II SA/Lu 857/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą odroczenia rozbiórki obiektu budowlanego, uznając, że względy społeczne i gospodarcze nie uzasadniają dalszego sankcjonowania samowoli budowlanej.
Skarżąca M.G. wniosła skargę na decyzję odmawiającą odroczenia rozbiórki budynku usługowo-handlowego. Argumentowała, że względy społeczne i gospodarcze, w tym zatrudnienie ponad 100 osób i potencjalna zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, przemawiają za przedłużeniem terminu. Sąd uznał jednak, że nabywając obiekt, skarżąca miała świadomość nakazu rozbiórki, a argumenty dotyczące negatywnych skutków likwidacji działalności nie stanowią wystarczających podstaw do odroczenia, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która odmówiła odroczenia terminu przymusowej rozbiórki budynku usługowo-handlowego. Skarżąca podnosiła, że względy społeczne i gospodarcze, takie jak zatrudnienie ponad 100 osób oraz możliwość dostosowania obiektu do przyszłego planu zagospodarowania przestrzennego, uzasadniają przedłużenie terminu rozbiórki. Podkreślała również, że obiekt jest jedynym tego typu w okolicy i generuje dochody, które pozwalają na spłatę zobowiązań. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca, nabywając obiekt, była świadoma nakazu rozbiórki. Argumenty dotyczące negatywnych skutków likwidacji działalności gospodarczej nie zostały uznane za wystarczające "względy społeczne lub gospodarcze" w rozumieniu art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., szczególnie gdy wiążą się z sankcjonowaniem samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że na etapie postępowania w sprawie odroczenia terminu rozbiórki nie można wzruszać prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę ani odstępować od jej wykonania, a organ nie jest uprawniony do badania przesłanek legalizacyjnych. Sąd uznał również, że ewentualna przyszła zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie może wpływać na wykonanie obowiązującej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, względy społeczne i gospodarcze, o których mowa w art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., nie mogą być interpretowane jako okoliczności usprawiedliwiające samowolę budowlaną i naruszenie przepisów prawa, zwłaszcza gdy strona nabywając obiekt miała świadomość nakazu rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że argumenty dotyczące negatywnych skutków likwidacji działalności gospodarczej czy potencjalnych zmian w planie zagospodarowania przestrzennego nie stanowią wystarczających podstaw do odroczenia rozbiórki, gdy obiekt jest wynikiem samowoli budowlanej, a jego właściciel był świadomy nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 39
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dopuszczała możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego na czas oznaczony i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze za tym przemawiają. Odroczenie mogło być dokonane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi, jeśli nie narusza ona prawa.
Pomocnicze
Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 art. 80 § ust.2 pkt.2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
kpa art. 138 § §1pkt.2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 art. 37 § ust.1 pkt.1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Podstawa do wydania decyzji o rozbiórce.
Dz.U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dotyczy możliwości dostosowania rodzaju działalności prowadzonej w obiekcie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dz.U. Nr 153, poz.1269 art. 1 § §1i2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja sądu, że względy społeczne i gospodarcze nie mogą usprawiedliwiać samowoli budowlanej i naruszenia prawa. Argumentacja sądu, że postępowanie o odroczenie rozbiórki nie jest postępowaniem legalizacyjnym. Argumentacja sądu, że organ jest związany przepisami obowiązującymi w dacie orzekania, a nie przyszłymi zmianami planistycznymi.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące trudnej sytuacji gospodarczej i wzrostu bezrobocia jako podstawy do odroczenia rozbiórki. Argumenty skarżącej dotyczące potencjalnej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Argumenty skarżącej dotyczące zatrudnienia ponad 100 osób i roli obiektu w lokalnej gospodarce. Argumenty skarżącej dotyczące spłaty zobowiązań z dochodów obiektu.
Godne uwagi sformułowania
dalsze sankcjonowanie samowoli budowlanej nie jest dopuszczalne wzruszenie tej decyzji, czy też odstąpienie od jej wykonania nie może być zatem interpretowane jako okoliczności usprawiedliwiające samowolę budowlaną i sankcjonujące naruszenie przepisów prawa powszechnie obowiązującego organ nie jest uprawniony do badania przesłanek uzasadniających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej
Skład orzekający
Krystyna Sidor
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Drwal
członek
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"względów społecznych i gospodarczych\" w kontekście odraczania rozbiórki samowoli budowlanej oraz ograniczenia organów w postępowaniu o odroczenie terminu wykonania nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1974 r. (Prawo budowlane), choć zasady interpretacyjne mogą być nadal aktualne. Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między interesem prywatnym (utrzymanie działalności gospodarczej) a wymogami prawa budowlanego i porządkiem prawnym (walka z samowolą budowlaną). Pokazuje, że nawet silne argumenty ekonomiczne nie zawsze są wystarczające, gdy stoją w sprzeczności z prawem.
“Samowola budowlana kontra biznes: czy względy ekonomiczne obronią nielegalny budynek?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 857/02 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-12-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Drwal Krystyna Sidor /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art.39 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor /sprawozdawca/, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2002r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002r., znak: [...] odmawiającej M.G. udzielenia pozwolenia na przesunięcie terminu rozbiórki budynku usługowo- handlowego przy [...] do dnia 31 grudnia 2004r., na podstawie art. 138§1pkt.2 kpa w zw. z art. 80ust.2pkt.2 oraz art.83ust. 2 ustawy- Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki nakazanej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1997r., znak: [...] utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Wojewody z dnia [...]lipca 1997r., znak: [...] W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie pawilonu handlowo- usługowego usytuowanego przy [...] zostało wszczęte w 1994r. Wyrokiem z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt II SA/Lu 1075/97 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 1997r., znak: [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku. Na wniosek właściciela obiektu, Prezesa Zarządu "[...]" Sp. z o.o. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.39 ustawy- Prawo budowlane z 1974r. odroczył wykonanie nakazu rozbiórki do dnia 31 grudnia 2001r. oraz zezwolił na czasowe korzystanie z obiektu dla zakończenia działalności gospodarczej i przygotowania obiektu do rozbiórki. W dniu 28 września 2001r. nieruchomość została sprzedana M.G., która wstąpiła w miejsce zbywcy i złożyła wniosek o dalsze odroczenie terminu rozbiórki do dnia 30 grudnia 2004r. Decyzją z dnia [...] listopada 2001r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zezwolenia na odroczenie terminu. Po rozpoznaniu odwołania M.G. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2002r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zalecając w szczególności przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia okoliczności gospodarczych lub społecznych, które uzasadniałyby dalsze czasowe wykorzystanie obiektu gospodarczego i odroczenie terminu rozbiórki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]marca 2002r., znak: [...]ponownie odmówił udzielenia pozwolenia na przesunięcie terminu przymusowej rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego do dnia 31 grudnia 2004r., podnosząc, że materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Organ odwoławczy podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdził, że podnoszone przez pełnomocnika strony argumenty- trudna sytuacja gospodarcza i wzrost bezrobocia nie uzasadniają przedłużenia terminu rozbiórki i dalszego sankcjonowania samowoli budowlanej. Organ podkreślił również, że strona pomimo wyznaczonego jej dodatkowego terminu do zgłoszenia nowych dowodów nie przedstawiła ich. W tej sytuacji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do orzeczenia możliwości dalszego czasowego wykorzystania obiektu budowlanego i odroczenia przymusowej rozbiórki nakazanej na podstawie art. 37ust.1 pkt.1 z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M.G., domagając się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W jej uzasadnieniu podniosła, że wbrew stanowisku organu administracyjnego względy społeczne i gospodarcze, o których mowa w art.39 ustawy- Prawo budowlane, przemawiające za celowością czasowego wykorzystania przedmiotowego budynku handlowo- usługowego i przedłużeniem terminu jego rozbiórki. Skarżąca w szczególności wskazała, że nakaz rozbiórki został wydany w oparciu o art. 37ust.1pkt.1 Prawa budowlanego w związku z obowiązującym zarówno w dacie orzekania, jak i aktualnie miejscowym planem zagospodarowania terenu, który przeznacza teren, na którym wybudowany został przedmiotowy budynek, na usługi rekreacji i sportu, a więc z wyłączeniem funkcji handlowej. Skarżąca podniosła jednocześnie, że Gmina przyjęła już Studium zagospodarowania przestrzennego i na jego podstawie opracowała projekt nowego planu zagospodarowania tego terenu. Plan ten wprawdzie jeszcze nie obowiązuje, jednak z informacji zawartych w piśmie Wiceprezydenta Miasta z dnia 14 maja 2000r., znajdującym się w aktach niniejszej sprawy wynika, że planowane zmiany omawianego terenu przewidują możliwość istnienia i funkcjonowania przedmiotowego obiektu, który spełnia wszelkie warunki i normy techniczno-budowlane, sanitarne, pożarowe i ochrony środowiska. Nowy plan nie zakłada również jego przeznaczenia na cele publiczne. Skarżąca podkreśliła, że w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku organ administracyjny nie wykluczył możliwości zastosowania art.40 Prawa budowlanego z 1974r.- w przypadku dostosowania rodzaju działalności prowadzonej w obiekcie do ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Interes społeczny oraz gospodarczy, przemawiający za przedłużeniem terminu wykonania rozbiórki budynku uzasadniony jest- zdaniem skarżącej- również innymi okolicznościami: - w obiekcie zatrudnionych jest ponad 100 osób, dla których ta praca stanowi jedyne źródło ich utrzymania, zaś likwidacja miejsc pracy zwiększyłaby poziom bezrobocia; - przedmiotowy budynek handlowy jest jedynym obiektem w tej części miasta i korzysta z niego znaczna część mieszkańców stale rozbudowującego się osiedla [...]"; - obiekt został wybudowany i jest eksploatowany przez lokalny polski kapitał, a podatki lokalne i dochodowe są odprowadzane do tut. Gminy; jest on również odbiorcą szeregu towarów i usług pochodzących od lokalnych wytwórców, przez co pośrednio przyczynia się do ich rozwoju. Skarżąca podniosła ponadto, że zobowiązania przejęte po poprzednim właścicielu budynku (m.in. wobec PKO BP, FGŚP i Urzędu Skarbowego) spłaca systematycznie z dochodów uzyskiwanych z obiektu, a wykonanie rozbiórki pozbawiłoby ją całkowicie takiej możliwości. Skarżąca przyznała, że aktualny stan prawny budynku zniechęca kontrahentów do podpisywania długotrwałych umów, co niekorzystnie wpływa na wyniki finansowe działalności. W ocenie skarżącej organy administracyjne bezzasadnie pominęły wniosek jej pełnomocnika o zasięgnięcie opinii organów pracy i nie ustosunkowały się do niego w uzasadnieniu, naruszając w ten sposób istotnie przepisy postępowania. Poza tym organ nie wezwał strony i jej pełnomocnika do końcowego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że skarżąca kupując obiekt wiedziała, że może go użytkować jedynie do dnia 31 grudnia 2001r. Ponadto zlikwidowała dotychczasową działalność i rozpoczęła nową, w przeważającej mierze polegającą na wynajmie nieruchomości. Przedstawiona w skardze informacja o przewidywanej ewentualnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zmianie przeznaczenia przedmiotowej działki nie uzasadnia odroczenia przymusowej rozbiórki, gdyż organ orzekający związany jest zapisami planu obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Została ona wydana w oparciu o przepis art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane ( Dz.U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), który dopuszczał możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego na czas oznaczony i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu w sposób określony w decyzji, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze za tym przemawiają. Oznacza to, że odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego mogło być dokonane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Skarżąca nabywając dobrowolnie działki zabudowane przedmiotowym obiektem handlowo - usługowym i rozpoczynając w nim prowadzenie działalności gospodarczej miała świadomość, że nakazano jego rozbiórkę, zaś termin jej wykonania odroczono do dnia 31 grudnia 2001r. Z tego względu powoływane przez nią argumenty, które w istocie dotyczą negatywnych skutków likwidacji prowadzonej przez nią w tym budynku działalności, mimo iż są one ważne i doniosłe, nie mogą stanowić "względów społecznych i gospodarczych", o których mowa w powołanym art.39 - Prawa budowlanego z 1974r., uzasadniających odroczenie wykonania nakazu rozbiórki i dalsze sankcjonowanie samowoli budowlanej. Nie jest również trafne powoływanie się przez skarżącą na ewentualną zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia działki, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt handlowo- usługowy i umożliwienie w przyszłości prowadzenia na niej takiej działalności. Podnieść bowiem należy, że na etapie postępowania w przedmiocie odroczenia terminu wykonania nakazanej prawomocną decyzją organu administracyjnego rozbiórki obiektu budowlanego nie jest dopuszczalne wzruszenie tej decyzji, czy też odstąpienie od jej wykonania. Rozstrzygnięcie zawarte w ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę może być zmienione tylko w szczególnym postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności lub wznowieniowym. Pojęcie "względów społecznych i gospodarczych", o których mowa w art.39 Prawa budowlanego, uzasadniających odroczenie wykonania nakazu rozbiórki nie może być zatem interpretowane jako okoliczności usprawiedliwiające samowolę budowlaną i sankcjonujące naruszenie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W postępowaniu w przedmiocie odroczenia terminu wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego organ nie jest uprawniony do badania przesłanek uzasadniających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Niezależnie od powyższego podkreślić wypada, że organ administracyjny przed wydaniem decyzji o rozbiórce, oceniając zgodność wybudowanego obiektu z przepisami prawa, w tym także z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bierze pod uwagę wyłącznie przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Ponadto stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów postępowania, w szczególności strony miały zapewniony czynny udział w postępowaniu i mogły składać w każdym jego etapie stosowne wyjaśnienia i wnioski. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych należało oddalić na mocy art.151 ustawy z dnia 151 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI