II SA/Lu 831/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku spadkobierców K. H. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która pierwotnie miała być przeznaczona pod budowę ulicy. Starosta L. orzekł o zwrocie części nieruchomości, ale odmówił zwrotu innej działki i zobowiązał wnioskodawców do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Wojewoda, rozpatrując odwołania, uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej zwrotu jednej z projektowanych działek, odmawiając jej zwrotu, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Skarga wnioskodawców trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. WSA, rozpoznając sprawę po raz kolejny (po wcześniejszym uchyleniu decyzji), uznał, że organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a. Sąd wskazał, że organ nie wykazał w sposób należyty i przekonujący, na podstawie wiarygodnych dowodów, że sporne działki faktycznie znajdują się w pasie drogowym ulicy. Dołączone mapy były kserokopiami, niepodpisanymi, bez legendy i niepotwierdzonymi za zgodność z oryginałem, co uniemożliwiało przypisanie im mocy dowodu urzędowego. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było niewystarczające i nie wyjaśniało w sposób wyczerpujący wątpliwości sądu co do granic pasa drogowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wytycznych sądu dotyczących dowodów i sposobu ich oceny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWszelkie sprawy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności gdy pojawia się kwestia ich przeznaczenia pod drogi publiczne oraz ocena wiarygodności dowodów przedstawianych przez organy administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniem pod budowę drogi, która nie została zrealizowana w pierwotnym kształcie, a następnie pojawiły się wątpliwości co do statusu działek jako drogi publicznej. Kluczowe jest również znaczenie art. 153 p.p.s.a. i wymogów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę drogi publicznej, która nie została faktycznie wybudowana w pierwotnym kształcie, może zostać zwrócona spadkobiercom byłego właściciela, jeśli obecnie stanowi część drogi publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie może nastąpić, jeśli nieruchomość w czasie orzekania stanowi część drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, nawet jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na tej konkretnej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych, drogi publiczne stanowią własność samorządu lub Skarbu Państwa i nie mogą być przenoszone na inne podmioty. Zajęcie wywłaszczonej nieruchomości pod drogę publiczną stanowi negatywną przesłankę jej zwrotu.
Czy kserokopie map, niepotwierdzone i nieopatrzone odpowiednimi danymi, mogą stanowić wystarczający dowód do ustalenia granic pasa drogowego i odmowy zwrotu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kserokopie map, które nie są uwierzytelnione i nie posiadają wymaganych cech dokumentu urzędowego, nie mogą stanowić decydującego dowodu w sprawie, na podstawie którego można oprzeć istotne dla rozstrzygnięcia kwestie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że takie kserokopie nie mogą korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu urzędowego i muszą być oceniane w świetle całego materiału dowodowego. Brak jasnego wskazania konkretnych, wiarygodnych dowodów w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a. w ponownym postępowaniu, uwzględniając ocenę prawną i wskazania sądu z poprzedniego wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a., ponieważ nie wykonał w sposób należyty wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku, dotyczących sposobu wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania, które miały na celu uniknięcie błędów procesowych. Pomimo prób uzupełnienia materiału dowodowego, organ nadal nie przedstawił przekonujących dowodów na poparcie swoich ustaleń, co czyniło zaskarżoną decyzję wadliwą.
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Badanie, czy wniosek o zwrot pochodzi od właściwego podmiotu, dotyczy wywłaszczonej nieruchomości i czy nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania.
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia jako podstawa do zwrotu.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążąca ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania dla sądu i organu.
u.d.p. art. 2a § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Struktura własnościowa dróg publicznych i zakaz przenoszenia ich własności na inne podmioty.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.g.n. art. 229
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przeszkody do prowadzenia postępowania o zwrot nieruchomości (np. sprzedaż lub obciążenie przed dniem wejścia w życie ustawy).
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie prawomocnym orzeczeniem.
u.d.p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego.
u.d.p. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Moc dowodowa dokumentów urzędowych.
k.p.a. art. 84 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w uzasadnionych przypadkach.
k.p.a. art. 89 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.
k.p.a. art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wskazań sądu z poprzedniego wyroku. • Organ nie wykazał w sposób przekonujący, że sporne działki stanowią drogę publiczną. • Dowody przedstawione przez organ (kserokopie map) nie miały mocy dokumentu urzędowego i nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia. • Uzasadnienie decyzji organu było niewystarczające i nie wyjaśniało wątpliwości sądu.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu odwoławczego oparte na mapach, że działki znajdują się w pasie drogowym ulicy. • Stanowisko organu, że zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną stanowi negatywną przesłankę jej zwrotu.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ • nie może budzić wątpliwości, iż niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości, która w czasie orzekania jest częścią drogi publicznej • nie ulega wątpliwości, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu • uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi, które są niezbędne do skontrolowania jej legalności przez sąd administracyjny
Skład orzekający
Maria Wieczorek-Zalewska
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Pawlos-Janusz
przewodniczący
Joanna Cylc-Malec
członek
Maria Wieczorek-Zalewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności gdy pojawia się kwestia ich przeznaczenia pod drogi publiczne oraz ocena wiarygodności dowodów przedstawianych przez organy administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniem pod budowę drogi, która nie została zrealizowana w pierwotnym kształcie, a następnie pojawiły się wątpliwości co do statusu działek jako drogi publicznej. Kluczowe jest również znaczenie art. 153 p.p.s.a. i wymogów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są prawidłowe dowody w postępowaniu administracyjnym i jak sąd egzekwuje przestrzeganie własnych wytycznych. Jest to przykład walki o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdzie kluczowe okazały się błędy proceduralne organu.
“Niewłaściwe mapy kosztowały organ przegraną: Sąd uchyla decyzję o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.