II SA/Lu 820/22

II SA/Lu 820/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1 pkt 4; ust. 1a;
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 26 sierpnia 2022 r. , znak: SKO.41/2831/OS/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr SKO.41/2831/OS/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Puławy z dnia 17 maja 2022 r., nr NS/188/8183-1/2022, w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 1 marca 2022 r. (data wpływu do organu) skarżący wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad babcią J. W.-M., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 20 stycznia 2020 r., przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Puławach.
Decyzją z dnia 17 maja 2022 r. nr NS/188/8183-1/2022 Prezydent Miasta Puławy odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując w uzasadnieniu, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż babcia skarżącego ma osoby spokrewnione z nią w pierwszym stopniu (dwie córki), które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zachodzi więc brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako: u.ś.r.), uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia wnukowi. Ponadto, jako drugą negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie wnioskowanego świadczenia organ wskazał na art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu wieku określonego w ww. przepisie.
W odwołaniu od tej decyzji, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi I instancji błędną wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., poprzez pominięcie okoliczności, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., (K 38/13) przepis ten został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.
Ponadto, pełnomocnik wskazał, że dzieci niepełnosprawnej nie są w stanie opiekować się niepełnosprawną matką w sposób wystarczający z uwagi na własny stan zdrowia oraz inne zobowiązania rodzinne. Niezrozumiałym zatem jest dlaczego osoba spokrewniona z niepełnosprawną w dalszej kolejności nie może pobierać wnioskowanego świadczenia, jeżeli daje rękojmię prawidłowej nad nią opieki.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 26 sierpnia 2022 r. nr SKO.41/2831/OS/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium zakwestionowało powołanie się przez organ
I instancji na przesłankę negatywną związaną z wiekiem powstania niepełnosprawności osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, ze względu na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r.
Jednocześnie, zdaniem Kolegium, w sprawie wystąpiły podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na treść art. 17 ust. 1a u.ś.r., który to przepis uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od przesłanki braku osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności lub legitymowania się tych osób orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
Organ wyjaśnił, że skarżący nie jest jedyną osobą, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej podopiecznej. Z materiału dowodowego wynika, że J. W.-M. ma dwie córki: M. K. (mieszka w G., oświadczyła, że jest w wieku emerytalnym, boryka się z przewlekłymi chorobami, sama wymaga pomocy osób drugich, dlatego nie jest w stanie sprawować opieki nad matką) oraz M. M. (mieszka w K. (gmina G.), prowadzi gospodarstwo rolne, jest w stanie opiekować się matką w swoim miejscu zamieszkania, gdzie jej mama ma swoje mieszkanie).
Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy nie wynika, by w stosunku do dzieci J. W.-M. zachodziły okoliczności obiektywnie uniemożliwiające córkom spełnienie obowiązku alimentacyjnego wobec matki, czy to w formie bezpośredniej opieki, czy też dostarczenia środków pieniężnych koniecznych do zapewnienia tej opieki. W ocenie Kolegium zasadnie organ I instancji uznał, że nie zaktualizował się obowiązek alimentacyjny skarżącego, wobec czego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił :
1) naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj.: art. 17 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na:
a) przyjęciu, że faktyczne sprawowanie przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na okoliczność iż niepełnosprawna ma dwie córki, na których jako spokrewnionych w pierwszym stopniu - spoczywa obowiązek opieki nad matką;
b) uznaniu, że potencjalny obowiązek alimentacyjny córek względem wymagającej opieki matki bez względu na szczególne okoliczności wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuka, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej konstatacji, iż skarżącemu nie zaktualizował się wynikający z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.; dalej: K.r.o.) obowiązek alimentacyjny względem babci, co z kolei przesądziło o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;
c) bezpodstawnym przyjęciu, że brak legitymowania się przez córki osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego inny osobom zobowiązanym do alimentacji, mimo tego, że w wywiadzie środowiskowym zostało ustalone, iż córka M. K., ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie realnie i efektywnie sprawować opieki nad matką, co z kolei przesądziło o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego;
d) nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwalają organowi na ustalenie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osobę zobowiązaną, co wkracza w kompetencje zastrzeżone dla sądu powszechnego, art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na nie pominięciu kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 i w tym zakresie błędne przyjęcie iż istnieje negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 1 b u.ś.r.;
2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej K.p.a.), poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącego i braku realnych możliwości sprawowania przez córki tj. M. K. i M. M., opieki nad niepełnosprawną matką w zakresie wymaganym stanem zdrowia J. W.-M., a przez to nieuprawnione uznanie, że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające kolejność zobowiązania do alimentacji stanowi samo w sobie przeszkodę w nabyciu przez Skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącego.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2023 r. Dz. U. poz. 259 – dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu I instancji co do jednej z podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja organu I instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. WSA w Lublinie, z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19 wyrok z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 174/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., II SA/Lu 185/22; CBOSA).
Istotą sporu w niniejszej sprawie pozostaje zatem kwestia ustalenia, czy skarżący spełniał przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią w sytuacji, gdy jej dzieci nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno osoba wymagająca opieki, jak również osoba sprawująca opiekę muszą spełnić określone przez ustawodawcę wymogi. Oznacza to, że do przyznania wnioskowanego świadczenia nie wystarczy tylko sam fakt sprawowania opieki nad schorowanym członkiem rodziny.
Mając na uwadze wskazane wyżej unormowania i ustalony przez organy stan faktyczny, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zostały spełnione dwie pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie z wnioskiem wystąpił wnuk osoby wymagającej opieki, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a osoba, nad którą ma być sprawowana opieka legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co jest w sprawie bezsporne.
Podkreślić jednak należy, że skarżący pomimo bycia krewnym J. W.-M. w linii prostej, nie jest spokrewniony z nią w stopniu pierwszym, a więc jest objęty dyspozycją art. 17 ust. 1a u.ś.r. Zatem do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad babcią, konieczne jest łączne spełnienie warunków wymienionych w tym przepisie. Z tego względu, w ocenie Sądu, na aprobatę zasługuje stanowisko organu II instancji, że zaistniała negatywna przesłanka wykluczająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie okoliczność, wedle której osoba wymagająca opieki posiada krewnych spokrewnionych z nią w pierwszym stopniu, które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Powyższe stanowisko zostało jednoznacznie potwierdzone w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., w sprawie o sygn. I OPS 2/22, w której stwierdzono m.in., iż "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.)".
W uzasadnieniu wskazanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości. Ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. Rozbieżność w orzecznictwie i wątpliwości interpretacyjne nie dotyczą rozumienia tekstu prawnego, spowodowanego jego niejednoznacznością, ale kwestii odstąpienia od jednoznacznego brzmienia przepisów i stosowania ich z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu, który musiałby zostać uznany nie tyle za zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP, prowadzący do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, iż w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie świadczy to bynajmniej o braku spójności systemowej, koherencja taka nie jest wszak konieczna – brak jest odesłania do stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny. Wskazując na osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby wymagającej opieki, ustawa w szczególności nie wymaga, aby ich obowiązek alimentacyjny pod postacią obowiązku dostarczania środków utrzymania się zrealizował.
Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest w żadnym zakresie uzależnione również od sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki. Kwestie te nie są badane w postępowaniu, nie ma zatem podstaw, aby na wykładnię przepisów regulujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miały oddziaływać przesłanki z art. 132 k.r.o., regulujące kolejność realizowania się obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek, odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym.
Podkreślenia wymaga przy tym, że stanowisko zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 269 § 1 p.p.s.a., który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wprawdzie z akt sprawy wynika, że to skarżący faktycznie sprawuje opiekę nad swoją niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią, pomimo, że skarżąca ma dwie córki. Jak jednak wskazano powyżej, rzeczywiste niewypełnianie obowiązku opieki przez krewnych pierwszego stopnia nie jest przesłanką ustawową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dalszym krewnym osoby wymagającej opieki. Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie podnosił również, że decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest ani decyzją uznaniową, ani też wydawaną w oparciu o tzw. zasady współżycia społecznego, lecz jest decyzją ściśle uzależnioną od konkretnej regulacji prawnomaterialnej (zob. Wyrok NSA z 4 marca 2022 r., I OSK 1657/21, LEX nr 3344175; Wyrok NSA z 22 października 2021 r., I OSK 712/21, LEX nr 3309615).
Reasumując, jakkolwiek celem unormowań art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi, to jednak dalszym krewnym świadczenie to przysługuje wyłącznie wówczas, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z powodu legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uczynić zadość swojemu obowiązkowi opieki nad osobą niepełnosprawną.
Stan faktyczny niniejszej sprawy nie wypełnia dyspozycji tak zrekonstruowanej normy prawnej. W toku niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, aby dzieci J. W.-M. legitymowały się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dopiero zaś taka okoliczność, w świetle przesłanek ustawowych oraz stanowiska przedstawionego we wskazanej powyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowiłaby obiektywną przeszkodę w sprawowaniu opieki nad babcią wnioskodawcy przez jej najbliższych krewnych.
Sąd nie kwestionuje faktycznego sprawowania przez skarżącego opieki nad babcią i jego zaangażowania oraz poświęcenia, zwraca jednak uwagę, że nie można nie dostrzegać, że to córki osoby wymagającej opieki są w pierwszej kolejności zobowiązane do pomocy matce. W takim zaś przypadku Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że zaistniały okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny wnuka względem babci z pominięciem krewnych osoby wymagającej opieki, spokrewnionych w pierwszym stopniu w linii prostej.
Wobec powyższego, mając na uwadze stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy należy uznać, że organy słusznie odmówiły skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.