II SA/Lu 42/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich osobie, której matka przebywała w obozie przesiedleńczym w ciąży.
Skarżący W.B. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu jego ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym. Organ administracji odmówił, uznając, że pobyt matki w obozie nie stanowi represji wobec nienarodzonego dziecka. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że prawo do uprawnień kombatanckich obejmuje również dzieci poczęte w obozach, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę W.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący ubiegał się o te uprawnienia z tytułu pobytu jego ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym w Z. w 1943 roku. Organ administracji uznał, że skreślenie art. 8 § 2 Kodeksu cywilnego pozbawia wnioskodawcę dochodzenia uprawnień, a pobyt ciężarnej matki w obozie nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o kombatantach wobec nienarodzonego dziecka. Skarżący powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że zawężająca interpretacja pojęcia osoby represjonowanej stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie jest dopuszczalne wyłączenie spod działania ustaw kombatanckich dzieci urodzonych w obozach lub poczętych w takich miejscach, jeśli urodziły się żywe. Sąd powołał się na wyrok Sądu Najwyższego III ARN 96/95 oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że pojęcie osoby podlegającej represjom obejmuje również dziecko poczęte, jeśli urodziło się żywe, a sama ustawa o kombatantach stosuje się także do dzieci odebranych rodzicom w celu eksterminacji lub wynarodowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pobyt ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym w okresie ciąży, jeśli dziecko urodziło się żywe, stanowi podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'osoba podlegająca represjom' obejmuje również dziecko poczęte w obozie, jeśli urodziło się żywe, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.k. art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt.1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej i osadzonym w obozie pracy przez III Rzeszę i ZSRR
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym stanowi represję w rozumieniu ustawy o kombatantach wobec nienarodzonego dziecka. Zawężająca interpretacja pojęcia osoby represjonowanej stanowi rażące naruszenie przepisów. Orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA potwierdza, że dzieci poczęte w obozach lub miejscach represji, które urodziły się żywe, powinny być objęte ochroną prawną.
Odrzucone argumenty
Pobyt ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o kombatantach w stosunku do nienarodzonego jeszcze dziecka. Skreślenie art. 8 § 2 Kodeksu cywilnego pozbawia wnioskodawcę dochodzenia uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne wyłączenie spod działania tych ustaw dzieci urodzonych w obozach pracy, na deportacji, w miejscach zsyłek oraz pracy przymusowej pojęcie "osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe, zachował swą aktualność, mimo późniejszego uchylenia art. 8 § 2 kodeksu cywilnego.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Drwal
członek
Maciej Kierek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie, że prawo do uprawnień kombatanckich obejmuje dzieci poczęte w miejscach represji, nawet jeśli matka przebywała tam w ciąży, a przepis dotyczący ochrony prawnej dziecka poczętego został uchylony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu matki w obozie przesiedleńczym w okresie ciąży i urodzenia dziecka żywego. Interpretacja może być stosowana do innych form represji wojennych i powojennych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw kombatanckich i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu ochrony osób, które doznały represji jeszcze przed narodzeniem. Ma silny wymiar ludzki.
“Czy dziecko poczęte w obozie ma prawo do uprawnień kombatanckich? Sąd administracyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 42/05 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2005-02-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2005-01-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Drwal Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Kierek Symbol z opisem 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 42 poz 371 art.4 ust.2 Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.145 par.1 pkt.1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec – sprawozdawca, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz W. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]listopada 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku W.B., działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 104 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich W.B. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podał, że W. B. ubiegał się o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu jego ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym w Z. Podał także, że skoro przepis art. 8 § 2 kc został skreślony w myśl art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy o planowaniu rodziny (...), to pobyt ciężarnej matki skarżącego w obozie w Z. nie ma wpływu na przyznanie uprawnień kombatanckich stronie. W skardze do sądu administracyjnego W. B. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wnosi także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący powołuje się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wydane w analogicznych sprawach. Zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego w sprawie III ARN 96/95, które określa tryb postępowania w tego rodzaju sprawach, skreślenie art. 8 § 2 kc nie pozbawia wnioskodawcy dochodzenia uprawnień, ponieważ zawężająca interpretacja osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy kombatanckiej, stanowi rażące naruszenie jej przepisów oraz przepisów innych ustaw mających zastosowanie w sprawie. Represje jakie przeżyła w obozie matka wnioskodawcy, będąca wówczas z nim w ciąży, odbiły się w sposób znaczący na zdrowiu psychicznym i fizycznym. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem wydana została z naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych wynika, że matka skarżącego przebywała w obozie przesiedleńczym w Z. w czerwcu i lipcu 1943 r. W.B. urodził się natomiast w dniu 20 grudnia 1943 r., a zatem w okresie pobytu matki w obozie był dzieckiem poczętym. W świetle orzeczeń wydawanych w szeregu spraw dotyczących stosowania zarówno przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), jak i ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej i osadzonym w obozie pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 396 ze zm.) wyrażony został przez Sąd pogląd, że nie jest dopuszczalne wyłączenie spod działania tych ustaw dzieci urodzonych w obozach pracy, na deportacji, w miejscach zsyłek oraz pracy przymusowej (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. akt OSK 13504, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2001 r. sygn. akt NSA 940/01, z dnia 5 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 892/00, z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt SA/Ka 843/01, z dnia 9 listopada 1993 r. sygn. akt V SA 1155/93 OSP 1994, z. 6 poz. 106, uchwała SN z dnia 10 lutego 1994 r. II UZP 31/93 – OSNAPU 1994, Nr 10, poz. 106). Nie można więc podzielić stanowiska Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w niniejszej sprawie, że pobyt ciężarnej matki w obozie hitlerowskim nie stanowił represji w rozumieniu ustawy o kombatantach w stosunku do nienarodzonego jeszcze dziecka. Pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1996 r. sygn. akt III ARN 96/95 (OSNP 1996/24/366), iż pojęcie "osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe, zachował swą aktualność, mimo późniejszego uchylenia art. 8 § 2 kodeksu cywilnego. Sama ustawa o kombatantach z dnia 24 stycznia 1991 r. stanowi bowiem w art. 4 ust. 2, że przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu wynarodowienia. Ustawodawca dostrzegł więc konieczność stosowania ustawy również wobec dzieci, a założenie o racjonalności jego działania wyklucza przypisani e mu zamiaru nierównego traktowania dziecka jeszcze nienarodzonego i tuż po urodzeniu. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI