II SA/Lu 894/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Zamość w sprawie zatwierdzenia taryf za wodę i ścieki, uznając, że zróżnicowanie cen było nieuzasadnione i naruszało zasadę równości.
Skarga dotyczyła uchwały Rady Gminy Zamość zatwierdzającej taryfy za wodę i ścieki. Skarżący zarzucili naruszenie upoważnienia ustawowego i nieuzasadnione zróżnicowanie cen. Sąd uznał, że Rada Gminy przekroczyła swoje uprawnienia, ponieważ nie wykazała, aby zróżnicowanie kosztów uzasadniało różne stawki dla poszczególnych grup odbiorców. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność uchwały w całości, wskazując na naruszenie przepisów ustawy oraz zasady równości wobec prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę na uchwałę Rady Gminy Zamość z dnia 28 marca 2012 r. nr XVIII/179/12, dotyczącą zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków oraz dopłat z budżetu gminy. Skarżący zarzucili radzie przekroczenie upoważnienia ustawowego, argumentując, że rada może jedynie zatwierdzić lub odmówić zatwierdzenia przedłożonych taryf, a nie je zmieniać. Podnosili również, że taryfy nie spełniają kryteriów ustawowych, a zróżnicowanie cen jest nieuzasadnione, zwłaszcza w kontekście niższych kosztów utrzymania infrastruktury w ich miejscowości. Rada Gminy w odpowiedzi wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że uchwała jedynie zatwierdza taryfę przedstawioną przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne (samą gminę) i nie wprowadza zmian. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że rada gminy, zatwierdzając taryfę, musi badać jej zgodność z prawem, w tym z art. 20 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, który wymaga udokumentowania różnic kosztów uzasadniających zróżnicowanie cen. Sąd wykazał, że wniosek przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego nie zawierał wystarczających dowodów na uzasadnienie zróżnicowania cen za odprowadzanie ścieków dla mieszkańców miejscowości Zamość w porównaniu do innych miejscowości w gminie. Analiza kosztów wykazała, że koszty w Zamościu były niższe, a mimo to stawka była najwyższa. Sąd podkreślił, że takie zróżnicowanie narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Dodatkowo, sąd wskazał na szereg nieścisłości i rozbieżności między danymi przedstawionymi we wniosku a tymi podanymi w odpowiedzi na skargę, co dodatkowo podważało prawidłowość uchwały. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Rada gminy może jedynie zaakceptować bądź odmówić akceptacji przedłożonych taryf. Nie jest uprawniona do ich zmiany.
Uzasadnienie
Przepis art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, że rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf lub o odmowie ich zatwierdzenia, jeżeli zostały sporządzone niezgodnie z przepisami. Bezpośrednie rozumienie tego przepisu wskazuje, że rada nie może modyfikować taryf.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (19)
Główne
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 20 § 1, 2 i 3
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 24 § 1 i 5
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 20 ust. 1, 2 i 3, art. 24 ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Pomocnicze
u.s.g. art. 6
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 7 § 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 2 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 2 § 2 pkt 12
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 3 § 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 16 § 1 i 2
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 26 § 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
P.p.s.a. art. 53 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozp. Min. Bud. art. 13, 14 i 15
Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków
u.s.g. art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
P.p.s.a. art. 53 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Gminy przekroczyła upoważnienie ustawowe, dokonując zmiany taryf zamiast ich zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia. Zróżnicowanie cen za odprowadzanie ścieków dla poszczególnych grup odbiorców nie zostało udokumentowane różnicami kosztów. Wyższe stawki za ścieki dla mieszkańców miejscowości Zamość, mimo niższych kosztów utrzymania infrastruktury, naruszają zasadę równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Gminy, że uchwała jedynie zatwierdza taryfę i nie wprowadza zmian. Argumentacja Rady Gminy oparta na danych, które okazały się sprzeczne z materiałem dowodowym. Twierdzenie, że taryfy są zgodne z przepisami wykonawczymi, podczas gdy naruszone zostały przepisy ustawy.
Godne uwagi sformułowania
Bezpośrednie rozumienie wskazanego przepisu prowadzi do oczywistego wniosku, że rada gminy może jedynie zaakceptować bądź odmówić akceptacji przedłożonych taryf. Nie jest natomiast uprawniona do ich zmiany. Zróżnicowanie tych cen i stawek jest zatem wyraźnie wyłączone przez ustawodawcę w przypadku, gdy koszty udzielanych usług polegających na dostarczeniu wody i odprowadzeniu ścieków są takie same dla określonych w taryfie grup odbiorców. Zasada równości wobec prawa, określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Witold Falczyński
przewodniczący
Grażyna Pawlos-Janusz
sprawozdawca
Krystyna Sidor
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatwierdzania taryf za wodę i ścieki przez rady gmin, wymogi dotyczące uzasadnienia zróżnicowania cen oraz zastosowanie zasady równości wobec prawa w kontekście opłat za usługi komunalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina sama jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym i zatwierdza własne taryfy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw, gdzie taryfy ustalane są przez niezależne podmioty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują uchwały samorządowe dotyczące podstawowych usług komunalnych i jak ważne jest przestrzeganie przepisów proceduralnych oraz zasady równości.
“Gmina nie może dowolnie ustalać cen za wodę i ścieki – sąd unieważnia uchwałę rady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 894/12 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2012-12-31 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2012-10-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane II OSK 1203/13 - Wyrok NSA z 2014-12-03 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 123 poz 858 art. 20 ust. 1, 2 i 3, art. 24 ust. 1 i 5 Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. M., A. Z. i A. S. na uchwałę Rady Gminy Zamość z dnia 28 marca 2012 r. nr XVIII/179/12 w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków oraz dopłat z budżetu gminy I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Rady Gminy Zamość na rzecz A. M., A. Z. i A. S. kwoty po 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Rada Gminy [...] w dniu 28 marca 2012 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz dopłatach z budżetu Gminy [...]. Uchwałę tę zaskarżyli w jednym piśmie A. M., A. Z. i A. S., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Skarżący zarzucili, że podejmując przedmiotową uchwałę Rada Gminy [...] przekroczyła upoważnienie ustawowe zawarte w art. 24 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepis ten stanowi, że rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Bezpośrednie rozumienie wskazanego przepisu prowadzi do oczywistego wniosku, że rada gminy może jedynie zaakceptować bądź odmówić akceptacji przedłożonych taryf. Nie jest natomiast uprawniona do ich zmiany. Skoro zaskarżoną uchwałą dokonano zmiany taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę, zatem taka czynność pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przytoczonym przepisem ustawy. Z przytoczonego przepisu wynika też, że rada gminy nie może zatwierdzić tylko niektórych taryf i odmówić zatwierdzenia pozostałych. W ocenie skarżących zatwierdzone uchwałą taryfy nie spełniają kryteriów wskazanych w przepisach prawa, gdyż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie uzasadniło we wniosku tak dużego zróżnicowania cen wody i ścieków dla poszczególnych grup odbiorców, tym bardziej, że koszty utrzymania infrastruktury na terenie miejscowości [...], w której zamieszkują skarżący, są znacznie niższa niż na terenie pozostałych miejscowości w gminie [...]. Zaskarżona uchwała pozbawiona jest również szczegółowego uzasadnienia, które pozwoliłoby na ocenę prawidłowości zatwierdzenia taryf przedstawionych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Stanowisko skarżących pośrednio uzasadnia fakt, iż w dniu 29 sierpnia 2012 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę zmieniającą zaskarżoną uchwałę i ustalającą dopłaty z budżetu Gminy w kwocie 1,06 zł dla I grupy taryfowej odbiorców z miejscowości [...], odprowadzających ścieki do sieci kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Zaskarżona uchwała nie zmienia, a jedynie zatwierdza taryfę zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków przedstawioną przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, którym jest Gmina [...] działająca przez swoje organy. Wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków został przedłożony Radzie Gminy przez Wójta Gminy [...] w dniu 13 marca 2012 r. Zaskarżoną uchwałą Rada Gminy przyjęła proponowane stawki, nie wprowadzając w nich żadnych zmian. Rada wskazała, iż przy sporządzaniu szczegółowej kalkulacji taryfy 2012/2013 opierano się na dokumentacji finansowej, wynikającej z zapisów księgowych z 2011 r. Jednocześnie organ gminy wskazał poszczególne składowe ustalonej taryfy, to jest: - planowany koszt zrzutu ścieków – 132 810,56 zł, - wydatki na czyszczenie sieci – 1 728,24 zł, - wynagrodzenia dla pracowników obsługi – 21 413,12 zł, - koszt remontów istniejącej infrastruktury kanalizacyjnej – 8 466,44 zł, - koszty zakupu materiałów biurowych związanych z obsługą sieci – 3 681,86 zł. Powyższa kalkulacja, jak podkreślił organ, nie zawiera żadnych ukrytych kosztów, a zatem zatwierdzenie przedmiotowych taryf nie prowadziło do dyskryminowania ani niezasadnego różnicowania użytkowników sieci kanalizacyjnej. Ich podstawowym składnikiem jest koszt odprowadzania ścieków do Oczyszczalni Miasta [...], stanowiący 80,58% wszystkich kosztów. Wbrew twierdzeniom skarżących uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 29 sierpnia 2012 r. zmieniająca uchwałę w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz dopłatach z budżetu Gminy [...] nie jest wynikiem błędnej kalkulacji taryfowej przedstawionej przed podjęciem zaskarżonej uchwały. Uchwała z dnia 29 sierpnia 2012 r. nadal potwierdza taką samą cenę 1 m3 ścieków dla grupy taryfowej odbiorców w [...], wynoszącą 6,83 zł. Rada podjęła tylko decyzję o dopłatach z budżetu Gminy dla tych odbiorców, co stanowiło odpowiedź na niezadowolenie społeczne wynikające z wysokości oszacowanego kosztu odprowadzania ścieków. Z tych względów, zdaniem Rady Gminy [...], należy uznać, że zaskarżona uchwała podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co potwierdził również organ nadzoru, nie dopatrując się w tym akcie żadnych uchybień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę na uchwałę rady gminy w tym trybie może zatem wnieść ta osoba, której interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 186). Skarżący wyczerpali określony w powyższym przepisie tryb wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa i z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "P.p.s.a.", wnieśli skargę do Sądu. Zaskarżoną uchwałą Nr [...] Rada Gminy [...] w dniu 28 marca 2012 r. zatwierdziła taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały i zbiorowego odprowadzania ścieków zgodnie z załącznikiem nr 2 (§ 1) oraz ustaliła dopłaty z budżetu Gminy [...] do I taryfowej grupy odbiorców (§ 2). W myśl art. 6 i art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy ze sfery spraw publicznych powierzonych gminie do wykonywania. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, stosownie do art. 16 ust. 1 i 2 ustawy, prowadzi przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne po uzyskaniu zezwolenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) udzielanego w formie decyzji. W świetle art. 26 ust. 1 ustawy rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są prowadzone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy taryfę cen i opłat określa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na jeden rok. Taryfa ta stanowi zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania (art. 2 pkt 12 ustawy) i, jak wynika z art. 24 ust. 1 ustawy, podlega zatwierdzeniu w drodze uchwały wydanej przez właściwą radę gminy. Zatwierdzanie omawianej taryfy cen i opłat przez radę gminy jest zatem władczym uprawnieniem gminy wynikającym z realizacji nałożonych na nią w drodze ustawy zadań publicznych z zakresu zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków. Skoro zaś na podstawie omawianej taryfy dokonuje się rozliczenia usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na rzecz odbiorców, to jej zatwierdzenie oddziaływuje zatem na prawa przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego i na obowiązki odbiorców w tym zakresie. To z kolei oznacza, iż uchwałę rady gminy o zatwierdzeniu omawianej taryfy należy uznać za akt z zakresu administracji publicznej, jako wyraz władczego oddziaływania rady gminy na kształt rozliczeń za usługi ze sfery publicznej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcami, jako podmiotami zewnętrznymi wobec rady gminy, w żaden sposób nie podporządkowanymi jej funkcjonalnie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2007 r., IV SA/Wa 1117/06, Lex nr 418149). Skarżący wykazali, iż zapisy zaskarżonej uchwały naruszają ich prawnie chroniony interes. Skarżący są właścicielami nieruchomości położonych na terenie Gminy [...] i zobowiązani są uiszczać opłaty wynikające z taryf zatwierdzonych powyższą uchwałą. Uchwała ta dotyczy interesu prawnego skarżących, albowiem wpływa na wysokość ich zobowiązań finansowych wobec przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Rada gminy, jak wynika z art. 24 ust. 5 ustawy, podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Prawidłowe stosowanie powyższego przepisu art. 24 ust. 5 ustawy ma podstawowe znaczenie dla właściwej realizacji zadania własnego gminy, jakim jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Z zadaniem tym ściśle wiąże się bowiem kwestia ustalania cen za wodę i odprowadzanie ścieków w formie taryf w trybie określonym tą ustawą. Powołany przepis umożliwia radzie gminy realną kontrolę wysokości stosowanych cen i opłat za usługi świadczone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne na terenie gminy, poprzez wykonywanie przez nią kompetencji do zatwierdzania taryf stosowanych przez te przedsiębiorstwa. Kontrola ta nie może mieć charakteru pozornego, albowiem ustawodawca wymaga od rady gminy zbadania zgodności sporządzenia taryfy z obowiązującymi przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż podmiotem świadczącym usługi w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...] jest sama Gmina. Prowadząc faktycznie działalność usługową w zakresie dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków Gmina ta, mająca osobność prawną z mocy art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, usytuowana jest w takiej samej sytuacji, jak każdy inny dostawca prowadzący działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, że określona przez tę gminę, działającą jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu ustawy, taryfa cen i stawek zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, podlega zatwierdzeniu w drodze uchwały Rady Gminy [...], w oparciu o art. 24 ust. 5 ustawy, to jest na zasadach ogólnych (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2005 r., OSK 1741/04, Lex nr 190626). Przepisy ustawy nie pozostawiają przedsiębiorstwom wodociągowo-kanalizacyjnym dowolności w ustalaniu cen i opłat za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki, lecz określają szczegółowe zasady ich obliczania. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. W świetle ustępu 3 tego artykułu ceny i stawki opłat określone w taryfie są różnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Z powyższego wynika, iż koniecznym warunkiem prawidłowego, to jest zgodnego z prawem, zróżnicowania w taryfie cen oraz stawek opłat dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców jest "udokumentowanie" przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne istniejącej różnicy pomiędzy kosztami zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków tych grup odbiorców. Zróżnicowanie tych cen i stawek jest zatem wyraźnie wyłączone przez ustawodawcę w przypadku, gdy koszty udzielanych usług polegających na dostarczeniu wody i odprowadzeniu ścieków są takie same dla określonych w taryfie grup odbiorców. Taryfa ustalona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne z naruszeniem wskazanej reguły, wynikającej expressis verbis z art. 20 ust. 3 ustawy, narusza prawo i nie może zostać zatwierdzona w drodze uchwały rady gminy podjętej w oparciu o art. 24 ust. 5 ustawy. Wbrew twierdzeniom Rady Gminy [...] nie można uznać, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne "udokumentowało" istniejącą różnicy pomiędzy kosztami zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków tych grup odbiorców, co uzasadniało zróżnicowanie w taryfie cen oraz stawek opłat dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców. Należy zauważyć, że we wniosku z dnia 13 marca 2012 r. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wskazało, iż w projekcie taryfy zróżnicowano ceny dostarczania wody z uwagi na "źródło dostarczania wody do poszczególnych grup odbiorców". Z treści wniosku nie wynika jednak, czy zachodzą różnice pomiędzy kosztami świadczenia tej usługi publicznej na rzecz poszczególnych grup odbiorców, a jeżeli tak, to czy różnice te uzasadniają wysokość przyjętych w taryfie stawek za tę samą usługę. Wnioskodawca nie wyjaśnił również należycie odmiennej wysokości cen za odprowadzanie ścieków ustalonych dla poszczególnych grup taryfowych. Wyjaśnienia takiego nie stanowi w szczególności zawarte w uzasadnieniu wniosku (załącznik nr 2) stwierdzenie, że "kalkulacje cen i stawek opłat oparto na wartości niezbędnych przychodów, których pokrycie przez opłaty gwarantuje świadczenie usług przez Gminę nieprzerwanie i na odpowiednim poziomie". Wątpliwości w tym zakresie nie rozstrzygają również dane zawarte w tabelach od A do H, a także pozostałe dokumenty przedstawione wraz z wnioskiem. Podkreślić należy także, iż przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja zawiera szereg nieścisłości, które nie zostały usunięte przed wydaniem zaskarżonej uchwały. W szczególności z tabeli "B" wynika, że w poprzednio obowiązującej taryfie dla I grupy taryfowej – gospodarstwa domowe, wyodrębnionej wśród podmiotów przyłączonych do sieci kanalizacyjnej [...], cena za odprowadzenie 1 m3 ścieków wynosiła 7,50 zł. Sądowi jest zaś wiadome z urzędu, że w świetle taryf zatwierdzonych uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 20 kwietnia 2011 r., nr VI/50/11, poprzednio obowiązująca stawka dla tej grupy odbiorców za odprowadzenie 1 m3 ścieków wynosiła 6,18 zł (por. uzasadnienie nieprawomocnego wyroku Sądu z dnia 24 maja 2012 r., II SA/Lu 211/12). Nie ulega więc wątpliwości, iż wbrew treści wniosku przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, a także wbrew stanowisku Rady Gminy zawartemu w uzasadnieniu uchwały z dnia 29 sierpnia 2012 r., nr [...], wydanej w odpowiedzi na złożone przez skarżących wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w wyniku podjęcia zaskarżonej uchwały wzrosła cena odprowadzania ścieków dla I grupy taryfowej – gospodarstwa domowe sieci kanalizacyjnej [...]. Niekwestionowanym jest również, że skarżący oraz pozostali mieszkańcy [...] zostali zmuszeni zaskarżoną uchwałą do ponoszenia najwyższych opłat za 1 m3 odprowadzanych ścieków, to jest 6,83 zł netto (bez wymaganego podatku od towarów i usług). Cena tej samej usługi dla pozostałych mieszkańców Gminy wynosi bowiem odpowiednio 6,06 zł netto (mieszkańcy [...]) oraz 5,99 zł netto (mieszkańcy [...]). Tymczasem z zestawienia kosztów wynikających z eksploatacji sieci kanalizacyjnej w Gminie [...] w 2011 r. wynika, że koszty sieci kanalizacyjnej w [...] wyniosły 147 528 zł i były niższe od kosztów sieci kanalizacyjnej w [...], wynoszących 165 387 zł. Również dołączone do wniosku zestawienie o nazwie "porównanie ceny wody i ścieków z innych gmin i zakładów 2012 rok" wskazuje, że cena za odprowadzanie ścieków z miejscowości [...] jest najwyższa w regionie (oba te dokumenty znajdują się w nieopisanej i nieponumerowanej części akt administracyjnych, zawartej pomiędzy protokołem z XVIII sesji Rady Gminy [...] a załącznikiem nr 2 do wniosku). Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odpowiedzi na skargę należy wskazać, iż Sąd ocenia zaskarżoną uchwałę według stanu faktycznego i prawnego z daty jej podjęcia. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] nie mogła zatem skutecznie uzupełnić materiału dowodowego stanowiącego podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały, jeżeli nie dysponowała nim w dacie wydania tego aktu. Niezależnie od tego trzeba podkreślić, że zawarte w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia Rady Gminy dotyczące omawianych kwestii wskazują zupełnie inne dane aniżeli wynikające ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, który służył Radzie za podstawę wydania zaskarżonej uchwały. Po pierwsze wskazana przez Radę planowana ilość ścieków, jakie zostaną odprowadzone przez sieć kanalizacyjną [...] w roku obowiązywania nowych taryf (od 1 maja 2012 r. do 30 kwietnia 2013 r.), to jest 36 688 m3 nie znajduje pokrycia w treści wniosku przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. W świetle tabeli "E", zatytułowanej "Współczynniki alokacji w roku obowiązywania nowych taryf" oraz tabeli "G" o nazwie "Zestawienie przychodów według grup odbiorców usług, z uwzględnieniem wielkości zużycia oraz cen i stawek opłat w roku obowiązywania nowych taryf w złotych", stanowiących załączniki do wniosku, ilość roczna dostarczonych ścieków z sieci kanalizacyjnej [...] wyniesie 24 135 m3 (23 572 m3 + 553 m3), a nie 36 688 m3. Po drugie z wniosku nie wynika, by planowany "koszt zrzutu" ścieków wynosił 132 810,56 zł netto. Zgodnie z tabelą "D" o nazwie "Alokacja niezbędnych przychodów według grup odbiorców usług w roku obowiązywania nowych taryf" oraz opisaną wyżej tabelą "G", "usługa obca" (prawdopodobnie obejmująca m.in. koszt "zrzutu ścieków", co nie zostało jednak precyzyjnie wyjaśnione) wyszczególniona wśród kosztów bezpośrednich "eksploatacji i utrzymania" w zakresie odprowadzania ścieków wynosi 131 155 zł netto, a nie 132 810,56 zł netto. Po trzecie, nie sposób ustalić, czy opisany wyżej koszt "usługi obcej" obejmuje również wskazaną w odpowiedzi na skargę "usługę obcą" w postaci wydatków na czyszczenie sieci w kwocie 1 728,24 zł. Po czwarte w odpowiedzi na skargę wskazano, iż niezbędne przychody zaplanowane w związku z koniecznością zakupu materiałów w celu przeprowadzenia remontu infrastruktury kanalizacyjnej dla terenu całej Gminy wynoszą 8 466,44 zł, podczas, gdy w świetle załącznika do wniosku o nazwie "Koszty obsługi sieci wodno-kanalizacyjnej w 2012 roku" opisane wyżej koszty wyniosą 25 000,00 zł. Po piąte, zgodnie z odpowiedzią na skargę, wynagrodzenia obsługi osobowej, składającej się z 6 pracowników zatrudnionych "na pełnych etatach" wyniosą 21 413,12 zł. W świetle opisanego wyżej załącznika o nazwie "Koszty obsługi sieci wodno-kanalizacyjnej w 2012 roku" "koszty osobowe obsługi sieci wodno-kanalizacyjnej" obejmują "3 etaty", a nie 6 etatów i wynoszą łącznie 108 982,80 zł, nie zaś 21 413,12 zł. Jeszcze inne koszty w tym zakresie wskazuje kolejny załącznik "nr 1" o nazwie "Koszty obsługi sieci wodno-kanalizacyjnej – dane pochodzące z referatu BF" obejmują "koszty osobowe planowane na 2012 r. – pracownicy Urzędu Gminy 3 etaty 91 998,79 zł". Po szóste w odpowiedzi na skargę wskazano "koszty pozostałe" w kwocie 392,28 zł na wydatki związane z zakupem niezbędnych materiałów biurowych. Zgodnie z opisaną zaś tabelą "D" tzw. "pozostałe koszty" (być może obejmujące materiały biurowe – innej pozycji określającej wyraźnie tego rodzaju wydatki nie wskazano w zestawieniu) wynoszą 383,00 zł. Z powyższego wynika, że przedmiotowa taryfa wprowadzająca niczym nieuzasadnione zróżnicowanie wysokości cen za usługi zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków pomiędzy taryfowymi grupami odbiorców tychże usług została sporządzona niezgodnie z powołanym przepisem art. 20 ust. 3 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2007 r., II OSK 584/07 (Lex nr 384723) wyjaśnił, iż jeżeli w oparciu o dokumenty przedstawione przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne organ gminy powziął wątpliwość co do celowości poniesienia części kosztów rzutujących na wysokość opłat za wodę, może on domagać się od przedsiębiorstwa przedłożenia materiałów źródłowych w postaci ewidencji księgowej. Rada Gminy [...], pomimo zaistnienia wskazanych wyżej różnic kosztów zbiorowego odprowadzania ścieków, takich działań nie podjęła. Również w przypadku, gdy organ dokonujący weryfikacji stwierdził, że wniosek dotknięty jest wadami w postaci nieprawidłowości i braków rachunkowych, to powinien on wezwać przedsiębiorstwo, aby w wyznaczonym terminie je uzupełniło, poprawiło błędy i wyjaśniło wątpliwości (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2007 r., II SA/Wr 675/06, Lex nr 903609; J. Rotko, Komentarz do art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, [w:] P. Bojarski, W. Radecki, J. Rotko, Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Komentarz, 2011, System Informacji Prawnej Lex, pkt 1 ad 2). W ocenie Sądu, zatwierdzenie przez Radę przedmiotowej taryfy doprowadziło nie tylko do naruszenia powołanych art. 24 ust. 5 w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy, ale również skutkowało uchybieniem zasady równości wobec prawa, określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tą zasadą wszyscy są równi wobec prawa i z tej racji mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Z zasady równości wynika wobec prawa nakaz równego, czyli jednakowego, traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą cechą relewantną. Takie ujęcie zasady równości dopuszcza odmienne traktowanie osób, które takiej cechy nie mają (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 29 maja 2001 r., K 5/01, OTK ZU 2001, nr 4, poz. 87 oraz z dnia 10 stycznia 2012 r., P 19/10, OTK ZU 2012, nr 1, poz. 2). W treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, jak wskazano wyżej, nie zostały wykazane przyczyny zróżnicowanie kosztów zbiorowego odprowadzania ścieków pomiędzy mieszkańcami miejscowości [...] oraz miejscowości [...], a zatem zróżnicowanie cen opłat za te usługi publiczne nosi znamiona naruszenia zasady równości. Na wynik niniejszej sprawy nie może mieć wpływu podnoszona przez Radę Gminy okoliczność, iż zapisy taryfy zatwierdzonej zaskarżoną uchwałą są zgodne z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie ustawy. Przepisy § 13, § 14 oraz § 15 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) wskazują dodatkowe szczegółowe kryteria różnicowania taryfowych cen i stawek opłat. Dochowanie wymogów wynikających z tych podustawowych przepisów nie daje podstaw do oddalenia skargi, wobec wskazanego wyżej naruszenia przepisów prawa. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona uchwała, zatwierdzająca wskazaną wyżej taryfę, została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że opisane naruszenia prawa skutkowały nieważnością całości zaskarżonej uchwały. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI