II SA/LU 1047/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-06-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneczynny udział stronywspółwłasnośćwznowienie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego ganku z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego ganku. Sąd uznał, że w postępowaniu przed organami niższych instancji naruszono zasadę czynnego udziału strony, ponieważ współwłaściciele nieruchomości nie zostali prawidłowo zawiadomieni o jego wszczęciu i nie brali w nim udziału. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sprawa dotyczyła skargi J. M., P. M. i W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki ganku samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, stwierdzając samowolę budowlaną. Odwołujący się W. M. podnosił, że ganek stanowił kontynuację pozwolenia na budowę z 1969 r. lub był zgodny z decyzjami o warunkach zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak wymaganego pozwolenia na budowę i bezsporne ustalenie samowoli budowlanej. Skarżący zarzucili pominięcie ich jako współwłaścicieli w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 61 § 4 k.p.a.), ponieważ skarżący, jako współwłaściciele, nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania i nie brali w nim udziału bez swojej winy. Wada ta stanowiła podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 154 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd uchylił decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony stanowi wadę procesową, która jest podstawą do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżący, jako współwłaściciele nieruchomości, byli stronami postępowania i nie zostali prawidłowo zawiadomieni o jego wszczęciu, co naruszyło zasadę czynnego udziału. Ta wada procesowa uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 61 § par.4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 154 § par.1 pkt.4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt.1 lit.b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § par.1 pkt.4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym z powodu braku zawiadomienia współwłaścicieli.

Odrzucone argumenty

Argumentacja W. M. dotycząca pozwolenia na budowę z 1969 r. lub zgodności z warunkami zabudowy. Twierdzenia o istnieniu wcześniej fundamentów pod ganek.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 48 cytowanej ustawy nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek podjęcia wyłącznie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Cytowany przepis wprowadza automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części tylko na podstawie braków formalnych, nie bierze zaś pod uwagę jakichkolwiek innych okoliczności. Jedyną przesłanką zastosowania tego przepisu jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, co w niniejszej sprawie zostało bezspornie ustalone. Skarżącym jako stronom nie zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania i nie brali oni udziału w postępowaniu przed organem I a także Ii instancji. W związku z powyższym zaistniała wada procesowa, stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 154 § 1 pkt 4 kpa.

Skład orzekający

Maciej Kierek

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Leszczyński

członek

Jerzy Drwal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podkreślenie wagi zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, nawet w sprawach dotyczących samowoli budowlanej. Wskazuje na konieczność prawidłowego doręczania zawiadomień wszystkim stronom postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku naruszenia procedury administracyjnej i nie zmienia ogólnych zasad dotyczących samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeśli sama samowola budowlana jest bezsporna. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań.

Samowola budowlana bezsporna, a jednak decyzja o rozbiórce uchylona! Kluczowy błąd proceduralny.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1047/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal
Leszek Leszczyński
Maciej Kierek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.28, art.61 par.4, art.154 par.1 pkt.4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit.b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędziowie NSA Leszek Leszczyński, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant st.insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. M., P. M., W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003r. znak [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. postępowania administracyjnego ( tekst jednolity W Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z późn. zm. ) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późn.zm. ) - po rozpatrzeniu odwołania W.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003r. znak: [...], nakazującej W.M. wykonać rozbiórkę ganku samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego położonego na działce nr 188 w m. J. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy .
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał – W.M. dokonanie rozbiórki ganku przy budynku mieszkalnym położonym w J. ul. S. zrealizowanego w 2000r. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Decyzja została wydana na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późn. zm. ) . W.M., w odwołaniu podniósł, iż ganek stanowi kontynuację decyzji o pozwoleniu na budowę L.dz. [...], wydanej [...] lipca 1969r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Plan sytuacyjny załączony do w/w decyzji przewidywał zaś wykonanie ganku od strony zachodniej budynku. Ganek istniał w różnych formach przez szereg lat i był oparty na fundamentach istniejących, oświadczenia zaś złożone przez strony w tej kwestii są
nieprawdziwe z uwagi na trwający pomiędzy nimi konflikt. Natomiast mapa sytuacyjno - wysokościowa na którą powołał się organ I instancji może zawierać nieścisłości. Ponadto W. M. oświadczył, iż uzyskał postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 1999r. uzgadniające projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzję o w.z.i.z.t. Urzędu Gminy z dnia [...] czerwca 1999r., które dopuszczały rozbudowę budynku mieszkalnego w kierunku zachodnim i na tej podstawie wykonany został remont kapitalny polegający w znacznym stopniu na odtworzeniu gabarytów. W związku z powyższym, iż realizacja przedmiotowego ganku nie jest sprzeczna z założeniami w/w decyzji i spełnia wszystkie warunki zabudowy zaskarżoną decyzję należy zmienić.
Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji stwierdził, że z przeprowadzonych w dniu 15 maja 2003r. oględzin wynika jednoznacznie, że na działce skarżących został wybudowany samowolnie przy budynku mieszkalnym ganek o wymiarach 2,66m x 2,25m. Ściany ganku o grubości 27 cm zostały wykonane z kamienia wapiennego, strop zaś i dach trójspadowy posiada konstrukcję drewnianą, kryty dachówką bitumiczną. Budowa ganku została zakończona i obecnie ganek jest użytkowany. Jak oświadczył do protokołu z oględzin W.M. ganek został wykonany przez niego w 2000r. na wcześniej istniejących fundamentach. Poprzedni zaś właściciele nieruchomości posiadali projekt domu, który przewidywał istnienie tego ganku. Z oświadczeń złożonych przez pozostałe strony biorące udział w oględzinach wynika natomiast, że nie istniały wcześniej fundamenty pod ganek. Z treścią protokołu zapoznał się W. M. podpisując go bez wnoszenia uwag. Dodatkowy dowód w sprawie mapa sytuacyjno-wysokościowa do celów projektowych, którą posiada organ I instancji, wykonana przez geodetę uprawnionego z dnia 27 sierpnia 2001r. przeczy twierdzeniom inwestora w kwestii istnienia fundamentów. Z dołączonego natomiast do odwołania przez W. M. planu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 1 lipca 1969r. wynika, że od strony południowej budynku mieszkalnego zaprojektowany był taras a nie ganek o wymiarach innych niż obecnie zrealizowany od południa sporny ganek. Wejście zaś do budynku według projektu przewidziane było od strony północnej obok wjazdu do garażu.
Zgodnie z art. 28 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przez roboty budowlane, w myśl art. 3 pkt 7 w/w ustawy rozumiemy zaś budowę, a także prace polegające na montażu, w remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 28 cyt. ustawy tj. uzyskanie zgody właściwego organu w formie decyzji ostatecznej na wykonanie przedmiotowego ganku, spowodowało konieczność zastosowania przez organ I instancji sankcji wynikających z art. 48 w/w ustawy, posiadanie bowiem jedynie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o której nadmienia w odwołujący się nie uprawnia w żadnym przypadku do rozpoczęcia i wykonania inwestycji. Przytaczany zaś argument, iż załącznik do wydanej w dniu 1 lipca 1969r. decyzji o pozwoleniu na budowę przewidywał budowę ganku w przypadku inwestycji zrealizowanej w 2000r. nie ma dla rozstrzygnięcia znaczenia. Art. 48 cytowanej ustawy nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek podjęcia wyłącznie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Cytowany przepis wprowadza automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części tylko na podstawie braków formalnych, nie bierze zaś pod uwagę jakichkolwiek innych okoliczności. Jest on jednak, obowiązującym przepisem prawa, a jego stosowanie nie zostało pozostawione uznaniu organów administracji .
Jedyną przesłanką zastosowania tego przepisu jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, co w niniejszej sprawie zostało bezspornie ustalone.
Od decyzji tej wnieśli skargę do sądu administracyjnego J.M., P.M. i W.M., domagając się stwierdzenia jej nieważności.W skardze podnieśli, że jako współwłaściciele nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja byli pominięci w postępowaniu przed organem I instancji i nie brali w nim udziału.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skarżących organ ten wyjaśnił, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 15 kpa, gdyż w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie. W razie stwierdzenia, że została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu , można mówić jedynie o wadzie procesowej, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa).
Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Obecnie skarżący są współwłaścicielami nieruchomości, na której jest położony budynek objęty nakazem rozbiórki.
Są więc stronami w rozumieniu art. 28 kpa.
Skarżącym jako stronom nie zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania i nie brali oni udziału w postępowaniu przed organem I a także Ii instancji.
W postępowaniu tym, jak prawidłowo podnoszą skarżący brali udział inni współwłaściciele. W sprawie została wydana decyzja ostateczna bez udziału obecnych skarżących, którzy w tym postępowaniu nie brali udziału bez swojej winy.
W związku z powyższym zaistniała wada procesowa, stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 154 § 1 pkt 4 kpa.
W tej sytuacji Sąd uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit .b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI