II OSK 713/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-07
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneogrodzeniesamowola budowlanarozbiórkazgłoszenie budowyremonturządzenie budowlanenadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki ogrodzenia, uznając je za urządzenie budowlane wykonane samowolnie.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia wykonanego przez inwestorów. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa ogrodzenia nie była remontem, lecz samowolą budowlaną, ponieważ wymagała zgłoszenia, a nie zostało ono dokonane w sposób prawidłowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, potwierdzając, że ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym podlegającym przepisom Prawa budowlanego.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia. Inwestorzy twierdzili, że wykonane prace stanowiły remont, a nie budowę wymagającą pozwolenia lub zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego uznały jednak, że ogrodzenie jest obiektem budowlanym (urządzeniem budowlanym) wykonanym samowolnie, ponieważ nie dokonano prawidłowego zgłoszenia jego budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny potwierdził, że prace nie były remontem w rozumieniu Prawa budowlanego i że zgłoszenie nie zostało dokonane w sposób zgodny z przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu niższej instancji i organów administracji. Sąd podkreślił, że ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym, a jego wykonanie bez wymaganego zgłoszenia uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że strona miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wykonanie ogrodzenia, w tym z elementami takimi jak śmietnik, nie stanowi remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, lecz jest budową lub wykonaniem urządzenia budowlanego, które wymaga zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prace przy ogrodzeniu wykraczały poza definicję remontu, ponieważ odtwarzały stan pierwotny, a nie stanowiły bieżącej konserwacji. Zmiany w projekcie, w tym budowa śmietnika i nowe usytuowanie furtki oraz bramy, wskazywały na nową inwestycję, a nie odtworzenie istniejącego stanu. Ogrodzenie zostało zakwalifikowane jako urządzenie budowlane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Prawo budowlane art. 51 § ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawa prawna nakazania rozbiórki urządzenia budowlanego wykonanego bez wymaganego zgłoszenia.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja remontu obiektu budowlanego.

Kpa art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku sądu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Wykonanie ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. Nakaz rozbiórki jest uzasadniony na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Strona miała zapewniony udział w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Prace przy ogrodzeniu stanowiły remont, a nie budowę. Naruszenie art. 10 Kpa poprzez brak możliwości wypowiedzenia się strony co do materiału dowodowego. Błędne zastosowanie prawa materialnego (art. 51 Prawa budowlanego).

Godne uwagi sformułowania

ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym roboty budowlane wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 nie można przeto, nie podzielić stanowiska organów obu instancji, iż skarżący dopuścili się samowoli budowlanej

Skład orzekający

Maria Rzążewska

przewodniczący

Henryk Ożóg

sprawozdawca

Zygmunt Niewiadomski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących ogrodzeń jako urządzeń budowlanych, wymogów zgłoszenia budowy oraz podstaw nakazu rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonania ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia, z elementami takimi jak śmietnik. Interpretacja art. 3 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej w kontekście ogrodzeń, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego jest kluczowa dla praktyków.

Ogrodzenie bez zgłoszenia? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi rozbiórka.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 713/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Ożóg /sprawozdawca/
Maria Rzążewska /przewodniczący/
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Łd 892/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-01-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 3 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie NSA Henryk Ożóg /spr./, Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Magdalena Baduchowska, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – Wydział II z dnia 21 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 892/03 w sprawie ze skargi I. L. i B. L. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. i B. L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] nakazującą inwestorom na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) dalej: Prawo budowlane, rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. N.
Ustalono, iż w dniu 4 lutego 2002 r. I. i B. L. zgłosili w Referacie Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Łodzi dla Dzielnicy Ł. zamiar budowy ogrodzenia odfrontowego nieruchomości przy ul. N. dołączając do zgłoszenia projekt nowego ogrodzenia, w którego skład wchodził śmietnik. Po stwierdzeniu faktu, że zgłoszone ogrodzenie zostało wykonane Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia uznając je za bezprzedmiotowe. Od decyzji tej strony nie wniosły odwołania, co spowodowało, że decyzja ta stała się ostateczna i jako taka stanowiła materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Organ ten wszczął dwa odrębne postępowania: jedno dotyczące przedmiotowego śmietnika i drugie w sprawie ogrodzenia.
Dołączony do zgłoszenia projekt budowlany określający wykonanie ogrodzenia z przęseł stalowych zamocowanych do słupków z cegły klinkierowej nie jest, zdaniem organu projektem remontu, lecz projektem nowego ogrodzenia dostosowanego do nowej sytuacji powstałej po scaleniu dwóch działek. W tej sytuacji niemożliwe było odtworzenie starego ogrodzenia wykonanego z siatki drucianej na słupkach stalowych, z oddzielnymi wjazdami i furtkami na dwie działki. Fakt wykonania tego ogrodzenia zgodnie z projektem został potwierdzony w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9 sierpnia 2002 r. Roboty te nie mają związku z remontem, o jakim mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem jako remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę, jednakże zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Warunek ten nie został w przedmiotowej sprawie spełniony.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu organu I instancji w przedmiotowej sprawie i w podjętym rozstrzygnięciu. W ocenie organu II instancji wykonanie ogrodzenia ma cechy obiektu budowlanego jakkolwiek zaliczone zostało przez ustawodawcę do urządzeń budowlanych. Z tej racji zasadny jest nakaz jego rozbiórki na podstawie powołanych w decyzji organu I instancji przepisów prawa relatywnie do sankcji określonej w art. 48 Prawa budowlanego, dotyczącej obiektów budowlanych realizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia.
Skargę na decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wnieśli inwestorzy domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że wykonane prace nie stanowiły remontu ogrodzenia, które wzniesione zostało w linii uprzednio istniejącego ogrodzenia, naruszenie art. 80 Kpa poprzez pominięcie przy ustaleniach faktycznych dowodów przedstawionych przez nich jako stronę postępowania, w tym oświadczenia projektanta ogrodzenia i sąsiadów o istniejącym uprzednio ogrodzeniu posesji, a nadto naruszenie art. 7, 10 § 1, art. 79 § 1 i 2 Kpa poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że ustalenia Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Łodzi z dnia 18 kwietnia 2002 r. i wydana w ich następstwie decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 18 kwietnia 2002 r. mogą być podstawą rozstrzygnięcia i ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie ponawiając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2005r., sygn. akt II SA/Łd 892/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę tę oddalił jako niezasadną. Stwierdził przy tym, co następuje:
Chybiony jest przede wszystkim zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W toku postępowania administracyjnego skarżący zmierzali do wykazania, że prace związane z wykonaniem ogrodzenia miały charakter remontu, o którym jest mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przepis ten stanowi, że pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 powołanej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga zarówno budowa ogrodzeń, jak i roboty budowlane polegające na remoncie obiektów budowlanych. W obu zatem przypadkach inwestor winien dokonać zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy niezależnie od charakteru robót.
Oczywistym jest, że czynności podjęte w postępowaniu zakończonym decyzją Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy przedmiotowego ogrodzenia nie mogły stanowić dowodu w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia dla oceny całego materiału dowodowego pozostawał jednak fakt niekwestionowania tej decyzji przez skarżących w trybie postępowania odwoławczego, czy też wznowienia postępowania, oczywiście przy zaistnieniu przesłanek z art. 145 Kpa.
Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, w tym z protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9 sierpnia 2002 r. wynika, że skarżący przystąpili do wykonania inwestycji już w marcu 2002 r., a zatem przed dokonaniem wymaganego przepisami prawa budowlanego zgłoszenia i wykonali większość robót do połowy kwietnia 2002 r., tj. przed upływem terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu, przewidzianego przepisem art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących, nie można również przyjąć, że zgłoszenie zamiaru budowy wyrażone zostało przez nich już we wniosku z dnia 30 stycznia 1998 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanego budynku mieszkalnego i ogrodzenia, którego kserokopię skarżący złożył na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. Wniosek ten dotyczy bowiem całkowicie odrębnego postępowania - o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiącej promesę do dalszego etapu procesu inwestycyjnego i nie może być interpretowany w sposób sugerowany przez skarżącego.
Nie można przeto, nie podzielić stanowiska organów obu instancji, iż skarżący dopuścili się samowoli budowlanej.
Organy nadzoru budowlanego dokonały również prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjmując, iż budowa ogrodzenia nie miała charakteru remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Zresztą sam skarżący do protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9 sierpnia 2002 r. oświadczył, że wykonane ogrodzenie jest przebudową, a nie remontem ogrodzenia.
Organy obu instancji trafnie wskazały, że na mapach złożonych przez skarżących, pochodzących z lat 1989 - 1998 ujawnione jest ogrodzenie obu działek stanowiących obecnie własność skarżących, w którym brak jest bramy, natomiast zaznaczone są dwie istniejące furtki, których usytuowanie jest różne od usytuowania obecnie wykonanej jednej furtki i bramy. Analiza projektu ogrodzenia i załączonego do niego opisu wykonania prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż jest to całkiem nowe ogrodzenie dostosowane do sytuacji powstałej po scaleniu dwóch poprzednio oddzielnych działek i nie ma tu żadnego znaczenia okoliczność, że usytuowane jest ono w linii poprzedniego ogrodzenia. Zresztą w piśmie z dnia 4 listopada 2004 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi sam skarżący przyznał, że zgłoszenie miało na celu poinformowanie urzędu o zmianie wjazdu, zmianie usytuowania furtki wejściowej i budowie śmietnika. W odniesieniu do śmietnika twierdzenie skarżącego rozmija się z prawdą, gdyż w zgłoszeniu z dnia 2 kwietnia 2002 r. nie ma mowy o tym obiekcie budowlanym.
Nie ulega wątpliwości, ze obiektywnym dowodem w sprawie mógł być wyłącznie pierwotny opis techniczny do projektu ogrodzenia, a nie oświadczenie projektanta sporządzone w dniu 30 września 2002 r. na prośbę inwestorów i na użytek niniejszego postępowania. Z opisu tego wynika wprost, że fundament pod słupki i cokół należy wykonać jako betonowy, posadowiony na głębokości 1 m i szerokości 40 cm pod słupki i 25 cm pod cokół i nie ma w nim mowy o wykorzystaniu istniejącego fundamentu. Nawet w samym zgłoszeniu skarżący powołali się tylko na "częściowe" wykorzystanie istniejącego fundamentu, zaś ocena wszystkich dokumentów może prowadzić tyko do jednego wniosku, iż zakres robót wykraczał poza definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 3 pkt 9 powołanej ustawy, ogrodzenie wymienione jest jako urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9.07.1999 r., IVSA 1129/97, LEX nr 47827, uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 15.05.2000 r. OPS 20/99, ONSA 2000/4/133 ). W takim zaś przypadku podstawę prawną nakazania jego rozbiórki stanowi wskazany przez organ II instancji przepis art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, który stosuje się w innych przypadkach, niż określone w art. 48, jeżeli roboty budowlane wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, czyli bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku pełnomocnik B. L., adw. T. S. zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, dalej: p.s.a.
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia wskazanych przez stronę okoliczności uzasadniających naruszenie prawa - przepisów postępowania administracyjnego, tj: art. 7, 10 § 1 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego przez organy administracji, polegające na
- braku zawiadomienia strony przez organy obu instancji w trybie art. 10 kpa o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do treści zgromadzonych dowodów,
- uznaniu za udowodnione okoliczności faktycznych, pomimo, że strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów,
- błędnym uznaniu, że przedmiotowe ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym, o którym mowa w art.3 pkt 9 Prawa budowlanego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Podniósł, iż przepis art. 10 kpa został naruszony poprzez usankcjonowanie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej z naruszeniem art. 10 § 1 Ordynacji podatkowej. Stronie bowiem, przed jej wydaniem nie wyznaczono terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Skalę naruszenia tego podstawowego uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym potęguje fakt, że również organ I instancji przed wydaniem decyzji zaniechał zawiadomienia strony o takiej możliwości. Wskazany przepis realizuje podstawowe uprawnienie strony w postępowaniu administracyjnym do brania czynnego udziału w postępowaniu. Nawet w przypadku niezebrania nowych dowodów w postępowaniu odwoławczym, zastosowanie art. 10 § 1 kpa daje stronie możliwość wypowiedzenia się także co do zupełności postępowania dowodowego. Jest to równie ważna kwestia w ocenie postępowania dowodowego jak samo wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.
Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2004 sierpnia 04 w sprawie o sygn. akt FSK 156/04 publ. POP 2004/6/113 "Niezastosowanie się przez organ odwoławczy lub organ prowadzący postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji do dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest istotnym uchybieniem proceduralnym i pociąga za sobą konieczność uchylenia przez sąd administracyjny decyzji wydanej w wyniku postępowania obarczonego tą wadą".
Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie, w ocenie skarżącego, zastosował prawo materialne w postaci art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd przyjął bowiem, że skoro ogrodzenie wymienione zostało w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego stanowi ono urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym. W takim przypadku podstawę prawną nakazania jego rozbiórki stanowią powoływane wyżej przepisy art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy zastosowanie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego nie znajduje uzasadnienia. Otóż zgromadzone w sprawie dowody wskazują, iż ogrodzenie to nie jest elementem technicznym obiektu budowlanego. Ogrodzenie tylko wówczas mogłoby być uznane za urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 ust. 9 Prawa budowlanego gdyby stanowiło element techniczny związany z obiektem budowlanym zapewniając możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Takie wnioski płyną z przytoczonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchwały 7 Sędziów NSA w Warszawie z dnia 15 maja 2000 roku w sprawie OPS 20/99 publ. ONSA 2000/4/133.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Przypadki nieważności postępowania zostały natomiast określone w § 2 art. 183 p.s.a. jednakże w rozpatrywanej sprawie żaden z nich nie zachodzi.
Podstawy skargi kasacyjnej zostały wymienione w art. 174 p.s.a., który wskazuje, iż można ją oprzeć na: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Według skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, kwestionowanym orzeczeniem naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 141 § 4 p.s.a. przez to, iż nie uwzględnił skargi J. i B. L. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nakazującą rozbiórkę ogrodzenia. Zarzut ten nie jest zasadny.
Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym. W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2000r., OPS 20/99, ONSA 2000/4/133, zostało natomiast wyrażone stanowisko, iż wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 tej ustawy. We wcześniejszej uchwale, z dnia 20 października 1997r., sygn. akt OPS 3/97 ONSA 1998/1/3 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż pojęcie robót budowlanych jest pojęciem szerokim, odnoszącym się zarówno do treści art. 50, jak i art. 48 Prawa budowlanego. Art. 50 tego Prawa stanowi o prowadzeniu robót budowlanych innych niż te, o których jest mowa w art. 48 tej ustawy. Korzystając z wyjaśnień zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, można zasadnie uznać, iż zbiorcze pojęcie prowadzenia robót budowlanych obejmuje: budowę, montaż, rozbiórkę i remonty obiektów budowlanych. Uzasadniony zatem jest pogląd, że art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego odnosi się do tego rodzaju robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale nie polegają na budowaniu obiektu budowlanego.
Przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zaś stanowi, iż przepisy ust. 1 – 3 stosuje się odpowiednio jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W takim przypadku nakazanie rozbiórki urządzenia budowlanego, którego wykonania nie zgłoszono w sposób określony przepisami Prawa budowlanego, opiera się na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Oddalenie skargi było zatem zasadne, a motywując swoje orzeczenie w tym względzie Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 141 § 4 p.s.a., stanowiącego, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie /.../. Te wszystkie elementy zawiera zaskarżone skargę kasacyjną orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Z akt sprawy wynika, że skarżący uczestniczył w wizji lokalnej dnia 9 sierpnia 2002r. w sprawie ogrodzenia odfrontowego nieruchomości /k. 56/, składał na okoliczności tej sprawy stosowne oświadczenia. W dniu 4 listopada 2002r. sporządził natomiast szczegółowe pismo skierowane do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Łodzi, którym uzupełnił swoją wcześniejszą wypowiedź.
Nie można zatem skutecznie podnosić, że skarżącemu nie zapewniono udziału w toczącym się postępowaniu.
Stan faktyczny sprawy nie budził przy tym wątpliwości, a podciągnięcie pod dokonane ustalenia faktyczne norm prawa materialnego /Prawa budowlanego/ nie wymagało skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Swoją ocenę subsumpcji tych przepisów przedstawił skarżący we wnoszonych środkach prawnych /odwołaniu i skardze do Sądu Administracyjnego/.
Brak w tym przypadku zatem naruszenia art. 10 kpa jak i art. 10 Ordynacji podatkowej, której organy administracji budowlanej nie stosują.
Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI