II SA/Lu 845/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że wygaśnięcie użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej nie wyłącza roszczenia poprzedniego właściciela.
Skarżąca domagała się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, jednak organy administracyjne umorzyły postępowanie, powołując się na przepis wyłączający zwrot, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że wygaśnięcie użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni przed datą wydania decyzji umarzającej postępowanie przywróciło możliwość żądania zwrotu nieruchomości.
Sprawa dotyczyła wniosku H. K. o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Organy administracyjne, w tym Wojewoda i Starosta, umorzyły postępowanie, opierając się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten wyłącza możliwość zwrotu, jeśli nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed 1 stycznia 1998 r. i prawo to było ujawnione w księdze wieczystej. Organy ustaliły, że działka nr [...] była w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni od 1985 r. do 2002 r., co było ujawnione w księdze wieczystej. Skarżąca zarzuciła, że organy błędnie zastosowały art. 229, ponieważ Gmina Miasto L., która obecnie dysponuje nieruchomością, nie jest osobą trzecią, a wpis o użytkowaniu wieczystym na rzecz Spółdzielni wygasł przed datą wydania decyzji umarzającej postępowanie. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej. Stwierdził, że kluczowe jest istnienie przesłanek wyłączających zwrot w dacie orzekania przez organy administracyjne. Ponieważ użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni wygasło w 2002 r., a działka wróciła do zasobu Gminy, nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 229. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, nakazując organom ponowne rozpatrzenie wniosku o zwrot nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej przed datą wydania decyzji umarzającej postępowanie przywraca możliwość żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przez poprzedniego właściciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyłączający możliwość zwrotu nieruchomości, gdy została ona sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed wejściem w życie ustawy, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy taki stan prawny istnieje w dacie orzekania przez organy administracyjne. Skoro użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni wygasło, a nieruchomość wróciła do zasobu Gminy, nie było podstaw do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 229
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § §1ust.1lit. "c"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 229a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 138 § §1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § §1i2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.t.w.n. art. 6
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej przed datą wydania decyzji umarzającej postępowanie przywraca możliwość żądania zwrotu nieruchomości. Gmina Miasto L., jako obecny dysponent nieruchomości, nie jest osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. Brak wpisu o użytkowaniu wieczystym na rzecz osoby trzeciej w księdze wieczystej w dacie składania wniosku o zwrot nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 229 u.g.n. wyłączające możliwość zwrotu nieruchomości, ponieważ była ona w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni od 1985 r. do 2002 r., co było ujawnione w księdze wieczystej.
Godne uwagi sformułowania
stan, o którym mowa w cytowanym przepisie musi istnieć w dacie wydawania przez organy administracyjne decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W sytuacji, gdy w przeszłości na danej nieruchomości zostało ustanowione użytkowanie wieczyste i z jakichkolwiek powodów prawnych prawo to wygasło i nie istnieje w dacie powzięcia decyzji, nie wpływa tym samym na możliwość żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Skład orzekający
Krystyna Sidor
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Cylc-Malec
członek
Grażyna Pawlos-Janusz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności znaczenie daty orzekania dla stosowania przepisów wyłączających zwrot oraz skutki wygaśnięcia użytkowania wieczystego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i powrotu nieruchomości do zasobu gminy. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy użytkowanie wieczyste nadal trwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest analiza daty orzekania i aktualnego stanu prawnego przy stosowaniu przepisów wyłączających pewne roszczenia. Jest to ważna lekcja dla prawników zajmujących się nieruchomościami i wywłaszczeniami.
“Wygaśnięcie użytkowania wieczystego przywraca prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 845/06 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2006-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz Joanna Cylc-Malec Krystyna Sidor /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 46 poz 543 art. 136 ust. 3, art. 137, art. 229 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz H. K. kwotę 200 (dwieście )złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt. 1 kpa Wojewoda po rozpoznaniu odwołania H. K. oraz G.. K. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...] umarzającą postępowanie dotyczące zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...]ha położonej w L. przy ul. P. Organ odwoławczy ustalił, że aktem notarialnym z dnia [...]., Rep. A Nr [...] H. K. sprzedała Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1974r., Nr 10, poz.64) nieruchomość zabudowaną, położoną w L. przy ul. P. W., oznaczoną jako działka nr [...]. Nabycie nastąpiło pod budowę osiedla mieszkaniowego. W wyniku aktualizacji ewidencji gruntów miasta L. z [...]r. działka nr [...] weszła w skład działki nr [...] o pow. ,[...]ha, która następnie została podzielona na działki nr [...], [...], [...], [...] i [...], a te z kolei zostały oddane w użytkowanie wieczyste Spółdzielni w L. aktami notarialnymi z dnia [...]. (Rep [...]) Decyzją z dnia [...]znak: [...] Starosta połączył działki nr [...] i [...], które weszły w skład nowej działki nr [...], która następnie decyzją Burmistrza Miasta z dnia [...] znak: [...] została podzielona na 9 działek o numerach od [...] do [...] Obecnie skarżąca H. K. domaga się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Organy administracyjne umarzając postępowanie w przedmiocie tego wniosku wyjaśniły, że w sprawie ma zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 1998r. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej użytkowanie na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z księgi wieczystej KW Nr [...] z dnia [...]. oraz z zawiadomienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...]., działka nr [...] w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. w dniu 1 stycznia 1998r. znajdowała się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni w L., a prawo to było ujawnione w księdze wieczystej od [...]. do [...]. Zdaniem organu odwoławczego nie ma znaczenia fakt, że aktem notarialnym z dnia [...]. działka nr [...] przeszła do zasobu gruntów Gminy Miasta L . Skargę do sądu administracyjnego wniosła H. K., reprezentowana przez G. K. domagając się uchylenia decyzji Wojewody i zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca podniosła, że spełnia warunki zwrotu określone w art. 136ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie zachodzą przesłanki wyłączające zwrot określone w art. 229 i 229a: nieruchomością dysponuje Gmina Miasto L., która nie jest osobą trzecią w rozumieniu cyt. art. 229, a w księdze wieczystej brak jest wpisu o użytkowaniu wieczystym ustanowionym na rzecz osoby trzeciej, np. Spółdzielni wpisu takiego nie było również w dacie składania wniosku zwrot nieruchomości tj. w dniu 28 listopada 2005r. Zdaniem skarżącej nie ma również podstaw do odmowy zwrotu nieruchomości na mocy art. 229a, który uniemożliwia zwrot wówczas, gdy na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia, ponieważ na przedmiotowej nieruchomości znajduje się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, który w chwili wydania decyzji o wywłaszczeniu nie stanowił podstawy wywłaszczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów. W sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania. Przepis art. 105 kpa stanowi, że postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, jeśli z jakichkolwiek przyczyn stanie się bezprzedmiotowe. Rozpatrywana sprawa toczy się z wniosku H. K. o zwrot części wywłaszczonej w dniu [...]., Rep. [...] na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w L. przy ul. P. W., oznaczonej wówczas jako działka nr [...], a obecnie jako działka nr [...] Zasady i tryb zwrotu nieruchomości wywłaszczonych reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 46, poz.543 ze zm.), która w art. 136ust.3 przewiduje, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wbrew stanowisku organów administracyjnych w sprawie niniejszej nie ma zastosowania przepis art. 229 ugn, który wyłącza roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Podkreślić należy, że stan, o którym mowa w cytowanym przepisie musi istnieć w dacie wydawania przez organy administracyjne decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W sytuacji, gdy w przeszłości na danej nieruchomości zostało ustanowione użytkowanie wieczyste i z jakichkolwiek powodów prawnych prawo to wygasło i nie istnieje w dacie powzięcia decyzji, nie wpływa tym samym na możliwość żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Uprawnienie do żądania zwrotu trwa wówczas nadal i może być w pełni realizowane. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka nr [...], stanowiąca część wywłaszczonej w 1977r. nieruchomości nr [...] była oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni , a prawo to było ujawnione w księdze wieczystej od dnia 9 maja 1985r. do dnia 20 listopada 2002r. Działka ta następnie ponownie stała się własnością Gminy L. i była nią również w dacie wydawania przez organ I instancji decyzji umarzającej postępowanie w niniejszej sprawie tj. w dniu 21 lipca 2006r. W związku z powyższym niezasadne było umorzenie postępowania, lecz należało zbadać czy zachodzą przesłanki uzasadniające zwrot wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydać decyzję w tym przedmiocie. Z powyższych względów na mocy art. 145§1ust.1lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) uchylił decyzje organów administracyjnych, zaś kosztach orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI