II SA/Lu 82/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-05-16
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowębudynek gospodarczygrunty rolneochrona gruntów rolnychprawo budowlanepostępowanie administracyjnerolnictwoinwestycja budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie pozwolenia na budowę, uznając, że budynek gospodarczy dla rolnika nie wymaga wyłączenia gruntu z produkcji rolnej.

Skarżący D.K. ubiegał się o pozwolenie na budowę budynku gospodarczego na gruntach rolnych. Organy administracji odmówiły, żądając decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej. WSA w Lublinie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że budynek służący wyłącznie produkcji rolniczej nie wymaga takiego wyłączenia, a zatem odmowa pozwolenia była bezzasadna.

Sprawa dotyczyła skargi D.K. na decyzję Wojewody Lubelskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kraśnickiego o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Głównym powodem odmowy było niewykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia prawomocnej decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej. Wojewoda uznał, że działka zawiera grunty rolne klasy IIIb, a inwestycja wymaga wyłączenia zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skarżący argumentował, że budynek gospodarczy służący wyłącznie produkcji rolniczej nie wymaga takiego wyłączenia, a on sam jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo. WSA w Lublinie przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że zgodnie z definicją gruntów rolnych, budynki służące wyłącznie produkcji rolniczej, w tym przechowywaniu środków produkcji, nie powodują wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. W związku z tym, organy błędnie nałożyły obowiązek uzupełnienia dokumentacji i bezzasadnie odmówiły pozwolenia na budowę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje i postanowienie, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa budynku służącego wyłącznie produkcji rolniczej, w tym przechowywaniu środków produkcji, nie jest równoznaczna z przeznaczeniem gruntu na cele nierolnicze i nie wymaga uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych definiuje grunty rolne, w tym grunty pod budynkami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej. Wyłączenie z produkcji następuje przy rozpoczęciu innego niż rolnicze użytkowania. Budynek gospodarczy dla rolnika wpisuje się w definicję budynków służących produkcji rolniczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

Pr.bud. art. 35 § 1 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ sprawdza kompletność projektu, w tym wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. W przypadku nieprawidłowości nakłada obowiązek usunięcia. Niewykonanie skutkuje odmową pozwolenia.

u.o.g.r.l. art. 11 § 1 i 4

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie, chyba że przepis stanowi inaczej.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Grunty rolne obejmują m.in. grunty pod budynkami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej.

u.o.g.r.l. art. 4 § 11

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wyłączenie z produkcji to rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli naruszają prawo materialne lub procesowe.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do ich działań.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub części.

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy odpadnie podstawa wydania decyzji.

k.p.a. art. 79a § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ informuje strony o istotnych przesłankach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na wynik postępowania.

u.p.r. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

Definicja podatnika podatku rolnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek gospodarczy służący wyłącznie produkcji rolniczej nie wymaga wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Inwestor jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, co zostało wykazane. Organy błędnie oceniły kompletność projektu budowlanego i nałożyły nieuzasadniony obowiązek uzupełnienia dokumentacji.

Godne uwagi sformułowania

nie każda budowa obiektu budowlanego na gruntach rolnych jest równoznaczna z przeznaczeniem ich na cele nierolnicze oraz wyłączeniem gruntów z produkcji rolniczej. Do takiego wyłączenia nie dochodzi, jeżeli na gruntach rolnych realizowany ma być budynek służący wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Jerzy Drwal

członek

Bartłomiej Pastucha

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia gruntów rolnych z produkcji w kontekście budowy budynków gospodarczych dla rolników."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy budynek gospodarczy jest faktycznie przeznaczony wyłącznie do celów rolniczych i inwestor prowadzi gospodarstwo rolne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów dotyczących gruntów rolnych i budownictwa, a także jak sąd może skorygować błędne interpretacje organów administracji.

Budynek gospodarczy dla rolnika – czy zawsze potrzebne wyłączenie gruntu z produkcji?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 82/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7; art. 77 § 1; art. 80;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1326
art. 11 ust. 1 i ust.4;
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tj
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 35 ust.4;
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 25 listopada 2022 r., znak: IF-VII.7840.2.43.2022.MAK w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Kraśnickiego z dnia 30 września 2022 r., znak: Ab.6740.4.47.2022, a także uchyla postanowienie Starosty Kraśnickiego z dnia 1 czerwca 2022 r., znak: Ab.6740.4.47.2022; II. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz D. K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. znak: IF-VII.7840.2.43.2022.MAK, po rozpatrzeniu odwołania D. K. (dalej także jako "skarżący" lub "inwestor") od decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia 21 lipca 2022 r. znak: Ab.6740.4.47.2022 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego wraz z utwardzeniem terenu na działce nr ewid. [...] położonej w K. w obrębie geodezyjnym "[...]" oraz na działce nr ewid. [...] położonej w K. w obrębie geodezyjnym "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 18 maja 2022 r. D. K. złożył w Starostwie Kraśnickim wniosek o udzielenia pozwolenia na budowę dla opisanej na wstępie inwestycji, do którego załączył projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r. Starosta Kraśnicki, działając na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako "Pr.bud."), nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w załączonym do wniosku projekcie budowlanym, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. W ramach nałożonych obowiązków inwestor został zobowiązany m.in. do przedłożenia prawomocnej decyzji Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Kraśnickiego w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326, aktualny t.j. – Dz. U. z 2022 r. poz. 2409, dalej jako "u.o.g.r.l.").
W dniu 9 sierpnia 2022 r. inwestor złożył wniosek o zawieszenie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę do czasu rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie odwołania od decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia 22 lipca 2022 r. znak: Śr.6124.5.28.2022, udzielającej skarżącemu zgody na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu w klasie bonitacyjnej RIIIb, stanowiącego część działki nr [...] w K. i przeznaczonego pod inwestycję objętą projektem budowlanym.
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. organ pierwszej instancji zawiesił na wniosek inwestora postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Po przedłożeniu przez inwestora decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie z dnia 15 września 2022 r. nr SKO.41/3663/LE/2022 uchylającej ww. decyzję Starosty Kraśnickiego i umarzającej postępowanie tego organu w całości, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 29 września 2022 r. podjął postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Następnie decyzją z dnia 30 września 2022 r. Starosta Kraśnicki odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno- budowlanego i udzielenia D. K. pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Jako powód orzeczonej odmowy organ pierwszej instancji wskazał niewykonanie przez inwestor nałożonego postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r. obowiązku przedłożenia prawomocnej decyzji o wyłączeniu gruntu objętego planowaną inwestycją z produkcji rolniczej.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji D. K. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 4 Pr.bud. i art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.o.g.r.l. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, w zw. z art. 553 k.c., a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Na podstawie podniesionych zarzutów skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i udzielenia wnioskowanego pozwolenia na budowę. W motywach odwołania podkreślił, że planowana przez niego inwestycja dotyczy budowy budynku gospodarczego, który służyć ma wyłącznie produkcji rolniczej i będzie nierozerwalnie związany z prowadzeniem przez skarżącego gospodarstwa rolnego, a zatem nie wymaga uzyskania decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda Lubelski nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 25 listopada 2022 r. (zaskarżoną do Sądu), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na inwestora przez Starostę Kraśnickiego obowiązku przedłożenia prawomocnej decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej. W tym kontekście wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż objęta projektem budowlanym działka nr ewid. [...] posiada grunty w klasie bonitacyjnej Rlllb. Przedmiotowa inwestycja planowana jest zatem na użytku rolnym klasy Illb, a z tego względu - zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. - wymaga uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Postępowanie w sprawie wydania takiej decyzji jest samoistnym (odrębnym) postępowaniem. Gdy decyzja o wyłączeniu gruntów stanie się ostateczna, możliwe jest wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę.
Wojewoda stwierdził, że wobec nieuzupełnienia przez D. K. powyższego braku w wyznaczonym terminie, organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, że inwestor nie legitymuje się żadnym dokumentem, który potwierdziłby wyłączenie przedmiotowego gruntu z produkcji rolniczej, bądź też stwierdzającym, że grunt ten nie wymaga takiego wyłączenia. Decyzja Starosty Kraśnickiego z dnia 22 lipca 2022 r., którą odmówiono umorzenia postępowania w sprawie wyłączenia oraz zezwolono inwestorowi na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej części działki nr ewid. [...], na skutek odwołania inwestora, została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 15 września 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., uchylona w całości, zaś postępowanie organu pierwszej instancji w całości umorzone. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika jednak, że powodem umorzenia postępowania o wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej było cofnięcie przez inwestora wniosku w tym przedmiocie. Wbrew zatem jego twierdzeniu, umorzenie postępowania nie nastąpiło z przyczyn merytorycznych.
W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, decyzja Starosty Lubelskiego z dnia 30 września 2022 r., podjęta na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud. i art. 104 k.p.a., jest zgodna z prawem materialnym, zaś argumenty podniesione przez inwestora w odwołaniu pozostają bez wpływu na wynik postępowania.
D. K., reprezentowany przez radcę prawnego M. Ł., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Wojewody Lubelskiego. W skardze sformułował następujące zarzuty wobec zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art.35 ust. 1 pkt 3 lit. "a" Pr.bud. w brzmieniu obowiązującym przed 10 sierpnia 2022 r., w zw. art. 4 pkt 11 oraz art. 11 ust. 1, 2 i 4 u.o.g.r.l., poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie konieczne jest wyłączenie gruntu z produkcji rolnej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, podczas gdy brak jest takiego obowiązku;
- art. 2 ust. 1 pkt 3 u.o.g.r.l. poprzez jego nieuwzględnienie w postępowaniu administracyjnym i nieuznanie, że realizacja inwestycji określonej we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę nie doprowadzi do wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, gdyż obiekt będzie w całości wykorzystywany dla potrzeby rolnictwa;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 79a § 1 i § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania wnioskodawcy o istotnych przesłankach, które nie zostały spełnione, a których niespełnienie mogłoby skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z wnioskiem, a więc dokumentacji świadczącej o tym, że wnioskodawca - inwestor jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia 30 września 2022 r., odmawiającej zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, mimo braku podstaw prawnych do wydania decyzji odmownej;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niekompletne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie - w postępowaniu dowodowym nie zweryfikowano, czy wnioskodawca posiada status rolnika, czy projektowany obiekt będzie w całości przeznaczony do produkcji rolniczej oraz, czy nastąpi wyłączenie gruntu z produkcji rolnej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko organów zajęte w niniejszej sprawie jest nieprawidłowe, zaś zapadłe w obu instancjach decyzje nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.
Skarżący podkreślił, że w toku postępowania wykazywał, iż jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne. Niezależnie od tego organy prowadzące postępowanie miały wiedzę o tym, że skarżący jest rolnikiem - posiada gospodarstwo rolne o łączne powierzchni 3 ha, jest płatnikiem podatku rolnego oraz posiada ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Grunt, na którym skarżący zamierza wybudować budynek gospodarczy, jest ponadto uwzględniany przy ustalaniu dopłat bezpośrednich w ramach działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Projektowany budynek będzie natomiast służył potrzebom gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego, jako obiekt do przechowywania maszyn rolniczych oraz płodów rolnych.
Skarżący wskazał, że gruntami rolnymi - według przepisów u.o.g.r.l. - są m.in. grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (art. 2 ust. 1 pkt 3). W przypadku budowy w ramach gospodarstwa rolnego budynku, który służył będzie wyłącznie produkcji rolniczej, nie zmienia się zatem charakterystyka gruntu i jego przeznaczenie. Inwestycja taka nie jest tym samym równoznaczna z przeznaczeniem gruntu na cele nierolnicze oraz wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej. Wyłączenie z produkcji to bowiem rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów (art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l.).
W ocenie skarżącego, budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, mogą być zatem realizowane na gruntach rolnych bez wymogu uzyskania decyzji o wyłączeniu z produkcji. Wnioskiem tego Starosta Kraśnicki, a za nim Wojewoda Lubelski, przekroczyli uprawnienia wynikające z art. 35 ust. 1 pkt 3 lit "a" Pr.bud., żądając przedłożenia w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę decyzji Starosty Kraśnickiego o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej, która z racji rolniczej działalności prowadzonej przez inwestora oraz charakteru i sposobu użytkowania projektowanego budynku, nie była wymagana.
Skarżący podniósł, że jego zastrzeżenia budzi również fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji odnoszący się do braku dokumentu stwierdzającego, że grunt nie wymaga wyłączenia "z innych okoliczności - z przyczyn merytorycznych". Skarżący podkreślił, że na żadnym etapie sprawy organy nie zażądały od niego takiego dokumentu. Ponadto, zdaniem skarżącego, ocena, czy przedłożenie spornej decyzji jest wymagane, należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Podkreślić na wstępie należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 239 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie i to z przyczyn trafnie w niej wskazanych, przy czym zasadność skargi czyni koniecznym uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia 3 września 2022 r., lecz również poprzedzającego te decyzje postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 1 czerwca 2022 r.
Przypomnieć dla porządku należy, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję odmawiającą udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego wraz z utwardzeniem terenu, na działce nr ewid. [...] położonej w raśniku w obrębie geodezyjnym "[...] II" oraz na działce nr ewid. [...] położonej w K. w obrębie geodezyjnym "[...]". Powodem orzeczonej odmowy było niewykonanie przez skarżącego obowiązku uzupełniania złożonej dokumentacji projektowej o prawomocną decyzję Starosty Kraśnickiego udzielającą zgody na wyłączenie gruntu przeznaczonego pod projektowaną inwestycję z produkcji rolniczej, który to obowiązek został nałożony na inwestora postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 1 czerwca 2022 r.
Istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się zatem do oceny zasadność zobowiązania skarżącego do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę o decyzję udzielającą zgodę na wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej, a w konsekwencji do oceny zasadności odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę wskutek niewykonania powyższego obowiązku.
Zgodnie z przepisem art. 35 ust. 1 pkt 3a lit. "a" Pr.bud. (obowiązującym od 10 sierpnia 2022 r., natomiast w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji funkcjonującym pod jednostką redakcyjną art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. "a" Pr.bud.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza (m.in.) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w powyższym zakresie organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3). W przypadku niewykonania tego postanowienia w wyznaczonym terminie, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 5 pkt 1).
Z przytoczonych przepisów wynika, że na organie administracji architektoniczno-budowlanej spoczywa obowiązek sprawdzenia projektu zagospodarowania terenu (działki) oraz projektu architektoniczno-budowlanego, nie tylko pod kątem merytorycznym, lecz również pod kątem kompletności tych dokumentów. Badanie kompletności dotyczy przede wszystkim weryfikacji, czy zostały dołączone wszystkie wymagane przez przepisy prawa opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. W razie stwierdzenia braków w tym zakresie, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek ich usunięcia. Oczywiste jest jednak, że obowiązek taki dotyczyć może wyłącznie dokumentów wymaganych przepisami prawa. Ocena, jakie dokumenty są w przypadku określonej inwestycji wymagane, obciąża zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej.
W niniejszej sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły powyższej oceny w sposób rzetelny i prawidłowy, co skutkowało bezzasadnym, a co najmniej przedwczesnym zobowiązaniem skarżącego do uzupełnienia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego o decyzję w przedmiocie zgody na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, a w konsekwencji wadliwością podjętej w sprawie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę.
W świetle dołączonego do akt sprawy wydruku informacji z rejestru gruntów (k. 7 akt adm. I inst.) nie budzi wątpliwości, że w obrębie objętej zamierzeniem budowlanym działki nr ewid. [...] znajdują grunty rolne, stanowiące użytki rolne wytworzone z gleb zaliczonych do klasy IIIb, natomiast w obrębie działki nr ewid. [...] – klasy IIIa. Przeznaczenie tych gruntów na celem nierolnicze – zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. – może zatem nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Błędne jest jednak założenie, że realizacja w obrębie tych gruntów wszelkiego rodzaju inwestycji budowlanych, wiąże się z ich przeznaczeniem na cele nierolnicze i tym samym przekłada się na obowiązek uzyskania decyzji udzielającej zgody na wyłączenie tych gruntów z produkcji rolniczej.
Jak słusznie bowiem zauważono w skardze, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.o.g.r.l. gruntami rolnymi, są nie tylko użytki rolne, lecz również (m.in.) grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, zostały zdefiniowane w art. 4 pkt 2 u.o.g.r.l. jako budynki i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji, prowadzeniu produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolniczych. W myśl zaś art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się przy tym za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat.
Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że grunty znajdujące się pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, zachowują status gruntów rolnych – o ile nie dochodzi do dłuższej niż 5 lat przerwy w rolniczym użytkowaniu tych obiektów spowodowanej zmianą kierunków produkcji rolniczej. Zatem nie każda budowa obiektu budowlanego na gruntach rolnych jest równoznaczna z przeznaczeniem ich na cele nierolnicze oraz wyłączeniem gruntów z produkcji rolniczej. Do takiego wyłączenia nie dochodzi, jeżeli na gruntach rolnych realizowany ma być budynek służący wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.o.g.r.l., a więc np. budynek służący przechowywaniu środków produkcji. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w trafnie wskazanych w treści skargi orzeczeniach sądów administracyjnych (postanowieniu NSA z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt II OW 65/12, LEX nr 1252252 oraz wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 295/17, LEX nr 2331225), a także w doktrynie (por. D. Danecka, W. Radecki, Ochrona gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, wyd. V, opubl. WKP 2021, teza 10 do art. 11).
Organy orzekające w niniejszej sprawie, oceniając kompletność przedłożonej przez skarżącego dokumentacji projektowej, całkowicie pominęły jednoznacznie określone w projekcie zagospodarowania terenu przeznaczenie planowanego budynku gospodarczego – jako budynku do przechowywania sprzętu rolniczego (str. 7 projektu zagospodarowania terenu). Wobec tak określonego przeznaczenia projektowanego budynku oczywiste jest natomiast, że wpisuje się on w definicję budynku służącego wyłącznie produkcji rolniczej – jako budynek do przechowywania środków produkcji. Potwierdzeniem tego są wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie z dnia 20 czerwca 2022 r., skierowanym do organu pierwszej instancji w odpowiedzi na postanowienie z dnia 1 czerwca 2022 r., w którym to piśmie skarżący wskazał, że jest rolnikiem, posiada gospodarstwo rolne, zaś objęty jego zamierzeniem budynek gospodarczy będzie służył wyłącznie produkcji rolniczej. Wyjaśnienia skarżącego co do posiadania przez niego statusu rolnika i prowadzenia produkcji rolnej nie zostały przez organy w żaden sposób zakwestionowane ani podważone, a w tych okolicznościach nie było podstaw do przyjęcia odmiennego, niż wskazane przez inwestora w projekcie budowlanym przeznaczenia projektowanego budynku. Skoro zaś projektowany budynek ma służyć wyłącznie produkcji rolniczej, której prowadzenie przez skarżącego nie zostało podważone, nie było podstaw do uznania, że jego realizacja wiąże się z przeznaczeniem gruntów rolnych znajdujących się w obrębie działek nr ewid. [...] i [...] na cele nierolnicze. W konsekwencji nie zachodziły więc podstawy do zobowiązania inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej o decyzję udzielającą zgodę na wyłączenie tych gruntów z produkcji rolniczej, a co za tym idzie, niewykonanie tego obowiązku nie mogło być podstawą odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia na budowę.
Nadto należy zauważyć że wydane w dniu 1 czerwca 2022 r. postanowienie zobowiązujące inwestora do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, nie tylko w zakresie powyższego obowiązku było pozbawione podstaw. Bezzasadne było również zobowiązanie inwestora do złożenia prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy dla projektowanej inwestycji, albowiem – wbrew twierdzeniu organu pierwszej instancji – decyzja w tym przedmiocie, dołączona do projektu budowlanego, opatrzona była klauzulą prawomocności.
W tych okolicznościach uznać należy, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji, jak też i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 1 czerwca 2022 r., zostały wydane w oparciu wadliwą ocenę materiału dowodowego, a więc z naruszeniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uchybienie to skutkowało naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. "a" Pr.bud. (w brzmieniu sprzed 10 sierpnia 2022 r.) i art. 35 ust. 3 Pr. bud. W zw. z art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., a w konsekwencji również art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów.
Konieczne jest wobec tego uchylenie powyższych rozstrzygnięć i dokonanie przez Starostę Kraśnickiego ponownej oceny kompletności złożonej przez inwestora dokumentacji, z uwzględnieniem powyższych uwag, co oznacza, że o ile organ ten nie znajdzie podstaw do zakwestionowania oświadczenia skarżącego o prowadzeniu przez niego gospodarstwa rolnego, przyjmie, że projektowany budynek – jako mający służyć prowadzeniu produkcji rolniczej – nie wymaga przedłożenia przez inwestora decyzji udzielającej zgody na wyłączenie gruntów produkcji rolniczej.
W tym stanie rzecz Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II. sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty postępowania obejmują uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 500 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, które stosownie do § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265), wynosi 480 złotych, a także uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI