II SA/Lu 82/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę, uznając, że inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym kwestii dostępu do drogi publicznej i bezpieczeństwa pożarowego.
Skarżąca kwestionowała decyzję o pozwoleniu na budowę, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, w szczególności brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla sąsiedniej kamienicy oraz naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała posiadania tytułu prawnego do faktycznie użytkowanego wjazdu, a dostęp do drogi publicznej dla jej nieruchomości jest zapewniony. Sąd stwierdził również, że przepisy przeciwpożarowe zostały spełnione, a ocena wpływu inwestycji na sąsiednie budynki jest prawidłowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę K. S. na decyzję Wojewody Lubelskiego, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowego z garażem podziemnym. Skarżąca, współwłaścicielka sąsiedniej kamienicy, zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla jej nieruchomości oraz naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do faktycznie użytkowanego wjazdu na podwórze kamienicy, a sama kamienica ma zapewniony dostęp do drogi publicznej od strony ulicy. Sąd uznał również, że przepisy przeciwpożarowe zostały spełnione, a projekt budowlany prawidłowo ocenił wpływ inwestycji na stan techniczny sąsiednich budynków. Sąd podkreślił, że ochrona prawna przysługuje jedynie słusznym interesom opartym na tytule prawnym, a nie samym faktom korzystania z nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona prawna na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. przysługuje jedynie słusznym interesom osób trzecich, które mają oparcie w tytule prawnym. Interes oparty wyłącznie na faktycznym sposobie korzystania z nieruchomości, bez prawnego umocowania, nie podlega ochronie w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że rolą organów administracji architektoniczno-budowlanej nie jest rozstrzyganie sporów cywilnych. Ochronie podlegają jedynie interesy wywodzone z regulacji prawnych i oparte na tytule prawnym. Brak tytułu prawnego do korzystania z wjazdu przez działkę sąsiednią oznacza, że interes skarżącej w tym zakresie nie jest słuszny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy jest bezzasadna.
P.b. art. 5 § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu.
P.b. art. 35 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.
P.b. art. 35 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
r.w.t. art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymóg zapewnienia dojścia i dojazdu do działki budowlanej.
r.w.t. art. 12 § 3 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Możliwość poprowadzenia drogi pożarowej wzdłuż elewacji frontowej przy zabudowie pierzejowej.
r.w.t. art. 204 § 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymóg, aby wzniesienie budynku w sąsiedztwie nie powodowało zagrożeń dla użytkowników istniejącego obiektu.
r.p.p.z.w. art. 12 § 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
Wymogi dotyczące dróg pożarowych dla budynków średniowysokich.
r.p.p.z.w. art. 12 § 3 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
Możliwość poprowadzenia drogi pożarowej wzdłuż elewacji frontowej przy zabudowie pierzejowej.
P.b. art. 20 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Odpowiedzialność projektanta za zgodność projektu z prawem.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego.
P.b. art. 81 § 1 pkt 1 lit. b) i c)
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki organów w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym warunków bezpieczeństwa.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 79 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o terminie oględzin.
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
r.w.t. art. 8 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Kwalifikacja budynków niskich (N).
r.w.t. art. 8 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Kwalifikacja budynków średniowysokich (SW).
r.w.t. art. 3 § pkt 16
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja budynku średniowysokiego.
r.w.t. art. 206 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymóg przeprowadzenia ekspertyzy technicznej stanu istniejącego obiektu przed budową w sąsiedztwie.
u.o.p.p. art. 6a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
Obowiązek uzgodnienia projektu pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej.
P.b. art. 20 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek projektanta zapewnienia sprawdzenia projektu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tytułu prawnego skarżącej do faktycznie użytkowanego wjazdu na podwórze kamienicy. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości skarżącej od strony ulicy. Spełnienie wymogów dotyczących drogi pożarowej dla budynku średniowysokiego dzięki dostępowi od strony ulicy. Zgodność projektu z warunkiem ukształtowania zabudowy 'schodkowej' z 'łagodnymi przejściami', uwzględniająca luz projektowy. Prawidłowa ocena wpływu inwestycji na stan techniczny sąsiednich budynków przez projektanta. Dopuszczalność zebrania materiału poglądowego (zdjęć) przez organ odwoławczy bez udziału stron.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez nieuwzględnienie uzasadnionych interesów osób trzecich (brak dostępu do drogi publicznej). Naruszenie przepisów przeciwpożarowych (kwalifikacja budynku jako niskiego). Niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy (dostęp do drogi publicznej, zabudowa schodkowa). Wadliwa ocena wpływu inwestycji na stan techniczny sąsiednich budynków. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (brak czynnego udziału strony w 'wizji lokalnej').
Godne uwagi sformułowania
Słusznym interesem może być tylko interes oparty na prawie. Rolą organów administracji architektoniczno-budowlanej nie jest rozstrzyganie sporów cywilnych. Całkowitym wypaczeniem sensu analizowanej regulacji byłoby uwzględnienie interesu osoby trzeciej, wywodzonego nie z tytułu prawnego, ale z samych faktów. Twierdzenia o zagrożeniu dla kamienicy na działce nr [...] są w istocie ogólnikowe i gołosłowne.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Czaja
sędzia
Grzegorz Grymuza
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uzasadnionego interesu osób trzecich' w kontekście Prawa budowlanego, gdzie interes musi mieć oparcie w tytule prawnym, a nie tylko w faktycznym sposobie korzystania z nieruchomości. Potwierdzenie znaczenia dostępu do drogi publicznej jako prawa podmiotowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie brak tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości sąsiedniej był kluczowy dla oceny interesu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do drogi publicznej i konfliktu sąsiedzkiego przy inwestycjach budowlanych, z kluczowym rozróżnieniem między interesem prawnym a faktycznym.
“Czy fakt użytkowania wjazdu przez lata daje prawo do jego utrzymania? Sąd wyjaśnia różnicę między interesem prawnym a faktycznym w budownictwie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 82/25 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-06-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-02-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 75 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2022 poz 1225 § 14, § 12, § 8, § 204 ust. 5, § 206 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.) Dz.U. 2019 poz 1186 art. 32, art.3, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 20 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 23 grudnia 2024 r., znak: IF-VII.7840.1.29.2024.AG w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną do sądu decyzją z 23 grudnia 2024 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej jako: skarżąca), Wojewoda Lubelski (dalej jako: Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin (dalej jako: Prezydent) z 29 sierpnia 2024 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Po rozpatrzeniu wniosku inwestora – spółki [...] sp. z o.o., decyzją z 29 sierpnia 2024 r. organ I instancji zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego z garażem podziemnym wraz z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi, z przebudową istniejących zewnętrznych instalacji oraz przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w L., przy ul. [...], [...] i [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca, będąca współwłaścicielką działki nr [...], położonej w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym (kamienicą). W odwołaniu zarzucono naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418, ze zm., dalej: jako: P.b.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.). Zarzuty odnosiły się do kwestii nieuwzględnienia występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej; niezgodności rozstrzygnięcia z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy – w zakresie zapewnienia nieruchomościom sąsiednim dostępu do drogi publicznej oraz ukształtowania projektowanej zabudowy; naruszenia zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady zaufania do władzy publicznej). Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 23 grudnia 2024 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy (decyzja Prezydenta z 5 sierpnia 2022 r.). W szczególności przedłożony projekt spełnia warunek ukształtowania zabudowy w sposób "schodkowy", z uwzględnieniem wysokości od 225,3 do 210 m n.p.m., a także warunek zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych dla samochodów. W zakresie zarzutów dotyczących zachowania dostępu do drogi publicznej dla działek sąsiadujących, Wojewoda stwierdził, że zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym nie zakłada się dostępu do drogi publicznej dla działki o nr [...] z terenu działek inwestycyjnych. Obecnie użytkowany zjazd z drogi publicznej (ul. [...]) ma zostać zlikwidowany, w to miejsce zaprojektowano zjazd z ul. [...] do parkingu w nowoprojektowanym budynku A. Zaprojektowana została także brama od strony budynku objętego przebudową (budynek oznaczony lit. B), która stanowić ma przejście piesze od ul. [...] do wewnętrznego pasażu handlowego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] wraz z dojściem aż do ul. [...]. Wymiary przejścia wynoszą: szerokość 5,5 m, wysokość 3 m. Tym prześwitem możliwe jest także dojście do lokali usytuowanych w kamienicy na działce nr [...] od strony podwórza. Poza sporem jest to, że działka nr [...], na której usytuowany jest budynek (stanowiący współwłasność m.in. skarżącej) przylega bezpośrednio do drogi publicznej, tj. do ulicy [...]. W odwołaniu podniesione zostało, że w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym [...] (sygn. akt [...]), jednak brak jest w aktach prawomocnego wyroku w sprawie ustanowienia służebności gruntowej przechodu i przejazdu, który zapewniałby korzystanie z oznaczonej nieruchomości drogi koniecznej do budynku na działce nr [...] poprzez działki inwestycyjne. Nie stanowi to również podstawy prawnej do zawieszenia postępowania toczącego się przed Wojewodą. Wobec braku regulacji prawnych nakazujących inwestorowi zapewnić dostęp do drogi publicznej dla działki sąsiadującej, Wojewoda uznał, że argumenty skarżącej i najemców lokali w budynku na działce nr [...], powołujących się na brak dostępu do drogi publicznej, przesądza jedynie o ich interesie faktycznym. Wojewoda zauważył przy tym, że w budynku na działce nr [...] zaprojektowana była brama od strony ul. [...], gdy kamienica tworzyła układ zamknięty. Obecnie kamienica posiada układ otwarty (z wjazdem od strony ul. [...] - podwórza), zaś w miejscu ówczesnej bramy znajduje się aktualnie wejście do lokalu w kamienicy od strony ul. [...]. Ponadto, przedłożony projekt budowlany uwzględnia prześwit umożliwiający komunikację pieszą od ul. [...] do podwórza oraz lokali tam się znajdujących. W kwestii zagadnień związanych z ochroną przeciwpożarową Wojewoda stwierdził, że przedłożony projekt zawiera wymagane prawem uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wojewoda wskazał również na przedłożoną w toku postępowania przez inwestora opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, z której wynika m.in. że budynek znajdujący się na działce nr [...], stanowi pierzeję ul. [...]. Ulica ta może spełniać wymagania dla drogi pożarowej do budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]. We wnioskach opinii rzeczoznawca stwierdził, że sposób zagospodarowania działek sąsiednich nie stanowi przeszkody w zapewnieniu drogi pożarowej do istniejącego budynku na działce nr [...], ponadto usytuowanie projektowanego budynku nie wpłynie negatywnie na dostęp służb ratowniczo-gaśniczych do tego budynku. W ocenie organu odwoławczego zarzut nieuwzględnienia występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich jest niezasadny. Wojewoda zwrócił uwagę, że zarzuty odwołania nawiązują do innej decyzji o warunkach zabudowy (z 2023 r.) niż ta, które stanowiła podstawę opracowania projektu budowalnego (z 2022 r.). W ocenie organu odwoławczego nie doszło również do naruszenia wskazanych w odwołaniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody K. S. (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika), podniosła zarzuty naruszenia: (1) art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wewnętrznie sprzeczne, wzajemnie wykluczające się ustalenie, że kamienica posadowiona na działce nr [...] ma dostęp do drogi publicznej - ulicy [...] i będzie miała taki dostęp po wybudowaniu zaprojektowanego przez inwestora budynku na podstawie zaskarżonej decyzji, przy jednoczesnym ustaleniu, że zaskarżona decyzja zlikwiduje istniejący wjazd od ulicy [...], zostawiając "prześwit" umożliwiający wyłącznie przechód do podwórza, parkingu i garaży posadowionych na działce nr [...] oraz przyjęciu, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej leży w interesie faktycznym, a nie prawnym skarżącej; (2) art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów polegającej na oparciu rozstrzygnięcia o opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń pożarowych, w sytuacji, gdy opinia dotyczyła budynku kwalifikowanego jako niski (N), podczas, gdy kamienica na działce nr [...] powinna być zaliczona do budynków średniowysokich (SW); (3) 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do zarzutu niezgodności projektu budowlanego z obowiązkiem zachowania zabudowy "schodkowej", pomimo wykazania w odwołaniu, że warunek ten nie został spełniony oraz brak uzasadnienia prawnego decyzji odnoszącego się do zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.; dalej jako: r.w.t.) uznając, że istniejący budynek na działce nr [...] jest zaliczony, jak twierdzi rzeczoznawca, do kategorii budynków niskich (N) w sytuacji, gdy jest to budynek zaliczony do kategorii budynków średniowysokich (SW); (4) art. 10 w zw. z art. 79 § 1 i 2 i art. 81 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i niepowiadomienie skarżącej o terminie oględzin nieruchomości (działki nr [...]), nazwanych "wizją lokalną" oraz pozbawienie strony prawo udziału w przeprowadzeniu tego dowodu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego – ustalenie nieistnienia balkonów od strony podwórza oraz braku całkowitego podpiwniczenia budynku na działce [...]; gdyby organ powiadomił skarżącą o oględzinach, to organ ustaliłby istnienie balkonów od strony podwórza oraz ustaliłby podpiwniczenie budynku na działce [...]; (5) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez sprzeczne z faktami ustalenia dotyczące braku balkonów od strony podwórza oraz podpiwniczenia budynku na działce [...]; (6) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., przez wydanie pozwolenia na budowę w zakresie zamierzenia inwestycyjnego niezgodnego z decyzją Prezydenta z 5 sierpnia 2022 r. o ustaleniu warunków zabudowy, która uzależniała wydanie pozwolenia na budowę od zapewnienia w projekcie budowlanym nieruchomościom sąsiednim dostępu do drogi publicznej oraz ukształtowania projektowanej zabudowy w sposób "schodkowy", z zapewnieniem łagodnych przejść między częściami o różnych wysokościach; (7) art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., przez wydanie pozwolenia na budowę w zakresie zamierzenia inwestycyjnego niezgodnego z przepisami prawa, tj.: (a) § 14 ust. 1 r.w.t., poprzez niezapewnienie dojścia i dojazdu umożliwiającego dostęp do drogi publicznej, odpowiedni do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania; (b) § 12 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030; dalej jako: r.p.p.z.w.), poprzez uznanie, że istniejący budynek na działce nr [...] jest zaliczony do kategorii budynków niskich (N) w sytuacji, gdy jest to budynek zaliczony do kategorii budynków średniowysokich (SW); (8) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., poprzez wydanie pozwolenia na budowę w zakresie zamierzenia inwestycyjnego bez zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich - zapewnienia dostępu dla działki nr [...] do drogi publicznej; (9) art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) P.b. w zw. z § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 r.w.t., poprzez zaniechanie kontroli nad przestrzeganiem przepisów dotyczących warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w przedłożonym projekcie budowlanym oraz zgodności przyjętych przez inwestora rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami technicznobudowlanymi i zasadami wiedzy technicznej w odniesieniu do budynku skarżącej, położonego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji realizowanej w granicy nieruchomości, wobec nie podjęcia przez organ żadnych działań (poza nielegalną "wizją lokalną") celem weryfikacji, czy przedstawiona przez inwestora ekspertyza techniczna co do stanu nieruchomości jest rzetelna i wyczerpująca, zwłaszcza wobec zarzutów skarżącej składanych w toku postępowania, że treść ekspertyzy bazuje na błędnym opisie stanowiącej jej współwłasność nieruchomości; (10) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., poprzez utrzymanie w mocy decyzji obejmującej zatwierdzenie projektu budowlanego, który nie zapewnia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich – skarżącej, jako współwłaścicielki obiektu, do którego przylegać ma budynek projektowany, wobec niezapewnienia w projekcie bezpieczeństwa dla tegoż budynku sąsiedniego, co może grozić katastrofą budowlaną oraz uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje konieczność uwzględnienia interesu osób trzecich oraz dokonania analizy wpływu zabudowy na budynek posadowiony na działce sąsiedniej w sytuacji, gdy zamierzenie inwestycyjne narusza zasadę równości inwestorów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Ponadto pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentacji zdjęciowej dołączonej do skargi (dotyczącej istnienia balkonów w kamienicy na działce nr [...]). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 28 lutego 2025 r. uczestnik postępowania – spółka [...] wniosła o nieuwzględnienie zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawierając w uzasadnieniu szerokie wywody obrazujące konflikt między właścicielami nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji oraz podważające zasadność podniesionych w skardze zarzutów W piśmie procesowym z 28 maja 2025 r. uczestnik postępowania – J. R. wniosła o oddalenie skargi, jako pozbawionej podstaw faktycznych i prawnych. W uzasadnieniu pisma uczestniczka podjęła szczegółową polemikę z zarzutami skargi, wywodząc ich niezasadność. Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – P. B., złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze złożonej ekspertyzy technicznej dotyczącej możliwości przywrócenia wjazdu na dziedziniec kamienicy na działce nr [...] przez elewację frontową. Sąd uwzględnił wniosek, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Znaczna ilość zarzutów podniesionych w skardze, dla zachowania przejrzystości wywodów uzasadnienia, wymaga ich pogrupowania w celu zarysowania podstawowych osi sporu prawnego dotyczącego legalności zaskarżonej decyzji. Grupowanie zarzutów opiera się nie na ich charakterze (procesowy, materialnoprawny), lecz na merytorycznej treści. U podstaw pierwszej, w istocie najistotniejszej grupy zarzutów, leży kwestia nieuwzględnienia w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. zasady, nakładającej obowiązek zapewnienia w toku procesu projektowania i budowy obiektu budowlanego, poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Kluczowy charakter tego zarzutu wynika stąd, że jest on w istocie podstawą do budowania innych zarzutów skargi – odnoszących się do naruszenia warunków ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy, niezapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej dla pozostającej w obszarze oddziaływania działki nr [...], naruszenia wymogów odnoszących się do zapewnienia odpowiedniej drogi pożarowej dla tej nieruchomości i znajdujących się na niej budynków; braku należytej oceny wpływu realizacji spornej inwestycji na stan techniczny budynków znajdujących się w obszarze oddziaływania, w tym w szczególności kamienicy na działce nr [...] oraz powiązanych z tym zarzutów procesowych, w tym dotyczących naruszenia zasady czynnego udziału stron i wadliwej, niedostatecznie wnikliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jakkolwiek charakterystyczną cechą prawa administracyjnego jako całości, a w szczególności prawa budowlanego, jako jego gałęzi, jest pewna "sztywność" regulacji prawnej, wyrażająca się w tym, że ogromna większość norm prawa budowlanego to normy bezwzględnie obowiązujące (iuris cogens), to jednak przywołany art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. stanowi przykład przepisu łagodzącego ową "sztywność", nakazując ważenie w procesie budowlanym interesów inwestora, korzystającego z prawa do zabudowy, jako emanacji prawa własności (art. 4 P.b.) oraz słusznych interesów właścicieli (użytkowników wieczystych, zarządców) nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jakkolwiek zatem organ nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę inwestorowi, który spełnił warunki określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 P.b. (art. 35 ust. 4 P.b.), to jednak weryfikacja zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2) obejmuje również wymóg właściwego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Przywołany przepis nakazuje poszanowanie interesów słusznych. Słusznym interesem może być tylko interes oparty na prawie. Ochronie w procesie projektowania i budowy obiektu budowlanego podlegają zatem tylko takie interesy, które mogą być wywodzone z określonych regulacji prawnych, które bazują na określonym tytule prawnym. Słusznego interesu w tym rozumieniu nie można wywodzić ze stanu faktycznego, który nie uzyskał żadnego potwierdzenia w postaci tytułu prawnego, który wynika jedynie z określonego faktycznego sposobu korzystania z cudzej nieruchomości. Uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest fakt, że rolą organów administracji architektoniczno-budowlanej (a także sądu administracyjnego kontrolującego legalność wydanych przez nie rozstrzygnięć) nie jest rozstrzyganie sporów cywilnych, dotyczących korzystania z prawa własności przez właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Takie spory podlegają kognicji sądów cywilnych. Obowiązkiem organów, w procesie stosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. jest uwzględnianie rozstrzygnięć sądów cywilnych, z których wynikają odpowiednie tytuły prawne, mogące stanowić podstawę żądania w procesie inwestycyjno-budowlanym ochrony (poszanowania) słusznych interesów. Analizowany zarzut skargi bazuje na stanie faktycznym wynikającym z położenia nieruchomości stanowiących teren inwestycji oraz działki nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym (kamienicą), pozostającym we współwłasności skarżącej. Faktem bezspornym jest, że kamienica na działce nr [...] stanowi zabudowę pierzową ul. [...]. Istnieje zatem bezpośredni dostęp działki nr [...] do drogi publicznej. Bezsporne jest również, że zabudowa kamienicy ulegała w przeszłości zmianom. W ramach tych zmian, kilkadziesiąt lat wcześniej zlikwidowano bramę stanowiącą przejście i przejazd od strony ulicy [...] na podwórze kamienicy. W tym miejscu istnieje aktualnie lokal usługowy. Dojazd do podwórza kamienicy oraz znajdujących się na tym podwórzu obiektów w postaci oficyn kamienicy oraz garaży, był od tego czasu zapewniony w sposób faktyczny (bez uregulowania prawnego) od strony północnej (dojazd powstał dzięki wyburzeniu części kamienicy), od ulicy [...], poprzez działkę nr [...], do której skarżąca (współwłaścicielka działki nr [...] i znajdującej się na niej kamienicy) nie ma żadnego tytułu prawnego. Sporny projekt budowlany w pewnym sensie "zamyka" ten faktyczny przejazd, przewidując realizację budynku w tym miejscu, aczkolwiek pozostawiając bramę, mającą stanowić przejście piesze od ul. [...] do wewnętrznego pasażu handlowego na dalszych działkach. Przejście ma mieć wymiary 5,5 m szerokości oraz 3 ma wysokości. Bezspornie będzie nim możliwe dojście do podwórza kamienicy na działce nr [...] i znajdujących się tam obiektów (oficyn, garaży). Na takim tle faktycznym w skardze postawione zostały zarzuty pozbawienia działki nr [...] dostępu do drogi publicznej (ściślej: dostępu do obiektów znajdujących się na podwórzu kamienicy), a tym samym pozbawienia możliwości dojazdu służb ratunkowych do kamienicy od strony podwórza, co narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., a także wymogi wynikające z przepisów techniczno-budowlanych oraz z przepisów dotyczących dróg pożarowych. W ocenie Sądu zarzuty te nie są zasadne. Jak już wskazano wyżej, ochronie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. podlegają tylko interesy słuszne osób trzecich, tzn. takie, które mają oparcie w jakimś tytule prawnym. Bezspornie, właściciele kamienicy na działce nr [...] (czy też najemcy lokali znajdujących się w tej kamienicy), jakkolwiek od lat korzystający faktycznie z wjazdu na podwórze poprzez aktualną działkę nr [...], żadnego tytułu prawnego do tego wjazdu nie posiadają. Bezspornie nie są właścicielami tej działki, nie mają również innego tytułu prawnorzeczowego lub zobowiązaniowego. Faktem bezspornym jest, że aktualnie toczy się przed sądem cywilnym (Sądem Rejonowym [...]) postępowanie z wniosku skarżącej o ustanowienie służebności drogi koniecznej na działce nr [...] (k. 267-271 akt adm. I inst.; nota bene zainicjowane dopiero w październiku 2023 r., już w trakcie trwania postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę) co miałoby prawnie usankcjonować faktyczny wjazd na podwórze kamienicy od strony północnej. Jednak równie bezsporne jest, że żadne orzeczenie sądu w tym przedmiocie nie zostało do tej pory wydane. Skarżąca nie ma zatem żadnego tytułu prawnego do wjazdu, z którego korzystają najemcy lokali w kamienicy będącej jej współwłasnością. Jednocześnie działka nr [...] poprzez całą długość granicy wschodniej graniczy z ulicą [...], mając tym samym dostęp do drogi publicznej od tej strony. Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. należy zatem uznać za chybiony – z przytoczonych wcześniej argumentów wynika, że nie można przepisu tego interpretować i stosować w taki sposób, że właściciel działki nr [...] nie będzie mógł skorzystać z niej celem realizacji służącego mu prawa zabudowy tylko ze względu na istniejący od lat stan faktyczny, nie mający żadnego oparcia prawnego, wyrażający się w korzystaniu z tej działki dla dojazdu do podwórza kamienicy na działce nr [...] od strony północnej. Przywołany przepis każe ważyć interesy prawne inwestora i osób trzecich. Całkowitym wypaczeniem sensu analizowanej regulacji byłoby uwzględnienie interesu osoby trzeciej, wywodzonego nie z tytułu prawnego, ale z samych faktów. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że fakty te stworzyli w przeszłości właściciele kamienicy na obecnej działce nr [...], zabudowując przejazd na podwórze kamienicy od strony ulicy [...]. Obraz sytuacji całkowicie zmieniałoby uzyskanie tytułu prawnego do korzystania z wjazdu poprzez działkę nr [...], jednak skarżąca żadnego takiego tytułu prawnego nie posiada, a toczące się postępowanie w celu uzyskania służebności drogi koniecznej nie tworzy ani tytułu prawnego, ani nawet wystarczająco realnej ekspektatywy uzyskania takiego tytułu prawnego. Oceny powyższej nie zmienia podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 14 r.w.t. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m. Przepis ten oczywiście w pierwszej kolejności ma odniesienie do obiektu projektowanego, będącego przedmiotem inwestycji – to dla tego obiektu (i obiektów towarzyszących) należy zapewnić dojście i dojazd spełniające standardy w nim określony. Jednakże, w korelacji z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., przepis ten tworzy po stronie projektanta obowiązek takiego zaprojektowania nowego obiektu budowlanego, aby nie pozbawić istniejących obiektów budowlanych dostępu do drogi publicznej. Konieczność uwzględnienia normy ustawowej determinuje jednak kierunek wykładni przepisu wykonawczego – uwzględniając wyżej przedstawione uwagi nie można § 14 r.w.t. interpretować w taki sposób, że tworzy on nakaz uwzględnienia samego tylko faktycznego sposobu aktualnego korzystania z nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu projektowanego, które to korzystanie pozostaje bez jakiegokolwiek oparcia prawnego – w tytule prawnym do nieruchomości przez którą jest realizowany wjazd. Należy mieć ponadto na uwadze ust. 3 analizowanego przepisu, z którego wynika, że do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m. Standard ten spełnia przewidziane w projektowanym budynku przejście od strony ul. [...], o którym była mowa wyżej. Biorąc pod uwagę, że działka nr [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej – ul. [...] całą szerokością zabudowy pierzejowej kamienicy, że bezpośredni wjazd na podwórze kamienicy od tej strony został zlikwidowany w przeszłości przez właścicieli tej nieruchomości, że przejazd przez cudzą działkę – nr [...] nie ma oparcia w żadnym tytule prawnym, że w projektowanym budynku od strony ul. [...] przewidziano przejście o szerokości 5,5 m i wysokości 3 m, w ocenie Sądu § 14 r.w.t. nie został naruszony w rozpoznawanej sprawie. Nietrafne są także podniesione w skardze zarzuty naruszenia norm przeciwpożarowych, odnoszących się do zapewnienia drogi pożarowej do kamienicy na działce nr [...]. W licznych argumentach pełnomocnik skarżącej podważa zasadność oparcia się w tym zakresie na złożonej w toku postępowania opinii z 6 listopada 2024 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, zawierającej ocenę warunków i możliwości prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych budynku kamienicy na działce nr [...]. Kwestią kluczową dla sprawy jest jednak nie tyle sama opinia, ile właściwa interpretacja obowiązujących przepisów, tj. § 12 r.p.p.z.w. Istotny wpływ na wymogi w zakresie zapewnienia drogi pożarowej ma rzeczywiście kwalifikacja prawna analizowanego budynku w perspektywie jego wysokości. Gdyby kamienica na działce nr [...] była kwalifikowana jako budynek niski – N (§ 8 pkt 1 r.w.t.), wówczas nie istniałby problem zapewnienia drogi pożarowej, gdyż dla tego typu budynków obowiązek zapewnienia drogi pożarowej aktualizuje się tylko przy spełnieniu dodatkowych przesłanek, które w rozpoznawanej sprawie bezspornie nie wystąpiły (§ 12 ust. 1 pkt 5 r.p.p.z.w.). Zupełnie inaczej przedstawiają się te wymogi dla budynków średniowysokich (SW). Tym niemniej jednak, jakkolwiek zasadne jest stanowisko pełnomocnika skarżącej, że prawidłowo trzeba kamienicę na działce nr [...] zakwalifikować do budynków średniowysokich (§ 8 pkt 2 w zw. z § 3 pkt 16 r.w.t.), to jednak przy takiej kwalifikacji realizacja projektowanych budynków nie powoduje naruszenia § 12 r.p.p.z.w. w zakresie odnoszącym się do kamienicy sąsiedniej na działce [...]. Kluczowe znaczenie ma § 12 ust. 3 pkt 3 r.p.p.z.w., zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególności architektonicznymi, droga pożarowa do budynków, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, może być poprowadzona w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do 100 % długości elewacji od frontu budynku, przy zabudowie pierzejowej, przy spełnieniu pozostałych wymagań określonych w ust. 2. Spełnienie tych przesłanek jest w rozpoznawanej sprawie oczywiste, biorąc pod uwagę, że kamienica całym swoim frontem przylega do ulicy [...]. Te materialnoprawne konstatacje czynią w istocie irrelewantnymi wszystkie zarzuty formalne (procesowe), kierowane wobec opinii, na którą powołano się także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim nie ma znaczenia, w jaki sposób opinia znalazła się w materiale dowodowym sprawy (została przedłożona przez P. B. – stronę postępowania administracyjnego, będącego aktualnie współwłaścicielem nieruchomości stanowiących teren inwestycji, jak i działki nr [...], a jednocześnie prezes zarządu spółki będącej inwestorem). Rzeczywiście, projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny, o których mowa w przepisach ustawy Prawo budowlane, obiektu budowlanego istotnego ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem oraz projekt urządzenia przeciwpożarowego wymagają uzgodnienia z rzeczoznawcą pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (art. 6a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej; Dz. U. z 2025 r., poz. 188). Obowiązek uzgodnienia projektu spoczywa na projektancie (art. 20 ust. 1 pkt 2 P.b.). Uzgodnienie dotyczy jednak rozwiązań stosowanych w obiekcie, który jest przedmiotem inwestycji – to projekt dotyczący inwestycji podlega uzgodnieniu (zob. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej; Dz. U. z 2023 r., poz. 1563). Czym innym jest kwestia oceny wpływu realizowanej inwestycji na bezpieczeństwo pożarowe obiektów sąsiadujących, w ramach art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Obowiązek weryfikacji rozwiązań w tym zakresie spoczywa na organie administracji architektoniczno-budowlanej, który w razie wątpliwości może sięgać po wszelkie środki dowodowe, zgodnie z zasadą otwartego katalogu środków dowodowych (art. 75 § 1 k.p.a.). Nie ma zatem żadnego znaczenia, skąd pochodzi materiał dowodowy służący organowi do oceny wpływu realizacji inwestycji na bezpieczeństwo pożarowe obiektów sąsiadujących – czy jest to materiał przedstawiony przez inwestora, czy inne podmioty, czy uzyskany przez organ z urzędu. Jedyną istotną kwestią jest uzyskanie materiału faktycznego służącego dokonaniu właściwych ocen w świetle obowiązujących przepisów z zakresu ochrony pożarowej. Nie ma zatem żadnego znaczenia dla sprawy, w jaki sposób w materiale dowodowym znalazła się kwestionowana przez skarżącą opinia rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Biorąc pod uwagę powiązania stron postępowania (choć formalnie inwestorem jest spółka, to jej udziałowcami i członkami organów są współwłaściciele nieruchomości, na której inwestycja jest realizowana), nie sposób podważać wartości dowodowej dokumentu tylko z tego powodu, że nie przedłożył go sam inwestor, lecz inna strona postępowania. Nie mają też istotnego znaczenia rozbieżności w zakresie kwalifikacji prawnej kamienicy na działce nr [...]. Jakkolwiek stanowisko skarżącej jest w tym zakresie zasadne, to kluczową kwestią pozostaje jedynie to, że przy kwalifikacji kamienicy jako budynku średniowysokiego wymogi dotyczące zapewnienia drogi pożarowej pozostają spełnione nawet przy częściowym zabudowaniu istniejącego faktycznego dojazdu do kamienicy od strony północnej, z uwagi na pełny dostęp do całego frontu kamienicy od strony ul. [...]. Stawiane w związku z tym w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.; § 14 ust. 1 r.w.t.; § 12 ust. 1 pkt 2 r.p.p.z.w.) są niezasadne. Druga grupa zarzutów odnosi się do niezgodności pozwolenia na budowę z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Niezgodność ma dotyczyć dwóch warunków: zapewnienia nieruchomościom sąsiednim dostępu do drogi publicznej oraz ukształtowania projektowanej zabudowy w sposób schodkowy, z zapewnieniem łagodnych przejść między poziomami. Do kwestii pierwszej, ujętej w decyzji o warunkach zabudowy w sposób nader ogólnikowy, odnoszą się wyżej przedstawione argumenty, przesądzające o niezasadności tego zarzuty. Wypada jedynie odnotować, że warunek ten został określony w decyzji w sposób bardzo ogólnikowy, stanowiący w istocie powielenie treści art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. (pkt 8 tiret pierwsze rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z 5 sierpnia 2022 r., k. 29 akt adm. I inst.). Nawet przy pominięciu tego elementu w decyzji o warunkach zabudowy obowiązek jego uwzględnienia w projekcie budowlanym wynikałby wprost z przepisu Prawa budowlanego. W kwestii drugiego warunku – został on określony w decyzji z 5 sierpnia 2022 r. (pkt 3 lit. d rozstrzygnięcia) w następujący sposób: "projektowaną zabudowę należy kształtować ‘schodkowo’ od 225,3 m n.p.m. do 210,0 m n.p.m., pomiędzy częściami o różnych wartościach należy przyjąć w miarę możliwości wartości pośrednie, zapewniając łagodne przejście między nimi i harmonijne kształtowanie elewacji frontowej". W ocenie Sądu stanowisko Wojewody co do zgodności projektu budowlanego z przedstawionym warunkiem jest prawidłowe. Analiza części rysunkowej projektu, w szczególności przekrojów oraz rysunków elewacji wskazuje jednoznacznie, że warunki odnoszące się do wysokości obiektu zostały spełnione. Przedmiotem sporu jest warunek odwołujący się do kształtowania zabudowy w sposób "schodkowy", z zapewnieniem "łagodnych przejść" między częściami budynku o różnych wysokościach. Niewątpliwie zabudowa została ukształtowana w sposób schodkowy, kwestia "łagodności przejść" ma charakter ocenny. W zależności od przekroju i elewacji, różnice wysokości poszczególnych, sąsiadujących ze sobą części, sięgają od ok. 8 do ok. 11 m (elewacja północna: od 210 m poprzez 221,65 m do 225,30 m n.p.m.; elewacja wschodnia: od 221,65 m przez 213,75 m, następnie 221,65 m, do 225,30 m n.p.m.; elewacja południowa: od 225,30 m przez 221,65 do 210 m n.p.m.; elewacja zachodnia: od 213,78 m do 221, 65 m n.p.m.). Biorąc pod uwagę sposób sformułowania warunku w decyzji WZ, z użyciem słów: "w miarę możliwości" oraz pojęć niedookreślonych, ocennych (wartości pośrednie, przejścia łagodne), w ocenie Sądu nie ma rzeczywistych podstaw do twierdzenia, że sposób ukształtowania zabudowy w projekcie jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Charakter decyzji o warunkach zabudowy i sposób określenia spornego warunku w decyzji 2022 r. wskazują na pewien luz projektanta, przygotowującego projekt budowlany. W ocenie Sądu sposób ukształtowania zabudowy w kwestionowanym projekcie w pełni mieści się w granicach tego swoistego "luzu projektowego", nie narusza analizowanego warunku wyrażonego w decyzji z 2022 r. Wobec powyższego, za niezasadne należy uznać stawiane w tym zakresie w skardze zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. (wadliwość uzasadnienia), art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy), art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. (niezgodność z warunkami zabudowy). Trzecia grupa zarzutów skargi odnosi się do wadliwej oceny wpływu projektowanej inwestycji na stan techniczny obiektów znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie, w tym kamienicy znajdującej się na działce nr [...]. W ocenie Sądu również te zarzuty nie są zasadne. Projekt budowlany przedłożony przez inwestora zawiera wymagany element w postaci informacji o stanie technicznym istniejących obiektów na działkach sąsiadujących oraz oceny wpływu projektowanej zabudowy na sąsiadujące budynki, w tym na kamienicę znajdującą się na działce nr [...] (projekt zagospodarowania terenu, część opisowa, s. 21-23; projekt uzupełniony na wezwanie organu – pismo inwestora, k. 299-303 akt adm. I inst.). Projektant opisał stan techniczny kamienicy jako lokalnie zły, z występującymi niewielkimi uszkodzeniami i ubytkami, nie zagrażającymi bezpieczeństwu użytkowania, wskazał na konieczność wykonania naprawy bieżącej wytypowanych elementów oraz naprawy głównej, polegającej na wymianie co najmniej jednego elementu budynku. Jednocześnie podkreślił, że wady i uszkodzenia konstrukcyjne zidentyfikowane w budynku mają charakter miejscowy i nie wpływają na pogorszenie właściwości technicznych budynku i bezpieczeństwa mieszkańców, stwierdzając, że wady te wymagają naprawienia. We wnioskach i zaleceniach odnoszących się do wszystkich obiektów projektant wymienił prace, które należy wykonać. Konkluzją jest stwierdzenie, że: "Wzniesienie projektowanej zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących obiektów budowlanych nie spowoduje zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tych obiektów lub obniżenia ich przydatności do użytkowania. Projektowana zabudowa nie wpłynie na stan techniczny istniejących obiektów znajdujących się w jej bezpośrednim sąsiedztwie". Należy zwrócić uwagę, że w aktualnym stanie prawnym główny ciężar odpowiedzialności za prawidłowość oceny wpływu realizacji inwestycji na stan techniczny istniejących w sąsiedztwie obiektów budowlanych spoczywa na projektancie. Zgodnie z art. 20 ust. 2 P.b. to projektant zapewnia sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Pełną odpowiedzialność za zgodność projektu budowlanego z prawem ponoszą projektanci i ewentualnie osoba sprawdzająca projekt. Spoczywa na nich także odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej, jak również przed właściwą izbą zawodową (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2025 r., II OSK 2416/22). Taka była istota zmian wprowadzonych w trakcie dużej nowelizacji ustawy Prawo budowlane w 2020 r. W świetle aktualnego brzmienia art. 35 ust. 1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Świadczy to dobitnie o tym, że odpowiedzialność za "techniczną" część projektu, tj. projekt architektoniczno-budowlany, została przesunięta na projektanta. Nie oznacza to oczywiście, że w przypadku wątpliwości co do opisu wpływu projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, organ nie ma podstaw do reakcji, wręcz przeciwnie, obowiązki takie wynikają z ogólnych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) P.b.). Tym niemniej jednak, reakcja organu, w szczególności w postaci wezwań do uzupełniania projektu, usunięcia jego braków czy składania wyjaśnień, dodatkowych dokumentów, ekspertyz, musi mieć podstawę w uzasadnionych wątpliwościach co do części opisowej projektu. Materiał dowodowy prawidłowo zgromadzony w rozpoznawanej sprawie, nie daje podstaw do formułowania takich wątpliwości. Trzeba pamiętać, że analiza wpływu projektowanych obiektów na stan techniczny obiektów już istniejących odwołuje się do wiedzy specjalistycznej. Tez projektanta nie da się racjonalnie zdyskredytować ogólnikowym argumentem o rzekomym zagrożeniu dla istniejących budynków włącznie z groźbą katastrofy budowalnej. Taki argument, aby miał rację bytu, musi być poparty konkretami, odwołującymi się do wiedzy technicznej – trzeba wskazać konkretne błędy, jakie popełnił projektant. Ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu żadnych takich konkretnych argumentów nie przedstawiono. Twierdzenia o zagrożeniu dla kamienicy na działce nr [...] są w istocie ogólnikowe i gołosłowne, nie wytykają żadnych konkretnych błędów projektanta, nie są zatem w stanie odnieść skutku, podważyć prawidłowości projektu budowlanego. Nie bez znaczenia jest też fakt, że jakkolwiek realizacja inwestycji wiąże się z głębokimi wykopami (w celu wykonania trzech kondygnacji podziemnych), to jednak budynek kamienicy na działce nr [...] nie przylega bezpośrednio do granic terenu wyznaczonego ścianami zewnętrznymi nowopowstającego budynku, lecz jedynie do objętego inwestycją istniejącego budynku kamienicy (budynku "B" na projekcie), w zakresie którego roboty budowlane będą obejmować jedynie przebudowę, bez daleko idącej ingerencji. Tej oceny nie są w stanie zmienić podnoszone różnice w opisie niektórych elementów kamienicy (usytuowanie balkonów od podwórza, podpiwniczenie, ilość klatek schodowych). Nie są to zarzuty wytykające projektantowi konkretne błędy w ocenie wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Przy tak formułowanych zastrzeżeniach skarżącej, przy braku jakiegokolwiek wiarygodnego, istotnego elementu w materiale dowodowym, nie sposób zarzucić projektantowi błędów w zakresie wymaganej oceny wpływu inwestycji na budynki znajdujące się w sąsiedztwie. Prawidłowości oceny projektanta nie podważa również znajdująca się w aktach administracyjnych organu II instancji (k. 170), złożona już po wydaniu decyzji przez Wojewodę, ekspertyza dotycząca stanu technicznego innego budynku położonego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji – na działce nr [...], ul. [...]). Ekspertyza nie wskazuje na żadne zagrożenia dla istniejącego budynku na skutek realizacji spornej inwestycji, zakres koniecznych do wykonania robót w kamienicy obejmuje standardowe naprawy rys i pęknięć tynków. Nie wykazano w żaden sposób, aby projekt został sporządzony z naruszeniem 204 ust. 5 r.w.t. (wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania), ani z naruszeniem § 206 ust. 1 r.w.t. (w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku). Nie można postawić organom administracji architektoniczno-budowlanej skutecznego zarzutu niedopełnienia obowiązków w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) P.b.). Chybione są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 10, art. 79, art. 81 k.p.a.) poprzez przeprowadzenie rzekomo niezgodnej z prawem "wizji" przez pracowników organu odwoławczego, pozostające w związku z pierwszą i trzecią grupą zarzutów (zarówno w odniesieniu do kwestii drogi dojazdowej, jak i oceny stanu technicznego kamienicy na działce nr [...]). Czynności przeprowadzone przez pracowników organu odwoławczego nie stanowiły oględzin, w których strony postępowania powinny mieć zapewniony udział (art. 79 k.p.a.). Istotą tych czynności było jedynie zebranie materiału poglądowego w postaci fotografii (k. 48-55 akt adm. II inst.). Nie jest to materiał, który w jakikolwiek sposób stanowił podstawę ustaleń kluczowych, rzutujących na treść rozstrzygnięcia. Przeprowadzenie tego rodzaju czynności, bez udziału stron (które miały możliwość zapoznawania się z zebranym w sprawie materiałem – zawiadomienie z 18 listopada 2024 r., k. 135 akt adm. II inst.), było w pełni dopuszczalne w ramach otwartego katalogu środków dowodowych (art. 75 § 1 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI