II SA/Lu 823/22

II SA/Lu 823/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Małek
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 93, art. 98 ust.1, 2, 3, art. 97 ust.1, 3, art. 96 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 24 października 2022 r. nr SKO.41/4181/GG/2022 w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 października 2022 r. SKO.41/4181/GG/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania K. K. - na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 93 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021r., poz. 1899), dalej jako "u.g.n.", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 26 sierpnia 2022r., znak GG.6831.96.2022.WA zatwierdzającą podział nieruchomości położonej w obrębie [...] [...], oznaczonej jako działka nr [...] na 13 działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wskazującą jednoczenie w pkt 3., że działka nr [...] o pow. 0,0456 ha przeznaczana jest pod poszerzenie drogi gminnej i z mocy prawa przechodzi na własność Gminy G. z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia (tj. zawartego w pkt 3. decyzji organu I instancji) K. K. zarzucił naruszenie art. art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 k.p.a. poprzez nieumotywowane orzeczenie o przejściu z mocy prawa własności jego działki nr [...] na rzecz Gminy G. oraz bez odszkodowania dla skarżącego.
Kolegium podzieliło stanowisko i ustalenia organu I instancji.
Wyjaśniło, że zgodnie z art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodnie zaś z art. 98 ust. 1 u.g.n. - działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
Podział spornej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,5490 ha, nastąpił na wniosek skarżącego. W wyniku podziału powstała sporna działka nr [...], stanowiąca grunt przeznaczony w planie miejscowym pod poszerzenie drogi lokalnej gminnej o symbolu [...]-[...] i która zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. przechodzi z mocy prawa na własność Gminy G. z dniem, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna. Kolegium wskazało, że decyzja o podziale została poprzedzona postanowieniem Wójta Gminy G. z dnia 22 kwietnia 2022r. wydanym na wniosek skarżącego, pozytywnie opiniującym wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, w którym wskazano na przeznaczenie w planie miejscowym projektowanej działki nr [...] jako działki oznaczonej symbolem [...] (pod poszerzenie drogi gminnej).
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w świetle przytoczonych przepisów, w decyzji podziałowej organ nie orzeka o odszkodowaniu za działkę, która przeszła z mocy prawa na własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego. Będzie to przedmiotem odrębnego postępowania, jeżeli odszkodowanie nie zostanie ustalone w drodze rokowań przez strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając ich wydanie z naruszeniem:
1) art 98 ust 1 i 3 u.g.n. poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości i orzeczenie o przejściu spornej działki z mocy prawa na własność Gminy bez odszkodowania;
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, bowiem ustalenia w przedmiocie przejścia nieruchomości przeznaczonej pod drogę na rzecz Skarbu Państwa powinny mieć oparcie w planach zagospodarowania przestrzennego województwa, a takie ustalenia powinny być jednoznaczne, co nie miało miejsca, ponieważ plan miejscowy był wielokrotnie zmieniany, zaś organy w zaskarżonej decyzji nie wskazały, na podstawie której wersji planu wydano decyzję; poza tym w rozstrzygnięciu nie powinno się w ogóle znaleźć orzeczenie o przejściu własności spornej działki na rzecz Gminy "z mocy prawa";
3) art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie czy plan miejscowy przewiduje lokalizację dróg publicznych na nieruchomości objętej wnioskiem o podział oraz czy z decyzji podziałowej wynika, czy działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną czy pod drogę wewnętrzną.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że "to już kolejny raz musi walczyć z machiną biurokracji w Gminie G.". Jedna ze spraw "miała swój finał w sądzie administracyjnym" - w sprawie II SA/Lu [...] Sąd stwierdził nieważność planu miejscowego w części działki nr ewid.[...] w A. P., gdyż organ administracyjny nie chciał skorygować linii oznaczonych symbolem [...].
Poza tym Gmina nie wypłaca skarżącemu należnych odszkodowań, a skarżący zmuszony jest do wszczynania czasochłonnych i uciążliwych postępowań.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Rozpatrując skargę K. K. Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów w stopniu wymagającym ich uchylenia.
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości jest wydawana na podstawie art. 96 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 u.g.n.), albo – we wskazanych w przepisie przypadkach - z urzędu (art. 97 ust. 3 u.g.n.).
W niniejszej sprawie decyzja została wydana na wniosek skarżącego.
Organy prawidłowo wskazały, że stosownie do art. 98 ust. 2 u.g.n. - działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna (...). W przepisie tym bezspornie chodzi o działki, które na taki cel tj. pod drogi publiczne zostały przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wynika to z art. 93 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Jeśli więc w wyniku podziału powstanie działka, której obszar jest przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną, własność tej działki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna, a więc w przypadku wydania decyzji przez organ odwoławczy, z chwilą wydania takiej decyzji.
Skarżący ma zastrzeżenia co do tego, czy rzeczywiście działka nr [...] mogła być wydzielona pod poszerzenie drogi lokalnej gminnej o symbolu KDL-G, gdyż plan miejscowy był wielokrotnie zmieniany, a organ w decyzji nie wskazał, z jakiegoś planu wynika, że ta działka jest przeznaczona pod drogę, a poza tym nie zostało ustalone, czy droga ta ma charakter publiczny, czy jedynie wewnętrzny (niepubliczny).
Odnosząc się do tych zarzutów należy zgodzić się z tym, że w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie wskazano planu miejscowego, z którego wynika przeznaczenie spornej działki pod drogę gminną KDL-G. Jest to uchybienie, ale nieistotne dla rozstrzygnięcia, ponieważ plan miejscowy został powołany w postanowieniu Wójta Gminy G. z 22 kwietnia 2022r. pozytywnie opiniującym wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] [...], oznaczonej jako działka nr [...] na 13 działek, obejmujący również sporną działkę nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano wyraźnie, że poszerzenie drogi gminnej [...] zostało przewidziane w załączniku 1.12 uchwały z dnia 18 grudnia 2006r., nr [...] w sprawie zmiany I części zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na obszarze Gminy G. dla obszarów wsi: A. P., K., K., W. A., Ż. W., Ć., M. I. (omyłkowo wskazano 2018r., nr uchwały dotyczy jednoznacznie 2006r.). Załącznikiem postanowienia z 22 kwietnia 2022r. jest część graficzna projektu podziału na fragmencie planu miejscowego ze wskazaną działką nr [...] zajętą pod poszerzenie drogi [...].
Z kolei publiczny charakter tej drogi został wprost potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z 8 czerwca 2021r., sygn. akt II SA/Lu [...] (akapit – "Po trzecie (...)"). Dodać należy, że przedmiotem tego wyroku była właśnie wskazana wyżej uchwała Rady Gminy Głusk z dnia 18 grudnia 2006r., nr III/18/06, jednak Sąd nie stwierdził jej nieważności w części przeznaczającej część działki nr [...] (tj. sporną działkę nr [...]) pod poszerzenie dogi gminnej. Oznacza to, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wsi A. P. obowiązuje z uwzględnieniem przepisów uchwały nr III/18/06 z wyłączeniem tylko tej części, w której Sąd stwierdził jej nieważność – ta część nie dotyczy natomiast drogi publicznej [...] ponieważ Sąd stwierdził nieważność § 28 tej uchwały oraz jej załącznika nr [...], ale tylko w odniesieniu do przeznaczenia działki nr [...] jako teren oznaczony symbolem [...].
Wbrew zarzutom skargi, nie stanowi rażącego naruszenia prawa (art. 156 k.p.a.) to, że organ w pkt 3 decyzji stwierdził, że "działka nr [...] (...) przechodzi na własność Gminy G. z dniem, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna". Podstawę prawną takie rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 98 ust. 2 u.g.n.
Organy prawidłowo też wyjaśniły też, że kwestia ustalenia odszkodowania za sporną nieruchomość podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu stosownie do art. 98 ust. 3 u.g.n.: "Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości".
Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe i nie naruszają obwiązujących przepisów, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że poza kontrolą sądową w tym postępowaniu pozostawała ocena działalności organów w innych sprawach, w tym wywiązywanie się organów z obowiązku wypłacenia skarżącemu ustalonego odszkodowania.