II SA/Lu 82/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J. B. na opiekę nad jej ojcem, K. G. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję o odmowie, wskazując na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przesłanka ta stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie matka skarżącej, będąca współmałżonkiem K. G., posiadała orzeczenie o umiarkowanym, a nie znacznym, stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podnosiła, że ojciec wymaga stałej opieki, a matka nie jest w stanie jej zapewnić ze względu na własną niepełnosprawność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podkreślając, że rozbieżności interpretacyjne w tej kwestii zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22). Uchwała ta jednoznacznie stanowi, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd uznał, że uchwała ta wiąże sądy administracyjne i nie pozwala na odmienną wykładnię przepisów. Sąd odniósł się również do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania i konstytucyjności przepisów, stwierdzając, że uchwała NSA uwzględnia również kwestie konstytucyjne i nie narusza zasad równości ani ochrony rodziny. Sąd potwierdził również prawidłowość stanowiska organu odwoławczego w kwestii nie stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., którego niezgodność z Konstytucją została stwierdzona przez TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście uchwały NSA I OPS 2/22, dotyczącej wymogu posiadania przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jako warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie trzeciej.
Orzeczenie jest bezpośrednio związane z treścią uchwały NSA I OPS 2/22 i jej stosowaniem w praktyce sądowej. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie stan faktyczny jest odmienny lub gdyby nastąpiły zmiany legislacyjne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, osobie innej niż współmałżonek przysługuje świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli współmałżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22), która jednoznacznie stanowi, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek jest posiadanie przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Czy przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczący terminu powstania niepełnosprawności, może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może stanowić podstawy odmowy, gdyż jego niezgodność z Konstytucją została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził prawidłowość stanowiska organu odwoławczego, który skorygował błąd organu I instancji w tym zakresie, powołując się na wyrok TK z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13).
Przepisy (9)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. z uwagi na brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności u współmałżonka osoby wymagającej opieki, zgodnie z uchwałą NSA I OPS 2/22. • Uchwała NSA I OPS 2/22 wiąże sądy administracyjne i nie pozwala na odmienną wykładnię przepisów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta na faktycznym stanie opieki i niepełnosprawności matki, bez wymaganego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. • Argumentacja dotycząca niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. została uwzględniona przez organ odwoławczy, ale nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie głównej przesłanki odmowy.
Godne uwagi sformułowania
warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego [...] jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności • uchwała ta wiąże sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. • nie jest jego rolą "znalezienie optymalnego rozwiązania normatywnego (...)"
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
sędzia
Maciej Gapski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście uchwały NSA I OPS 2/22, dotyczącej wymogu posiadania przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jako warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie trzeciej."
Ograniczenia: Orzeczenie jest bezpośrednio związane z treścią uchwały NSA I OPS 2/22 i jej stosowaniem w praktyce sądowej. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie stan faktyczny jest odmienny lub gdyby nastąpiły zmiany legislacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak kluczowe jest spełnienie formalnych przesłanek prawnych, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się uzasadniać przyznanie świadczenia. Pokazuje też siłę wiążącą uchwał NSA.
“Świadczenie pielęgnacyjne: czy orzeczenie o umiarkowanej niepełnosprawności matki pozbawiło Panią prawa do pomocy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.