II SA/Lu 895/23

II SA/Lu 895/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 409, art. 396, art. 399, art. 403
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 lipca 2023 r. znak: LU.RUZ.4219.7.2023.TK w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Sokołowie Podlaskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 maja 2023 r. nr 104/D/ZUZ/2023, znak: LU.ZUZ.2.4210.29.2023.MK; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego M. G. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 lipca 2023 r., znak: LU.RUZ.4219.7.2023.TK Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu odwołania M. G., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 maja 2023 r. Nr 104/D/ZUZ/2023, znak: LU.ZUZ.2.4210.29.2023.MK udzielającą pozwolenia wodnoprawnego M. M. i J. B. na wykonanie urządzeń wodnych polegających na likwidacji odcinka rowu odwadniającego tereny przyległe na działce nr [...] obręb [...] m. [...] oraz wykonanie nowego odcinka rowu odwadniającego tereny przyległe na działkach o nr [...], [...] i [...] w obrębie [...] m. [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 13 lutego 2023 r. M. M. i J. B. wystąpili o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu odwadniającego na dz. nr [...] polegającą na likwidacji rowu na odcinku o długości 70 m i wykonaniu nowego odcinka rowu o długości 101,5 m na działkach o nr [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w mieście [...]. Do wniosku dołączono: opis prowadzenia zamierzonej działalności nie zawierający określeń specjalistycznych, potwierdzenie uiszczenia opłaty za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, operat wodnoprawny wraz z jego wersją elektroniczna na płycie CD.
Po uzupełnieniu wniosku w zakresie określenia zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych w celu prawidłowego określenia stron postępowania, poprawieniu współrzędnych określających początek istniejącego rowu, zaznaczeniu w części graficznej operatu dokładnej lokalizacji odcinka rowu planowanego do likwidacji i projektowanego do wykonania, Dyrektor Zarządu Zlewni w S. P. decyzją z dnia 8 maja 2023 r. Nr 104/D/Z U Z/2023, znak: LU.ZUZ.2.4210.29.2023.MK:
- w pkt. 1 udzielił M. M. i J. B. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych tj. likwidację odcinka rowu odwadniającego na działce o nr [...] obręb [...] m. [...] oraz wykonanie nowego odcinka rowu odwadniającego na działkach o nr [...], [...] i [...] obręb [...] m. [...] oraz podał parametry charakterystyczne tych odcinków rowów (długość, szerokość dna, nachylenie skarp, spadek, hektometraż, współrzędne geodezyjne w układzie odniesienia [...];
- w pkt. 2 zobowiązał wnioskodawców do: likwidacji i wykonania urządzeń wodnych na warunkach określonych w przedłożonym do wniosku operacie wodnoprawnym oraz udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym, usunięcia na własny koszt szkód i pokrycia wynikłych strat w związku z realizacją przedsięwzięcia w przypadku ich wystąpienia;
- w pkt. 3 poinformował, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń;
- w pkt 4 wskazał, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne;
- w pkt 5 poinformował, że nieprzestrzeganie warunków określonych w niniejszej decyzji spowoduje jej ograniczenie lub cofnięcie bez odszkodowania stosownie do treści art.415 Prawa wodnego.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni w S. P. stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał potwierdził, iż zostały spełnione przesłanki przemawiające za udzieleniem wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego w zakresie objętym wnioskiem. Negatywne stanowisko przedstawione przez M. G. - właściciela działki [...] znajdującej się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania prac nie zostało w żaden sposób potwierdzone.
W wyniku odwołania wniesionego przez M. G. w sprawie orzekał Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Zarządu Zlewni w S. P. Państwowego w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Jak wskazał Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. zgodnie z treścią przepisu art. 16 pkt 65 lit. a) Prawa wodnego rów stanowi urządzenie wodne służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Na podstawie regulacji zawartej w przepisie art. 389 pkt 6 Prawa wodnego na wykonanie urządzeń wodnych należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne. Zaś zgodnie przepisem art. 17 ust. 1 pkt 4 przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio ich odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń. W związku z tym likwidacja istniejącego odcinka rowu na działce nr [...] w obrębie [...] m. [...] i planowane wykonanie odcinka rowu na działkach [...], [...] i [...] obręb [...] m. [...] wymaga wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego zostały skatalogowane w art. 399 Prawa wodnego i są to sytuacje, gdy: projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8; projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków.
W tym kontekście organ stwierdził, że żadna z nich nie występuje w przedmiotowej sprawie co wyklucza wydanie przez organ decyzji negatywnej w stosunku do złożonego wniosku.
Organ zauważył także, że wskazana przez skarżącego regulacja znajdująca się w art. 234 ust. 1 Prawa wodnego nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż wniosek M. M. i J. B. dotyczy likwidacji i wykonania urządzenia wodnego na podstawie uzyskania wymaganego przepisami prawa pozwolenia wodnoprawnego. Działanie na podstawie i zgodnie z udzieloną decyzją administracyjną nie można bowiem zakwalifikować jako działania bezprawnego.
W ocenie organu II instancji także inne zarzuty skarżącego przeciwko wydanej decyzji również nie mogły być uwzględnione. W ramach postępowania administracyjnego mającego na celu udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie są brane pod uwagę względy - straty sentymentalne, czy też inne mające charakter odczuć osobistych. Trudno też rozważać planowaną i to jedynie ewentualnie w trudnej do określenia przyszłości zabudowę działek stanowiących własność strony postępowania jako przeszkodę do wydania pozwolenia wodnoprawnego wnioskodawcom. Również zaproponowana przez skarżącego inna trasa rowu nie może być brana pod uwagę przez organ prowadzący postępowanie. Każda sprawa o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter indywidualny rozpatrywana jest przez organ podczas prowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie złożonego wniosku i zebranego w toku postępowania materiału dowodowego. To wnioskodawcy wystąpili o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego i przedstawili materiały potwierdzające, że zaproponowane czynności nie wyrządzą szkód. Nie jest możliwa skuteczna merytoryczna ingerencja w ich wniosek innych osób także wtedy, gdy są stronami postępowania. Przedstawione przez skarżącego zastrzeżenia i propozycje stanowią jego subiektywną ocenę i nie wywołuje to konsekwencji na gruncie przepisów Prawa wodnego.
Decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 lipca 2023 r. została zaskarżona przez M. G. (dalej także jako "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 ust. 1 kpa w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z przepisem prawa materialnego, tj. z art. 396 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, a mianowicie to, że pozwolenie wodnoprawne nie będzie naruszać wymagań ochrony środowiska oraz wymagań wynikających z przepisów odrębnych, podczas, gdy w postępowaniu nie dokonano właściwej analizy tego, jak wykonanie uprawnień z pozwolenia wodnoprawnego (likwidacji rowu oraz wyznaczenie go w nowym przebiegu) wpłynie na zmianę stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntu Skarżącego, jak i innych gruntów sąsiednich.
Wskazując na powyższe zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niedostatecznym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu kwestii wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym w szczególności na możliwości zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. utrzymał w mocy decyzję udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych polegających na likwidacji odcinka rowu odwadniającego tereny przyległe na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz wykonanie nowego odcinka rowu odwadniającego tereny przyległe na działkach o nr [...], [...] i [...] w obrębie [...].
Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm. - dalej jako: "prawo wodne" lub "p.w."), w tym w szczególności art. 396, 399 i 403 tej ustawy.
Planowany do wykonania rów odwadniający zaliczany jest do urządzeń wodnych (art. 16 pkt 65 p.w.), przy czym wykonanie urządzeń wodnych swym zakresem przedmiotowym obejmuje tak samą budowę urządzenia wodnego, jak i jego likwidację (art. 17 ust. 1 pkt 4 p.w.).
Co do zasady, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wykonanie urządzenia wodnego wymaga pozwolenia wodnoprawnego.
Zgodnie z art. 396 ust. 1 p.w. pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66;
2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;
3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;
5) ustaleń programu ochrony wód morskich;
6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;
7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Natomiast w myśl art. 399 ust. 1 p.w. wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:
1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8;
2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.
2. Wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków.
Treść powyższych regulacji wskazuje, że wydanie decyzji pozytywnej w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego jest zasadą, jeśli tylko spełnione są warunki wskazane w prawie wodnym, w tym w szczególności te z art. 396 p.w., zaś odmowa wydania pozwolenia na budowę następuje wówczas, gdy w sprawie zaistnieją negatywne przesłanki wymienione enumeratywnie w art. 399 p.w.
Jedną z okoliczności, których zaistnienie skutkuje odmową wydania pozwolenia wodnoprawnego jest niespełnienie wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w.
Przepis art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w. wymaga bowiem, by pozwolenie wodnoprawne nie naruszało wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Wymagania wynikające z przepisów ustawy, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w., to wymagania wynikające z przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Niewątpliwie więc przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego organy powinny zbadać, czy pozwolenie to nie będzie naruszać wymagań, a więc nakazów i zakazów wynikających z ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Do wymogów tych zaliczyć należy także te wynikające z art. 234 ust. 1 pkt 1 p.w., statuujące zakaz zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Wydane w sprawie pozwolenie wodnoprawne obejmowało swą treścią likwidację już istniejącego odcinka rowu oraz wykonanie nowego odcinka rowu, przebiegającego w części bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] stanowiącą własność skarżącego, która z tego powodu zaliczona została do nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania planowanego do wykonania urządzenia wodnego.
W takiej sytuacji organy powinny zatem wyjaśnić kwestię wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym na możliwość zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Organy powinny więc w szczególności wyjaśnić czy wykonanie planowanego urządzenia wodnego w postaci rowu odwadniającego bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], skutkować może zmianą stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, do których zaliczyć należy także działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącego.
Organy w sprawie zaniechały należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia tej kwestii.
Na zaniechanie to słusznie zwrócono uwagę w skardze podnosząc, że w postępowaniu nie dokonano właściwej analizy tego, jak wykonanie uprawnień z pozwolenia wodnoprawnego (likwidacji rowu oraz wyznaczenie go w nowym przebiegu) wpłynie na zmianę stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntu skarżącego, jak i innych gruntów sąsiednich.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że regulacja znajdująca się w art. 234 ust. 1 Prawa wodnego nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż wniosek M. M. i J. B. dotyczy likwidacji i wykonania urządzenia wodnego na podstawie uzyskania wymaganego przepisami prawa pozwolenia wodnoprawnego. Działanie na podstawie i zgodnie z udzieloną decyzją administracyjną nie można bowiem zakwalifikować jako działania bezprawnego.
W kwestii tej wyjaśnić należy, że powyższe zagadnienie nie jest jednolicie rozstrzygane w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy czym za przeważające należy uznać wręcz stanowisko odmienne, w którym wskazuje się, że kwestia legalności wykonania robot skutkujących zmianą stanu wody na gruncie, a więc wykonania ich przykładowo na podstawie pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia na budowę, nie ma wpływu na zastosowanie art. 234 ust. 3 p.w. (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1222/22, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1035/15 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 671/21 oraz przywoływane tam orzecznictwo).
Powyższe nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy albowiem jej przedmiotem nie pozostaje decyzja wydana w trybie art. 234 ust. 3 p.w., lecz decyzja w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego.
Zwracając jednak uwagę na tok rozumowania organu zauważyć należy, że tym bardziej organ powinien w sprawie zbadać i wyjaśnić, czy wykonanie rowu w innym miejscu, bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, nie wpłynie na zmianę stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, skoro w ocenie organu okoliczności takie nie będą mogły być już weryfikowane w innym, późniejszym postępowaniu w trybie art. 234 p.w.
Przede wszystkim jednak należy stwierdzić, że obowiązek należytego wyjaśnienia tych kwestii, tj. zbadania wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym na możliwości zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, wyprowadzić należy z przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
I tak z art. 403 ust. 1 p.w. wynika, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się między innymi obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
W pozwoleniu wodnoprawnym należy więc określić obowiązki niezbędne ze względu na ochronę interesów podmiotów, w tym i osób fizycznych, w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Co więcej jako przykład tego rodzaju obowiązków w art. 403 ust. 1 pkt 2 p.w. wymieniono wprost obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego.
Skoro organ wydający pozwolenie wodnoprawne musi rozstrzygać w pozwoleniu o obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania pozwolenia wodnoprawnego to oczywistym jest, że w pierwszym rzędzie musi on ustalić, czy wykonywanie takiego pozwolenia wodnoprawnego może wywołać szkody lub nieść ze sobą inne negatywne oddziaływanie. Szkodą, o której mowa w tym przepisie, jest także szkoda dla gruntów sąsiednich w następstwie zmiany stanu wód na gruncie spowodowanej realizacją i wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.
Organ wydający pozwolenie wodnoprawne musi zatem każdorazowo ustalić czy wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego może wywołać szkodę, w tym szkodę dla gruntów sąsiednich.
Wprost na obowiązek wyjaśnienie tych kwestii wskazano w art. 409 ust. 1 pkt 7 p.w. dotyczącym operatu wodnoprawnego, a więc dotyczącym dokumentu o znaczeniu podstawowym w procesie wydawania pozwolenia wodnoprawnego.
Z art. 409 ust. 1 pkt 7 p.w. wynika, że część opisowa operatu, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, powinna zawierać określenie wpływu planowanych do wykonania urządzeń wodnych lub korzystania z wód na wody powierzchniowe oraz wody podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych.
Operat wodnoprawny powinien zatem wyjaśniać kwestię wpływu planowanych do wykonania urządzeń wodnych na wody powierzchniowe oraz wody podziemne, w tym na stan tych wód.
Wpływ na stan wód, o którym mowa w tym przepisie, to w szczególności wpływ na zmianę stanu wód na gruncie.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie rozpatrzył w należyty sposób kwestii wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym w szczególności na możliwości zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, jak też pominął istniejące w tym względzie braki operatu wodnoprawnego.
Organ wskazał jedynie, że w ramach postępowania administracyjnego mającego na celu udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie są brane pod uwagę względy - straty sentymentalne, czy też inne mające charakter odczuć osobistych.
Oczywiście ze stanowiskiem takim należy się zgodzić, jednakże to, że skarżący we wniesionym odwołaniu powoływał się także na pewne względy o charakterze osobisto-sentymentalnym nie zwalniało organu z obowiązku należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia tej kwestii, tj. zbadania kwestii wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym na możliwość zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Organ odwoławczy pominął także to, że w przedstawionym operacie wodnoprawnym, wbrew dyspozycji art. 409 ust. 1 pkt 7 p.w., nie wyjaśniono w żaden sposób kwestii wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na wody powierzchniowe oraz wody podziemne, w tym na stan tych wód i możliwość zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
W złożonym w sprawie operacie wodnoprawnym przedstawione wyliczenia dotyczą zdolności przepustowej przepustu w ulicy [...] oraz zdolności przepustowej samego rowu.
W operacie zamieszczono wprawdzie rozdział 6 zatytułowany: określenie wpływu planowanych do wykonania urządzeń wodnych lub korzystania z wód na wody powierzchniowe oraz wody podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych, jednakże zawarte w nim treści nie odnoszą się do kwestii możliwość spowodowania planowanym urządzeniem wodnym – nowym odcinkiem rowu zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
W rozdziale 6 przedstawiono abstrakcyjnie sformułowane cele środowiskowe dla wód powierzchniowych i podziemnych oraz charakterystykę tych wód. Zamieszczono tam wprawdzie również sformułowanie o braku wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych, jednakże stwierdzenie to odniesiono wyłącznie do [...] strugi, a więc rzeki C.. Końcowo wskazano na brak możliwości zanieczyszczenia, nie osięgnięcia celu środowiskowego i wpływu na korzystanie z wód regionu wodnego (s.6-8 operatu wodnoprawnego).
W przedmiotowym operacie w żaden sposób nie odniesiono się do kwestii wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym na możliwość zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich – działki nr [...], przy granicy której ma zostać wykonany nowy odcinek rowu odwadniającego.
W sprawie organ odwoławczy całkowicie pominął powyższe okoliczności, co oznacza, że w sposób niedostateczny wyjaśnił i rozpatrzył kwestię wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym w szczególności na możliwości zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Zaniechanie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia tych okoliczności sprawia, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie to dotyczyło okoliczności, które decydowały o możliwości wydania pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że kwalifikować należało je jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Organ w tym zakresie dopuścił się także naruszenia prawa materialnego, nieprawidłowo – co najmniej przedwcześnie - stosując w sprawie art. 396, 399 i 403 prawa wodnego. Naruszenie prawa materialnego miało tu charakter wtórny albowiem było konsekwencją niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenie to dotyczyło okoliczności, które przesądzały o możliwości wydania pozwolenia wodnoprawnego, co sprawia, że kwalifikować należy je jako mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Jako, że uchybień takich dopuściły się organy obu instancji, oprócz zaskarżonej decyzji, uchylono także decyzję organu pierwszej instancji (art. 135 p.p.s.a.).
Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem I instancji, celem ponownego rozpatrzenia. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.).
W ponowionym postępowaniu organ powinien w pierwszym rzędzie wyjaśnić kwestię wpływu planowanego do wykonania urządzenia wodnego na stan wód na gruncie, w tym na możliwość zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Organy powinny więc w szczególności wyjaśnić czy wykonanie planowanego urządzenia wodnego w postaci rowu odwadniającego bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] skutkować może zmianą stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, do których zaliczyć należy także działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącego.
W tym celu organy powinny między innymi rozważyć potrzebę zobowiązania inwestora do uzupełnienia przedłożonego operatu wodnoprawnego o dane, o których mowa w art. 409 ust. 1 pkt 7 p.w. dotyczące wpływu planowanych do wykonania urządzeń wodnych na stan wód powierzchniowych i podziemnych, w tym na możliwość zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Organy rozpatrzą cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględnią przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych. Sporządzając uzasadnienie decyzji organy zadbają o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty poniesione przez skarżącego składały się kwoty: 500 zł uiszczonego wpisu, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł.