II SA/Lu 850/18

II SA/Lu 850/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Joanna Cylc-Malec
Maria Wieczorek-Zalewska /sprawozdawca/
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1940/19 - Wyrok NSA z 2022-12-01
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 121
art. 136 ust.3; art. 137 ust.1; art. 216 ust.1;
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7; art. 77; art. 80; art. 107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 września 2018r" nr GN-Y.7534.2.60.2018 Wojewoda Lubelski po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta Lublin - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r, poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." - utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 15 marca 2018 r., nr IGM.6821,116.2014.MP1 orzekającej zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...], w części wchodzącej w obszar aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] (obręb [...] - R. W., arkusz mapy 4).
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Prezydenta Miasta Lublina z dnia 29 sierpnia 1978 r. wywłaszczono dawną działkę nr [...] o pow. [...] ha, położoną w L., wówczas przy ul. [...]. Wywłaszczenia dokonano na wniosek Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "R.". W dniu 10 października 2014 r. W. P. S., B. G. K. oraz K. J. S., reprezentowani przez adwokat M. B., powołując się na art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wystąpili do Prezydenta Miasta Lublin z wnioskami o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Z uwagi na fakt, że objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość stanowi własność Gminy L., Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r. wyłączył Prezydenta Miasta Lublin od prowadzenia sprawy, wyznaczając jako organ właściwy Starostę Lubelskiego.
W toku prowadzonego postępowania do akt sprawy załączone zostały dokumentacje geodezyjno-prawne nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot tj. działki o dawnym nr [...]. Część tej działki, wchodząca w areał działki ewidencyjnej nr [...], oznaczona została jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,3755 ha (operat nr [...]), a część - wchodząca zgodnie z operatem nr [...] w granice działki ewidencyjnej nr [...] - wykazana została jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,3578 ha.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 7 maja 2015 r. geodeta uprawniony okazał granice nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu. Stwierdzono, że nieruchomość stanowi część większego niezagospodarowanego terenu porośniętego wysokim niekoszonym chwastem i drzewami pochodzącymi z samosiewu. Projektowana działka nr [...] leży poza obszarem szkieletu hali (hala posadowiona jest w dalszej części działki ewidencyjnej oznaczonej wówczas nr [...]), zaś projektowana działka nr [...] opada w kierunku północnym - północny fragment tej działki zajęty jest pod "świeże" nasadzenia młodych drzew liściastych, otoczone koszoną trawą, przy czym pełnomocnik wnioskodawców podnosiła, że na projektowanej działce nr [...] nasadzenia dokonane zostały już po złożeniu wniosku o zwrot.
Organ ustalił także na podstawie odpisu księgi wieczystej nr LU [...]/2 (stan na dzień 1 czerwca 2015 r.) ustalono, że w dziale II dokonano wykreślenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz "I. " Ltd. Sp. z o.o.
Prezydent Miasta Lublin w pismach z dnia 5 i 27 sierpnia 2015 r. udzielił informacji, że teren działki ewidencyjnej nr [...] objęty jest od 2009 r. stałym utrzymaniem Wydziału Gospodarki Komunalnej UM L. w ramach umowy pn. "Kompleksowa konserwacja terenów zieleni komunalnej zlokalizowanej poza pasem drogowym w L. w Rejonie II" i nasadzenia drzew wykonane zostały w 2014 r. przez Zarząd Dróg i Mostów w L. w ramach nasadzeń kompensacyjnych. W latach wcześniejszych przedmiotowy grunt koszony był interwencyjnie.
Pełnomocnik wnioskodawców podnosiła, że dawna działka nr [...], wchodząca obecnie w granice działek ewidencyjnych nr [...] i [...], znajduje się poza strefą "P. R. - Zl", na dowód czego przesłała wypis i wyrys z aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. Lublin w związku z czym popiera wniosek o zwrot dawnej działki nr [...] wchodzącej w obszar obu tych działek ewidencyjnych. Wniosła jednak o wydanie dwóch odrębnych decyzji w przedmiocie działki nr [...] i działki nr [...] w związku z możliwością modyfikacji wniosku o zwrot. Mając powyższe na uwadze, decyzją z dnia 2 listopada 2015 r. organ I instancji orzekł o zwrocie na rzecz B. G. K., W. P. S. i K. J. S. części dawnej działki nr [...] oznaczonej jako projektowane działki nr [...] o pow. 0,3755 ha i nr [...] o pow. 0,3578 ha, uznając, że sporna nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Organ nie uwzględnił przy tym wniosku pełnomocnika wnioskodawców o wydanie dwóch odrębnych decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Gminy Lublin, reprezentowanej przez Prezydenta Miasta Lublin, Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 15 czerwca 2016 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego niezbędnym w sprawie jest precyzyjne określenie celu wywłaszczenia, jakim było budownictwo mieszkaniowe oraz ustalenie sposobu wykorzystania spornej nieruchomości począwszy od daty wywłaszczenia w 1978 r. Wojewoda zalecił także wezwanie wnioskodawców do sprecyzowania wniosku o zwrot poprzez wskazanie działek zgodnie z aktualną ewidencją gruntów i budynków Miasta Lublin.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ ustalił, że działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] uległy podziałom geodezyjnym, a nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot wchodzi aktualnie w granice nowo powstałych działek nr [...] i nr [...]. Pełnomocnik wnioskodawców w piśmie z dnia 25 sierpnia 2016 r. poparła wniosek o zwrot dawnej działki nr [...], wchodzącej w obszar aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] i ponownie wniosła o wydanie dwóch odrębnych decyzji w odniesieniu do tych działek.
Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Lublin do pisma z dnia 24 sierpnia 2016 r. załączył decyzję z dnia 22 grudnia 1977 r. zatwierdzającą Z. dla osiedla S. oraz załącznik opisowy (założenia techniczno-ekonomiczne) i załącznik graficzny (plan ogólny zagospodarowania osiedla S.) do tej decyzji. Z analizy rysunku tego planu wynika, że teren objęty wnioskiem o zwrot przeznaczony miał być pod budowę hali sportowej (projektowana działka nr [...]), w pozostałej zaś części miał być terenem wolny od zabudowy, położonym w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu sportowego.
Na podstawie pisma Wydziału Planowania UM L. z dnia 22 sierpnia 2016 r. ustalono, że teren dawnej działki nr [...] w dacie wywłaszczenia objęty był ustaleniami Miejscowego Planu Szczegółowego L.-C. w skali 1:2000 plansza podstawowa, zatwierdzonego Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta Lublina z dnia 17 sierpnia 1976 r. (Dz. U. Nr 11 poz. 57 z dnia 24 września 1976 r.). Wydział przesłał kopie fragmentów archiwalnego rysunku w/w planu oraz tekstu planu pt. "Miejscowy Szczegółowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy C. w L." (maszynopis bez wpisu o zatwierdzeniu). Wydział wskazał ponadto, że fragmenty tekstu odnoszą się do ustaleń ogólnych dotyczących całego obszaru w granicach opracowania, ustaleń dotyczących terenów o funkcji dzielnicowej.
W świetle ustaleń tego planu nieruchomość zawnioskowana do zwrotu przeznaczona była pod:
- dzielnicowy ośrodek sportu z zespołem basenów krytych, basenem otwartym, sauną, łazienkami leczniczymi, salą gimnastyczną (symbol D25 US),
- dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." 'z zespołem boisk i płytą stadionu (symbol D25 ZP);
- szkołę specjalistyczną z halą widowiskowo-sportową z zespołem boisk (symbol: D27 UO).
Następnie do materiału dowodowego włączone zostały zdjęcia fotogrametryczne przesłane przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., pochodzące z lat: 1980, 1983, 1998, 2003, 2013. Ze zdjęcia wykonanego w 1980 r. wynika, że przedmiotowy grunt 2 lata po wywłaszczeniu stanowił wolny od zabudowy teren, porośnięty w części wysoką roślinnością (drzewa i krzewy), w pozostałej zaś części użytkowany był rolniczo. Na fotografii wykonanej w roku 1983, w obszarze dawnej działki nr [...] widoczne są w dalszym ciągu zadrzewienia i zakrzaczenia w kształcie zbliżonym do roku 1980 z tym, że w części użytkowanej niegdyś rolniczo (oraz na gruntach sąsiednich) widoczne są drobne parcele, wielkością i rozmieszczeniem przypominające działki ogrodowe. Z fotomapy z roku 1998 wynika, że na działkach sąsiadujących z dawną działka nr [...] posadowiono szkielet hali, grunt objęty wnioskiem o zwrot wykarczowano, pozostawiając na nim pojedyncze drzewa. Z przedmiotowego terenu "znikły" wydzielone parcele, a na ich miejscu pojawiły są usypane hałdy ziemi, przywiezione z pobliskich terenów budowy, na co wskazują przecinające przedmiotowy teren drogi gruntowe. Podobny stan zagospodarowania spornej nieruchomości przedstawia kolejna fotografia z 2003 r., gdzie widoczna jest nieukończona budowa hali sportowej oraz w pełni urządzony teren wioski dziecięcej. Grunt dawnej działki nr [...] w dalszym ciągu pozostaje niezagospodarowany, przecięty drogą gruntową i wydeptanymi ścieżkami. Na gruncie widoczne są nasypy z ziemi i chaotycznie rosnące drzewa (kilka sztuk). Z ostatniego zdjęcia, sporządzonego w 2013 r., wynika, że na spornym gruncie, jak i na gruntach sąsiednich, nie podejmowano (co najmniej od roku 1998) żadnych zorganizowanych działań zmierzających do zagospodarowania tego gruntu (w tym do ukończenia rozpoczętej budowy hali gimnastycznej, którego metalowa konstrukcja widoczna jest na omawianym zdjęciu w kształcie i formie niezmienionej). Objęta wnioskiem o zwrot część działki nr [...] również w roku 2013 pozostawała bez zabudowy. Wydeptane w latach poprzednich ścieżki i wyjeżdżone drogi gruntowe z biegiem lat pokryła swobodnie rozrastająca się roślinność. Na gruncie brak jest śladów jakichkolwiek zaplanowanych, przemyślanych nasadzeń i inwestycji.
Starosta Lubelski, w wyniku rozpatrzenia wniosku adw. M. B., postanowieniem z dnia 26 września 2016 r. wyłączył z niniejszej sprawy (o sygnaturze: [...]) do odrębnego postępowania o sygnaturze [...]) wniosek w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], a więc przedmiotem niniejszej sprawy pozostało żądanie zwrotu części dawnej działki nr [...] wchodzącej w areał działki ewidencyjnej nr [...] (uprzednio nr [...] - Wydział Geodezji UM L. wskazał bowiem w piśmie z dnia 30 września 2016 r., że działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...]).
Następnie pełnomocnik wnioskodawców złożyła w dniu 19 lutego 2016 r. drugą wersję dokumentacji geodezyjno-prawnej nr [...], zawierającą rozliczenie części dawnej działki nr [...] na tle aktualnej ewidencji gruntów i budynków Miasta L., w związku z podziałem działki nr [...] m.in. na działkę [...]. W dokumentacji tej, teren objęty wnioskiem o zwrot, znajdujący się w granicach działki ewidencyjnej nr [...] oznaczony został jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,3628 ha oraz jako działka nr [...], zajęta pod tereny zielone.
Z kolei, w związku ze śmiercią wnioskodawcy - K. J. S., postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. organ zawiesił, które po przedstawieniu przez strony postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt: I Ns [...], z którego wynika, że spadek po K. J. S. nabyła w całości I. D. K., c. J., oraz mając na uwadze wniosek tej spadkobierczyni o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożony przez pełnomocnika adw. M. B., postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
W dalszym toku postępowania pełnomocnik wnioskodawców w dniu 15 lutego 2018 r. zmodyfikowała wniosek w ten sposób, że wycofała żądanie zwrotu do części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod młode nasadzenia drzew, zaś w pozostałym zakresie wniosek o zwrot podtrzymała.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 15 marca 2018 r. orzekł zwrot nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,3628 ha, wykazana w dokumentacji geodezyjno-prawnej zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. pod nr [...] - wersja 2, położona w L. przy ul. [...], stanowiąca część działki ewidencyjnej nr [...] (obr. 30, ark. 4), będącej własnością Gminy L. (KW nr LU [...]/6) na rzecz B. G. K., c. K. i A. - w udziale [...] części; W. P. S., s. K. i A. - w udziale [...] części; I. D. K., c. J. i E. - w udziale 1/3 części. Umorzył jednocześnie jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zwrotu części dawnej działki nr [...], wchodzącej w obszar działki nr [...] (obr. 30, ark. 4), oznaczonej w w/w dokumentacji jako działka nr [...]. Ponadto zobowiązał wnioskodawców do zwrotu kwoty ustalonej tytułem odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zwaloryzowanej według wskaźników wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ustalonej na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł stosownie do udziałów w zwracanej nieruchomości. Orzekł, że wierzytelność Gminy L. podlega zabezpieczeniu, które polega na ustanowieniu hipoteki na zwracanej nieruchomości.
Jako podstawę prawną organ I instancji wskazał art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 216 ust. 1 u.g.n., które przyznają byłemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercom uprawnienie do żądania jej zwrotu, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Organ ustalił, że wywłaszczenia spornej nieruchomości dokonano pod budowę osiedla mieszkaniowego "R."' i celu tego nie zrealizowano. Z archiwalnych dokumentów planistycznych obowiązujących dla przedmiotowej nieruchomości w dacie wywłaszczenia wynika, że na nieruchomości tej planowano realizację terenu wypoczynkowo-rekreacyjnego z obiektami sportowymi. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona dawnym nr [...], wchodząca aktualnie w obszar działki ewidencyjnej nr [...], do dnia dzisiejszego nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Na gruncie zawnioskowanym do zwrotu nigdy nie przystąpiono do realizacji terenu rekreacyjno-wypoczynkowego z obiektami o funkcji sportowej (hala sportowa, baseny itd.), co potwierdzają załączone do akt sprawy zdjęcia fotogrametryczne wykonane na przestrzeni lat 1980-2013. Teren działki nr [...] przez cały okres po wywłaszczeniu nie został w żaden sposób zagospodarowany, służył jako miejsce wywozu ziemi pochodzącej z wykopów spod budowy okolicznych obiektów, a jeszcze w roku 1983 funkcjonował prawdopodobnie "dziki" ogród działkowy, którego brak jest na późniejszych fotografiach. Załączone fotografie oraz przeprowadzone w sprawie oględziny nieruchomości świadczą o braku jakichkolwiek działań zmierzających do urządzenia na tej działce, chociażby terenu zielonego, z którego w sposób swobodny mogliby korzystać mieszkańcy pobliskich osiedli mieszkaniowych. Teren ten porośnięty jest wysokim chwastem i samosiejkami. Roślinności tej nie można uznać za pielęgnowaną (chociażby interwencyjnie) zieleń miejską, pełniącą funkcje wypoczynkowe czy też estetyczne.
Orzekając o zwrocie organ I instancji miał też na uwadze art. 140 ust. 1, 2 i 3 u.g.n., który - w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - nakłada na byłego właściciela lub jego spadkobiercę obowiązek zwrotu Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalonego i zwaloryzowanego odszkodowania. Organ ustalił, że kwota odszkodowania ustalonego za wywłaszczoną w dniu 29 sierpnia 1978 r. dawną działkę nr [...] o pow. 1,1170 ha wynosiła [...] zł, a po jej zwaloryzowaniu przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego i uwzględnieniu denominacji wynosi [...] zł. Na podlegającą zwrotowi część wywłaszczonej nieruchomości o pow. 0,3628 ha przypada natomiast kwota [...]zł, tj. ok. [...] zł/m2. Zwaloryzowane odszkodowanie nie przekracza 50% aktualnej wartości nieruchomości, o czym mowa w art. 217 ust. 2 w zw. z art. 140 ust. 2 u.g.n,
W związku z wycofaniem żądania zwrotu działki oznaczonej nr [...] (dokumentacja geodezyjno-prawnej nr [...] - wersja 2), postępowanie w tym zakresie umorzono jako bezprzedmiotowe.
Odwołanie od powyższej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu do Wojewody Lubelskiego za pośrednictwem Starosty Lubelskiego wniosła Gmina Lublin, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Lublin, podnosząc, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel, gdyż zorganizowano na niej zieleń miejską. Projektowana działka nr [...] znajduje się bowiem w samym środku w pełni zorganizowanego osiedla "R.", w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. Zarówno lokalizacja, jak i sposób zagospodarowania projektowanych działek dowodzą, że teren ten stanowi zieleniec osiedlowy o funkcji rekreacyjnej. Realizacja osiedla mieszkaniowego jest natomiast procesem złożonym i długotrwałym. Ocena stopnia zrealizowania nie może być dokonywana w jedynie w odniesieniu do poszczególnych elementów z pominięciem odniesienia się do całości. Ustosunkowanie się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu objętego wnioskiem o zwrot, bez potraktowania go jako części zorganizowanego zespołu obiektów osiedla mieszkaniowego, prowadzi do błędnego przekonania o jego niezagospodarowaniu. Na terenie przeznaczonym pod budownictwo wielorodzinne powinny występować przestrzenie wolne od zabudowy, które zapewniałyby mieszkańcom możliwość biernego i czynnego odpoczynku oraz dawałyby poczucie ładu i harmonii. Zieleń osiedlowa stanowi infrastrukturę osiedla mieszkaniowego, a więc projektowanej działki nr [...] nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia.
Wojewoda Lubelski nie uwzględnił zarzutów odwołania, a podzielając stanowisko o ustalenia organu I instancji, a także wskazaną podstawę prawną, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję tego organu.
Wojewoda potwierdził, że wywłaszczenia dokonano pod budowę osiedla mieszkaniowego "R.", zgodnie z lokalizacją ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych miasta L..
Obszar wywłaszczanej działki nr [...] objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym Lublin - Czuby zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia 17 sierpnia 1976 r. Jak natomiast ustalono w oparciu o plan ogólny zagospodarowania przestrzennego osiedla "S.", objęty wnioskiem o zwrot obszar znajdował się poza granicami planowanego osiedla "R." przeznaczony był pod budowę hali sportowej (projektowana działka nr [...]). Zgodnie zaś z Miejscowym Planem Szczegółowym L. - Czuby, teren na którym znajduje się objęta wnioskiem o zwrot działka oznaczona projektowanym nr [...], położony był w obszarze przeznaczonym pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płytą stadionu (symbol D26ZP) oraz pod szkołę specjalistyczną z halą widowiskowo-sportową z zespołem boisk (symbol D 27 UO). Postępowanie dowodowe wykazało, że na spornym gruncie nie doszło do realizacji wskazanych obiektów, jak też ich otoczenia. Przedmiotowa nieruchomość stanowi część niezagospodarowanego terenu porośniętego wysokim nieskoszonym chwastem i drzewami pochodzącymi z samosiewu. Na działce tej nie powstał, ani żaden obiekt sportowy, ani też otoczenie tego obiektu zorganizowane w sposób przemyślany. O niezagospodarowaniu terenu świadczy załączona do sprawy dokumentacja fotogrametryczna z lat 1989-2013. W związku powyższym należy podnieść, że choć osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane, to wywłaszczenie nieruchomości obejmujące w tej sprawie działkę wnioskodawców, nie było niezbędne do budowy osiedla. W ocenie organu odwoławczego nie można podzielić stanowiska Prezydenta Miasta Lublin, że została ona zagospodarowana pod elementy infrastruktury osiedla mieszkaniowego, bowiem przyjęcie takiego stanowiska byłoby sprzeczne z dyrektywą ścisłego wykładania celu wywłaszczenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że doprecyzowanie celu wywłaszczenia, określonego ogólnie w decyzji wywłaszczeniowej, możliwe jest w oparciu o archiwalne materiały planistyczne, a z takich materiałów wynika, że sporna działka (projektowany nr [...]) przeznaczona była pod realizację terenu wypoczynkowo- rekreacyjnego z obiektami sportowymi.
Dodatkowo Wojewoda wskazał, że nie każda infrastruktura, czy tereny zielone mogą być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, ale tylko wówczas, jeżeli są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane. W odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem, przy tym ważny jest stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być również zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji".
W związku z powyższym, skoro sporny teren stanowi zaniedbany nieużytek, porośnięty nieuporządkowaną roślinnością miejską, to nie można uznać, ze stanowi ona element infrastruktury osiedla mieszkaniowego, co oznacza, że przesłanki zwrotu nieruchomości z art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. zostały spełnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Gmina Lublin, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Lublin, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121, z póżn. zm.), dalej "u.g.n." poprzez uznanie, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona byłym właścicielom, pomimo, iż powstały na niej elementy wchodzące w skład infrastruktury osiedla mieszkaniowego, którego budowa była celem wywłaszczenia, 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej "k.p.a" nienależytą, powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że na nieruchomości, której zwrot orzeczono nie zrealizowano celu wywłaszczenia w sytuacji, gdy sposób zagospodarowania nieruchomości polegający na urządzeniu terenów zielonych jest zgodny z celem wywłaszczenia.
W ocenie Prezydenta Miasta Lublin z uwagi na jakość i skalę rysunków planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wywłaszczenia na zawnioskowanym terenie niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie przeznaczenia poszczególnych zwracanych działek. Ponadto zgodnie z planem granice terenów o różnym przeznaczeniu i charakterze, a w związku z tym mogły ulegać zmianie w wyniku uszczegółowień programu i warunków technicznych.
W niniejszej sprawie, jak podkreśliła skarżąca cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany. Przeprowadzone na przedmiotowej nieruchomości oględziny wykazały, że zawnioskowany do zwrotu grunt zagospodarowany jest pod zieleń osiedlową. Porośnięty jest trawą, samosiejkami i drzewami. Z zieleni tej mogą korzystać wszyscy mieszkańcy osiedla mieszkaniowego. Znajduje się ona na terenie osiedla mieszkaniowego "R." w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy teren ten objęty jest stałym utrzymaniem w ramach umowy pn. "Kompleksowa konserwacja terenów zieleni komunalnej zlokalizowanej poza pasem drogowym w L. w Rejonie III". Zieleń osiedlowa niewątpliwie mieści się w celu jakim była budowa osiedla mieszkaniowego i ewentualna zmiana ich lokalizacji w ramach tego osiedla nie uzasadnia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Tereny zielone w osiedlach mogą być zagospodarowane według koncepcji uwzględniającej swobodny i naturalny rozrost zieleni. Zatem pozostawiona spontanicznie występująca roślinność łącznie z resztą terenu, na którym powstały bloki i inna infrastruktura, tworzy jedną całość w postaci osiedla mieszkaniowego.
Zdaniem skarżącej w toku przeprowadzonego postępowania zarówno organ I instancji, jaki i organ odwoławczy orzekł o zwrocie przedmiotowej nieruchomości z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący. Powyższe przełożyło się na niewyjaśnienie istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji organy orzekające naruszyły art. 136 ust. 3 u.g.n. uznając, iż wnioskowana do zwrotu nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Organy obu instancji, jak podnosi skarżąca, nie dostrzegły, że na terenie wnioskowanej działki są zlokalizowane elementy osiedla,, służące ogółowi mieszkańców. Projektowana działka nr [...] jest integralną częścią wieloetapowej i skomplikowanej inwestycji polegającej na budowie i urządzeniu osiedla mieszkaniowego. Istniejące na przedmiotowej nieruchomości tereny zielone stanowią infrastrukturę osiedla mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2017 r, poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z treści powyższego uregulowania wynika, że nie każde naruszenie prawa daje Sądowi podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi, lecz jedynie takie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym naruszenia przepisów, które nie miałyby wpływu na wynik sprawy, nie mogą stanowić podstawy jej uwzględnienia. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi - skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżoną decyzją zostało naruszone prawo materialne albo przepisy postępowania w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Lubelskiego dnia 10 września 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 15 marca 2018 r. orzekającą zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...], w części wchodzącej w obszar aktualnej działki ewidencyjnej nr [...].
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest art. 136 ust. 3, art. 137 ust.1 oraz art. 216 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 121 - dalej jako "u.g.n.").
Zasadniczym obowiązkiem organów w toku postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie, czy dana wywłaszczona nieruchomość została faktycznie wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w dokumencie stanowiącym podstawę wywłaszczenia (zob. m.in. wyrok NSA z 24.04.2003 r., sygn. akt I SA 2374/01, LEX nr 148971 - teza 1). Ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zbędności, jako przesłanki orzeczenia o zwrocie nieruchomości, jest podstawowym zadaniem postępowania administracyjnego przy rozpoznaniu żądania zwrotu nieruchomości.
Przesłanki zwrotu nieruchomości zostały uregulowane w art. 136 u.g.n., który w ust. 3 przewiduje, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Zgodnie zaś z art. 137 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany, (ust. 1). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. (ust. 2).
Z przytoczonych przepisów wynika, że uwzględnienie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest uzależnione od ustalenia, że nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tylko nieruchomość, która spełnia wskazane w przepisie art. 137 ust. 1 u.g.n. warunki może być uznana za zbędną i w konsekwencji zwrócona byłym właścicielom lub ich spadkobiercom. Zasadniczym zadaniem organów orzekających w tym zakresie jest więc ustalenie, czy nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Przy czym, przyjęta w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. konstrukcja materialnoprawnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jednoznacznie przesądza, że podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 15 czerwca 2016 r. uchylając decyzję I instancji, orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nakazał precyzyjne określenie celu wywłaszczenia, jakim było budownictwo mieszkaniowe oraz ustalenie sposobu wykorzystania spornej działki począwszy od daty wywłaszczenia w 1978 r. W trakcie ponownie przeprowadzonego postępowania ustalono, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego. Teren dawnej działki nr [...] w dacie wywłaszczenia objęty był ustaleniami Miejscowego Planu Szczegółowego LUBLIN-CZUBY w skali 1:2000 plansza podstawowa, zatwierdzonego Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta Lublina z dnia 17 sierpnia 1976 r. (Dz. U. Nr 11 poz. 57 z dnia 24 września 1976 r.). Wydział Planowania UM L. przesłał kopie fragmentów archiwalnego rysunku w/w planu oraz tekstu planu pt. "Miejscowy Szczegółowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy C. w L." (maszynopis bez wpisu o zatwierdzeniu), wskazując, że fragmenty tekstu odnoszą się do ustaleń ogólnych dotyczących całego obszaru w granicach opracowania, ustaleń dotyczących terenów o funkcji dzielnicowej.
W świetle ustaleń tego planu nieruchomość zawnioskowana do zwrotu przeznaczona była pod:
dzielnicowy ośrodek sportu z zespołem basenów krytych, basenem otwartym, sauną, łazienkami leczniczymi, salą gimnastyczną (symbol D25 US),
dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołem boisk i płytą stadionu (symbol D25 ZP);
szkołę specjalistyczną z halą widowiskowo-sportową z zespołem boisk (symbol: D27 UO).
Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że na działce zawnioskowanej do zwrotu celu tego nigdy nie zrealizowano.
W zastanym stanie faktycznym, jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 7 maja 2015 r., teren działki zawnioskowanej do zwrotu stanowi część większego niezagospodarowanego terenu porośniętego wysokim niekoszonym chwastem i drzewami pochodzącymi z samosiewu. Roślinność znajdująca się na zawnioskowanej do zwrotu działce ma charakter niezorganizowany i nie nosi śladów pielęgnacji.
Należy zauważyć, że, jak wskazano w literaturze, w razie określenia celu wywłaszczenia w decyzji w sposób ogólnikowy, niezbędna jest prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędności w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji (T. Woś w: "Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot", Warszawa 2007).
Cel wywłaszczenia powinien zatem zostać w decyzji o wywłaszczeniu określony ściśle i konkretnie i nie należy go interpretować rozszerzająco. Ocena zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jest równoznaczna z oceną dopuszczalności samego wywłaszczenia. Wydanie decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości powoduje uszczuplenie publicznych zasobów nieruchomości (odpowiednio - Skarbu Państwa, gminy, powiatu, województwa).
Z tego względu w postępowaniu o zwrot wywłaszczonych nieruchomości należy wyjaśnić wszelkie okoliczności, jakie mogą mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, jeżeli ustalono, iż celem wywłaszczenia miała być budowa osiedla mieszkaniowego, dla wykazania, że cel wywłaszczenia został zrealizowany wystarczy ustalenie, że wywłaszczony teren został zagospodarowany, jako fragment miejskiej infrastruktury tj. czy to pod zabudowę, czy pod infrastrukturę techniczną czy pod też tereny zielone. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r. I OSK 2600/14 w przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych. W przypadku realizacji dużej inwestycji na poszczególnych etapach może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla (por. wyroki NSA z dnia z 21 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1519/14, 30 sierpnia 2017 r. sygn. I OSK 2999/15 oraz z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. I OSK 670/16). Poglądy wyżej przytoczonych orzeczeniach sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.
Jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie można mówić o jakimkolwiek zagospodarowaniu wnioskowanej do zwrotu działki. Ponownie należy wskazać, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod realizację terenu wypoczynkowo-rekreacyjnego z obiektami sportowymi, a do dnia dzisiejszego żadnego obiektu o charakterze sportowym na spornej działce nie posadowiono.
Podobnie rzecz się ma z przeznaczeniem tego terenu jako dzielnicowego parku wypoczynku i rekreacji. Jak wynika ze zdjęć fotogrametrycznych przesłanych przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie, pochodzących z lat: 1980, 1983, 1998, 2003, 2013, wynika, że sporna działka na przestrzeni lat również w żaden sposób nie podlegała jakiemukolwiek zagospodarowaniu. Na zdjęciu wykonanym w 1980 r. przedstawiony przedmiotowy grunt dwa lata po wywłaszczeniu stanowił wolny od zabudowy teren, porośnięty w części wysoką roślinnością (drzewa i krzewy), w pozostałej zaś części użytkowany był rolniczo. Na fotografii wykonanej w roku 1983, w obszarze dawnej działki nr [...] widoczne są w dalszym ciągu zadrzewienia i zakrzaczenia w kształcie zbliżonym do roku 1980 z tym, że w części użytkowanej niegdyś rolniczo (oraz na gruntach sąsiednich) widoczne są drobne parcele, wielkością i rozmieszczeniem przypominające działki ogrodowe. Z fotomapy z roku 1998 wynika, że na działkach sąsiadujących z dawną działka nr [...] posadowiono szkielet hali, grunt objęty wnioskiem o zwrot wykarczowano, pozostawiając na nim pojedyncze drzewa. Z przedmiotowego terenu "znikły" wydzielone parcele, a na ich miejscu pojawiły są usypane hałdy ziemi, przywiezione z pobliskich terenów budowy, na co wskazują przecinające przedmiotowy teren drogi gruntowe. Podobny stan zagospodarowania spornej nieruchomości przedstawia kolejna fotografia z 2003 r., gdzie widoczna jest nieukończona budowa hali sportowej oraz w pełni urządzony teren wioski dziecięcej. Grunt dawnej działki nr [...] w dalszym ciągu pozostaje niezagospodarowany, przecięty drogą gruntową i wydeptanymi ścieżkami. Na gruncie widoczne są nasypy z ziemi i chaotycznie rosnące drzewa (kilka sztuk). Z ostatniego zdjęcia, sporządzonego w 2013 r., wynika, że na spornym gruncie, jak i na gruntach sąsiednich, nie podejmowano (co najmniej od roku 1998) żadnych zorganizowanych działań zmierzających do zagospodarowania tego gruntu (w tym do ukończenia rozpoczętej budowy hali gimnastycznej, którego metalowa konstrukcja widoczna jest na omawianym zdjęciu w kształcie i formie niezmienionej). Objęta wnioskiem o zwrot część działki nr [...] również w roku 2013 pozostawała bez zabudowy.
W świetle powyższego, wbrew stanowisku skarżącej nie można uznać, że sporna nieruchomość stanowi zieleniec osiedlowy oraz, że pełni funkcje wypoczynkowe i estetyczne. Niezasadny jest zatem także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. art. 136 ust.3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - polegający na przyjęciu, że w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na podstawie decyzji z dnia 29 sierpnia 1978 r. podjętej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "R.", niezbędne jest wykazanie, że nieruchomość ta była rzeczywiście wykorzystywana na wskazany cel. Skoro ze zdjęć fotogrametrycznych, załączonych do akt, a stanowiących dowód w sprawie, wynika, że na przestrzeni lat teren spornej działki nie był wykorzystywany w żaden sposób pod jakąkolwiek infrastrukturę osiedla, nie stanowił terenu wypoczynkowo-rekreacyjnego, bądź o charakterze sportowym i jakkolwiek nie był też zieleńcem osiedlowym, nie można mówić o wykorzystaniu nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że towarzysząca budownictwu mieszkalnemu infrastruktura, taka jak pielęgnowane trawniki, boiska, ciągi piesze, parkingi i inne urządzenia służące mieszkańcom, mieszczą się w celu wywłaszczenia, jakim jest realizacja osiedla mieszkaniowego. Zauważyć jednak należy, że nie każda infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane. W odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim to, co podkreśla się w orzecznictwie, czy urządzenia te były planowane - choćby ogólnie - przy wywłaszczeniu, a przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem. Ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń, np. boiska, czy zieleni miejskiej. Za zieleń miejską nie można uznać luźno rosnących drzew i krzewów, czy trawnika i boiska urządzonego w sposób przypadkowy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Urządzenie zieleni miejskiej nie może być przypadkowe i niezorganizowane. Zgodzić się należy ze stanowiskiem przyjętym w niniejszej sprawie, że z analizy zebranego w sprawie materiału nie wynika, by zagospodarowanie projektowanych działek [...] (rosnąca trawa w części stanowiąca prowizoryczne boisko oraz kilka drzew, niektóre z nich sprzed wywłaszczenia) miało charakter zorganizowany, celowy, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkańców. Trafnie w tej sytuacji w sprawie przyjęto, że część wywłaszczonej nieruchomości nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia pomimo upływu ponad 35 lat od chwili przejęcia i stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. W związku z powyższym zachodzą przesłanki do orzeczenia o zwrocie tej części nieruchomości na rzecz uprawnionych osób.
Argument skarżącej, że wnioskowana do zwrotu działka objęta jest stałym utrzymaniem Wydziału Gospodarki Komunalnej UM L. w ramach umowy pn. "Kompleksowa konserwacja terenów zieleni komunalnej zlokalizowanej poza pasem drogowym w L. w Rejonie II" jest błędne, bowiem jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 7 maja 2015 r., teren działki zawnioskowanej do zwrotu stanowi część większego niezagospodarowanego terenu porośniętego wysokim niekoszonym chwastem i drzewami pochodzącymi z samosiewu. Roślinność znajdująca się na zawnioskowanej do zwrotu działce ma charakter niezorganizowany i nie nosi śladów pielęgnacji, a więc nie można uznać, jak wskazuje skarżąca, że pełni ona funkcje wypoczynkowe czy estetyczne.
Wobec powyższego, Sąd podziela stanowisko organu, że w tych okolicznościach nie można mówić o jakimkolwiek zagospodarowaniu i zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Niezasadny jest zatem zarzut skarżącej, jakoby teren działki zawnioskowanej do zwrotu stanowił część zieleńca osiedlowego, a także aby był użytkowany przez mieszkańców. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy należy podzielić argument organu, że nie można przyjąć, że wnioskowana do zwrotu działka została zagospodarowana pod elementy infrastruktury osiedla mieszkaniowego, bowiem przyjęcie takiego stanowiska byłoby sprzeczne z dyrektywą ścisłego wykładania celu wywłaszczenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że doprecyzowanie celu wywłaszczenia, określonego ogólnie w decyzji wywłaszczeniowej, możliwe jest w oparciu o archiwalne materiały planistyczne, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W decyzji wywłaszczeniowej z 1978 r. (k.8-13 akt adm.) wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją budowy osiedla "R.", jednak Miejscowy Plan Szczegółowy L. - C., (k. 157-164 akt adm.) dość precyzyjnie określił przeznaczenie wywłaszczonego terenu, przeznaczając obszar, w którym znajduje się działka oznaczona projektowanym nr [...], pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płytą stadionu (symbol D26ZP) oraz pod szkołę specjalistyczną z halą widowiskowo-sportową z zespołem boisk (symbol D 27 UO).
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu skarżącej dotyczącego nienależytej oceny materiału dowodowego i naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., należy stwierdzić, że zarzut ten odnosi się w szczególności do zakresu koniecznych ustaleń dotyczących sposobu wykorzystania nieruchomości wywłaszczonej na cel wywłaszczenia w zależności od tego, jak należało rozumieć ten cel oraz jaka data stanowiła graniczny punkt dla osiągnięcia stanu ukończenia inwestycji, która miała powstać na wywłaszczonym terenie. W wyroku z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 272/15 (dostępny na stronie internetowej CBOSA), trafnie zwrócono uwagę na to, że zakres koniecznych w konkretnej sprawie ustaleń faktycznych zależy od okoliczności stanowiących przesłanki zaistnienia skutków prawnych. W przypadku żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przesłankę taką stanowi stan zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia, zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. Kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną dla celu wywłaszczenia, definiuje przepis art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Względem nieruchomości wywłaszczonych pod rządami innych aktów prawnych, które nie przewidywały terminów zagospodarowania wywłaszczonych gruntów, ocena zbędności przez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 powinna uwzględniać datę wprowadzenia tych terminów: 7 letniego z dniem 1 stycznia 1998 r., a 10 letniego z dniem 22 września 2004 r. (por. wyrok NSAz 10 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2391/12 zam. w CBOSA).
Organy administracji dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu- postępowania administracyjnego. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Organy nie naruszyły także dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem. Brak jest również podstaw do uznania za trafne zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Z tego względu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, lecz podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.