II SA/Lu 871/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-01-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowykryterium dochodoweprzesłanki niedochodowebezrobocieinicjatywaalimentydecyzja administracyjnaprawo proceduralne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku okresowego, uznając, że mimo trudnej sytuacji dochodowej, skarżąca nie wykazała wystarczających przesłanek niedochodowych ani inicjatywy w poprawie swojej sytuacji życiowej.

Skarżąca E. J. domagała się przyznania zasiłku okresowego z pomocy społecznej, jednak organ administracji odmówił, wskazując na brak przesłanek niedochodowych mimo spełnienia kryterium dochodowego. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją materialną i podjęciem kroków prawnych w celu uzyskania alimentów. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że skarżąca, będąc młodą i zdolną do pracy osobą, nie wykazała wystarczającej inicjatywy w poszukiwaniu zatrudnienia ani innych szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku.

Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Organ administracji uznał, że choć skarżąca spełniała kryterium dochodowe (dochód na osobę poniżej 316 zł), brakowało przesłanek niedochodowych, takich jak długotrwała choroba czy niepełnosprawność. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skarżąca, zarejestrowana jako bezrobotna, nie wykazywała wystarczającego zainteresowania podjęciem pracy, a opieka nad dzieckiem nie stanowiła wystarczającego powodu do przyznania świadczenia. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna jest trudna, udokumentowała podjęcie kroków w celu uzyskania alimentów, które zostały zasądzone, ale nadal nie poprawiły jej sytuacji dochodowej. Zarzuciła również naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminowości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że przyznanie zasiłku okresowego wymaga nie tylko spełnienia kryterium dochodowego, ale także zaistnienia szczególnych okoliczności, a skarżąca, będąc młodą i zdolną do pracy osobą, nie wykazała wystarczającej inicjatywy w dążeniu do poprawy swojej sytuacji życiowej. Sąd podkreślił, że celem pomocy społecznej jest wspieranie osób w ich wysiłkach, a samo zarejestrowanie jako bezrobotna nie przesądza o przyznaniu zasiłku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Spełnienie kryterium dochodowego nie jest wystarczające. Konieczne jest również zaistnienie szczególnych okoliczności (przesłanek niedochodowych) oraz wykazanie przez osobę ubiegającą się o świadczenie inicjatywy w dążeniu do poprawy swojej sytuacji życiowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o pomocy społecznej wymaga nie tylko niskiego dochodu, ale także wystąpienia specyficznych trudności życiowych, takich jak choroba, niepełnosprawność czy bezrobocie, które uniemożliwiają samodzielne zaspokojenie potrzeb. Dodatkowo, celem pomocy społecznej jest wspieranie wysiłków osoby w poprawie jej sytuacji, co oznacza, że bierna postawa lub brak aktywności w poszukiwaniu pracy może być podstawą do odmowy przyznania zasiłku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek okresowy przysługuje osobie lub rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość otrzymania świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.

u.p.s. art. 7 § pkt. 2 - 15

Ustawa o pomocy społecznej

Określa przykładowe przesłanki niedochodowe uzasadniające przyznanie zasiłku okresowego.

u.p.s. art. 38

Ustawa o pomocy społecznej

Reguluje zasady przyznawania zasiłku okresowego, uzależniając go od kryterium dochodowego i szczególnych okoliczności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § §1 pkt.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Podstawa prawna działania samorządowych kolegiów odwoławczych.

u.p.z.i.r.p. art. 2 § pkt.2

Ustawa o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała wystarczających przesłanek niedochodowych uzasadniających przyznanie zasiłku okresowego. Skarżąca nie wykazała wystarczającej inicjatywy w dążeniu do poprawy swojej sytuacji życiowej, w tym w poszukiwaniu pracy. Zarejestrowanie jako bezrobotna i dochodzenie alimentów nie są wystarczającymi przesłankami do przyznania zasiłku okresowego.

Odrzucone argumenty

Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie zasiłku okresowego. Organ administracji nie uwzględnił wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącą. Organ administracji dopuścił się naruszenia zasady szybkości i terminowości postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Celem pomocy społecznej jest wspieranie takich osób w ich osobistych wysiłkach i staraniach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Skarżąca jest młodą osobą, zdolną do pracy, a w jej rodzinie nie występuje problem długotrwałej choroby czy niepełnosprawności. Powszechne jest w naszym społeczeństwie łączenie macierzyństwa z pracą zawodową, niekoniecznie w pełnym wymiarze czasu. Skarżąca nie wykazuje dostatecznej inicjatywy w dążeniu do poprawy swojej sytuacji materialnej.

Skład orzekający

Maciej Kierek

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Cylc-Malec

członek

Grażyna Pawlos-Janusz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznawania zasiłków okresowych z pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście kryterium dochodowego, przesłanek niedochodowych oraz wymogu wykazania inicjatywy przez stronę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej z 2004 roku. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po zmianach przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności w dostępie do świadczeń pomocy społecznej i pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'inicjatywy' w kontekście poprawy własnej sytuacji życiowej, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.

Czy brak pracy i niskie dochody wystarczą na zasiłek? Sąd wyjaśnia, czego oczekuje od beneficjentów pomocy społecznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 871/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-01-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz
Joanna Cylc-Malec
Maciej Kierek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art.8 ust.1 pkt.2, art.7 pkt.2 - 15, art.38
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek - sprawozdawca, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2004r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania E.J. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...] odmawiającej przyznania jej zasiłku okresowego z pomocy społecznej, na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa, art.2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz.856 ), art.8ust.1pkt.2 w zw. z art. 7pkt.2-15 oraz art.38 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz.593 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa.
Powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 38 ustawy o pomocy społecznej organ wyjaśnił, że do uzyskania zasiłku okresowego niezbędne jest zaistnienie zarówno przesłanek dochodowych (uzyskiwanie dochodu niższego niż ustawowe kryterium dochodowe ), jak i niedochodowych (wymienionych w powołanym przepisie przykładowo jako długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie, a także możliwość otrzymania uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego )
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki dochodowe, bowiem dochód w rodzinie skarżącej wynosi 106,50 zł i nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 316zł, nie występują natomiast przesłanki niedochodowe.
Skarżąca jest wprawdzie zarejestrowana jako bezrobotna, ale nie jest zainteresowana podjęciem pracy w ciągu najbliższych 2 lub 3 lat, dlatego nie można jej uznać za osobę poszukującą pracy i dążącą do pozyskiwania środków na utrzymanie. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art.2pkt.2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. Nr 99, poz.1001) osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie.
Ponadto skarżąca nie wykazała w toku postępowania, że w jej przypadku zachodzi możliwość otrzymania uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczeń społecznych, np. renty socjalnej, renty inwalidzkiej, rodzinnej etc.
W ocenie organu odwoławczego okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania E.J. zasiłku okresowego z innych powodów. Organ bowiem stwierdził, że wnioskodawczyni jest młodą osobą, zdolną do pracy, a w jej rodzinie nie występuje problem długotrwałej choroby czy niepełnosprawności, z którym wiązałaby się konieczność ponoszenia znacznych wydatków na leki, ani też inne dysfunkcje uzasadniające przyznanie jej zasiłku okresowego.
Organ podkreślił przy tym, że E.J. nie wykazuje dostatecznej inicjatywy w dążeniu do poprawy swojej sytuacji materialnej, zaś opieka nad dzieckiem nie stanowi wystarczającego powodu przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Powszechne bowiem jest w naszym społeczeństwie łączenie macierzyństwa z pracą zawodową, niekoniecznie w pełnym wymiarze czasu.
Od tej decyzji E.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, co udokumentowała w postępowaniu załączając szereg zaświadczeń, których organ nie uwzględnił.
W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie organu administracyjnego jest nieuzasadnione, gdyż opiera się wyłącznie na tym, że prowadzi ona wspólnie z mamą gospodarstwo domowe, oraz że nie zamierza podjąć pracy w najbliższym czasie, natomiast nie uwzględnia innych podnoszonych przez nią okoliczności.
Skarżąca wyjaśniła, że wbrew twierdzeniu organu jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, ale pozostaje bezrobotna ze względu na brak miejsc pracy.
Podniosła ponadto, że wykazuje inicjatywę w dążeniu do poprawy swojego położenia, na dowód tego w dniu 18.08.2004r. dostarczyła organowi GOPS kserokopię dowodu nadania pozwu do Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich. Sprawa zakończyła się wyrokiem z dnia 8 października 2004r. zasądzającym alimenty po 250 zł miesięcznie.
Skarżąca stwierdziła, że mimo zasądzonych alimentów, jej sytuacja życiowa nadal jest trudna, bowiem jej dochód na osobą w rodzinie nie przekracza kwoty 316 zł, a więc kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i z tego względu przysługuje jej prawo do zasiłku okresowego.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia zasady i szybkości postępowania oraz terminowości załatwienia sprawy - przewidzianej w normie art. 35 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, szeroko uzasadniając swoje stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi organ ten stwierdził ponadto, że w zebranym materiale dowodowym nie ma zawiadomienia o wytoczeniu przez skarżącą powództwa o alimenty, gdyż skarżąca złożyła je w innych sprawach toczących się przed organem i z tego względu nie mogło ono stanowić dowodu w sprawie. Organ - podtrzymując stanowisko, że skarżąca nie wykazuje inicjatywy w poprawie swojej sytuacji życiowej- podkreślił, że okoliczność ta miałaby znaczenie jedynie dla oceny wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów.
W ocenie organu odwoławczego nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym z uchybieniem przewidzianego w art. 35 k.p.a. terminu, gdyż stosownie do dyspozycji art. 36 § 1 k.p.a. Kolegium zawiadomiło stronę o niemożliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., wyznaczając na 30 września 2004 r. termin załatwienia odwołania, który został dotrzymany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Materialno - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 pkt. 2-15 oraz art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).
Zgodnie z art.38 zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.
W świetle powołanych przepisów przyznanie zasiłku okresowego uzależnione jest więc zarówno od wysokości uzyskiwanych miesięcznych dochodów osoby samotnie gospodarującej bądź rodziny, jak również od innych szczególnych okoliczności. Ocena czy w sprawie zachodzą takie okoliczności należy do uznania organu, bowiem przepis powyższy wskazuje tylko przykładowo niektóre z nich.
Rozstrzygając zatem o przyznaniu bądź odmowie przyznania zasiłku okresowego organ powinien mieć na uwadze nie tylko wysokość dochodów, ale również cele pomocy społecznej, określone w art. 2 i3 ustawy, które zakreślają ramy przysługującego organowi uznania administracyjnego.
Oznacza to, że zasiłek okresowy powinien być przyznany osobom znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest bowiem wspieranie takich osób w ich osobistych wysiłkach i staraniach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą podstawy przyznania zasiłku okresowego E.J.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że skarżąca spełnia przesłanki "dochodowe", jednak żadne szczególne okoliczności nie przemawiają za przyznaniem jej takiego zasiłku.
Sąd nie neguje, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna, ale ze względu na wiek i zdrowie ma możliwość podjęcia pracy zarobkowej, choćby w ograniczonym wymiarze, zaś z poczynionych w sprawie prawidłowych ustaleń wynika, że skarżąca nie podejmuje w tym zakresie aktywnych starań.
Z uwagi na to, że celem pomocy społecznej jest wspieranie osób w ich wysiłkach zmierzających do poprawy swojej trudnej sytuacji życiowej okoliczność, że wnioskodawczyni jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna nie przesądza automatycznie o przyznaniu jej zasiłku okresowego, a wytoczenie powództwa o alimenty na rzecz małoletniej córki nie świadczy o jej inicjatywie w dążeniu do podjęcia pracy. Pojęcie "bezrobocia," o którym mowa w art.38ust.1 cyt. ustawy powinno być bowiem interpretowane z uwzględnieniem ogólnych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI