II SA/Lu 82/24

II SA/Lu 82/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Gapski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1952
art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2024r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 4 grudnia 2023r., znak: SKO.41/5519/OS/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu M. Ś. - S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 4 grudnia 2023r., znak: SKO.41/5519/OS/2023 - po rozpatrzeniu odwołania J. B. - utrzymało w mocy wydaną na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390), dalej jako "u.ś.r." decyzję Burmistrza Nałęczowa z dnia 4 września 2023r., nr MOPS.5211.89.2023 o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem K. G..
Organ I instancji ustalił, że J. B. jest jedyną i faktyczną osobą sprawującą opiekę nad ojcem, który legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z 20 stycznia 2023r. o znacznym stopniu niepełnosprawności istniejącym od 21 listopada 2022r., wydanym na stałe.
Przyczyną odmowy przyznania świadczenia było niespełnienie kryterium wieku powstania niepełnosprawności, a więc przesłanki określonej w treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz to, że K. G. pozostaje w związku małżeńskim z T. G. (matką skarżącej), która legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym, a nie znacznym, stopniu niepełnosprawności. Zachodzi więc negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W odwołaniu skarżąca podnosiła, że ojciec wymaga opieki podczas czynności higienicznych, nie jest w stanie sam przygotować sobie posiłku ani zrobić zakupów, zaś jej matka też jest osobą niepełnosprawną i nie jest w stanie mu pomóc; żadne z nich nie jest też w stanie zadbać o regularne wizyty lekarskie oraz prawidłowe przyjmowanie leków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło co do zasady rozstrzygnięcie organu I instancji.
Przytoczyło treść regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie, tj. art. 17 ust. 1, 1b, 5 u.ś.r. Stan faktyczny sprawy uznało za bezsporny. W jego uzupełnieniu Kolegium wskazało, że oprócz skarżącej do alimentacji względem K. G. zobowiązane są również pozostałe jego dzieci: M. G. i J. G., które ze względu na obowiązki zawodowe nie są w stanie podjąć się opieki nad nim. Z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z 28 czerwca 2023 r. wynika, że T. G. została zaliczona do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji prawidłowo zatem uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Kolegium wskazało przy tym na uchwałę składu 7 sędziów NSA z 14 listopada 2022r., sygn. I OPS 2/22, w której stwierdzono, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r."
Natomiast – zdaniem Kolegium – powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mogło być to, że znaczny stopień niepełnosprawności ojca skarżącej powstał później, niż w terminach wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. W kwestii tej wypowiedział się bowiem jednoznacznie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014r., K 38/13.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a następnie w piśmie uzupełniającym, J. B., reprezentowana przez r.pr. M. Ś. - S. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:
1. przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienie czy żona niepełnosprawnego ze względu na stopień niepełnosprawności i podeszły wiek jest w stanie zapewnić całodobową opiekę nad niepełnosprawnym mężem;
2. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego współmałżonka legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu innym niż znacznym;
W uzasadnieniu dodatkowo wskazała na niekonstytucyjność przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., powołanego jako podstawa odmowy przyznania świadczenia przez organ I instancji.
Przedstawiła też własną wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., powołując się na orzecznictwo sądowe sprzed podjęcia uchwały przez NSA o sygn. akt I OPS 2/22. Podniosła, że racją wyłączenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby wymagającej opieki i pozostającej w związku małżeńskim jest przyjęte przez ustawodawcę założenie, że jeżeli współmałżonek osoby wymagającej opieki jest osobą zdolną do sprawowania tej opieki, to opieka ta powinna być sprawowana przez tego współmałżonka niezależnie od kwestii przysługiwania mu świadczeń rodzinnych z tego tytułu. Ustawodawca wyłącza jednak powyższą przesłankę negatywną w sytuacji, gdy współmałżonek sam jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pod tym względem unormowanie wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w zakresie przesłanki negatywnej znacznego stopnia niepełnosprawności osoby mającej sprawować opiekę jest treściowo zbliżone do art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, jednak pełni inną funkcję. O ile to ostatnie wyłącza możliwość nabycia świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności, o tyle to pierwsze eliminuje przeszkodę do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego przez niebędącą współmałżonkiem osobę, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny. Z powyższego zestawienia należy wyprowadzić wniosek, że tak jak prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może nabyć osoba obciążona obowiązkiem alimentacyjnym nad osobą wymagającą opieki, nie tylko taka, która jest dotknięta znacznym stopniem niepełnosprawności, lecz także taka, która nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi lub od której uzyskanie wymaganego świadczenia jest obiektywnie niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, tak pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim nie tylko ze współmałżonkiem dotkniętym znacznym stopniem niepełnosprawności, lecz także takim, który nie jest w stanie sprawować efektywnie i realnie opieki (osobiście lub za pośrednictwem innych osób), powoduje, że przesłanka negatywna nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. zostaje wyeliminowana, (wyrok NSA z 10 grudnia 2021r., I OSK 817/21). Odmienna wykładnia omawianych przepisów, przyjęta przez organy obu instancji, prowadzi do pozbawienia skarżącej, która faktycznie sprawuje opiekę nad ojcem, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co narusza konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości społecznej, nakaz ochrony i opieki nad rodziną, jak również wynikający z art. 71 ust. 1 Konstytucji nakaz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Oparcie się wyłącznie na językowej wykładni prowadzi do konkluzji, których nie można pogodzić z konstytucyjnymi zasadami, zwłaszcza z zasadą praworządności i równości (art. 2 i art. 32 Konstytucji RP), a także zasadami ochrony i poszanowania więzi rodzinnych, uwzględniania dobra rodziny oraz pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (zob. art. 18 i art. 71 Konstytucji RP).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Warunek ten w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony. Jak bowiem jednoznacznie wynika z akt sprawy ojciec skarżącej jest żonaty, a jego żona w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie posiadała orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że w orzecznictwie sądowym przez długi okres istniały rozbieżności co do tego, czy kwestia stanu zdrowia współmałżonka osoby niepełnosprawnej (a także innych osób zobowiązanych do alimentacji wobec osoby niepełnoprawnej w pierwszej kolejności, o których mowa w art. 17 ust. 1a u.ś.r.) powinna być stwierdzona wyłącznie orzeczeniem właściwego organu, czy też może być – jak podnosi skarżąca – wykazana także innymi dowodami (do takiego poglądu skłaniał się m.in. tut. Sąd).
Rozbieżności te zostały ostatecznie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 14 listopada 2022r., sygn. akt I OPS 2/22. W orzeczeniu tym jednoznacznie przyjęto w tezie drugiej, że "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności" (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Tak samo NSA orzekł w odniesieniu do "innych osób" w tezie pierwszej: "Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.).
W wyroku tym NSA badał zgodność m.in. spornego art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. z przepisami art. art. 71, 18 i 2 Konstytucji RP, na które wskazuje pełnomocnik skarżącej. Uznał, że "wprowadzenie przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny i nie uwzględnia jej dobra, jak też nie udziela wsparcia rodzinom znajdującym się w trudnym położeniu ze względu na niepełnosprawność. To właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana ze stanem zdrowia poszczególnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy (...). Limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może również zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej [art. 2 Konstytucji RP]. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu". NSA wyjaśnił, że "Przepis art. 18 Konstytucji RP stanowi w szczególności, że rodzina znajduje się pod opieką i ochroną Rzeczypospolitej. Przepis ten, pod względem jego prawnego charakteru, kwalifikowany jest jako "norma programowa", która nie tworzy samodzielnie praw podmiotowych, wyznacza natomiast cele i zadania władzy publicznej. Przepis ten stanowi równolegle element aksjologii konstytucyjnej i z tego powodu wyrażone w nim wartości wymagają uwzględnienia przy wykładni zarówno innych przepisów Konstytucji, jak i przepisów innych aktów prawnych (...). Jak przyjął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 maja 2005r., K 16/04, art. 18 Konstytucji RP jest wyrazem tej samej aksjologii, która inspirowała treść art. 71. Zgodnie z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP, rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Zarówno art. 18, jak i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, zobowiązują państwo do zapewnienia rodzinie pomocy i ochrony, nie konkretyzując warunków jej przyznania i pozostawiając tym samym ustawodawcy określenie form i przesłanek jej świadczenia. Zgodnie natomiast z art. 81 Konstytucji RP, praw określonych w art. 71 Konstytucji RP można dochodzić w granicach określonych w ustawie. Świadczenie pielęgnacyjne jest instrumentem wspierania rodzin będących w trudnej sytuacji ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Przez odesłanie do standardów określanych w ustawie, ustrojodawca w Konstytucji upoważnił ustawodawcę do przyjęcia szczegółowych form i zasad realizowania wskazanych zadań państwa. Ich katalog może być różny, a przyjęte rozwiązania ustawowe zróżnicowane". NSA zauważył, że "być może, w przypadku analizowanych regulacji dotyczących przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, przyjęte aktualnie rozwiązanie regulujące kolejność dostępu poszczególnych osób do świadczenia, nie jest optymalne z punktu widzenia interesów świadczeniobiorców (...), ale jednocześnie podkreślił, że nie jest jego rolą "znalezienie optymalnego rozwiązania normatywnego (...)". W ocenie składu 7 sędziów NSA, przewidziana przez ustawodawcę kolejność osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, nie narusza rażąco i w sposób oczywisty standardów konstytucyjnych, a w konsekwencji – do odkodowania treści omawianych przepisów - nie jest potrzebna inna, niż językowa, ich wykładnia. Dodać należy, że uchwała ta wiąże sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 27 listopada 2020 r., II GSK 3773/17).
W świetle powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji braku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności żony niepełnosprawnego K. G., nie ma możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Organy zobligowane były więc do wydania decyzji odmownej bez badania za pomocą innych dowodów, czy matka skarżącej ze względu na swój stan zdrowia jest w stanie sprawować opiekę nad swoim mężem. Tylko legitymowanie się przez niego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnoprawności powoduje przejście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na skarżącą.
Jednocześnie, dla porządku należy stwierdzić, że nie budzi żadnych wątpliwości prawidłowość stanowiska Kolegium dotyczącego zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy. Zasadnie bowiem Kolegium uznało, że nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ww. przepis, którego niezgodność z konstytucyjną zasadą równości została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Kwestia ta, jako już utrwalona w orzecznictwie nie wymaga szerszego omówienia, a przedstawione przez organ odwoławczy wywody i wnioski jej dotyczące są właściwe i Sąd podziela takie właśnie stanowisko. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo skorygował błąd organu I instancji w tym zakresie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Dodać należy, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem organu o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i brakiem sprzeciwu skarżącej.
Natomiast w zakresie wniosku ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika skarżącej, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019r. poz. 68 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia - koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu (pkt 2). Stosownie zaś do § 4 ust. 1 - opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 (...) i zgodnie z § 21 ust. 1 lit. c - opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi "w innej sprawie" (do takiej należy niniejsza sprawa) wynoszą [...] zł. Należy podnieść, że wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2023r. (sygn. akt SK 53/22) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "§ 4 ust. 1 rozporządzenia w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej, niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265, ze zm.) dalej jako "rozporządzeniem z 22 października 2015r.", wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Wyrok ten wszedł w życie z dniem ogłoszenia, czyli 4 maja 2023r. Jego konsekwencją jest przyznawanie - od tego dnia - radcom prawnym, ustanowionym w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia w minimalnej wysokości przewidzianej dla tego samego rodzaju spraw dla radców prawnych ustanowionych z wyboru (we własnym zakresie), a więc na podstawie rozporządzenia z 22 października 2015r. Zgodnie zaś z § 14 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia – stawka minimalna dla radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w I instancji "w innej sprawie" wynosi [...] zł. Kwota ta, powiększona – zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016r. - o stawkę należnego podatku od towarów i usług (23%), wynosi [...] zł.