IV SA/Wa 1393/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-09-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
akt własności ziemisprostowanie omyłkipowierzchnia działkiKPASKOnieruchomości rolnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające sprostowania oczywistej omyłki w akcie własności ziemi, uznając brak podstaw do zmiany dokumentu w trybie art. 113 KPA.

Skarżący domagał się sprostowania oczywistej omyłki w akcie własności ziemi z 1978 r., twierdząc, że łączna powierzchnia działek powinna wynosić 0,46 ha, a nie 0,33 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta odmawiające sprostowania. Sąd administracyjny uznał, że tryb sprostowania z art. 113 KPA nie pozwala na naprawianie błędów w stosowaniu prawa ani na zmianę merytoryczną decyzji, a w aktach sprawy brak było jednoznacznych dowodów potwierdzających omyłkę organu.

Sprawa dotyczyła skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta odmawiające sprostowania oczywistej omyłki w Akcie Własności Ziemi z 1978 r. Skarżący twierdził, że akt powinien wskazywać łączną powierzchnię działek nr [...] i [...] na 0,46 ha, a nie 0,33 ha. SKO, powołując się na art. 113 § 1 KPA i orzecznictwo NSA, uznało, że sprostowanie może dotyczyć jedynie błędów pisarskich, rachunkowych lub oczywistych omyłek, które nie prowadzą do zmiany rozstrzygnięcia ani nie naprawiają błędów w stosowaniu prawa. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko. Analiza akt sprawy wykazała, że dokumenty z 1976 r. (protokół przesłuchania i akt własności ziemi) zawierały odręczne poprawki powierzchni do 0,33 ha, a decyzja z 1971 r. nie odnosiła się bezpośrednio do tych działek w sposób potwierdzający powierzchnię 0,46 ha. Sąd podkreślił, że nawet jeśli wystąpiły błędy w ocenie stanu faktycznego, nie można ich korygować w trybie art. 113 KPA. W związku z tym, że nie wykazano oczywistej omyłki organu, odmowa sprostowania aktu była zasadna, a skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może być uwzględniony, ponieważ tryb sprostowania z art. 113 § 1 KPA nie służy naprawianiu błędów w stosowaniu prawa ani merytorycznej zmianie decyzji, a w aktach sprawy brak było jednoznacznych dowodów potwierdzających oczywistą omyłkę organu co do powierzchni działek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprostowanie w trybie art. 113 KPA dotyczy jedynie błędów pisarskich, rachunkowych i oczywistych omyłek, które są natychmiastowo wykrywalne i nie prowadzą do zmiany rozstrzygnięcia. W tej sprawie, analiza dokumentów z 1976 r. i 1971 r. nie potwierdzała jednoznacznie twierdzeń skarżącego o błędnej powierzchni w akcie z 1978 r., a próba zmiany powierzchni mogłaby być uznana za naprawianie błędów w stosowaniu prawa, co jest niedopuszczalne w tym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

K.p.a. art. 113 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia ani naprawiać błędów w stosowaniu prawa.

u.u.g.r.

Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Ustawa, na podstawie której wydano pierwotny Akt Własności Ziemi.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (posiedzenie niejawne).

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

u.g.n.r.s.p. art. 63

Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw

Przepis dotyczący stosowania przepisów KPA do decyzji wydanych na podstawie u.u.g.r., wskazujący na brak wyłączenia stosowania art. 113 KPA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tryb sprostowania z art. 113 KPA nie pozwala na naprawianie błędów w stosowaniu prawa. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. W aktach sprawy brak było jednoznacznych dowodów potwierdzających oczywistą omyłkę organu co do powierzchni działek w Akcie Własności Ziemi. Odrębne dokumenty z 1976 r. zawierały poprawki powierzchni do 0,33 ha, co nie potwierdzało twierdzeń skarżącego o powierzchni 0,46 ha.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że Gmina ma obowiązek posiadać dokumenty jednoznacznie potwierdzające różnice w powierzchni i błędy w akcie własności ziemi. Argumentacja skarżącego, że błędy rachunkowe w dodawaniu powierzchni można poprawiać na podstawie art. 113 KPA, gdyż nie jest to zmiana decyzji ani naprawianie błędów w stosowaniu prawa.

Godne uwagi sformułowania

Sprostowanie nie może przede wszystkim prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego. Niedopuszczalne jest także obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w odniesieniu do okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie. Tryb uregulowany w art. 113 § 1 k.p.a. nie może bowiem służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa. Podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.

Skład orzekający

Tomasz Wykowski

przewodniczący sprawozdawca

Anna Falkiewicz-Kluj

sędzia

Alina Balicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 113 KPA w kontekście sprostowania oczywistych omyłek w aktach własności ziemi, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do pierwotnych danych ewidencyjnych i powierzchni."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami własności ziemi i wymaga wykazania oczywistości omyłki na podstawie dokumentów z momentu wydania aktu. Nie dotyczy sytuacji, gdy wymagana jest merytoryczna zmiana decyzji lub naprawa błędów w stosowaniu prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne trudności związane z korygowaniem starych dokumentów ewidencyjnych i precyzyjnym stosowaniem przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników procesualistów i zajmujących się prawem nieruchomości.

Czy można naprawić błąd w akcie własności ziemi po latach? Sąd wyjaśnia granice sprostowania omyłki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1393/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Anna Falkiewicz-Kluj
Tomasz Wykowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2017 r. sprawy ze skargi M. O. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę
Uzasadnienie
I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także "SKO"), po rozpatrzeniu zażalenia M. O. (dalej także "skarżącego") na postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej także "Wójta") z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o odmowie spełnienia żądania sprostowania oczywistej pomyłki w wydanym Akcie Własności Ziemi Nr [...] z dnia [...] listopada 1978 r. orzekło o utrzymaniu postanowienia Wójta w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., przedstawia się następująco:
1. W dniu 1 lutego 2017 r. skarżący wniósł do Wójta o sprostowanie oczywistej pomyłki w Akcie Własności Ziemi Nr [...], wydanym w dniu [...] listopada 1978 r., przez Naczelnika Gminy [...], stwierdzającym nabycie własności działek nr [...] i [...] we wsi [...] przez Panią G. S. (dalej także "akt (własności)". W ocenie skarżącego w/w akt winien wskazywać łączną powierzchnię działek nr [...] i [...] w wymiarze 0,46 ha, nie zaś 0,33 ha (jak w akcie wskazano). Na powierzchnię 0,46 ha składają się zdaniem skarżącego powierzchnie pastwisk klasy lVb o powierzchni 0,04 ha, pastwisk klasy III o powierzchni 0,30 ha oraz grunty zabudowane o powierzchni 0,12 ha wykazane w decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1971 r.
2. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Wójt orzekł o odmowie żądanego sprostowania aktu.
3. W dniu [...] lutego 2017 r. do SKO wpłynęło zażalenie skarżącego na postanowienie Wójta z dnia [...] lutego 2017 r.
4. W dniu 17 marca 2017 r. skarżący uzupełnił wniesione zażalenie o załącznik do wykazu zmian gruntowych, z których wynika, że powierzchnia gruntów stanowiących jego własność wynosi obecnie 0,3214 ha co stanowi część działki nr [...] o powierzchni 0,34 ha, bez uwzględnienia powierzchni rowu melioracyjnego.
III. Jak wskazano powyżej, zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. SKO rozpatrzyło zażalenie skarżącego na postanowienie Wójta z dnia [...] lutego 2017 r., utrzymując to postanowienie w mocy. Uzasadniając orzeczenie, SKO wskazało w szczególności, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 113 § 1 Kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych sprostowanie może odnosić się tylko do tych elementów, które faktycznie w decyzji istniały, a jedynie zostały błędnie wyrażone. Sprostowanie nie może przede wszystkim prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego. Niedopuszczalne jest także obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne. Tryb uregulowany w art. 113 § 1 k.p.a. nie może bowiem służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2118/14 publ. LEX nr 2083424).
Skarżący zażądał sprostowania oczywistej pomyłki w akcie własności ziemi z dnia [...] listopada 1978 r., stwierdzającym nabycie własności działek nr [...] i [...] we wsi [...] przez Panią G. S.. Zdaniem wnioskodawcy łączna powierzchnia działek nr [...] i [...] wskazana w akcie powinna wynieść 0,46 ha a nie 0,33 ha. Na powierzchnię 0,46 ha składają się zdaniem skarżącego powierzchnie pastwisk klasy IVb o powierzchni 0,04 ha, pastwisk klasy III o powierzchni 0,30 ha oraz grunty zabudowane o powierzchni 0,12 ha wykazane w decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1971 r.
W aktach sprawy znajduje się kopia aktu własności ziemi z dnia [...] listopada 1978 r. poświadczona za zgodność przez Dyrektora Archiwum P. w [...]. W istocie w dokumencie wypełnionym maszyną do pisania widnieje łączna powierzchnia działek grantu o nr [...] i [...] wynosząca 0,33 ha. W aktach sprawy znajduje się również kopia decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. nr [...], z której wynika, że właścicielem działki o nr [...] jest Pan S. O. o łącznej powierzchni 1,59 ha. Zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r., na powierzchnię działki składają się granty orne klasy IVb o powierzchni 1,13 ha, pastwiska klasy IVb o powierzchni 0,04 ha, pastwiska klasy III o powierzchni 0,30 ha oraz grunty zabudowane o powierzchni 0,12 ha.
Aby stwierdzić, czy przy sporządzeniu aktu własności ziemi z dnia [...] listopada 1978 r. doszło rzeczywiście do oczywistej pomyłki organu w rozumieniu art. 113 § 1 Kpa, należy przeanalizować inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2040/14, stwierdził, że podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy (publ. LEX nr 2082501).
Do wniosku strona załączyła kopię aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...] (bez pieczęci organu wydającego i podpisu) oraz kopię protokołu z przesłuchania strony, Pani G. S., sporządzonego w dniu [...] listopada 1976 r., na okoliczność stanu faktycznego, prawnego nieruchomości położonej we wsi [...]. Obydwie kopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność przez Dyrektora Archiwum P. w [...].
W protokole z dnia [...] listopada 1976 r., wypełnionym odręcznie, wskazano powierzchnię działek nr [...] i [...] jako 0,33 ha. Należy jednak podkreślić, że w protokole widnieją trzy skreślenia i jedna niewyraźna poprawka. Zmieniono nr jednej z działek na nr [...] i skreślono działkę nr [...]. Ponadto wykreślono pierwotną powierzchnię 0,58 ha i wpisano powierzchnię 0,92 ha. Następnie skreślono powierzchnię 0,92 ha i wpisano powierzchnię 0,33 ha. Protokół został podpisany przez Panią G. S., jednak przy poprawkach nie ma parafek i adnotacji o dacie zmiany.
Podobne zmiany widnieją na kopi aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...], również stwierdzającym nabycie własności działek nr [...] i [...] we wsi [...] przez Panią G. S.. Na kopii nie ma ani pieczęci organu wydającego ani podpisu osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu. Akt własności ziemi z dnia [...] grudnia 1976 r. został wypełniony odręcznie. Również w tym dokumencie poprawiono nr jednej z działek na [...]. Zmieniono również powierzchnię gruntu w sposób identyczny jak w protokole z dnia [...] listopada 1976 r. Wykreślono pierwotną powierzchnię 0,58 ha i wpisano powierzchnię 0,92 ha. Następnie skreślono powierzchnię 0,92 ha i wpisano powierzchnię 0,33 ha. Przy poprawkach nie ma parafek i adnotacji o dacie zmiany.
Analiza treści protokołu z dnia [...] listopada 1978 r. nie daje możliwości jednoznacznego stwierdzenia jaka powinna być rzeczywista powierzchnia gruntu objętego aktem własności ziemi. Nie daje też takiej możliwości analiza decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. nr [...]. Z treści protokołu z dnia [...] listopada 1976 r. wiadomo, że działki nr [...] i [...] stanowią część działki nr [...] wykazanej w decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. W aktach sprawy brakuje jednak jakiegokolwiek dokumentu wskazującego jednoznaczne jaka była powierzchnia działek [...] i [...].
Zdaniem składu orzekającego występowanie o inne dokumenty źródłowe, w niniejszej sprawie jest bezcelowe. Stwierdzenie występowania w decyzji oczywistej pomyłki, błędu pisarskiego lub rachunkowego, oprócz występowania oczywistej sprzeczności w treści decyzji bądź stwierdzenia jej sprzeczności z aktami sprawy, musi też opierać na stwierdzeniu popełnienia błędu przez organ w sposób niezamierzony.
Należy podkreślić, że ostatecznie w obydwu dokumentach z 1976 r. ostała się powierzchnia 0,33 ha, identyczna jak w akcie własności ziemi Nr [...] z dnia [...] listopada 1978 r. Identyczna była sekwencja i treść dokonywanych poprawek powierzchni gruntu. Należy domniemywać, że odręczne zmiany w obydwu dokumentach z 1976 r. zostały sporządzone jednego dnia, przed wydaniem aktu własności ziemi z [...] listopada 1978 r. Zdaniem składu orzekającego powyższe dowodzi umyślności zmiany powierzchni gruntów na 0,33 ha. Nie wiadomo jakimi przesłankami kierowała się osoba nanosząca poprawki, jednak nie można uznać, że w sprawie s doszło do oczywistej pomyłki, błędu pisarskiego lub rachunkowego.
Nawet jeśli naniesione zmiany były wynikiem błędnej oceny stanu faktycznego, czy nawet czynu niedozwolonego, to zmiany zapisów w akcie własności ziemi nie można dokonywać w trybie art. 113 § 1 Kpa. Jak wskazano w cytowanym na wstępie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r. tryb uregulowany w art. 113 § 1 k.p.a. nie może służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa.
IV. Pismem z dnia 10 maja 2017 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2017 r., podnosząc co następuje:
Urząd Gminy [...] zna wszystkie fakty i z urzędu dysponuje wiedzą o całej ewidencji i mapach dla działki [...] (pastwisko i rola 0,34 ha) i działki [...] (zabudowania 0,12 ha). Organ II instancji nie może powoływać się w tym przypadku na brak "jednoznaczności" ze s.3 uzasadnienia, skoro Gmina ma ustawowy obowiązek przetrzymywania tych dokumentów i ich przetwarzania do celów ewidencji - to jednoznacznie może potwierdzić każdą różnicę w powierzchni oraz wszystkie błędy w późniejszym akcie własności ziemi. Jest to "fakt" i nie można wymagać od wnioskodawcy jednoznacznego potwierdzenia dowodów, które są dostępne w tym samym Urzędzie, do którego wnioskodawca występuje. To jest klarowne i czyni zadość temu zarzutowi. Natomiast odnosząc się w sprawie kolejnego argumentu z uzasadnienia SKO co do niemożliwości poprawy błędów rachunkowych w trybie art. 113 § 1 kpa, to stanowisko SKO stanowi wyłącznie polemikę z linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Gdyby nie było możliwości korekty tak oczywistych błędów rachunkowych - chodzi o dodawanie, to na jakiej podstawie można by było je poprawiać jak nie z art. 113 kpa - ustawodawca nie przewidział innego przepisu. Jako właściciel działki [...] skarżący dąży do wyeliminowania błędów rachunkowych w rejestrach państwowych, powstałych przy zakładaniu aktów własności ziemi. Uwłaszczenie następowało z samego prawa, a zatem decyzja taka ma charakter potwierdzający, czyli deklaratoryjny. Organ administracyjny ustalał jedynie nabycie prawa własności nieruchomości zgodnie ze stanem samoistnego posiadania w dniu [...] listopada 1971 r. Skarżący zabiega o samą korektę błędów rachunkowych, wynikających z dodawania tejże powierzchni - nie zmieniając tym samym decyzji lub nie naprawiając "błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa". Skarżący nie mógłbym zmienić żadnej decyzji, granicy działki, dodać lub odjąć inną działkę, nawet wcześniej skreśloną odręcznie bez parafek - gdyż jest to niewykonalne i niezgodne z tytułem własności. Skarżący jest właścicielem konkretnej działki i jednoznaczną powierzchnię tą samą jak z decyzji z 1971 r., pomniejszoną o różnicę wynikającą z dokładniejszych pomiarów i to wszystko - w załączeniu mapy na tą okoliczność. Dowód: mapa z działką [...] - pastwiska 0,3 ha i 0,04 rola i [...] - zabudowania 1,2 ha po S. O. nr [...] z decyzji z 1971 r., na okoliczność jednoznacznego wskazania, gdzie są umiejscowione działki; Dowód: mapa ówczesna z działką o dawnym nr [...] [(...)] - na okoliczność wskazania, że obecna działka [...] ma pastwisko i rolę jak z decyzji z 1971 r.; Dowód: mapa pastwiska 0,3 ha, która stanowi część działki [...] - na okoliczność, że innego pastwiska o powierzchni 0,3 ha z decyzji z 1971 r. nie ma.
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] maja 2017 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis art.119 pkt 4 w zw. z art.120 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VII. Kontrola legalności zaskarżonego do Sądu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. prowadzi do następujących wniosków:
1. Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Sprostowaniu w trybie określonym w powołanym przepisie podlegają zatem jedynie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Przepisy K.p.a. nie zawierają ustawowej definicji tych pojęć. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie ugruntował się pogląd, że błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi potraktowano inne oczywiste omyłki (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r., sygn. akt II SA 863/00, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się przy tym, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone przepisem art. 113 § 1 K.p.a., gdyż przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Wady te charakteryzuje przy tym ich oczywistość. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Nie podlegają natomiast sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa – a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może więc prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Niedopuszczalne jest również obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w odniesieniu do okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie.
W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Nie jest więc dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu lub mylne zastosowanie przepisu prawnego.
2. Stwierdzić należy, iż ustawodawca co do zasady nie wyłączył stosowania regulacji art. 113 § 1 k.p.a. wobec aktów własności ziemi, wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 1996 r. II SA 432/95 – "Artykuł 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464) nie wyłączył dopuszczalności stosowania art. 113 § 1 i 3 k.p.a. o sprostowaniu błędów i omyłek w stosunku do decyzji (aktów własności ziemi), wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 36 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.). Przepisy art. 63 ust. 2 i 3 tej ustawy są przepisami szczególnymi i jako takie muszą być interpretowane ściśle. Artykuł 63 ust. 2 tej ustawy wyraźnie i wyczerpująco określa zakres wyłączenia stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie powołanej ustawy z dnia 26 października 1971 r. Są to przepisy dotyczące wyłącznie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Nie ma tu mowy o przepisach dotyczących sprostowania decyzji czy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. Tak więc art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464) nie wyłączył dopuszczalności stosowania art. 113 § 1 i 3 k.p.a. o sprostowaniu błędów i omyłek w stosunku do decyzji (aktów własności ziemi) wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.).".
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ze zm.) miała na celu uregulowanie własności gospodarstw rolnych zbywanych bez zachowania formy aktu notarialnego. Regulowanie odbywało się w drodze wydania przez prezydium powiatowej rady narodowej aktu własności ziemi. Ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Sprawy o stwierdzenie nabycia na podstawie tej ustawy własności nieruchomości przeszły do kompetencji sądów. Art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128 z późn. zm.) zakończył orzekanie w sprawie nabycia własności gospodarstwa rolnego. Przepis ten stanowi też, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia bądź zmiany decyzji. Obecnie jedyna formą poprawiania błędów w aktach własności ziemi jest sprostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w trybie art. 113 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
3. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko SKO, iż dopuszczalność uwzględnienia w niniejszej sprawie wniosku skarżącego o sprostowanie treści aktu własności ziemi z dnia [...] listopada 1978 r., stwierdzającego nabycie przez poprzedniczkę prawną skarżącego prawa własności działek nr nr [...] i [...] – w części dotyczącej oznaczenia powierzchni wskazanych wyżej działek (skarżący podnosi, że przedmiotowy akt winien zamiast wskazanych w nim 0,33 ha wskazywać łącznie 0,46 ha), była bezwzględnie uzależniona od wykazania nie budzącej wątpliwości oczywistości ewentualnej omyłki, możliwej do jednoznacznego stwierdzenia w oparciu o materiał dowodowy, którym dysponował organ, wydający akt z dnia [...] listopada 1978 r. Tylko bowiem w sytuacji wykazania oczywiście omyłkowego oznaczenia powierzchni nieruchomości w przedmiotowym akcie, tj. w sytuacji, w której uwzględniona w akcie powierzchnia w oczywisty sposób nie odpowiadałaby takiej powierzchni, która jednoznacznie, niespornie i bezalternatywnie wynikałaby wprost ze zgromadzonego ówcześnie materiału dowodowego (i to bez konieczności przeprowadzania w tym zakresie pogłębionych ocen), uwzględnienie w ramach sprostowania żądania skarżącego nie nosiłoby znamion niedopuszczalnej merytorycznej ingerencji w treść ostatecznej decyzji administracyjnej (tym samym sprostowanie nie będzie mogło znaleźć zastosowania do korygowania bezspornie wadliwych decyzji administracyjnych w sytuacji, w której wadliwość danego elementu decyzji nie jest wynikiem oczywistej omyłki organu, a wypływa z jego świadomego działania). W/w przesłanki, warunkujące dopuszczalność sprostowania decyzji administracyjnej, nie zostały w sprawie spełnione, albowiem żaden z dokumentów, którym dysponował organ wydający akt własności ziemi z dnia [...] listopada 1978 r., nie stwierdzał powierzchni objętych tym aktem działek w sposób zgodny z obecnymi twierdzeniami skarżącego. Wbrew stanowisku skargi sugerowana przez skarżącego jako prawidłowa powierzchnia: działki nr [...] – 0,34 ha oraz działki nr [...] – 0,12 ha nie wynika ani z protokołu spisanego w dniu [...] listopada 1976 r. (Sąd w całości podziela analizę tego dokumentu, dokonaną przez SKO), ani też z postanowień decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1971 r., wprowadzającej zmiany w rejestrze gruntów (abstrahując już od kilkuletniego odstępu czasowego pomiędzy wydaniem w/w decyzji a aktem, stwierdzić należy, że decyzja ta nie odnosi się w żadnym bezpośrednim kontekście do działek nr nr [...] i [...], wymienionych w akcie). Oczywistej omyłki organu w oznaczeniu powierzchni nieruchomości w przedmiotowym akcie nie można również wywodzić z przedłożonych przy skardze map (którymi nie dysponował organ w 1978 r.). Całkowicie trafnie skonstatowało zatem SKO, że nawet jeśli naniesione zmiany były wynikiem błędnej oceny stanu faktycznego, czy nawet czynu niedozwolonego, to zmiany zapisów w akcie własności ziemi nie można dokonywać w trybie art. 113 § 1 Kpa. Tryb uregulowany w art. 113 § 1 k.p.a. nie może służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa.
W tej sytuacji odmowa sprostowania przedmiotowego aktu była zasadna, w związku z czym skarżący, nie dysponując już prawnymi możliwościami zmiany w/w aktu, winien w szczególności rozważyć np. ewentualność wystąpienie w stosownym trybie cywilnoprawnym o zasiedzenie gruntu, do którego zgłasza roszczenia (aczkolwiek tut. Sąd nie zajmuje stanowiska co do zasadności tychże roszczeń).
Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI