II SA/Lu 897/23

II SA/Lu 897/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Jerzy Drwal
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58 par 1, 2, art. 59, art. 127 par 3, art. 129 par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2023r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 sierpnia 2023r., nr DSE3-K0918-D20534-8/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę.
Uzasadnienie
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2023 r. nr DSE3-K0918-D20534-8/23, wydanym na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 , dalej: "k.p.a."), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy B. G. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wynikających z przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 388).
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Szef Urzędu przedstawił treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz wskazał, że decyzja z dnia 12 czerwca 2023 r. została doręczona stronie w dniu 15 czerwca 2023 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 5 lipca 2023 r., a więc z uchybieniem terminu. Następnie organ podał, że zgodnie z wyrokiem NSA z 2 lutego 2000 r. sygn. akt SA/Sz 2125/98, samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej.
Koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Przeszkoda ta musi być nagła i nie do przezwyciężenia, tj. taka której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Wobec powyższego organ uznał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jej winy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniósł, że pozostawał w przeświadczeniu, że wniosek został złożony w terminie. O fakcie uchybienia terminowi dowiedział się z postanowienia organu z 26 lipca 2023 r., które zostało mu doręczone 1 sierpnia 2023 r. Wskazał, że w czerwcu zmagał się z bardzo poważnymi problemami zdrowotnymi, w trybie pilnym został skierowany do szpitala. Ponadto od 13 czerwca zmagał się z silną pokrzywką alergiczną, która spowodowała, że musiał przebywać w domu przyjmując silne leki uniemożliwiające mu normalne funkcjonowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) nie wykazała, aby akt ten naruszał wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, tylko wówczas jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przedmiot skargi stanowi postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Szef Urzędu) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji wymienionego organu z dnia 12 czerwca 2023 r. w sprawie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Zgodnie z art. 127 § 3 i 129 § 2 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, zaś odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie przez stronę z uchybieniem powyższego terminu odwołania czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest – stosownie do art. 134 kpa - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu nie pozbawia jednakże strony możliwości obrony jej interesów. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, odpowiednio także wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Z przywołanego przepisu wynika, że organ administracji obowiązany jest przywrócić termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdy wystąpią okoliczności w nim przewidziane, a mianowicie strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, jak również ze stosownym wnioskiem wystąpi w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony.
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Szefa Urzędu z dnia 12 czerwca 2023 r. Potwierdza to data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz podpis. Przy czym z formularza potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona doręczona dorosłemu domownikowi – R. G. w dniu 15 czerwca 2023 r. (k. 74 akt adm.). Wskazuje to na okoliczność przebywania skarżącego poza miejscem zamieszkania. Natomiast wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący złożył w dniu 5 lipca 2023 r. (data stempla pocztowego – k. 75 akt adm.), a więc z uchybieniem 14-sto dniowego terminu. Skarżący nie kwestionuje okoliczności doręczenia tej decyzji we wskazanej dacie.
Natomiast odrębną kwestią jest, czy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy mógł być przywrócony ze względu na brak winy strony w jego uchybieniu. Co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona wykaże, że dołożyła wszelkiej należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna, która była powodem nie zachowania terminu była obiektywnie nie do przezwyciężenia. To na osobie, która wnosi o przywrócenie terminu ciąży obowiązek wykazania tych okoliczności.
W tym miejscu należy wskazać, że z orzecznictwa wynika, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Jak z tego wynika fakt choroby nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że schorzenie musi stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r., II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Przy czym nagle występująca choroba stanowi przesłankę przywrócenia terminu, jeżeli przedstawione zostanie zaświadczenie, że stan zdrowia w danym momencie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (postanowienie NSA z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08). Jakkolwiek stan chorobowy, czy ogólnie mówiąc przebywanie na zwolnieniu lekarskim, mogą w określonych okolicznościach faktycznych uzasadniać przywrócenie terminu procesowego, to powyższe przesłanki oceniane są zawsze indywidualnie, tj. z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy.
Oceniając zachowanie skarżącego i biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, nie można uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda, której skarżący nie mógł w żaden sposób usunąć, ani której nie mógł zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący jako okoliczność wyłączającą jego winę wskazał, że nie dochował terminu z uwagi na zły stan zdrowia spowodowany pokrzywką alergiczną, z którą zmagał się od 13 czerwca 2023 r. i z tego powodu musiał przebywać w domu. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 4 sierpnia 2023 r. (k. 96 akt adm.), z którego wynika, że w dniu 13 czerwca 2023 r. zgłosił się do lekarza z ostrym stanem chorobowym.
Okoliczności te pozostają bez wpływu na możliwość dokonania przez skarżącego czynności polegającej na złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu z dnia 12 czerwca 2023 r. Mógł bowiem dokonać tej czynności za pośrednictwem domownika, a nawet samodzielnie, ponieważ schorzenie , które wskazuje w skardze nie jest nagłe, nie dające się przezwyciężyć, a jak wynika z dowodu doręczenia przesyłki, zdarzało mu się przebywać poza domem.
Jak już wyżej wskazano, o braku winy w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przy czym istnienie choćby winy nieumyślnej bądź dopuszczenie się nawet najmniejszego niedbalstwa po stronie zainteresowanego, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 sygn. akt SA/Sz 630/96 publik. Lex 30784, wyrok z 14 stycznia 2000 sygn. akt I SA/Gd 794/99 Lex 40381). W okolicznościach sprawy słusznie organ uznał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło bez jej winy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów postępowania administracyjnego i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.