II SA/Lu 852/21

II SA/Lu 852/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Grażyna Pawlos-Janusz
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 808/22 - Wyrok NSA z 2023-01-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1952
art. 17 ust.1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust.5, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b. art. 17 ust. 1a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par  1pkt 1 lit a, c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos – Janusz Asesor sądowy Brygida Myszyńska - Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu [...] lutego 2022 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy B. z [...] kwietnia 2021r., Nr [...]
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania I. R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a pkt 2 ustawy dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) dalej jako "u.ś.r." utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2021r., Nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy B. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad dziadkiem M. M..
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek I. R. z [...] marca 2021 r. Organ I instancji ustalił, że jej dziadek jest niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, co potwierdza orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] października 2002 r. wraz z informacją, że zbędne jest ustalenie kolejnego terminu badania kontrolnego. Oznacza to, że dziadek skarżącej jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 lit. c u.ś.r.
Mimo to organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z uwagi na to, że skarżąca do [...] października 2021 r. ma przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad dziadkiem, a więc zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt lit. b u.ś.r. oraz z uwagi na to, że nie można stwierdzić, że niepełnosprawność dziadka M. M. powstała w okresie do ukończenia przez niego 25 r. ż., a więc zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 1 b u.ś.r.
W odwołaniu I. R. zarzuciła: błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. (podniosła, że na skutek wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej, w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki), błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i niezastosowanie art. 27 ust. 5 u.ś.r., który umożliwiał skarżącej wybór świadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło zarzuty skarżącej w części dotyczącej naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. i mając na względzie wskazany przez nią wyrok TK - K 38/13 i stwierdziło, że kwestia daty (wieku) powstania niepełnosprawności jej dziadka nie stanowiła przeszkody do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.
Mimo to Kolegium uznało, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., który przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane tylko wówczas, gdy: opieki wymaga osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, opiekę sprawuje osoba, na której względem osoby chorej spoczywa obowiązek alimentacyjny oraz gdy sprawowana opieka ma taki charakter, która zapewnia choremu kompleksowo i całościową opiekę oraz obiektywnie uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia lub pozostawanie w nim.
Kolegium zauważyło, że skarżąca sprawuje opiekę nad chorym dziadkiem, co wynika z faktu przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast okolicznością, która przesądza, że świadczenie pielęgnacyjne nie może jej być przyznane jest to, że nie jest ona zobowiązana alimentacyjnie względem swojego dziadka w pierwszej kolejności, z uwagi na to, że żyją jego dwie córki. Co prawda przedstawiony przez organ I instancji Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu materiał w tej kwestii został udokumentowany w sposób niestaranny, bo np. nie ustalono personaliów córek M. M., to jednak z materiału tego w sposób wystarczający wynika, że po stronie dzieci M. M. nie zachodzą okoliczności natury zdrowotnej, które uniemożliwiałyby im wywiązanie się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego względem swojego ojca. Jedną z córek M. M. jest matka I. R., która "zamieszkuje wspólnie z nią oraz z dziadkiem (swoim ojcem), prowadzi ona gospodarstwo rolne o pow. ok. [...] ha, w ramach którego posiada zwierzęta hodowlane - krowy i byki, tak iż zajmowanie się tym gospodarstwem zabiera jej cały wolny czas i dlatego opieki nad M. M. podjęła się I. R. (jej córka)". Natomiast "druga córka M. M. zamieszkuje w L. i tam pracuje w szkole oraz pomaga swojemu synowi w opiece i w wychowaniu wnuków i nie jest w stanie zajmować się swoim ojcem".
Kolegium przytoczyło treść art. 17 ust. 1a u.ś.r. i stwierdziło, że w sprawie nie zostały spełnione wymienione w tym przepisie warunki umożlwiające skarżącej, jako spokrewnionej z M. M. w dalszym stopniu, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności dlatego, że jego córki nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych za dopuszczalne uważa się przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wnuczce w sytuacji, gdy żyją dzieci osoby chorej i nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, to jednak jest to możliwe tylko wtedy, gdy z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że wszystkie osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny (dzieci chorego) ze względów zdrowotnych nie są w stanie się wywiązać z ciążącego na nich zobowiązania alimentacyjnego. Takie "przeniesienie obowiązku alimentacyjnego" na osobę zobowiązaną w dalszej kolejności w ramach prowadzonego postępowania służącego prawidłowemu rozstrzygnięciu wniosku w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego może odnosić się jedynie do materii o charakterze medycznym (zdrowotnym), bo tej materii dotyczy omawiany art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r.
Natomiast takimi powodami nie są okoliczności inne, niż medyczne (zdrowotne) np. praca zawodowa, czy też konieczność pomocy swoim bliskim. Ponadto wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego nie musi polegać na świadczeniu osobistej opieki, lecz na jej zapewnieniu w inny sposób.
W związku z tym, że I. R. w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego, Kolegium za niemający znaczenia dla rozstrzygnięcia uznało zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. polegający na niezapewnieniu skarżącej możliwości wyboru świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. R. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, podnosząc takie same zarzuty, jak w odwołaniu tj. naruszenie art. 17 ust. 1, art. 17ust. 1 b i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r.
Ponownie skarżąca podniosła, że kwestia wieku powstania niepełnoprawności nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Podkreśliła, że składając wniosek poinformowała organ, że "wniesie o uchylenie decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku, gdyby ziściły się warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i tym samym dokona wyboru jednego ze świadczeń. Przy czym, w świetle dokonanych rozważań, przedwczesne staje się twierdzenie o braku zbiegu do świadczeń".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy i argumentacja organów nie jest wystarczająca do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia przedstawiły organy, obecnie Sąd jedynie dla przypomnienia przytacza treść przepisów.
Zgodnie z art. 17 u.ś.r.:
1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ("k.r.i.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Nie budzi wątpliwości, że dziadek skarżącej - M. M. jest osobą niepełnoprawną w znacznym stopniu i wymaga stałej opieki, co potwierdza orzeczenie właściwego organu.
Prawidłowo wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując poglądy sądów administracyjnych, że dla kwestii przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez znaczenia pozostaje to, kiedy (w jakim wieku), powstał znaczny stopień niepełnosprawności. Warunek powstania niepełnosprawności w określonym wieku sformułowany w art. 17 ust. 1 b u.ś.r., ("Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstało nie później, niż do ukończenia 18. roku życia"), został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 za niekonstytucyjny i w związku z tym utrwalił się pogląd, że pomimo właściwych zmian ustawowych w tym zakresie, przy przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego warunek wieku należy pomijać.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy w związku z tym, że M. M. ma dwie córki, świadczenie może być przyznane jego wnuczce, która - co również nie budzi wątpliwości - sprawuje pełną, całodobową opiekę nad dziadkiem. Okoliczność tę potwierdzono jednoznacznie podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2021r.
Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a więc pomocy finansowej przez Państwo jest możliwe tylko wtedy, gdy najbliżsi członkowie rodziny osoby wymagającej opieki, nie są w stanie tej opieki zapewnić. Zasada ta rozumiana jest w ten sposób, że opiekę powinny zapewnić osoby jak najbliżej spokrewnione, z czym ustawodawca wiąże obowiązek alimentacyjny. Rzeczywiście, z literalnego brzmienia art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności tylko wówczas, gdy osób zobowiązanych w bliższej kolejności nie ma, albo gdy osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W orzecznictwie wykształciła się jednak trafna prokonstytucyjna wykładnia tego przepisu, tj. sformułowanej w nim przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Otóż słusznie sądy podkreślają, że przy wykładni tego przepisu należy mieć na względzie cel regulacji w nich zawarty - przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. W art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w k.r.i.o., nie można zatem pominąć również treści art. 132 k.r.i.o., zgodnie z którym "Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami". W tym kontekście wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom, zobowiązanym do alimentacji w dalszej kolejności wyłącznie w sytuacji, gdy osoby spokrewnione w bliższym stopniu nie żyją, zostały pozbawione praw rodzicielskich, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP). (zob. wyroki NSA z 5 listopada 2015 r., I OSK 1062/14, z 13 listopada 2015 r., I OSK 1286/14, wyrok WSA w Poznaniu z 16 października 2019 r., II SA/Po 657/19; WSA w Olsztynie z 11 marca 2014r., 2014 r., II SA/Ol 979/13; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 marca 2020r., II SA/Rz 1482/19, wyrok WSA w Olsztynie z 3 czerwca 2014r., II SA/Ol 428/14). Wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. uwzględniająca wskazane zasady konstytucyjne ma także oparcie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z 15 listopada 2006 r., sygn. P 23/05, Trybunał stwierdził, że "Choć zasiłek stały nominalnie przysługiwał opiekunowi, to korzyść czerpał z niego podopieczny, który dzięki zasiłkowi miał zapewnioną opiekę osoby bliskiej. Takie rozwiązanie było też korzystne dla państwa, które zapewniając osobie potrzebującej pomocy opiekę członka rodziny, nie musiało organizować tejże opieki w innych formach. Skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Przyznanie tylko rodzicom naturalnym prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej (pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym), lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji)." Trybunał Konstytucyjny uznał, że taka regulacja godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony rodziny i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji). Trzeba mieć na uwadze, że świadczenie pielęgnacyjne zastąpiło zasiłek stały przewidziany w ustawie o pomocy społecznej z 1990 r. (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. P 27/2007, pub. OTK-A 2008/6/107 oraz z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. P 47/2007, pub. OTK-A 2008/6/109). W konsekwencji słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że wynikającego z art. 17 ust.1a pkt 2 u.ś.r. ograniczenia nie można stosować rygorystycznie w sytuacji, kiedy preferowany przez prawodawcę opiekun ze względów obiektywnych, a więc niezależnych od niego - do których zaliczyć trzeba – wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego – nie tylko stan zdrowia, ale także wiek, czy znaczne trudności materialne - nie jest w stanie faktycznie opieki sprawować. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem, że osobie spokrewnionej w dalszym stopniu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne tylko wtedy, gdy osoba spokrewniona w bliższym stopniu legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oczywiście, o ile strona posiada orzeczenie o niepełnosprawności (jakiekolwiek, stwierdzające zarówno znaczny, jak i umiarkowany, czy lekki jej stopień), trudno uznać, by w sposób nie budzący wątpliwości organ administracyjny mógł je zakwestionować, skoro nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej. Nie wyklucza to jednak oceny, że ze względu na inne okoliczności faktyczne, a także ze względu na konieczność realizacji przytoczonych wyżej zasad konstytucyjnych dotyczących ochrony rodziny i opieki nad rodziną oraz pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, uzasadnione będzie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie spokrewnionej w dalszym stopniu, pomimo tego, że osoba bliżej spokrewniona nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Jeżeli więc bliżej spokrewnione osoby – z różnych przyczyn - nie mają możliwości takiej opieki zapewnić, zapewnienie opieki może wymagać zaangażowania członków rodziny dalej spokrewnionych (np. wnuków), to z kolei może wiązać się z koniecznością rezygnacji przez nich z zatrudnienia albo z podjęcia zatrudnienia. Właśnie w takich przypadkach ustawodawca przewidział rekompensatę wynagrodzenia dla tych osób w formie świadczenia pielęgnacyjnego.
W związku z tym, w razie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne przez osobę dalej spokrewnioną (np. wnuka/wnuczkę), organ administracji powinien dokładnie i wyczerpująco ustalić, czy osoby bliżej spokrewnione rzeczywiście mają możliwość zapewnić opiekę osobie niepełnosprawnej, a ponadto także uzasadnić swoją ocenę.
W rozpatrywanej sprawie nie jest wystarczająco przekonujące stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że dwie córki M. M. (dziadka skarżącej), są w stanie zapewnić mu opiekę, a więc opieki tej nie musi sprawować skarżąca. Kolegium uznało, że skoro obie córki są czynne zawodowo, to znaczy, że ich stan zdrowia pozwala im na opiekę nad ojcem.
Odnosząc się do tej argumentacji należy stwierdzić, że dobry stan zdrowia osób bliżej spokrewnionych, nie oznacza automatycznie, że mają one realną możliwość zapewnienia całodobowej opieki choremu członkowi rodziny. Mogą bowiem występować inne okoliczności, uniemożlwiające wykonanie takiej stałej, całodobowej opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, że organ I instancji nie przeprowadził w tym zakresie wyczerpującego postępowania dowodowego, jednak ono również takiego postępowania nie przeprowadziło. W konsekwencji nie zostało ustalone, jak faktycznie wygląda sytuacja życiowa i zawodowa córek skarżącej i czy możliwe jest, by któraś z nich (bądź obie), opiekowały się M. M.. Nie można pominąć, że ich ojciec ze względu na stan zdrowia wymaga opieki całodobowej, obecnie jest osobą leżącą, potrzebuje pomocy przy wszystkich czynnościach, w tym fizjologicznych. Wiadomo, że córka, która z nim zamieszkuje wraz ze skarżącą, prowadzi gospodarstwo rolne - hodowlane. Konieczne jest ustalenie, czy prowadzi je samodzielnie, czy z inną osobą, jak dużo czasu zabiera jej ta praca i czy sprawowanie opieki nad ojcem w tak dużym zakresie, nie zmusi jej do rezygnacji z prowadzenia tego gospodarstwa – wówczas to ona mogłaby ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Warto też podnieść, że choć obowiązek alimentacyjny może być wykonywany nie tylko bezpośrednio (może to być pomoc finansowa, rzeczowa, czy przez inne osoby), to jednak trudno przyjąć, że taki pośredni sposób sprawowania opieki nad chorym, leżącym członkiem rodziny były odpowiedni i zgodny z celem takiego obowiązku. Sprawowanie opieki przez np. osoby trzecie, czy opiekunkę z pomocy społecznej, mijałoby się z celem i funkcją pomocy rodzinie udzielanej przez Państwo osobom tego potrzebującym. Państwo ma bowiem obowiązek wspierać członków rodziny w pomocy, jaką sobie świadczą, a którzy bez wsparcia Państwa pomocy tej nie mogliby należycie, w koniecznym, niezbędnym zakresie wykonywać. Tylko wówczas, gdy rodzina (także dalsza) nie jest w stanie zapewnić należytej opieki, celowe jest zapewnienie osobie niepełnosprawnej pomocy innych, obcych osób, w tym usług opiekuńczych z pomocy społecznej.
Przedstawione braki w zakresie stanu faktycznego sprawy spowodowały konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji i przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Sąd także stwierdza, że odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jako nieuprawnionej do tego świadczenia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. budzi wątpliwość także z tego powodu, że – jak wynika z wywiadu środowiskowego - skarżącej przez wiele lat przyznawano specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad dziadkiem, a zasiłek ten – podobnie jak świadczenie pielęgnacyjne - przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny – art. 16 a u.ś.r. Przyznając skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy organ uznał, że względem jej dziadka ciąży na niej taki obowiązek. Konieczne jest zatem obecnie wyjaśnienie przez organ, dlaczego w niniejszej sprawie dokonał całkiem odmiennej oceny. Brak takich wyjaśnień podważa zaufanie do organów władzy publicznej, o czym mowa w art. 8 k.p.a.
Podkreślić jednocześnie należy, że w razie stwierdzenia, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 i 1 a u.ś.r. konieczne będzie umożliwienie skarżącej dokonania wyboru świadczenia stosownie do art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust.5 pkt 1 lit. "b" u.ś.r.
Z powyższych względów Sąd uwzględnił skargę, uznając, że decyzja odmowna została wydana co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a, które w istotny sposób mogły wpłynąć na wynik sprawy i ocenę przesłanek z art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.
Decyzje organów obu instancji zostały więc uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.).
Rozpatrując sprawę ponownie, organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające stosownie do przedstawionych wskazań i zaleceń.