II SA/Lu 873/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące skargi na czynności egzekucyjne, uznając, że pismo skarżącego powinno być potraktowane jako zarzuty od tytułu wykonawczego.
Skarżący R. M. wniósł pismo nazwane 'odwołaniem' do organu nadzoru, kwestionując czynności egzekucyjne dotyczące zwrotu dodatku mieszkaniowego. Twierdził, że należność została już uiszczona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie oddaliło jego skargi, uznając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności tytułu wykonawczego. WSA w Lublinie uchylił te postanowienia, stwierdzając, że pismo skarżącego powinno być potraktowane jako zarzuty od tytułu wykonawczego zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a termin do ich wniesienia nie upłynął.
Sprawa dotyczyła skargi R. M. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odrzucające jego skargę na czynności egzekucyjne. Urząd Miasta wszczął egzekucję administracyjną wobec R. M. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zwrotu dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości. R. M. wniósł pismo, które zostało potraktowane przez organ egzekucyjny i SKO jako skarga na czynności egzekucyjne. SKO dwukrotnie oddaliło skargi, argumentując, że organ egzekucyjny nie bada zasadności tytułu wykonawczego, a wpłacone przez skarżącego kwoty dotyczyły innych okresów i decyzji. R. M. złożył skargę do WSA, podnosząc, że świadczenie zostało już zapłacone w wyniku wcześniejszej egzekucji przez Urząd Skarbowy oraz dodatkowo uiszczając kwotę do Urzędu Miasta. WSA w Lublinie uznał, że pismo R. M. z dnia [...] lutego 2003 r. powinno być potraktowane jako zarzuty od tytułu wykonawczego, a nie skarga na czynności egzekucyjne. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku lub jego braku wymagalności są dopuszczalne. Ponieważ skarżący podnosił okoliczności wskazujące na zapłatę należności, a termin do wniesienia zarzutów nie upłynął (tytuły wykonawcze doręczono wraz z zawiadomieniem o zajęciu), WSA uchylił zaskarżone postanowienia SKO oraz postanowienia je poprzedzające, nakazując rozpatrzenie pisma skarżącego w trybie zarzutów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Pismo zobowiązanego powinno być traktowane jako zarzuty od tytułu wykonawczego, a nie skarga na czynności egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że treść pisma skarżącego, podnoszącego zarzut nieistnienia obowiązku świadczenia i jego zapłaty, odpowiada treści przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny i organ nadzoru błędnie zakwalifikowały pismo jako skargę na czynności egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy rozpatrywania skarg na czynności egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 33 § pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutów od tytułu wykonawczego, gdy istnieje zarzut nieistnienia obowiązku lub jego braku wymagalności.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżone akty lub czynności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. 'a' i 'c'
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności.
u.p.e.a.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawowa ustawa regulująca postępowanie egzekucyjne w administracji.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.p.e.a. art. 79
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zajęcia świadczenia emerytalnego.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 34
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy rozpatrywania zarzutów od tytułu wykonawczego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. do postępowania egzekucyjnego.
przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stosowania przepisów przejściowych.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo skarżącego powinno być traktowane jako zarzuty od tytułu wykonawczego, ponieważ podnosiło kwestię nieistnienia obowiązku i jego zapłaty. Termin do wniesienia zarzutów od tytułu wykonawczego nie upłynął, gdyż tytuły wykonawcze zostały doręczone wraz z zawiadomieniem o zajęciu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO, że organ egzekucyjny nie bada zasadności tytułu wykonawczego, była prawidłowa w kontekście skargi na czynności egzekucyjne, ale nie w kontekście zarzutów od tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wprawdzie R. M. pismo swoje adresuje do organu nadzoru nad organem egzekucyjnym, jednak z treści jego wynika, iż zgłasza zarzut nieistnienia obowiązku świadczenia. Nie jest to więc skarga na czynności egzekucyjne jak błędnie przyjął organ. Podniesione więc przez skarżącego okoliczności odpowiadają treści przepisu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skład orzekający
Jadwiga Pastusiak
sprawozdawca
Jerzy Marcinowski
przewodniczący
Maria Wieczorek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów od tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza gdy skarżący podnosi kwestię zapłaty należności."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i kwalifikacji środków zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa kwalifikacja pisma procesowego przez organ administracji i sąd, co może decydować o możliwości obrony praw strony.
“Błąd organu w kwalifikacji pisma zadecydował o uchyleniu egzekucji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 873/03 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-03-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jadwiga Pastusiak /sprawozdawca/ Jerzy Marcinowski /przewodniczący/ Maria Wieczorek Symbol z opisem 621 Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2001 nr 125 poz 1368 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. 2002 nr 110 poz 968 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant st.ref. Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienia je poprzedzające Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] i Nr. [...]. Uzasadnienie Urząd Miasta jako organ egzekucyjny wszczął egzekucje administracyjną wobec zobowiązanego R. M. w oparciu o wystawione przez Urząd Miejski Wydział Spraw Społecznych Miejski Inspektorat Gospodarki Mieszkaniowej tytuły wykonawcze Nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. i Nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. dotyczące zwrotu dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego oraz tytuły wykonawcze, R. M. otrzymał [...] lutego 2003 r. Dnia [...] lutego 2003 r. zobowiązany wniósł pismo nazwane "odwołaniem" w którym twierdzi, iż egzekwowana należność została przez niego już uiszczona i to w kwocie większej niż to wynika z wystawionych tytułów wykonawczych. Dlatego za pośrednictwem organu egzekucyjnego odwołuje się do organu nadzoru. Pismem z dnia [...] marca 2003 r. Wydział Spraw Społecznych Miejski Inspektorat Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego poinformował, iż w stosunku do R. M. wydanych zostało pięć decyzji, po wznowieniu postępowania o zwrocie nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości za różne okresy czasu: - Decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. Nr [...] Prezydent Miasta orzekł o zwrocie nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości tj. 503,64 zł /za okres 1.10.1995 r. do 31.03.1996 r./, która została wpłacona do Kasy Urzędu dnia [...] kwietnia 1999 r. - Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. Nr [...] orzeczono o zwrocie podwójnej kwoty dodatku mieszkaniowego za okres od 1.04.1996 r. do 30.09.1996 r. w kwocie 614,64 zł. Kwota ta została wyegzekwowana przez Komornika Urzędu Skarbowego. Tytuły wykonawcze wystawione przez Urząd Miejski dotyczą zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości: 1/ za okres od 1.10.1996 r. do 31.03.1997 r. w kwocie 852,10 zł; 2/ za okres od 1.04.1997 r. do 30.09.1997 r. w kwocie 958,90 zł. Kwoty te nie wpłynęły do Kasy Urzędu Miasta. Dwoma postanowieniami z dnia [...] maja 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 54 § 5 w związku z art. 79 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 ze zm./, oddalił skargi R. M. na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowień organ podnosił, iż stosownie do art. 29 § 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tytuły wykonawcze wystawione zostały na podstawie: a/ decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] określającej zwrot dodatku mieszkaniowego za okres od 1.10.1996 r. do 31.03.1997 r.; b/ decyzji z dnia [...] września 2000 r. Nr [...] określającej zwrot dodatku mieszkaniowego za okres od 1.04.1997 r. do 30.09.1997 r. Kwoty wpłacone przez skarżącego dotyczyły świadczeń zwrotu dodatku mieszkaniowego z innych decyzji administracyjnych obejmujących inny okres czasu. Zajęcie świadczenia emerytalnego znajdzie uzasadnienie w treści art. 79 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z postanowieniami tymi nie zgodził się R. M. składając zażalenie. Poza argumentami, których używał w poprzednim piśmie potraktowanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako skargę na czynności egzekucyjne dodatkowo podnosił, iż nieprawidłowo przez organ samorządowy został zobowiązany do zwrotu podwójnego dodatku mieszkaniowego. Nigdy nie udowodniono mu winy, w związku z podjęciem dodatkowego zatrudnienia, gdyż nie była przeprowadzona kontrola skarbowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem Nr [...], z dnia [...] maja 2003 r. na mocy art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa, art. 18, art. 23 § 1, 3 i § 4 w związku z art. 54 § 5 i art. 79 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm./, utrzymało w mocy postanowienia pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko prezentowane w skarżonych postanowieniach. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R. M. nie zgadzając się z wydanym postanowieniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Uważa on, iż świadczenie, które jest od niego egzekwowane zapłacił już wcześniej, gdyż prowadzona była wobec niego egzekucja przez Urząd Skarbowy. Łącznie na rzecz Urzędu Miasta zapłacił kwotę 1162,42 gr i przewyższa ona znacznie świadczenie do którego był zobowiązany na rzecz Urzędu Miasta. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Mając na uwadze granice kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, ze zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem prawa. Organ egzekucyjny oraz organ nadzoru nad nim, pismo R. M. z dnia [...] lutego 2003 r. potraktowały jako skargę na czynności egzekucyjne. Z taką interpretacją nie można się zgodzić. W literaturze najczęściej przyjmowano, że prawo do wniesienia skargi powstaje wówczas, gdy chodzi o czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji przede wszystkim przez egzekutora /zob. Z. Leoński w: R. Hauser, Z. Leoński: Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym..., str. 87-88 oraz R. Sawuła: Glosa do wyroku NSA – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 1997 r. Sygn. akt I SA/Wr 1243/96 OSP 1998 r., Nr 4, poz. 81/. W związku z wprowadzoną ustawą z dnia 6 września 2001 r. /Dz.U. Nr 125, poz. 1368/ nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy uznać dopuszczalność złożenia skargi na czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochronny, jak zażalenie czy zarzuty, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu /por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. III SA 4503/97 – ONSA 2000, Nr 1 poz. 20; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r. III SA 827/99 Lex Polonika Maxima. Wprawdzie R. M. pismo swoje adresuje do organu nadzoru nad organem egzekucyjnym, jednak z treści jego wynika, iż zgłasza zarzut nieistnienia obowiązku świadczenia. Nie jest to więc skarga na czynności egzekucyjne jak błędnie przyjął organ. Podnosił nadto, iż należność objętą otrzymanymi tytułami wykonawczymi zapłacił w wyniku egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy, a także uiszczając kwotę 509,64 zł do Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego. Na poparcie swoich twierdzeń dołączył kserokopie dokonanych wpłat. Podniesione więc przez skarżącego okoliczności odpowiadają treści przepisu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 ze zm./. Z uwagi na doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych łącznie z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego, termin do wniesienia zarzutów R. M. nie upłynął. Dlatego mając powyższe na względzie należało uznać, że pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2003 r. niezależnie od tego jak zostało zatytułowane i jako wniesione w terminie 7 dniowym od doręczenia tytułów wykonawczych, co nastąpiło w rozpoznawanej sprawie [...] lutego 2003 r. – w istocie rzeczy zawierało zarzuty. Powinny być one rozpatrzone w trybie art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające, jako wydane w wyniku błędnej wykładni art. 54 cytowanej ustawy postępowanie egzekucyjne w administracji, należało uchylić w trybie art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.