Orzeczenie · 2024-05-21

II SA/Lu 82/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2024-05-21
NSAinneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjneustawa o świadczeniach rodzinnychniepełnosprawnośćopieka nad osobą bliskąwspółmałżonekstopień niepełnosprawnościNSAuchwałasąd administracyjny

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J. B. na opiekę nad jej ojcem, K. G. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję o odmowie, wskazując na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przesłanka ta stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie matka skarżącej, będąca współmałżonkiem K. G., posiadała orzeczenie o umiarkowanym, a nie znacznym, stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podnosiła, że ojciec wymaga stałej opieki, a matka nie jest w stanie jej zapewnić ze względu na własną niepełnosprawność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podkreślając, że rozbieżności interpretacyjne w tej kwestii zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22). Uchwała ta jednoznacznie stanowi, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd uznał, że uchwała ta wiąże sądy administracyjne i nie pozwala na odmienną wykładnię przepisów. Sąd odniósł się również do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania i konstytucyjności przepisów, stwierdzając, że uchwała NSA uwzględnia również kwestie konstytucyjne i nie narusza zasad równości ani ochrony rodziny. Sąd potwierdził również prawidłowość stanowiska organu odwoławczego w kwestii nie stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., którego niezgodność z Konstytucją została stwierdzona przez TK.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście uchwały NSA I OPS 2/22, dotyczącej wymogu posiadania przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jako warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie trzeciej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie jest bezpośrednio związane z treścią uchwały NSA I OPS 2/22 i jej stosowaniem w praktyce sądowej. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie stan faktyczny jest odmienny lub gdyby nastąpiły zmiany legislacyjne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, osobie innej niż współmałżonek przysługuje świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli współmałżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22), która jednoznacznie stanowi, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek jest posiadanie przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Czy przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczący terminu powstania niepełnosprawności, może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie może stanowić podstawy odmowy, gdyż jego niezgodność z Konstytucją została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził prawidłowość stanowiska organu odwoławczego, który skorygował błąd organu I instancji w tym zakresie, powołując się na wyrok TK z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 4 grudnia 2023r., znak: SKO.41/5519/OS/2023, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Nałęczowa z dnia 4 września 2023r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Przepisy (9)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § ust. 1b

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

k.r.o.

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. z uwagi na brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności u współmałżonka osoby wymagającej opieki, zgodnie z uchwałą NSA I OPS 2/22. • Uchwała NSA I OPS 2/22 wiąże sądy administracyjne i nie pozwala na odmienną wykładnię przepisów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na faktycznym stanie opieki i niepełnosprawności matki, bez wymaganego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. • Argumentacja dotycząca niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. została uwzględniona przez organ odwoławczy, ale nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie głównej przesłanki odmowy.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego [...] jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności • uchwała ta wiąże sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. • nie jest jego rolą "znalezienie optymalnego rozwiązania normatywnego (...)"

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

sędzia

Maciej Gapski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście uchwały NSA I OPS 2/22, dotyczącej wymogu posiadania przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jako warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie trzeciej."

Ograniczenia: Orzeczenie jest bezpośrednio związane z treścią uchwały NSA I OPS 2/22 i jej stosowaniem w praktyce sądowej. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie stan faktyczny jest odmienny lub gdyby nastąpiły zmiany legislacyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak kluczowe jest spełnienie formalnych przesłanek prawnych, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się uzasadniać przyznanie świadczenia. Pokazuje też siłę wiążącą uchwał NSA.

Świadczenie pielęgnacyjne: czy orzeczenie o umiarkowanej niepełnosprawności matki pozbawiło Panią prawa do pomocy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst