II SA/Lu 822/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-01-30
NSAochrona środowiskaWysokawsa
decyzja środowiskowaocena oddziaływania na środowiskokumulacja oddziaływańoddziaływanie akustycznewarianty inwestycjilex developerbudownictwo mieszkanioweprawo administracyjneochrona środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję środowiskową dotyczącą budowy zespołu budynków mieszkalnych z usługami z powodu niedostatecznego zbadania kumulacji oddziaływań akustycznych i analizy wariantów inwestycji.

Skarżący zakwestionowali decyzję środowiskową dla budowy zespołu budynków mieszkalnych z usługami, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, uchylając decyzje obu instancji. Głównymi przyczynami uchylenia były: niedostateczne wyjaśnienie kwestii kumulacji oddziaływań akustycznych z innymi przedsięwzięciami oraz brak rzetelnej analizy racjonalnego wariantu alternatywnego inwestycji.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał na dwie zasadnicze wady postępowania: po pierwsze, niedostateczne wyjaśnienie i rozpatrzenie zagadnienia powiązania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w tym kumulowania się oddziaływań akustycznych, co było już podstawą uchylenia decyzji w poprzednim postępowaniu. Po drugie, organom zarzucono niedostateczne zbadanie kwestii rzetelności analizy wszystkich wariantów inwestycji, w szczególności racjonalnego wariantu alternatywnego, który został opisany w sposób zbyt ogólny i potencjalnie pozorny. Sąd podkreślił, że organy obu instancji nie ustaliły, czy istnieją inne przedsięwzięcia, które mogą kumulować oddziaływania akustyczne z planowaną inwestycją, a także nie zbadały, czy proponowany wariant alternatywny (budowa wielkopowierzchniowego obiektu handlowego w parterze) jest technicznie, prawnie i faktycznie możliwy do realizacji, zwłaszcza w kontekście ustawy 'lex developer'.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji niedostatecznie wyjaśniły i rozpatrzyły zagadnienie kumulacji oddziaływań akustycznych, ograniczając analizę do jednego sąsiedniego przedsięwzięcia i pomijając inne, wskazane w poprzednich orzeczeniach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że analiza kumulacji oddziaływań akustycznych była zbyt wąska i nie uwzględniała wszystkich przedsięwzięć wskazanych w poprzednich orzeczeniach, co stanowiło naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.i.o.ś. art. 63 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Przy ocenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko należy uwzględnić kumulowanie się oddziaływań z innymi przedsięwzięciami.

u.i.o.ś. art. 66 § ust. 1 pkt 3b

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zawierać informacje o kumulowaniu się oddziaływań z innymi przedsięwzięciami.

u.i.o.ś. art. 66 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Raport powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia, w tym racjonalnego wariantu alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska.

u.i.o.ś. art. 71 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

Pomocnicze

u.i.o.ś. art. 80 § ust. 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem inwestycji mieszkaniowych na podstawie ustawy 'lex developer'.

u.i.o.ś. art. 81 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Brak zgody wnioskodawcy na wskazanie przez organ w decyzji wariantu dopuszczonego do realizacji może prowadzić do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia (zmiana po nowelizacji w 2019 r.).

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § par. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lex developer

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedostateczne zbadanie kumulacji oddziaływań akustycznych z innymi przedsięwzięciami. Brak rzetelnej analizy racjonalnego wariantu alternatywnego inwestycji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące wielkości działki i liczby miejsc parkingowych. Argumenty dotyczące przekroczenia norm hałasu na sąsiedniej ulicy. Argumenty dotyczące nieodwracalności negatywnego oddziaływania.

Godne uwagi sformułowania

decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany nie można zredukować wymaganych trzech wariantów w istocie do jednego wariantu racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego

Skład orzekający

Grzegorz Grymuza

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Czaja

przewodniczący

Bartłomiej Pastucha

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Analiza kumulacji oddziaływań akustycznych w procesie decyzji środowiskowej, wymogi dotyczące analizy wariantów inwestycji, stosowanie ustawy 'lex developer'."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny oddziaływania na środowisko w kontekście ustawy 'lex developer' i kumulacji oddziaływań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w procesie wydawania decyzji środowiskowych, które mają bezpośredni wpływ na realizację inwestycji budowlanych, zwłaszcza w kontekście ustawy 'lex developer'. Pokazuje, jak istotne jest dokładne badanie kumulacji oddziaływań i analizy wariantów.

Sąd uchyla decyzję środowiskową dla osiedla: kluczowe błędy w analizie hałasu i wariantów inwestycji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 822/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 66 ust. 1 pkt 3b, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 81 ust. 1, art. 71 ust. 1, art. 71 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 1 par. 2, art. 3 par. 1  art. 134 par. 1, art. 135, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. C., W. J. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 3 września 2024 r., znak: SKO.41/2985/SD/2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 28 czerwca 2024., znak: OŚ-OD-I.6220.172.2021.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 września 2024 r., znak: SKO. 41/2985/SD/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania W. J., M. C. i A. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 28 czerwca 2024 r., znak: OŚ-OD-I.6220.172.2021 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami, instalacjami wewnętrznymi oraz niezbędną zewnętrzną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. [...] w L. na terenie działki nr ewid. [...] arkusz [...] obręb [...]
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy.
Dnia 22 grudnia 2021 r. do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Lublin wpłynął wniosek Spółki P. sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w B. P. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami, instalacjami wewnętrznymi oraz niezbędną zewnętrzną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. [...] w L. na terenie działki nr ewid. [...] obręb [...]
Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej został złożony w trybie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. z 2024 r. poz. 195 tj.), tzw. lex developer, dzięki której możliwa jest zmiana sposobu użytkowania m.in. zdegradowanych czy nieużytkowanych już terenów produkcyjnych na tereny zabudowy mieszkaniowej.
Dnia 9 maja 2022 r. organ I instancji wydał decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Od wydanej decyzji wpłynęły odwołania W. J., A. K. i T. Ł., które przekazano wraz z dokumentacją do rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 28 września 2022 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że przedsięwzięcie nie zostało właściwie zidentyfikowane i ocenione z punktu widzenia oddziaływania w postaci zwiększonego już i tak ruchu pojazdów, emisji spalin, a dane zawarte w karcie informacyjnej były niekompletne.
Mając na uwadze powyższe 10 października 2022 r. organ I instancji wydał postanowienie znak: OŚ-0D-l.6220.172.2021 stwierdzające konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia oraz wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko zgodnego z wymaganiami określonymi w art. 66 ustawy ooś. W szczególności w raporcie należało zawrzeć informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Dnia 31 marca 2023 r. wnioskodawca przedstawił raport o oddziaływaniu na środowisko, który był uzupełniany w trakcie trwającego postępowania.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., znak: OŚ-OD-I.6220.172.2021 Prezydent Miasta Lublin określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami, instalacjami wewnętrznymi oraz niezbędną zewnętrzną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. [...] w L. na terenie działki nr ewid. [...] arkusz [...] obręb [...]
W wyniku odwołania wniesionego przez W. J., M. C. i A. K. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, które decyzją z dnia 3 września 2024 r., znak: SKO. 41/2985/SD/2024 utrzymało rozstrzygniecie w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
W pierwszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło istotę i charakter tzw. decyzji środowiskowej, podkreślając, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia nie jest decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany, co oznacza to, że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie.
Generalnie jak wskazało Kolegium z art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. wynika, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, natomiast nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej m.in. dla inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących realizowanych na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących.
W niniejszej sprawie, mając na uwadze historyczne wykorzystanie terenu jako produkcyjnego, na podstawie przepisów ustawy lex deweloper inwestycja może być dopuszczona do realizacji na przedmiotowym terenie. W przedmiotowym przypadku nie ma zastosowania art. 80 ust. 2 ustawy w odniesieniu do wymogu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak stwierdził organ jeżeli nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w art. 80 ust. 2 i art. 81 u.i.o.ś., organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Wyjście poza przesłanki odmowne zawarte w art. 80 i 81 u.i.o.ś. jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ma ono na celu uwzględnienie dodatkowych regulacji zawartych w przepisach powszechnie obowiązujących, reglamentujących możliwość realizacji przedsięwzięć w danym obszarze.
W tym kontekście Kolegium wyjaśniło, że nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji fakt, że przeprowadzona dla przedsięwzięcia ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że przedsięwzięcie będzie miało (mniejszy lub większy) wpływ na środowisko. Dalej należy zwrócić uwagę, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie może być uzależniona od braku sprzeciwu okolicznych mieszkańców. W opinii Kolegium wszystkie konflikty związane z realizacją przedsięwzięcia, jeżeli nawet wystąpiły, wynikają bardziej z ogólnych obaw niż z rzeczywistego zagrożenia realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia i zostały zdiagnozowane. W celu ich zminimalizowania wnioskodawca zobowiązany został do realizacji przedsięwzięcia w sposób gwarantujący najmniejszą ingerencję w środowisko. Nadmienić należy, ze zgłaszane przez mieszkańców wątpliwości i uwagi odnośnie do planowanego przedsięwzięcia zostały rozpatrzone w toku postępowania, a organ odniósł się do nich w treści uzasadnienia wydanej decyzji.
Wskazać także należy, że dla merytorycznej oceny możliwości realizacji planowanego przedsięwzięcia nie ma znaczenia negatywna opinia Rady Dzielnicy K. czy też stanowisko przedstawicieli parlamentu RP.
Kolegium stwierdziło, że w toku postępowania organu I instancji zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeanalizowano m. in. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, kartę informacyjną przedsięwzięcia, kopię mapy ewidencyjnej obejmującej teren realizacji przedsięwzięcia oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wypis z rejestru gruntów obejmujący teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając na uwadze konieczność oceny charakteru i rodzaju planowanego przedsięwzięcia organ I instancji, wykonując dyspozycję przepisu art. 63 ust. 2 w zw. z 64 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie, Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Zamościu o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Organy te wyraziły stanowiska o braku konieczności przeprowadzenia oceny odziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Mając na uwadze parametry, zakres i charakter planowanego przedsięwzięcia organ I instancji wyraził stanowisko, w którym stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wydał 10 października 2022 r. postanowienie znak; OS-OD-I.6220.172.2021 określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który został następnie sporządzony i dołączony do akt sprawy wraz z uzupełnieniami wynikającymi ze stanowisk organów uzgadniających tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie.
W kwestii kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych organ zauważył, że z perspektywy wystąpienia zjawiska kumulacji przedsięwzięć należy uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi o tym samym charakterze i rodzaju. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas w danym obszarze. Ocena skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, powinna uwzględniać identyfikację potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko z innymi przedsięwzięciami oraz zastosowanie instrumentów prawnych, które będą stosowane w ramach realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia, minimalizacji bądź redukcji oddziaływań.
W opinii Kolegium sporządzony raport odpowiada wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów, a organ I instancji dokonał jego wnikliwej oceny. Jak wskazało Kolegium raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a., przy czym ocena raportu o oddziaływaniu na środowisko niewątpliwie jest ograniczona, ponieważ organ nie posiada specjalistycznej wiedzy, a w konsekwencji nie jest w stanie dokonać merytorycznej oceny raportu, sprawdzając prawidłowość zawartych w nim analiz i tez, nie jest w stanie dokonać sprawdzenia (badania i ustalenia) parametrów przedsięwzięcia i jego oddziaływania.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 30 i 33 ust. 1 u.i.o.ś. została wszczęta procedura z udziałem społeczeństwa. Obwieszczeniem organ poinformował o możliwości składania uwag i wniosków oraz wyznaczono termin od 7 marca do 5 kwietnia 2024 r. We wskazanym terminie nie żadne uwagi i wnioski.
Planowane przedsięwzięcie będzie polegało na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w parterach, garażami, instalacjami wewnętrznymi oraz niezbędną zewnętrzną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. [...] (obręb [...] ark. [...]). Przedsięwzięcie ma być zrealizowane na terenie przekształconym antropogenicznie. Na nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję zlokalizowane są obiekty kubaturowe, a teren jest częściowo utwardzony (drogi wewnętrzne, parkingi, place manewrowe) i ogrodzony, nie jest na nim prowadzona obecnie żadna działalność produkcyjna. Przewiduje się wyburzenie istniejących obiektów oraz wykonanie nowej infrastruktury technicznej.
W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedstawiono trzy warianty lokalizacyjne planowanej inwestycji: wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny, a także racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska, wraz z ich charakterystyką i uzasadnieniem wyboru wariantu do realizacji.
Wnioskodawca wskazał wariant alternatywny polegający na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z lokalizacją wielkopowierzchniowego obiektu handlowego w parterze, z garażami wraz z zagospodarowaniem terenu. Realizacja inwestycji w wariancie alternatywnym, związana będzie ze zwiększonym ruchem pojazdów, korzystających z obiektu handlowego. Tym samym dojdzie do zwiększonego oddziaływania w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz oddziaływania akustycznego, wynikającego ze zwiększonego ruchu pojazdów osobowych oraz dostawczych. Dodatkowo w zakresie oddziaływania akustycznego, zajdzie konieczność instalacji dodatkowych urządzeń w postaci agregatów chłodniczych, wentylatorów, klimatyzatorów. Podzielić należy stanowisko, że zaproponowany przez wnioskodawcę wariant alternatywny jest racjonalny do zrealizowania pod względem technicznym, jak i faktycznym. Jednocześnie opisane zwiększone oddziaływanie inwestycji na środowisko z uwagi na lokalizację obiektu handlowego pozwala uznać go za alternatywę do wariantu inwestycyjnego.
Kolegium stwierdziło, że wbrew stanowisku skarżących w raporcie przedstawiono wszystkie wymagane warianty. Zostały one opisane na s. 72 i 73 - wariant proponowany przez wnioskodawcę i racjonalny wariant alternatywny oraz na s. 74 i 75 - racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska, przy tym stanowisko skarżących sprowadza się jedynie do ich negacji, nie zawiera zaś żadnych (co wskazano już wyżej) merytorycznych zarzutów.
W obrębie przedmiotowej nieruchomości aktualnie znajduje się zabudowa przemysłowa oraz zieleń urządzona w postaci muraw trawiastych oraz drzew i krzewów. Zbiorowiska roślinne, jak i sama flora naczyniowa jest pochodzenia antropogenicznego. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie wymagać nadmiernej ingerencji w istniejącą roślinność nie będzie się bowiem wiązać z nadmierną koniecznością usunięcia drzew i krzewów, a w przypadku wystąpienia kolizji w każdym przypadku będzie wymagać uzyskania stosownego zezwolenia.
W kwestii oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia Kolegium wyjaśniło, że na etapie realizacji przedsięwzięcia wystąpią oddziaływania akustyczne, wynikające z pracy maszyn i prowadzenia procesu budowlanego, zaś w zakresie funkcjonowania przedsięwzięcia podstawowym źródłem oddziaływań akustycznych na etapie funkcjonowania przedsięwzięcia będzie ruch pojazdów samochodowych (osobowych i ciężarowych) odbywający się po terenie osiedla oraz praca urządzeń zlokalizowanych na dachach i ścianach bocznych projektowanych budynków, takich jak wentylatory mieszkań, wentylatory dachowe garażu, jednostki klimatyzacyjne lokali usługowych, wentylacja śmietników, wyrzutnie garaży w parterach oraz wyrzutnia terenowa. Praca ww. urządzeń będzie się odbywać zarówno w porze dnia, jak i w porze nocy.
W celu określenia możliwego oddziaływania przedsięwzięcia, wynikającego z emisji hałasu do środowiska, przeprowadzono analizę akustyczną, w której uwzględniono najbardziej niekorzystne dla środowiska warunki i parametry. Wyniki analizy akustycznej potwierdziły, że funkcjonowanie planowanej inwestycji nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu. Mając na uwadze potencjalne oddziaływania akustyczne przewidziano wykonanie pełnego ogrodzenia od strony zachodniej parceli (od strony zakładu P. S.A. L.) oraz wykonanie nasadzeń zieleni izolacyjnej.
W raporcie o oddziaływaniu na środowisko przeprowadzono analizę skumulowanych oddziaływań akustycznych uwzględniając źródła emisji związane z funkcjonowaniem budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym oraz niezbędną infrastrukturą przy ul. [...]/ [...] w L., dla którego uzyskano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach. Przy prognozowaniu oddziaływań wzięto pod uwagę ruch pojazdów samochodowych po terenie inwestycji oraz pracę źródeł punktowych - urządzeń zlokalizowanych na dachu budynku. Inwestycja znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Z przeprowadzonej analizy wpływu inwestycji na klimat akustyczny wynika, ze funkcjonowanie przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie powodowało ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko w tym zakresie.
W zakresie wskazanego przez Kolegium oddziaływania w postaci zwiększonego ruchu drogowego z przeprowadzonej analiza wynika, że może nastąpić zmiana oddziaływania akustycznego na poziomie 0,2 dB, która pozostanie niemierzalna i niemożliwa do stwierdzenia w sposób odsłuchowy. Zatem w toku postępowania wyjaśniono, że nie ma ona znaczenia dla funkcjonowania przedsięwzięcia.
Na etapie realizacji przedsięwzięcia wystąpią emisje zanieczyszczeń do powietrza wynikającej głównie z emisji pyłów powstających podczas prac ziemnych i konstrukcyjnych, przemieszczania mas ziemnych i transportu materiałów pylistych. Ich źródłem będzie transportu materiałów oraz praca maszyn budowlanych. Etap ten będzie miał jednak charakter krótkotrwały, lokalny i niekumulujący się w środowisku oraz ustąpi wraz z zakończeniem prac budowlanych.
Etap eksploatacji planowanej inwestycji będzie się wiązał z emisją pochodzącą ze spalania paliw w pojazdach poruszających się po otwartym terenie oraz w garażach podziemnych. Dotyczyć o będzie przede wszystkim pojazdów użytkowników mieszkań i lokali usługowych. Ponadto na terenie inwestycji wystąpi ruch pojazdów ciężarowych wywożących odpady komunalne. Ruch ten będzie zjawiskiem naturalnym dla infrastruktury miejskiej. W celu ograniczenia emisji w garażach podziemnych zostanie zastosowana wentylacja mechaniczna.
Inwestycja będzie przyłączona do miejskiej sieci ciepłowniczej w związku z czym nie będzie źródłem emisji gazów i pyłów powstających podczas spalania paliw, służących do ogrzewania lokali.
Obliczenia stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego w czasie eksploatacji inwestycji przeprowadzono według metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu wynikającej z obowiązujących przepisów, w tym określonej w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie poziomów odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Przeprowadzona analiza wykazała, że dotrzymane będą standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz wartości odniesienia określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, zarówno na poziomie terenu, jaki na odpowiednich wysokościach wyznaczonych punktów dodatkowych.
W raporcie o oddziaływaniu na środowisko przeanalizowano oddziaływanie skumulowane planowanej inwestycji z realizacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym oraz niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową działki przy ul. [...]/[...] w L. znajdującą się w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji. Wyniki analizy wykazały, że wielkość emisji skumulowanej z inwestycją planowaną od strony wschodniej nie przekroczy wartości dopuszczalnych stężeń określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. W przypadku pozostałych przedsięwzięć znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji, z uwagi na ich odległość należy wskazać, że nie mieszczą się one w obszarze bezpośredniego i wzajemnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, bowiem znajdują się w odległość powyżej 100 m. W zakresie zwiększenia ruchu pojazdów w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia w materiale dowodowym wykazano niewielki wzrost wielkości emisji związanej z potencjalnym zwiększeniem ruchu pojazdów, który nie wpłynie znacząco na stan jakości powietrza w rejonie dróg dojazdowych do przedsięwzięcia.
Realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego związana jest z wytwarzaniem odpadów, zarówno na etapie budowy jak i eksploatacji przedsięwzięcia.
Cel ochronny wód będzie zapewniony poprzez zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania do nich zanieczyszczeń, zapobieganie pogorszeniu wód i podejmowanie działań naprawczych.
Według uzyskanej opinii Dyrektora Zarządu Zlewni w Zamościu, uwzględniając charakter, skalę i lokalizację przedsięwzięcia oraz planowane rozwiązania chroniące środowisko, nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji na stan jednolitych części wód oraz na realizację celów środowiskowych określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisty.
Teren inwestycji znajduje się poza strefą zagrożenia powodziowego.
W bezpośrednim otoczeniu przedmiotowej inwestycji brak jest komunalnych ujęć wody, w związku z tym nie wystąpi zagrożenie dla ich funkcjonowania.
Na etapie realizacji ścieki bytowe będą gromadzone w zbiornikach bezodpływowych opróżnianych przez uprawnione podmioty do oczyszczalni ścieków.
W ramach przedsięwzięcia przewidziano zaopatrzenie w wodę z miejskiej sieci wodociągowej. Woda niezbędna do funkcjonowania planowanej inwestycji dostarczana będzie do poszczególnych budynków, do celów p.poz oraz na cele porządkowe. Z kolei ścieki odprowadzane będą do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. Wody opadowe i roztopowe odprowadzanie będą do kanalizacji deszczowej, za pośrednictwem zbiorników retencyjnych z separatorami substancji ropopochodnych, a następnie zgodnie z warunkami MPWIK wody te będą odprowadzane do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Część wód zgromadzonych w zbiornikach retencyjnych będzie używana do podlewania zieleni oraz do celów porządkowych.
Teren realizacji przedsięwzięcia zlokalizowany jest poza obszarami podlegającymi ochronie na mocy ustawy o ochronie przyrody, w tym nie podlega ochronie w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Planowane przedsięwzięcie znajduje się w znacznej odległości od obszaru korytarzy ekologicznych.
Zbiorowiska roślinne, jak i sama flora naczyniowa w obrębie parceli jest pochodzenia antropogenicznego. Na istniejących zieleńcach rosną drzewa i krzewy ozdobne.
Wszystkie stwierdzone w obrębie parceli zbiorowiska roślinności są dosyć pospolite, bez większej wartości przyrodniczej oraz znaczenia dla utrzymania lokalnej i ponad lokalnej różnorodności biologicznej. W trakcie prowadzonej inwentaryzacji, na obszarze objętym planowaną inwestycją wykazano łącznie 131 drzew, których ewentualne usunięcie wymagać będzie uzyskania stosownego zezwolenia, w ramach odrębnego postępowania administracyjnego, w którym zostaną określone warunki jego realizacji. Drzewa rosnące w najbliższym sąsiedztwie planowanej inwestycji (nieprzeznaczone do wycinki), zostaną zabezpieczone na czas realizacji przedsięwzięcia według obowiązujących wymagań i zgodnie z warunkami, które mają na celu zabezpieczenie ich posadowienia i ochronę systemu korzeniowego.
W celu zabezpieczenia fauny w czasie realizacji inwestycji zostanie zastosowane jej czasowe wygrodzenie. Niezależnie od powyższego, w przypadku stwierdzenia obecności gatunków ronionych, na które inwestycja może bezpośrednio oddziaływać, konieczne będzie uzyskanie stosownej decyzji derogacyjnej, wydawanej na podstawie art. 56 ustawy o ochronie przyrody, w zależności od rodzaju wykonywanych czynności przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska bądź Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Projektowane przedsięwzięcie nie zmniejszy różnorodności obszarów Natura 2000. Nie spowoduje zaburzeń, które wpłyną na wielkość populacji, zagęszczenie lub równowagę pomiędzy kluczowymi gatunkami, dla których powołano obszary Natura 2000. Zaplanowane przedsięwzięcie nie spowoduje żadnych chwilowych lub trwałych zmian w funkcjonowaniu kluczowych czynników ekologicznych warunkujących trwałość siedlisk przyrodniczych. Inwestycja nie będzie wywoływała oddziaływań, które mogłyby w sposób skumulowany wpływać na sieć obszarów Natura 2000. Ze względu na lokalizację planowane przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na zachowanie spójności i integralności sieci ekologicznej Natura 2000.
Planowana budowa realizowana będzie w przekształconej antropogenicznie części miasta L. i nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze ww. obszarów.
Teren planowanego przedsięwzięcia nie znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej. Na terenie objętym inwestycją nie występują obiekty wpisane do rejestru i ewidencji zabytków, stanowiska archeologiczne oraz dobra kultury współczesnej.
Planowana inwestycja znajduje się poza obszarami o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, a także poza uzdrowiskami i obszarami ochrony uzdrowiskowej, obszarami przylegającymi do jezior, obszarami wybrzeży oraz obszarami górskimi i leśnymi.
Inwestycja nie powoduje znaczącej emisji zanieczyszczeń do powietrza, w tym gazów cieplarnianych, nie powoduje negatywnego wpływu na klimat. Inwestycja nie wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnej awarii, katastrofy naturalnej, przy uwzględnieniu planowanych do zastosowania substancji i rodzaju technologii.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając wyniki obliczeń emisji zanieczyszczeń do powietrza i emisji hałasu przeprowadzone dla planowanego przedsięwzięcia stwierdzić można, że nie będzie ono powodować oddziaływań ponadnormatywnych w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza i hałasu.
Przedmiotowa inwestycja nie jest zakładem o zwiększonym bądź dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.
Podsumowując całość dokonanych ustaleń i uwzględniając wyniki przeprowadzonego przed wydaniem decyzji postępowania wyjaśniającego, Kolegium stwierdziło, że w przypadku planowanego przedsięwzięcia zastosowane zostaną takie rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne, które zagwarantują, po realizacji przedsięwzięcia, przy założenia spełnienia warunków określonych w niniejszej decyzji, decyzji organu I instancji oraz założeń zawartych w charakterystyce przedsięwzięcia, stanowiącej integralną jej część, dotrzymanie standardów jakości środowiska. Ponadto wynikiem przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko jest sformułowana treść uwarunkowań środowiskowych realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, które gwarantują minimalizację uciążliwości planowanej inwestycji dla terenów sąsiednich.
Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium wskazało, że spełnienie wymogów określonych w decyzjach obu organów administracji publicznej zapewni dotrzymanie obowiązujących standardów i przepisów w zakresie ochrony środowiska. Na podstawie analiz przeprowadzonych w raporcie określono oddziaływania i potencjalne zagrożenia środowiska związane z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia. W celu minimalizacji oddziaływań, zgodnie z zasadami wynikającymi także z ustawy Prawo ochrony środowiska, przyjęto rozwiązania chroniące środowisko.
Konkludując stwierdzono, iż biorąc od uwagę zgromadzony materiał dowodowy, opinie i organów współdziałających, po dokonaniu analizy i oceny bezpośredniego oraz pośredniego wpływu inwestycji na środowisko, możliwości oraz sposobów zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, rozpatrzeniu wniosków i uwag stron i innych uczestników postępowania oraz po zrealizowaniu przez wnioskodawcę wszystkich warunków zawartych w przedłożonych dokumentach, planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z wymaganiami przepisów o ochronie środowiska, a jego oddziaływanie na komponenty środowiska będzie minimalne. Zatem w opinii Kolegium przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie i wydana w jego wyniku decyzja są prawidłowe, a argumenty podniesione w odwołaniach uznać należy za bezzasadne.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie została zaskarżona przez W. J., M. C. i A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze decyzji zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7,8, 77,80 i 107 Paragraf 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie oraz nienależyte uzasadnienie co miałoby istotny wpływa na wynik sprawy.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art.6 6.1 pkt. 1c,3a,3b,5,6a,7,8ac,15 w związku z niewypełnieniem kryteriów określonych w art.62.1,1ad, 62.a pkt.11. 63.1.1a,b,d,g,h oraz 63.1 pkt.3 d,e,f, art.80.1.pkt.3, art.81 ust.1,2, 82.1 pozycja 2b, art.85 ust.1 12 poprzez ich niezastosowanie lub błędne zastosowanie;
2. art. 2 pkt. 7,8,9 ustawy prawo ochrony środowiska, poprzez ich niezastosowanie.
Wskazując na takie zarzuty, których uzasadnienie przedstawiono w dalszej części skargi, w skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niedostatecznym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu przez organy obu instancji zagadnienia powiązania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w tym kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w aspekcie skumulowanego oddziaływania akustycznego oraz kwestii wypełnienia przez wnioskodawcę obowiązku rzetelnego przedstawienia przez inwestora analizy wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., w zakresie przedstawionego w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnego wariantu alternatywnego.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami, instalacjami wewnętrznymi oraz niezbędną zewnętrzną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. [...] w L. na terenie działki nr ewid. [...] arkusz [...] obręb [...].
Wprawdzie w części wstępnej decyzji Kolegium wskazano, że decyzja pierwszoinstancyjna jest decyzją w przedmiocie "stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko", jednak powyższe potraktować należy w kategoriach omyłki pisarskiej albowiem oczywiste jest, że po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 9 maja 2022 r., znak: OŚ-OD-I.6220.172.2021 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w sprawie postanowieniem z dnia 10 października 2022 r., znak: OŚ-0D-l.6220.172.2021 stwierdzono konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia oraz wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W sprawie wnioskodawca przedstawił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Przedmiotem zaskarżenia pozostaje zatem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami, instalacjami wewnętrznymi oraz niezbędną zewnętrzną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. [...] w L..
Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm. - dalej jako: "u.i.o.ś." lub "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku").
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc tzw. decyzja środowiskowa określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 u.i.o.ś.), przy czym – zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. – jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Planowane przedsięwzięcie zaliczone zostało do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko m.in. z uwagi na rozmiar projektowanych garaży i parkingów.
Jak zwracał już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając uprzednio w sprawie sprzeciw od decyzji uchylającej decyzję w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (sprawa sygn. akt II SA/Lu 762/22) zaliczenia garaży i parkingów samochodowych do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko upatrywać należy nie w samej substancji takich obiektów, lecz związanych z nimi ruchem samochodowym i generowanymi przez niego zanieczyszczeniami.
W przypadku budowy garaży i parkingów samochodowych (zespołu parkingów) kwestię szkodliwego wpływu na środowisko wiązać należy więc przede wszystkim ze związanym z tymi obiektami ruchem samochodowym i generowanymi przez niego zanieczyszczeniami, w tym w szczególności zanieczyszczeniem powietrza oraz hałasem.
Z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.i.o.ś. wynika, że przy stwierdzaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (decyzji środowiskowej) powinien uwzględnić m.in. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Także sporządzany w wyniku stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś.).
Niewątpliwie więc przy wydawaniu decyzji środowiskowej organ musi dokonać analizy rodzaju i charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz rodzaju, cech i skali możliwego oddziaływania, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Do kwestii tych wyczerpująco powinien się odnieść także sam inwestor w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który wraz z załącznikami jest dokumentem podstawowym w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze niedostatecznie wyjaśniło i rozpatrzyło zagadnienie powiązania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w tym kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w aspekcie skumulowanego oddziaływania akustycznego.
Zasadnicze wywody organu dotyczące kwestii powiązania planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami zawarte zostały na stronach 11-13 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Mają one jednak charakter ogólny i abstrakcyjny, bez odniesienia do konkretnych okoliczności rozpatrywanej sprawy.
W aspekcie skumulowanego oddziaływania akustycznego Kolegium dokonało oceny możliwości ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko jedynie w zakresie powiązania planowanego przedsięwzięcia z inwestycją przy ul. [...]/[...] (strona 18 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego)
Kolegium nie dokonało natomiast oceny możliwości powiązania i kumulacji oddziaływań akustycznych planowanej inwestycji z przedsięwzięciami planowanymi lub realizowanymi przy ulicach: [...] 4, [...], [...] i [...] 4a i 4b oraz przedsięwzięciem polegającym na przedłużeniu ul. [...] w L. - do węzła S..
Wadliwość taka jest szczególnie istotna i z tego względu, że to właśnie brak należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia kwestii powiązań planowanej inwestycji z innymi, niż inwestycja przy ul. [...]/[...], przedsięwzięciami i kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, stanowił zasadniczy powód do uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 9 maja 2022 r., znak: OŚ-OD-I.6220.172.2021 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w następstwie czego w sprawie przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Orzekając uprzednio w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 wskazywało, że zasadniczą wadliwością decyzji, którą pierwotnie orzeczono o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, było to, że w postępowaniu pierwszej instancji pominięto, z resztą w ślad za kartą informacyjną, że w obszarze objętym wnioskiem nastąpiła lub nastąpi realizacja przedsięwzięć, które spełniają wskazane wyżej kryterium kumulacji oddziaływania. Dotyczy to przedsięwzięć takich jak przedsięwzięcia: polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego C z częścią usługową w parterze i parkingiem podziemnym, instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi oraz zewnętrzną infrastrukturą komunikacyjna na działkach nr [...], [...] i [...] przy ul. [...] w L. (decyzja znak: OS-OD-1.6220.46.2019 z dnia 14 czerwca 2019 r.); polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego na działce o nr ewid. [...], obr. [...] - S. H., ark. [...], przy ul. [...] w L. (decyzja znak: OS-OD-1.6220.15.2020 z dnia 7 maja 2020 r, pozwolenie na budowę decyzja nr 908/20 z 12 sierpnia 2020 r.); polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym oraz niezbędną infrastruktura drogową u zbiegu ul. [...] i ul. [...] w L. - dz. nr [...] i [...] (decyzja znak: OŚ-OD-1.6220.131.2020 z dnia 4 stycznia 2021 r., pozwolenie na budowę decyzja nr 1114/20 z 28 września 2021 r.); polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, usługami, niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu działek nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] w L. (decyzja znak: OŚ-OD-1.6220.171.2020 z dnia 21 kwietnia 2021 r., pozwolenie na budowę decyzja nr 1396/21 z 14 grudnia 2021 r.); polegającego na budowie budynku mieszkalno-usługowego z wielopoziomowym garażem podziemnym, placem z pomnikiem lub rzeźbą oraz niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr ewid. [...] i [...], obr. [...], ark. [...], przylał. [...] 4a i 4b w L. (decyzja znak: OŚ-OD-1.6220.30.2021 z dnia 21 czerwca 2021 r., pozwolenie na budowę decyzja nr 1285/21 z 10 listopada 2021 r.). Nie można również pominąć zabudowy wielorodzinnej i biurowej zrealizowanej lub będącej w realizacji obejmującej obszar ulic Al. [...], [...], [...] i N., której oddziaływania w zakresie ruchu pojazdów, emisji hałasu i spalin jest istotne. Zauważyć przy tym należy, że z okoliczności znanych Kolegium z urzędu wynika, że oddziaływania w postaci ruchu pojazdów i związanych z tym nie tylko uciążliwości, ale i emisji spalin itp. nie były uwzględniane w takim wymiarze, jaki jest generowany i będzie generowany przez te wszystkie przedsięwzięcia w czasie projektowania infrastruktury drogowej obejmującej ulice: Al. [...], [...], [...], N., [...] i ul. [...], co wynika w szczególności z treści decyzji z dnia 29 lutego 2016 r. znak: OS-OD-1.6220.77.2015 wydanej z up. Prezydenta Miasta Lublin w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia p.n. "Budowa przedłużenia ul. [...] w L. - do węzła S., przebudowa skrzyżowań z ulicami: N. oraz [...], przebudowa odcinka ul. [...] wraz z odwodnieniem i oświetleniem" dla wariantu 1 (preferowanego).
Jak wskazywało Kolegium z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta Lublin wynika, że przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w kwestii powiązań z innymi przedsięwzięciami i kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, uwzględniono tylko jedną inwestycję zlokalizowaną bezpośrednio ze strony wschodniej planowanego przedsięwzięcia (decyzja - k.833 akt administracyjnych). Również w karcie informacyjnej przedsięwzięcia odniesiono się wyłącznie do możliwości kumulowania się oddziaływań z tą jedną inwestycją, zlokalizowaną ze strony wschodniej planowanego przedsięwzięcia (karta informacyjna przedsięwzięcia - s. 15, 62, 66, 69 i 71).
Powyższe było w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego niewystarczające albowiem jak wynikało z ustaleń Kolegium na tym obszarze realizowanych jest, w oparciu o wydane decyzje środowiskowe, co najmniej 5 inwestycji tego samego rodzaju jak planowane przedsięwzięcie, polegających na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz częścią usługową i podziemnymi parkingami oraz zewnętrzną infrastrukturą komunikacyjną.
Podsumowując z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 wynikało, że zasadniczą wadliwością prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej w aspekcie możliwości powiązania i kumulacji oddziaływań na środowisko planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami było poprzestanie jedynie na analizie jednej inwestycji, która realizowana jest ze strony wschodniej planowanego przedsięwzięcia (inwestycja przy ul. [...]/[...]) oraz pominięcie przy analizie inwestycji zlokalizowanych przy ulicach: [...] 4, [...], [...] i [...] 4a i 4b oraz przedsięwzięcia polegającego na przedłużeniu ul. [...] w L. - do węzła S., w tym w szczególności nie ustalenie czy położone są one na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia planowanego lub też na obszarze, na którym oddziaływania przedsięwzięcia planowanego oraz innych przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych wzajemnie na siebie nachodzą i mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań na środowisko.
Pomimo tego rodzaju ocen wyrażonych już w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze organy obu instancji przy wydawaniu obecnie zaskarżonych decyzji pominęły to, że w zakresie skumulowanego oddziaływania akustycznego w raporcie poprzestano jedynie na analizie powiązania planowanego przedsięwzięcia z inwestycją przy ul. [...]/[...], zaś zaniechano wyjaśnienia kwestii możliwości powiązania i kumulacji oddziaływań akustycznych planowanej inwestycji z innymi realizowanymi lub planowanymi na tym obszarze przedsięwzięciami, w tym w szczególności z przedsięwzięciami zlokalizowanymi przy ulicach: [...] 4, [...], [...] i [...] 4a i 4b.
Zauważyć przy tym należy, że kierując się właśnie ocenami i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 762/22, organ I instancji zobowiązał inwestora do uzupełnienia przedstawionego raportu co do przeprowadzenia całościowej analizy kwestii oddziaływań skumulowanych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń do powietrza, wskazując, że w raporcie przeprowadzono jedynie analizę oddziaływań skumulowanych z inwestycją znajdującą się na działce sąsiadującej (k.1318 akt administracyjnych). W piśmie tym organ wskazał, że należy rozważyć kwestię czy pozostałe wspomniane w orzeczeniach SKO w Lublinie i WSA w Lublinie inwestycje położone są one na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia planowanego lub też na obszarze, na którym oddziaływania przedsięwzięcia planowanego oraz innych przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych wzajemnie na siebie nachodzą i mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań na środowisko. Konieczne jest rozpatrzenie jak takie skumulowane oddziaływania przedsięwzięć powiązanych będą oddziaływać na środowisko.
W wykonaniu powyższego zobowiązania inwestor złożył uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym w zakresie oddziaływania skumulowanego na stan powietrza atmosferycznego dokonano analizy skumulowanego oddziaływania na stan powietrza atmosferycznego nie tylko w powiązaniu do inwestycji przy ul. [...]/[...], ale również w odniesieniu do przedsięwzięć zlokalizowanych przy ulicach: [...] 4, [...], [...] i [...] 4a i 4b oraz przedsięwzięcia polegającego na przedłużeniu ul. [...] w L. - do węzła S..
Tego rodzaju działań organów zabrakło w odniesieniu do kwestii kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć w aspekcie skumulowanego oddziaływania akustycznego, co oznacza, że w tym zakresie organy błędnie zaaprobowały wadliwe stanowisko inwestora przedstawione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W przedłożonym raporcie analizy skumulowanego oddziaływania akustycznego dokonano jedynie w zakresie powiązania planowanego przedsięwzięcia z inwestycją przy ul. [...]/[...].
W kwestii powiązania planowanego przedsięwzięcia z inwestycjami opisanymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 (przedsięwzięcia zlokalizowane przy ulicach: [...] 4, [...], [...] i [...] 4a i 4b oraz przedsięwzięcie polegające na przedłużeniu ul. [...] w L. - do węzła S.) w rozdziale zatytułowanym jako "Źródła hałasu – oddziaływanie skumulowane z inwestycją zlokalizowaną na działce sąsiedniej" (k.1050-1102 akt administracyjnych) wyjaśniono, że ustawodawca wskazując potrzebę analizowania oddziaływań skumulowanych poprzez zapisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, odnosił się do wszelkich oddziaływań na środowisko.
Tym samym w obecnym stanie prawnym obowiązującym w Polsce, nie dysponujemy żadnym narzędziem prawnym umożliwiającym ocenę takiego oddziaływania niezależnie od uzyskanego wyniku.
W obszarze regulowanym prawem w jakim poruszają się wszystkie laboratoria akredytowane w zakresie pomiarów i oceny oddziaływania badanych zakładów na środowisko, które zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody. Załącznik 7 - Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku, pochodzącego od instalacji lub urządzeń z wyjątkiem hałasu impulsowego jednoznacznie wskazano sposób prowadzenia pomiarów – oceny hałasu, z którego wynika, że w ocenie badanego podmiotu bierze się pod uwagę wyłącznie oddziaływanie od badanego zakładu (instalacji, źródła czy w tym przypadku osiedla), a wszystkie pozostałe oddziaływania występujące na danym terenie traktowane są jako tło akustyczne, które w toku obliczeń jest "odejmowane" od uzyskanych wyników, a nie "dodawane".
Metodyka referencyjna w tym zakresie nie zakłada żadnych wyjątków i odstępstw od stosowanej metody oceny.
Tym samym oddziaływanie skumulowane daje jedynie obraz klimatu akustycznego występującego na danym terenie, natomiast nie daje żadnej możliwości np. w przypadku, jeśli poziomy w środowisku byłyby wysokie obciążenia odpowiedzialnością konkretnego podmiotu.
Podsumowując zagadnienie oddziaływania skumulowanego w zakresie oddziaływania akustycznego w raporcie stwierdzono, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym w Polsce, pomimo iż ustawodawca nakazuje analizować oddziaływania skumulowane, to w zakresie oddziaływania akustycznego nie ma możliwości jednoznacznej i zgodnej z prawem oceny otrzymanych tak wyników. Wynika to z obowiązującej prawnie metodyki referencyjnej, która w ocenie danego źródła oddziaływania nakazuje brać pod uwagę jedynie oddziaływanie pochodzące od badanego podmiotu a wszelkie inne oddziaływania odjąć od otrzymanych wyników jako tło akustyczne. Dopiero tak uzyskany wynik daje odpowiedź czy dany podmiot dotrzymuje standardów środowiska oraz może pociągać za sobą dalsze skutki prawne. Takiej mocy sprawczej nie ma żadnym punkcie oddziaływanie skumulowane.
Z powyższego wywieść należy podstawowy wniosek co do tego, że w przedłożonym przez inwestora raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zaniechano w istocie dokonania analizy powiązań planowanej inwestycji z innymi niż inwestycja przy ul. [...]/[...] przedsięwzięciami opisanymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 oraz możliwości kumulowania się oddziaływań powyższych przedsięwzięć w zakresie skumulowanego oddziaływania akustycznego, czym naruszono dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś.
Po drugie za niezasadne uznać należy także powody dla których w raporcie odstąpiono od realizacji obowiązku z art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś.
Prawidłowo zauważono w raporcie, że z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika obowiązek dokonania analizy oddziaływań skumulowanych.
Obowiązek taki wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś., który stanowi, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Z raportu wynika, że w ocenie jego autorów można odstąpić od realizacji powyższego obowiązku w sytuacji, gdy brak jest możliwości jednoznacznej i zgodnej z prawem oceny otrzymanych wyników co wynika to z obowiązującej prawnie metodyki referencyjnej, która w ocenie danego źródła oddziaływania nakazuje brać pod uwagę jedynie oddziaływanie pochodzące od badanego podmiotu a wszelkie inne oddziaływania odjąć od otrzymanych wyników jako tło akustyczne. Z przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody - Załącznik 7 - Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku, pochodzącego od instalacji lub urządzeń z wyjątkiem hałasu impulsowego jednoznacznie wskazano sposób prowadzenia pomiarów – oceny hałasu, wynika, że w ocenie badanego podmiotu bierze się pod uwagę wyłącznie oddziaływanie od badanego zakładu (instalacji, źródła czy w tym przypadku osiedla), a wszystkie pozostałe oddziaływania występujące na danym terenie traktowane są jako tło akustyczne, które w toku obliczeń jest "odejmowane" od uzyskanych wyników, a nie "dodawane".
Stanowisko takie nie jest przekonywujące.
Po pierwsze tego rodzaju okoliczności, mające charakter ściśle techniczny, nie mogą niweczyć obowiązku wynikającego z przepisu prawa, mającego charakter powszechnie obowiązujący.
Po drugie nie uzasadnia go również stwierdzenie, że w obowiązującej metodologii badań należy brać pod uwagę jedynie oddziaływanie pochodzące od badanego podmiotu, a wszelkie inne oddziaływania odjąć od otrzymanych wyników jako tło akustyczne.
W takiej sytuacji, gdy istnieje obowiązek dokonania analizy powiązań i kumulowania się oddziaływań różnych przedsięwzięć wszystkie te przedsięwzięcia należy traktować jako badane źródło hałasu, a nie jako wymieniono w rozporządzeniu tło akustyczne, które jest "odejmowane" od uzyskanych wyników.
Tło akustyczne tworzą wszystkie dźwięki występujące w danym punkcie pomiarowym, które nie pochodzą z zakładu, instalacji, urządzeń aktualnie badanych.
Do tła akustycznego nie można zaliczać dźwięków pochodzących od badanego podmiotu, a takim podmiotami są wszystkie podmioty, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś.
Co więcej zauważyć należy, że pomimo wyrażonego stanowiska o braku możliwości jednoznacznej i zgodnej z prawem oceny otrzymanych w tym zakresie wyników w raporcie dokonano analizy obliczeniowej skumulowanego oddziaływanie planowanej inwestycji z przedsięwzięciem przy ul. [...]/[...], wskazując m.in., że pomimo opisanych wyżej ograniczeń prawnych poddano analizie obliczeniowej skumulowane oddziaływanie przedmiotowej inwestycji z inwestycją o podobnym charakterze występującej na sąsiedniej działce ewidencyjnej w kierunku wschodnim (k.1100 akt administracyjnych).
Oczywiście w przypadku planowanego przedsięwzięcia i inwestycji przy ul. [...]/[...], było to ułatwione tym, że oba te przedsięwzięcia ze sobą graniczą i mogły zostać potraktowane w zakresie oddziaływania skumulowanego jako jedno źródło hałasu.
Jak się wydaje możliwe jest dokonanie takiej oceny również w odniesieniu do przedsięwzięć opisanych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022.
W szczególności, gdy badane, potencjalnie powiązane, przedsięwzięcia nie sąsiadują bezpośrednio ze sobą możliwym byłoby ustalenie w drodze stosownych obliczeń poziomu hałasu generowanego osobno przez każde z tych przedsięwzięć oraz ustalenie, czy ze względu na poziom tego hałasu oraz wzajemne oddalenie od siebie inwestycji mogłoby dojść do skumulowania oddziaływań tych przedsięwzięć w sposób prowadzący do ponadnormatywnych oddziaływań.
W złożonym raporcie oraz jego uzupełnieniach nie dokonano tego rodzaju ocen i analiz, co dyskwalifikuje raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jako podstawę do określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w zakresie możliwości powiązania i kumulacji oddziaływań akustycznych planowanej inwestycji z przedsięwzięciami zlokalizowanymi przy ulicach: [...] 4, [...], [...] oraz [...] 4a i 4b.
W raporcie, w akapicie zatytułowanym jako "Oddziaływanie pośrednie z układem drogowym miasta i dalej położonymi inwestycjami" (k.1092-1093 akt administracyjnych) podjęto pewną próbę przeanalizowania tych okoliczności, jednakże uznać należy ją za niewystarczającą.
Po pierwsze analiza ta nie uwzględnia wszystkich przedsięwzięć opisanych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022. W przeciwieństwie do wymienionego już wyżej uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie oddziaływania skumulowanego na stan powietrza atmosferycznego w analizie pt "Oddziaływanie pośrednie z układem drogowym miasta i dalej położonymi inwestycjami" pominięto przedsięwzięcie zlokalizowane przy ul. [...] i 4b. Istotne wątpliwości budzi także prawidłowość ustalenia odległości planowanej inwestycji od przedsięwzięć zlokalizowanych przy ul. [...], [...], [...] i [...], które w raporcie określono na inną odległość (k.1093 akt administracyjnych) niż w uzupełnieniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie oddziaływania skumulowanego na stan powietrza atmosferycznego (k.1323-1324 akt administracyjnych).
Po drugie powyższa analiza nie została oparta na jakichkolwiek wyliczeniach i zawiera jedynie ogólnikowe i szerzej nie uzasadnione twierdzenia autorów raportu. Kluczowe dla tej analizy stwierdzenie, że "Jednakże w przestrzeni miejskiej dużego miasta jakim jest Lublin wiarygodna próba np. pomiarowego powiązania jednej inwestycji mieszkaniowej z inną odległą o ok. 1 do 3,4 km jest z gór skazana na niepowodzenie" nie może zostać uznane za wiarygodne już z tej przyczyny, że co najmniej część inwestycji opisanych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 położonych jest w odległości znacznie mniejszej od planowanego przedsięwzięcia niż 1 km.
Nie sposób także zgodzić się z zawartym tam stwierdzeniem, że pomiarowo jest to fizycznie niewykonalne.
Jak wskazywano już wyżej, także w aspekcie czysto technicznym, możliwe jest dokonanie obliczeń poziomu hałasu generowanego osobno przez każde z przedsięwzięć oraz ustalenie, czy ze względu na poziom tego hałasu oraz wzajemne oddalenie od siebie inwestycji mogłoby dojść do skumulowania oddziaływań tych przedsięwzięć w sposób prowadzący do oddziaływań ponadnormatywnych.
W złożonym raporcie oraz jego uzupełnieniach nie dokonano tego rodzaju ocen i analiz, co – jak już wskazano wyżej - dyskwalifikuje raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jako podstawę do określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w zakresie możliwości powiązania i kumulacji oddziaływań akustycznych planowanej inwestycji z przedsięwzięciami zlokalizowanymi przy ulicach: [...] 4, [...], [...] oraz [...] 4a i 4b.
Podsumowując stwierdzić należy, że organy obu instancji w zakresie oddziaływania akustycznego poprzestały na analizie powiązania i kumulacji oddziaływań akustycznych tylko jednej inwestycji, która realizowana jest ze strony wschodniej planowanego przedsięwzięcia przy ul. [...]/[...].
Organy nie ustaliły czy istnieją inne przedsięwzięcia, które zlokalizowane są na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia planowanego lub też na obszarze, na którym oddziaływania przedsięwzięcia planowanego oraz innych przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych wzajemnie na siebie nachodzą i mogą prowadzić do skumulowania akustycznych oddziaływań na środowisko.
W szczególności zaś organy zaniechały dokonania analizy powiązań planowanej inwestycji z innymi niż inwestycja przy ul. [...]/[...] przedsięwzięciami opisanymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2022 r., znak: [...] oraz możliwości kumulowania się oddziaływań powyższych przedsięwzięć w zakresie skumulowanego oddziaływania akustycznego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś.
W zakończeniu powyższej kwestii zauważyć należy, że biorąc pod uwagę znaczne, bo wynoszące co najmniej ponad 500 m oddalenie poszczególnych inwestycji od planowanego przedsięwzięcia, wątpliwości budzi to czy przy tego rodzaju obiektach jak zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych w ogóle jest możliwe skumulowanie się ich oddziaływań akustycznych w sposób prowadzący do ponadnormatywnych oddziaływań.
Oceny takie nie mogą się jednak opierać na przypuszczeniach, czy też wątpliwościach, szczególnie jeżeli miałyby one pochodzić od sądu administracyjnego.
Oceny takie i ustalenia muszą być wynikiem analizy przeprowadzonej przez organy administracji właściwe do wydania decyzji środowiskowej w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy także, że organy w sposób niedostateczny wyjaśniły i rozpatrzyły także kwestię wypełnienia przez wnioskodawcę obowiązku rzetelnego przedstawienia przez inwestora analizy wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., w zakresie przedstawionego w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnego wariantu alternatywnego.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym, przy czym w warunkach określonych w art. 81 ust. 1 u.i.o.ś. brak zgody wnioskodawcy na wskazanie przez organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji, może prowadzić do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia.
Niewątpliwie więc podstawowym obowiązkiem inwestora jest przedstawienie i dokonanie analizy wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., w tym w szczególności wskazanie racjonalnego wariantu alternatywnego.
Kwestia ta ma podstawowe znaczenie albowiem jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zaakceptowany przez organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 2478/21), przy czym warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 17/22).
W konsekwencji też trafnie w orzecznictwie zauważa się, że celem wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego jest poszukiwanie alternatywnych rozwiązań pozwalających zrealizować przedsięwzięcie w sposób racjonalny i najkorzystniejszy dla środowiska. Nie można zatem zredukować wymaganych trzech wariantów w istocie do jednego wariantu, przy założeniu, że pozostałe warianty z różnych przyczyn w ogóle nie powinny lub nie mogą być realizowane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3036/23).
W orzecznictwie jednolicie wskazuje się także, że racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego. Nie należy więc przedstawiać wariantu, którego faktyczna realizacja jest technicznie lub faktycznie niemożliwa albo jego realizacja jest skazana na niepowodzenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 1384/22).
Przedstawiony w raporcie racjonalny wariant alternatywny nie może więc mieć charakteru pozornego, czy teoretycznego. Musi być to wariant, którego realizacja jest technicznie, prawnie i faktycznie możliwa.
Przedstawiony w raporcie opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy warianty te nie mają jedynie charakteru pozornego i teoretycznego.
Odwołując się do orzecznictwa dotyczącego zagadnienia wariantowania inwestycji w procesie uzyskiwania decyzji środowiskowej pamiętać należy o tym, że w sposób istotny zmienił się w tym zakresie stan prawny. W wyniku dokonanej w 2019 r. nowelizacji art. 81 ust. 1 u.i.o.ś. aktualne brzmienie tego przepisu wskazuje, że obecnie organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może już wskazać w decyzji wariantu dopuszczonego do realizacji innego niż wariant proponowany przez wnioskodawcę jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę. Obecnie warunkiem zastosowanie instytucji z art. 81 ust. 1 u.i.o.ś. jest stwierdzenie, w wyniku przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę.
Pomimo tak daleko idącej zmiany przepisu art. 81 ust. 1 u.i.o.ś. ustawodawca nadal utrzymał, nieznacznie go jedynie modyfikując, statuowany w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., obowiązek przedstawienie w raporcie opisu wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.
Nadal więc podstawowym obowiązkiem inwestora pozostaje przedstawienie i dokonanie analizy wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., w tym w szczególności wskazanie racjonalnego wariantu alternatywnego.
Jak wskazano już wyżej przedstawiony w raporcie racjonalny wariant alternatywny nie może mieć charakteru pozornego, czy teoretycznego. Musi być to wariant, którego realizacja jest technicznie, prawnie i faktycznie możliwa.
Z uwagi na powyższe wskazany w raporcie opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy warianty te nie mają jedynie charakteru pozornego i teoretycznego.
Takich zaś cech nie posiada opis przedstawionego w raporcie racjonalnego wariantu alternatywnego.
Odnoszące się do tej kwestii wywody organów obu instancji sprowadziły się do pojedynczego stwierdzenia o tym, że zaproponowany przez wnioskodawcę wariant alternatywny jest racjonalny do zrealizowania pod względem technicznym jak i faktycznym.
Stanowisko takie nie zostało w żaden sposób umotywowane, co oznacza, że uznać należy je za gołosłowne.
Organy nie dokonały żadnej analizy tego czy ze względu na charakterystykę, parametry, cechy i formę przedsięwzięcia wskazanego w ramach racjonalnego wariantu alternatywnego jego realizacja jest technicznie, prawnie i faktycznie możliwa.
Takie zaniechanie organów jest nieprawidłowe, aczkolwiek zrozumiałe o tyle, że w sprawie, w oparciu o przedstawiony w raporcie opis racjonalnego wariantu alternatywnego, okoliczności tych nie da się obiektywnie ocenić.
Zawarty w raporcie opis racjonalnego wariantu alternatywnego sprowadza się do pojedynczego stwierdzenia, że wyznaczono wariant alternatywny polegający na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z lokalizacją wielkopowierzchniowego obiektu handlowego w parterze, z garażami wraz z zagospodarowaniem terenu.
W raporcie nie przedstawiono jakiejkolwiek bliższej charakterystyki takiego obiektu. Nie przedstawiono żadnej charakterystyki, parametrów i cech wielkopowierzchniowego obiektu handlowego, ani też rozwiązań technologicznych, które umożliwiałyby w ogóle sytuowanie takiego obiektu, w parterach kilku oddzielnych od siebie budynków mieszkalnych. Nie jest nawet wiadomym czy obiekt ten miałaby się sytuować w parterze jednego, czy też kilku lub wszystkich projektowanych budynków.
Na powyższą wadliwość zwrócił zresztą uwagę jeden ze współautorów raportu w części dotyczącej oddziaływań akustycznych, wskazując, że w wariancie alternatywnym inwestor zakłada realizację sklepu wielkopowierzchniowego w parterze, zamiast kilku lokali usługowych, przy czym szczegóły projektu nie są obecnie znane w stopniu umożliwiającym wykonanie analizy obliczeniowej.
Organy powinny wezwać wnioskodawcę do przedstawienia bliższej charakterystyki zaproponowanego w ramach racjonalnego wariantu alternatywnego obiektu w postaci wielkopowierzchniowego obiektu handlowego, w stopniu pozwalającym na zweryfikowanie czy realizacja takiego obiektu w parterze budynku/budynków jest technicznie, prawnie i faktycznie możliwa do wykonania.
Kwestia ta nie ma przy tym charakteru oczywistego.
Nie są znane jakiekolwiek parametry wskazanego w ramach racjonalnego wariantu alternatywnego obiektu w postaci wielkopowierzchniowego obiektu handlowego w parterze, jednakże kierując się definicją funkcjonującą na gruncie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznać należy, że będzie to obiekt handlowy o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, przy czym powierzchnia sprzedaży rozumiana jest jako część ogólnodostępnej powierzchni obiektu handlowego stanowiącego całość techniczno-użytkową, przeznaczonego do sprzedaży detalicznej, w której odbywa się bezpośrednia sprzedaż towarów.
Inwestor przedmiotowe przedsięwzięcie ma realizować w trybie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących, a więc w trybie tzw. lex deweloper.
Przedmiotowa ustawa co do zasady służy realizacji inwestycji mieszkaniowych, a nie budowie wielkopowierzchniowych obiektów handlowych.
Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących pozwala co do zasady na powiązanie działalności handlowej z inwestycją mieszkaniową, wykluczając jedynie możność realizowania takiej działalności w ramach samodzielnego obiektu budowlanego o powierzchni sprzedaży większej niż 2000 m2, co w sprawie nie ma istotnego znaczenia albowiem proponowany przez inwestora obiekt nie miał być samodzielnym obiektem budowlanym.
Inwestor nie wykazał jednakże w raporcie, ani też organy nie zbadały, czy wskazany w ramach racjonalnego wariantu alternatywnego obiekt w postaci wielkopowierzchniowego obiektu handlowego w parterze, spełnia te warunki, od których ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących uzależnia możność prowadzenia działalności handlowej czy to w postaci inwestycji towarzyszącej, czy też wyodrębnionej części inwestycji mieszkaniowej.
Przedmiotowy obiekt został określony przez inwestora jako wielkopowierzchniowy obiekt handlowy w parterze, nie jest przy tym wiadomym czy obiekt ten miałaby być sytuowany w parterze jednego, czy też kilku lub wszystkich budynków.
Jest to okoliczność istotna ze względów technicznych, albowiem jak już wyżej wskazano, powierzchnia sprzedaży rozumiana jest jako część ogólnodostępnej powierzchni obiektu handlowego stanowiącego całość techniczno-użytkową.
Nie jest więc jasnym jak i czy w ogóle możliwym byłoby zlokalizowanie przedmiotowego obiektu w parterach kilku odrębnych budynków w taki sposób, by obiekt ten stanowił całość techniczno-użytkową.
Istotne wątpliwości budzi także to, czy przy takim wariancie inwestor w ogóle jest w stanie zapewnić wymaganą ilość miejsc parkingowych, tak dla obsługi wielkopowierzchniowego obiektu handlowego, jak i samych mieszkańców, których liczba przy tym wariancie w ogóle by się nie zmniejszyła.
Podsumowując powyższe wywody stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób niedostateczny wyjaśniło i rozpatrzyło w sprawie zagadnienia powiązania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w tym kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w aspekcie skumulowanego oddziaływania akustycznego oraz kwestię wypełnienia przez wnioskodawcę obowiązku rzetelnego przedstawienia przez inwestora analizy wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., w zakresie przedstawionego w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnego wariantu alternatywnego.
Organ odwoławczy zaniechał więc wnikliwego i wyczerpującego wyjaśnienia oraz rozpatrzenia kryteriów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3b i pkt 5 u.i.o.ś., czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Bez całościowego wyjaśnienia i rozpatrzenia kwestii powiązań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami oraz wzajemnego kumulowania się oddziaływań tych przedsięwzięć, jak też bez rzetelnej analizy przedstawionych przez inwestora wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., nie można wydać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wyjaśnienie kwestii powiązań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami realizowanymi na danym obszarze oraz wzajemnego kumulowania się oddziaływań tych przedsięwzięć, jak też należyta analiza przedstawionych przez inwestora wariantów realizacji przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., ma bowiem kluczowe znaczenia dla określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Organ dopuścił się także naruszenia przepisów prawa materialnego wadliwie stosując w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 3b i pkt 5 u.i.o.ś. Zauważyć przy tym należy, że naruszenie prawa materialnego miało tu charakter wtórny albowiem było konsekwencją niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Naruszenia te dotyczyły okoliczności, które determinowały określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i przesądzały o możliwości wydania decyzji środowiskowej, co sprawia, że kwalifikować należy je jako mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Jako, że uchybień takich dopuściły się organy obu instancji, oprócz zaskarżonej decyzji, uchylono także decyzję organu pierwszej instancji (art. 135 p.p.s.a.).
Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji, celem jej ponownego rozpatrzenia.
Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.).
Organy w sposób należy muszą wyjaśnić i rozpatrzyć dwie kwestie.
Po pierwsze organy obu instancji błędnie w zakresie oddziaływania akustycznego poprzestały jedynie na analizie powiązania i kumulacji oddziaływań akustycznych tylko jednej inwestycji, która realizowana jest ze strony wschodniej planowanego przedsięwzięcia przy ul. [...]/[...].
Organy nie ustaliły czy istnieją inne przedsięwzięcia, które zlokalizowane są na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia planowanego lub też na obszarze, na którym oddziaływania przedsięwzięcia planowanego oraz innych przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych wzajemnie na siebie nachodzą i mogą prowadzić do skumulowania akustycznych oddziaływań na środowisko.
W szczególności więc organy powinny dokonać analizy powiązań planowanej inwestycji z innymi niż inwestycja przy ul. [...]/[...] przedsięwzięciami opisanymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 września 2022 r., znak: SKO.41/2443/SD/2022 oraz ocenić możliwość kumulowania się oddziaływań powyższych przedsięwzięć w zakresie skumulowanego oddziaływania akustycznego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3b u.i.o.ś.
Po drugie organy powinny przeanalizować to, czy ze względu na charakterystykę, parametry, cechy i formę przedsięwzięcia wskazanego przez wnioskodawcę w ramach racjonalnego wariantu alternatywnego jego realizacja jest w ogóle technicznie, prawnie i faktycznie możliwa.
W celu wykonania powyższych obowiązków organy powinny w pierwszej kolejności wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia raportu w zakresie powyższych zagadnień.
Organy rozpatrzą następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględni przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych.
Sporządzając uzasadnienie decyzji organy zadbają o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne i regulacje prawne, które zadecydowały o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź o odmowie wydania takiej decyzji.
W zakończeniu należy wskazać, że uwzględnienie skargi nie oznacza, że za uzasadnione uznać należy wszystkie zawarte w niej zarzuty.
I tak w szczególności za niezasadne uznać należy zarzuty skargi dotyczące tego, że planowana jest na tak małej działce budowa około 800 mieszkań i lokali użytkowych oraz 1050 miejsc parkingowych. Co najdziwniejsze decyzja sankcjonuje sumaryczną wielkość parkingów i infrastruktury komunikacyjnej na 42000 mkw, a więc więcej niż powierzchnia działki. Oznaczałoby to podanie nieprawdy we wcześniejszych wyjaśnieniach o budowie tylko jednej podziemnej kondygnacji garażowej.
Po pierwsze działka na której planowana jest inwestycja nie jest mała albowiem ma powierzchnię ponad 4 ha.
Po drugie i co istotniejsze skarżący podając sumaryczną wielkość parkingów i infrastruktury komunikacyjnej nie dostrzegają tego, że podana w raporcie sumaryczna powierzchnia parkingów wraz z niezbędną infrastrukturą komunikacyjną dotyczy nie tylko miejsc parkingowych na powierzchni terenu, ale również miejsc parkingowych w garażach podziemnych i miejsc parkingowych w garażach w parterach.
Skoro planowane są garaże podziemne, przy zakładanej liczbie 1-2 kondygnacji podziemnych oraz garaże w parterach to oczywistym jest, że na takim obszarze powierzchnia miejsc parkingowych może być znacząco większa od powierzchni samego terenu.
Nie sposób się także zgodzić ze skarżącymi, że przedstawione pomiary hałasu wykonane na zlecenie marszałka województwa lubelskiego, z których wynika, że od drugiej strony (tj. [...] ) hałas jest przekroczony o 7 dB, obalają w sposób jednoznaczny zawarte w skarżonej decyzji konkluzje jakoby inwestycja B. nie powodowała przekroczenia ustawowych norm emisji hałasu i spalin (str.15 decyzja UM).
Stanowisko takie jest oczywiście nieprawidłowe już z tego podstawowego powodu, że na obecnym etapie planowane przedsięwzięcie nie oddziałuje akustycznie na środowisko albowiem jeszcze nie istnieje, ani w fazie jego realizacji, ani w fazie jego eksploatacji.
Powyższe oznacza, że przekroczenia poziomu hałasu na ul. [...] muszą być powodowane innymi czynnikami niż realizacja lub eksploatacji planowanego przedsięwzięcia.
Budynki zaplanowane w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia od strony ul. [...] zaprojektowane zostały jako budynki o mniejszej liczbie kondygnacji (III-IV kondygnacja).
Co ważniejsze według koncepcji przedstawionych w raporcie oba wjazdy i wyjazdy z terenu inwestycji usytuowane zostały od strony ulicy [...], a więc od strony północnej. Przy takim założeniu ruch środków transportu z terenu inwestycji w ogóle nie będzie się odbywał po ul. [...].
Ważne jest również to, że wjazdy do garaży podziemnych, które z pewnością generować będą największe obciążenia dla środowiska związane z ruchem środków transportowych, w budynkach położonych od strony południowej (budynki E1 i E2) usytuowane zostały ze strony północnej tych budynków, a więc nie od strony ul. [...] i osiedla, na którym zamieszkują skarżący.
Przedstawionych w raporcie wyliczeń dotyczących oddziaływania akustycznego inwestycji nie może także niweczyć zawarte w skardze własne wyliczenie poziomu hałasu skarżących.
Choć oczywiście z punktu widzenia zasad postępowania w sprawie administracyjnej, raport jest dokumentem prywatnym to jednak jest to dokument, który z uwagi na kompleksowość oceny przedsięwzięcia i opracowanie go przez osoby posiadające wiadomości specjalne, posiada szczególną moc dowodową.
Nie można więc uznać, że zaprezentowane przez skarżących własne wyliczenia poziomu hałasu, nawet jeżeli zostały dokonane przy użyciu kalkulatora, są wystarczające do podważenia treści zawartych w raporcie o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Za niezasadne należy uznać także zarzuty dotyczące tego, że decyzja SKO zawiera argumentację, z którą nie sposób się zgodzić, twierdząc, że nieodwracalność lub trwałość negatywnego oddziaływania nie jest okolicznością, która uzasadnia wydanie decyzji odmownej.
Okoliczność negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sama w sobie, nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Co więcej zauważyć należy, że negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko stanowi typową i nieodłączną cechę przedsięwzięć, co do których wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Także sama nieodwracalność, czy też trwałość negatywnego oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, nie jest okolicznością, która uzasadnia wydanie decyzji odmownej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa bowiem wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Oczywiście optymalnym byłoby, aby określając warunki realizacji przedsięwzięcia w ogóle wyeliminować negatywny wpływ inwestycji na środowisko. Jest to jednakże postulat trudny, czy wręcz niemożliwy do zrealizowania, w związku z czym typowy cel decyzji środowiskowej polega na takim ukształtowaniu planowanego przedsięwzięcia, aby przedsięwzięcie w możliwie najmniejszym stopniu pogorszyło lub wpłynęło na stan otoczenia.
Ocena taka dotyczy tak inwestycji na cele publiczne, jak i inwestycji nie mających takiego charakteru.
Kwestia stosowania zawartego w art. 6 ust. 1 ustawy o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących postulatu uwzględnienia charakteru zabudowy miejscowości i okolicy, w której inwestycja mieszkaniowa ma być zlokalizowana, jest zagadnieniem rozstrzyganym na etapie wydawania uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, a nie w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej.
Za nietrafne uznać należy także zawarte w skardze odwołania do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 762/22 w takim znaczeniu, w jakim skarżący upatrują w nim prejudykatu dla ustaleń i ocen dokonywanych przez organy na obecnym etapie postępowania administracyjnego.
Jak zaznaczył już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w tej sprawie orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wyłącznie charakter formalny (procesowy) i nie kreuje skutków dotyczących praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, a dokonujący kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrując sprawę sygn. akt II SA/Lu 762/22 wskazywał wprost, że sąd rozpoznając sprawę ze sprzeciwu na decyzję kasacyjną organu II instancji, nie jest uprawniony do rozpatrzenia meritum sprawy, co oznacza, że nie może też w sposób wiążący rozstrzygać o materialnoprawnych przesłankach decyzji, zaś ocena tych okoliczności, a więc w szczególności ustalenie obszarów oddziaływań przedsięwzięcia planowanego i przedsięwzięć z nim powiązanych wynikających ze związanego z przedsięwzięciami ruchu samochodowego, należy do organów administracji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI