II SA/LU 878/21

II SA/Lu 878/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /przewodniczący/
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1295/22 - Wyrok NSA z 2023-03-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134, art. 3, art. 145, art. 153, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 129, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr SKO.1015/21 w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr SKO.1015/21, po rozpatrzeniu odwołania J. M. (dalej także jako: "skarżący" lub "wnioskodawca"), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Jarczów przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jarczowie w przedmiocie odmowy umorzenia stronie zaległości alimentacyjnych względem M. M., obecnie S..
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Pismem, które wpłynęło do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jarczowie w dniu 8 grudnia 2020 r. J. M. zwrócił się do organu orzekającego z wnioskiem o umorzenie zaległości wynikających ze świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, wypłacanych na rzecz jego córki - M. S.. W treści swojego podania, wnioskodawca powołał się na treść wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich, w którym to ustalono bezskuteczność uznania ojcostwa wnioskodawcy wobec jego córki. J. M. podkreślił, iż nie jest zasadny zwrot świadczeń, które były wypłacane na rzecz osoby, nie będącej jego dzieckiem, zgodnie z treścią powyższego orzeczenia. Wnioskodawca podniósł przy tym, iż konieczność zwrotu ww. należności mogłaby doprowadzić do pogorszenia warunków bytowych jego rodziny - wskazał, iż ma na utrzymaniu żonę oraz dzieci. W aktach sprawy, wnioskodawca załączył również oświadczenie, w którym zaznaczył, iż nie ma stałego zatrudnienia oraz utrzymuje się z pracy dorywczej.
W przeprowadzonym z wnioskodawcą wywiadem środowiskowym ustalono ponadto, że J. M. nie pobiera świadczeń z pomocy społecznej, uzależnionych od jego dochodu. Potwierdzono, iż członkowie jego rodziny nie są dotknięci niepełnosprawnością, a mieszkanie, w którym przebywają jest zaopatrzone w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego.
Mając na uwadze powyższą sytuację rodzinną wnioskodawcy organ I instancji decyzją z dnia 7 maja 2021 r., znak: GOPS-FA.4246.2.2021 odmówił umorzenia stronie zaległości alimentacyjnych względem M. S.. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W wyniku odwołania wniesionego przez J. M. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, które decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia zaległości alimentacyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego, odwołując się do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyjaśniło, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Przy czym, jak wynika z utrwalonego w judykaturze poglądu, że podmiotem aktywnym w ramach postępowania dowodowego prowadzonego w trakcie tego postępowania administracyjnego jest strona występująca z żądaniem kierowanym do organu administracji, ponieważ to wnioskodawca obowiązany jest wykazać występowanie sytuacji wyczerpujących przesłanki umorzenia ciążących na nim należności. Dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest przy tym nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny. Ponadto niezbędnym warunkiem dla zastosowania w sprawie indywidualnej normy wynikającej z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc wartościowania w granicach uznania administracyjnego, a w konsekwencji kontroli sądowej tego wartościowania, jest ustalenie czy organy obu instancji w konkretnym stanie faktycznym prawidłowo oceniły, że zachodzi lub nie zachodzi nadzwyczajna sytuacja dochodowa lub rodzinna. Przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości.
Odnosząc powyższe oceny do realiów sprawy organ odwoławczy uznał, że skarżący nie wykazał, aby sytuacja jego rodziny była do tego stopnia wyjątkowa, aby uzasadniała umorzenie zaległości powstałych z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W rodzinie skarżącego nie występuje bowiem niepełnosprawność, bądź schorzenia, które mogłyby uniemożliwiać podjęcie przez niego pracy zarobkowej, mającej na celu pozyskanie środków finansowych, przeznaczonych na spłatę zaległych zobowiązań alimentacyjnych. Co więcej, jak zostało wykazane w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie wywiadu środowiskowego, J. M. jest osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia, gdyż jak sam wskazał, pracuje dorywczo. Powyższe oznacza, iż potencjalnie, jest zdolny do uzyskania środków na poczet spłaty zadłużenia, wynikającego z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego podzieliło także stanowisko organu I instancji, że wydanie orzeczenia ustalającego bezskuteczność uznania ojcostwa skarżącego wobec M. S. nie stanowi przesłanki wyłączającej konieczność zwrotu zaległości alimentacyjnych przez J. M.. Jak bowiem wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, na rozstrzygnięcie sprawy umorzenia zadłużenia skarżącego z tytułu wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez znaczenia pozostaje kwestia uzyskanego przez skarżącego wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt III RC (...), ustalającego bezskuteczność dokonanego przez skarżącego uznania ojcostwa w stosunku do małoletniego (...) istnieją ważne racje prawne i społeczne przemawiające za tym, by uznać wyłom od zasady wstecznego działania wyroku w wymienionych sprawach w zakresie skutków świadczeń na utrzymanie i wychowanie dziecka spełnionych przez ojca w okresie przed usunięciem ojcostwa. W okresie, gdy świadczenie to było spełniane z przeznaczeniem na utrzymane i wychowanie dziecka, miało usprawiedliwioną podstawę prawną. Ustanie ojcostwa w następstwie wyroku sądowego nie ma więc wpływu na ocenę prawidłowości wyroku zasądzającego alimenty od ojca w okresie sprzed wyroku unieważniającego uznanie dziecka. W konsekwencji świadczenia alimentacyjne spełnione względem dziecka w tym okresie były świadczeniami prawnie uzasadnionymi niezależnie od tego, czy spełnione były dobrowolnie, na podstawie wyroku zasadzającego alimenty, czy też umowy. Przyjęcie tej reguły oznacza, że o świadczenia alimentacyjne względem dziecka w okresie trwania stosunku rodzicielskiego wynikającego z uznania ojcostwa, nie ulegają zwrotowi (vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 roku, sygn. akt: II SA/Lu 116/21).
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu została zaskarżona przez J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze decyzji zarzucono:
a) naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego skutkujące uznaniem, że u skarżącego nie występuje trudna sytuacja finansowa, podczas gdy organy obu instancji w sposób nieprawidłowy dokonały zbadania tej okoliczności przerzucając ten obowiązek wykazania tego stanu na skarżącego;
b) naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 877) poprzez stwierdzenie, że decyzja organu I instancji o odmowie umorzenia zaległości alimentacyjnych wypłaconych przez Fundusz Alimentacyjny na rzecz M. S. jest prawidłowa, podczas gdy wnikliwa analiza materiału dowodowego prowadzi do odmiennego stanowiska;
c) naruszenie art. 128 w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359) poprzez niezasadne obciążenie obowiązkiem zwrotu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych z Funduszu Alimentacyjnego osobę, która nie jest ojcem M. S.;
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te dotyczące sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym przede wszystkim z wyjaśnień podawanych w sprawie przez samego wnioskodawcę.
Podkreślić należy również, że także sam skarżący nie wskazują takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 107 § 3 k.p.a., co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia skarżącemu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. S. (poprzednio) M..
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 808 ze zm. - dalej także jako "u.p.o.u.a."), w tym w szczególności art. 30 u.p.o.u.a.
W sprawie nie budziło wątpliwości, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., na które skarżący w żaden sposób się nie powoływał.
Skarżący, wnosząc o umorzenie należności, powoływał się na swą sytuację dochodową i rodzinną oraz to, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt III RC 255/15 ustalono bezskuteczność uznania ojcostwa J. M. wobec córki M. M. (obecnie S.), z związku z czym trafnie organy złożony wniosek rozpoznały jako wniosek o umorzenie należności w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Z powyższego przepisu wynika więc, że w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. organy badają jedynie, czy wzgląd na sytuację dochodową i rodzinną dłużnika powinien uzasadniać umorzenie jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W tego rodzaju postępowaniu organy nie dokonują weryfikacji tego czy wnioskodawca zasadnie był uznawany za dłużnika alimentacyjnego i czy słusznie sądy powszechne uznawały wnioskodawcę za osobę zobowiązaną do płacenia alimentów.
W konsekwencji też fakt ustalenia przez sąd rodzinny bezskuteczność uznania ojcostwa J. M. wobec M. M. (obecnie S.) nie ma w niniejszej sprawie znaczenia albowiem przy umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. badaniu podlega jedynie to czy rozstrzygnięcie o umorzeniu należności uzasadnione jest szczególną sytuacją dochodową i rodzinną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie, co trafnie ustaliły organy, sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie jest na tyle zła, by uzasadniać uwzględnienie wniosku i umorzenie należności.
Przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. stanowi podstawę do orzekania w ramach uznania administracyjnego, które oznacza rodzaj swobody decyzyjnej co do wyboru sposobu rozstrzygnięcia.
Wymaga zatem podkreślenia, że kontrola przeprowadzona przez sąd administracyjny w odniesieniu do decyzji uznaniowych sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej (vide, wyrok NSA z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11; wyrok NSA z dnia 6 września 2018 r, sygn. akt I OSK 2153/16, wyroki WSA w Białymstoku w sprawach: II SA/Bk 71/17 z 4 lipca 2017 r., oraz II SA/Bk 96/18 z 17 kwietnia 2018 r., wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej powoływanej w skrócie jako CBOSA).
A więc, w tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, a wydana decyzja należycie uzasadniona (art. 107 § 3 k.p.a.). Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej.
Fakultatywność sposobu załatwienia sprawy w oparciu o powyższy przepis, oznacza, że nie stanowi naruszenia prawa materialnego, odmowa przyznania ulgi nawet w przypadku dostrzeżenia przez organ nie najlepszej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego, o ile organ przedstawi uzasadnienie dokonanego wyboru wykazujące brak arbitralności rozstrzygnięcia, a decyzję wyda po zebraniu w sposób właściwy materiału dowodowego i po przeanalizowaniu wszystkich dowodów.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. Wniosek skarżącego został rozpatrzony przy uwzględnieniu ustalonej w toku postępowania sytuacji dłużnika alimentacyjnego, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ustaleń dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego dokonano przede wszystkim na podstawie informacji przekazanych przez samego skarżącego w ramach przeprowadzonego z jego udziałem wywiadu środowiskowego oraz na podstawie oświadczeń składanych do akt sprawy przez skarżącego.
Brak jest więc podstaw do kwestionowania wiarygodności i prawdziwości tak pozyskanych informacji skoro informacje te pochodziły od samego skarżącego.
Wprawdzie skarżący zarzuca nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego skutkujące uznaniem, że u skarżącego nie występuje trudna sytuacja finansowa, podczas gdy organy obu instancji w sposób nieprawidłowy dokonały zbadania tej okoliczności przerzucając ten obowiązek wykazania tego stanu na skarżącego, jednakże w żaden sposób nie wskazuje nawet na czym nieprawidłowości te miałyby polegać.
Organy ustaliły szereg okoliczności obrazujących sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy.
Skarżący zaś w żaden sposób nie wykazał, ani nawet nie wskazywał, ażeby ustalenia te były nieprawidłowe. Skarżący nie wskazał także na istnienia jakichkolwiek innych okoliczności, które mogłyby uzasadniać przyjęcie, że sytuacja majątkowa, dochodowa i zdrowotna skarżącego jest inna od tej ustalonej przez organy.
Z tych też przyczyn brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, a dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy.
W ramach ocen dotyczących stanu faktycznego ustalono zaś, że sytuacja skarżącego i jego obecnej rodziny nie jest do tego stopnia wyjątkowa, aby uzasadniała umorzenie zaległości powstałych z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W rodzinie skarżącego nie występuje bowiem niepełnosprawność, bądź schorzenia, które mogłyby uniemożliwiać podjęcie przez niego pracy zarobkowej, mającej na celu pozyskanie środków finansowych, przeznaczonych na spłatę zaległych zobowiązań alimentacyjnych. Co więcej, jak zostało wykazane w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie wywiadu środowiskowego, J. M. jest osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia, gdyż, jak sam wskazał, pracuje dorywczo. Powyższe oznacza, iż potencjalnie, jest zdolny do uzyskania środków na poczet spłaty zadłużenia, wynikającego z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wnioskodawca jest więc osobą zdrową i zdolną do pracy, nie jest osobą niepełnosprawną, czy niezdolną do pracy.
Co więcej z oświadczenia złożonego przez samego skarżącego wynika, również, że podejmuje on prace dorywcze za granicą (k.14 akt administracyjnych), co tym bardziej uzasadnia wniosek, że jest on zdolny do uzyskania środków na poczet spłaty zadłużenia.
W ocenie Sądu ustalenia organów obrazują należycie sytuację dochodową i rodzinną skarżącego co pozwala stwierdzić, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowego, mającego odniesienie do rzeczywistości, ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Na tej podstawie organy uznały, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle niekorzystna, aby można było uznać, że ma ona charakter szczególnie uzasadnionych okoliczności, uprawniających do umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego.
Jak wskazano już wyżej oceny takiej nie zmienia fakt ustalenia przez sąd rodzinny bezskuteczność uznania ojcostwa J. M. wobec córki M. M. (obecnie S.) albowiem nie zmienia on w żaden sposób obecnej sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego.
Wyjaśnić należy, że w stanie prawnym sprzed 18 września 2015 r., po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu rozstrzygnięcia przyznającego świadczenia, organ wydawał, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy, decyzję o zwrocie świadczeń z funduszu skierowaną do dłużnika alimentacyjnego, natomiast obecnie po uchyleniu tego przepisu takiego wymogu nie ma (art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r., o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. z 2015 r., poz. 1302).
Obecnie, podstawę przekazania wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego kwot stanowiących zwrot należności z funduszu alimentacyjnego, stanowi przesłana organowi prowadzącemu egzekucję sądową przez organ właściwy wierzyciela decyzja przyznająca osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego wraz z informacją o rozpoczęciu jej realizacji i terminie wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego w poszczególnych miesiącach określonych w decyzji. Podobnie decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, również nie ustala prawa o charakterze materialnym ani nie nakłada obowiązków na dłużnika alimentacyjnego. Celem wydania tej decyzji jest ustanowienie dłużnika stroną postępowania administracyjnego.
Jak wynika zatem z powyższego, organy podejmując decyzję w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego nie mogą w ramach kontrolowanego aktu dokonywać oceny zasadności uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. W granicach orzekania nie znajduje się także sposób naliczania świadczeń alimentacyjnych objętych obowiązkiem zwrotu ani ich wysokość. Celem wydania takiej decyzji jest jedynie ustalenie czy zachodzą przesłanki do zastosowania wnioskowanej ulgi, tj. zwolnienia dłużnika alimentacyjnego od ciążącego na nim zobowiązania do zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń.
Sąd nie odnosząc się zatem do okoliczności uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, stwierdza, że niezasadny jest zarzut, dotyczący nieuwzględnienia okoliczności późniejszego ustalenia przez sąd rodzinny bezskuteczność uznania ojcostwa J. M. wobec M. M. (obecnie S.).
Nie jest to okoliczność, która uzasadnia umorzenie należności, a to właśnie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Przedmiotem sprawy nie pozostaje zaś to, czy słusznie sądy powszechne uznawały skarżącego za osobę zobowiązaną do płacenia alimentów.
W kontekście powyższego, w ocenie Sądu stanowisko organów, należy uznać za zasadne. Podkreślenia wymaga, że ulgi dotyczące obowiązku alimentacyjnego, zastępczo realizowanego przez państwo, mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z powyższym instytucja umorzenia czy to należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego czy to odsetek od tych należności powinna mieć miejsce jedynie wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma żadnego wpływu.
Rozpoznając wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że organy dokonały właściwej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego.
Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nie ma żadnego majątku, jak również nie ma stałego zatrudnienia. Niewątpliwie sytuacja dochodowa i rodzinna opisana przez skarżącego nie jest bardzo dobra, jednak w ocenie Sądu, nie jest również aż tak zła, aby uniemożliwiała mu wywiązywanie się ze spłaty ciążącego na nim długu alimentacyjnego, zwłaszcza, gdy uwzględni się to, że podejmuje on prace dorywcze poza granicami kraju. Zwrócić należy też uwagę, że nie zaistniały nadzwyczajne, czy losowe przypadki w sytuacji skarżącego, które uzasadniałyby umorzenie ciążących na nim należności. Fakt ustalenia przez sąd rodzinny bezskuteczność uznania ojcostwa - jak już o tym wspomniano - nie stanowi takiej okoliczności i dla oceny możliwości zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności alimentacyjnych, nie ma znaczenia. Skarżący ma prawo czuć się w tych okolicznościach pokrzywdzony, jednak rozstrzygnięcie organów, nieuwzględniające powyższej okoliczności w żaden sposób nie prowadzi do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. oraz zasady wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.).
Wbrew zarzutom skarżącego, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w zakresie istnienia przesłanek z art. 30 ust. 2 ustawy, wyjaśniły sytuację materialną i życiową skarżącego oraz wyraźnie określiły powody zajętego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć. Ustalenia faktyczne zostały dokonane przez organy na podstawie danych przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania. Z powyższych przyczyn przedstawione w skardze zarzuty, w tym co do błędnej oceny przesłanek umorzenia należności alimentacyjnych nie były trafne.
Reasumując, Sąd stwierdza, że organy zebrały materiał dowodowy pozwalający na ocenę sytuacji skarżącego, nie naruszając przy tym przepisów prawa materialnego i procesowego, a wydane decyzje nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Motywy działania organu przedstawione w uzasadnieniu decyzji zarówno organu I instancji, jak też w decyzji organu odwoławczego nie pozwalają uznać wydanego rozstrzygnięcia za dowolne, pozbawione oparcia w zebranym materiale dowodowym.
Z tych względów, uznając że skarga jest niezasadna, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.