyborczego) niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej. Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, sąd zakwestionował sposób, w jaki organy ustaliły odpowiedzialność podmiotową komitetu wyborczego, mimo że orzecznictwo generalnie przypisuje taką odpowiedzialność komitetom, a nie partiom politycznym. Po drugie, sąd wskazał na brak należytego wyjaśnienia kluczowej kwestii dla wymiaru kary, jaką jest okres, w którym plakat był umieszczony niezgodnie z przepisami. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, skąd wzięła się przyjęta przez nie liczba dziewiętnastu dni naruszenia, co jest niezbędne do prawidłowego obliczenia kary zgodnie z art. 37d ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że początek okresu naliczania kary powinien być liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a nie od wcześniejszej daty oględzin. Dodatkowo, sąd zauważył uchybienie organu odwoławczego w zakresie weryfikacji pełnomocnictwa dołączonego do odwołania, które było udzielone do innej sprawy. W związku z powyższymi wadami, sąd uchylił obie decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności komitetów wyborczych za materiały wyborcze niezgodne z przepisami prawa miejscowego oraz prawidłowe ustalanie okresu naruszenia dla celów naliczania kar administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umieszczenia plakatu wyborczego i kary za naruszenie uchwały krajobrazowej, ale jego zasady dotyczące ustalania okresu naruszenia mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach o kary pieniężne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy komitet wyborczy ponosi odpowiedzialność administracyjną za umieszczenie materiałów wyborczych niezgodnych z uchwałą krajobrazową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, komitet wyborczy ponosi odpowiedzialność administracyjną za umieszczenie materiałów wyborczych niezgodnych z uchwałą krajobrazową, jako właściciel tych materiałów i podmiot prowadzący kampanię wyborczą.

Uzasadnienie

Orzecznictwo przypisuje odpowiedzialność komitetom wyborczym na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego, które traktują komitet jako jednostkę organizacyjną partii politycznej prowadzącą kampanię na zasadzie wyłączności i będącą właścicielem materiałów wyborczych. Brak kontroli nad dystrybucją materiałów skutkuje odpowiedzialnością.

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły okres, za który powinna być naliczona administracyjna kara pieniężna za naruszenie uchwały krajobrazowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały w sposób należyty, na jakiej podstawie przyjęły okres dziewiętnastu dni naruszenia, co jest kluczowe dla wymiaru kary.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak ustaleń faktycznych uzasadniających przyjęty okres naruszenia oraz na konieczność liczenia tego okresu od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a nie od wcześniejszej daty oględzin. Brak protokołu z kluczowej wizji lokalnej i niejasność co do daty usunięcia plakatu uniemożliwiają prawidłowe ustalenie okresu.

Czy decyzja administracyjna może być skierowana do podmiotu, który nie jest stroną postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja powinna być skierowana do strony postępowania.

Uzasadnienie

Sąd rozważał zarzut skarżącego, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną, jednak ostatecznie uznał, że komitet wyborczy posiada zdolność administracyjnoprawną i jest stroną postępowania w sprawie umieszczenia materiałów wyborczych.

Czy w przypadku znikomej wagi naruszenia prawa i zaprzestania naruszania prawa, należy odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego rozpatrzenia przez organy po prawidłowym ustaleniu wszystkich przesłanek wymierzenia kary.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że waga naruszenia przepisów uchwały krajobrazowej nie może być uznana za znikomą, gdyż narusza ona ład przestrzenny i ochronę krajobrazu. Jednakże, ze względu na błędy w ustaleniu okresu naruszenia, kwestia odstąpienia od kary wymaga ponownego rozpatrzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję organu I instancji.

Przepisy (35)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

u.p.z.p. art. 37a § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upoważnienie dla rady gminy do ustalenia zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych.

u.p.z.p. art. 37d § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sankcja administracyjna za umieszczenie tablicy lub urządzenia reklamowego niezgodnego z uchwałą krajobrazową.

u.p.z.p. art. 37d § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie okresu, od którego nalicza się karę pieniężną.

K.w. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Wyłączna kompetencja komitetów wyborczych do prowadzenia kampanii wyborczej.

K.w. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Zdolność administracyjnoprawna komitetu wyborczego.

K.w. art. 86 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Zdolność administracyjnoprawna komitetu wyborczego.

K.w. art. 109 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Definicja materiału wyborczego.

K.w. art. 109 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Wymogi dotyczące oznaczenia materiałów wyborczych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 29

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych strony.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu odwoławczego do przeprowadzenia postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 189f § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

k.p.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania.

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść administrowanego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 32

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podmioty postępowania.

k.p.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pełnomocnictwo.

k.p.a. art. 33 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pełnomocnictwo.

u.p.z.p. art. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja ładu przestrzennego.

K.w. art. 110 § 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Obowiązek usuwania plakatów zagrażających bezpieczeństwu na koszt komitetów wyborczych.

K.w. art. 130 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Odpowiedzialność pełnomocnika finansowego za zobowiązania komitetu.

K.w. art. 130 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Odpowiedzialność partii politycznej za zobowiązania komitetu.

K.w. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Pełnomocnik wyborczy uprawniony do występowania w imieniu komitetu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób należyty, na jakiej podstawie przyjęły okres dziewiętnastu dni naruszenia przepisów uchwały krajobrazowej. • Okres naliczania kary powinien być liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a nie od wcześniejszej daty oględzin. • Organy nie zweryfikowały prawidłowości pełnomocnictwa dołączonego do odwołania.

Odrzucone argumenty

Zarzut skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie (sąd uznał komitet wyborczy za stronę). • Zarzuty dotyczące braku ustalenia osób, które umieściły sporny plakat wyborczy (sąd uznał to za irrelewantne dla rozstrzygnięcia).

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Organy nie wyjaśniły kwestii kluczowej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, determinującej wysokość kary, tj. okresu, w którym sporny plakat był umieszczony. • Waga naruszenia przepisów uchwały krajobrazowej nie może być uznana za znikomą, gdyż narusza ona ład przestrzenny oraz ochronę krajobrazu.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Anna Ostrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności komitetów wyborczych za materiały wyborcze niezgodne z przepisami prawa miejscowego oraz prawidłowe ustalanie okresu naruszenia dla celów naliczania kar administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umieszczenia plakatu wyborczego i kary za naruszenie uchwały krajobrazowej, ale jego zasady dotyczące ustalania okresu naruszenia mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach o kary pieniężne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności komitetów wyborczych za naruszenie przepisów krajobrazowych, co jest istotne w kontekście kampanii wyborczych. Sąd szczegółowo analizuje kwestie proceduralne związane z ustalaniem odpowiedzialności i wymiarem kary, co jest cenne dla praktyków prawa.

Komitet wyborczy odpowiada za plakat niezgodny z uchwałą krajobrazową – sąd wyjaśnia, jak liczyć karę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst