II SA/LU 817/03

II SA/Lu 817/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek
Danuta Małysz /przewodniczący/
Ewa Gdulewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
OSK 1539/04 - Wyrok NSA z 2005-05-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art.48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art.97 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz (spr.), NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. ref. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M.G. działając na podstawie art. 138 ( 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. i nakazał Z.B. rozebrać budynek gospodarczy o wymiarach 2,80 x 4,80 m, dobudowany samowolnie do werandy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. P.S.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 2,80 x 4,80 m, dobudowanego przez Z.B. na działce nr [...] przy ul. P.S., bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Powołał się na art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W oparciu o treść tego artykułu przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Po szczegółowym zbadaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podniósł, iż nie można analizując akta sprawy, a zwłaszcza niepodważalny dowód, jakim jest protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 7 listopada 1995 r. przez pracowników Urzędu Rejonowego stwierdzić, że sporny obiekt budowlany został wybudowany w 1994 r. Z ustaleń w/w protokołu jednoznacznie wynika, że inwestor do dnia oględzin wykonał ściany przedmiotowego obiektu z cegły wapienno-piaskowej, posadzkę oraz konstrukcję dachu (krokwie i łaty bez pokrycia). Powyższe roboty zostały wykonane samowolnie w 1995 r., co Z.B. poświadczył dwukrotnie własnoręcznym podpisem na protokóle oględzin z 7 listopada 1995 r.
Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że nie został przeprowadzony w sprawie, w oparciu o art. 76 ( 3 kpa, dowód przeciwko treści protokółu z dnia 7 listopada 1995 r., a więc nie obalono domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego. Wobec tego, iż dokument urzędowy ma zwiększoną moc dowodową w zakresie tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, przyjęcie daty wybudowania spornego budynku gospodarczego na 1994 r. (biorąc pod uwagę zeznania świadków i oraz treść protokółu zdawczo-odbiorczego z dnia 30 grudnia 1994 r. środka trwałego dotyczącego sieci gazowej wykonanej w 1994 r. w przedmiotowym budynku - co wynika z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) nie może zasługiwać na uwzględnienie.
W ocenie organu odwoławczego, w tym stanie rzeczy, zachodzą bezspornie przesłanki do zastosowania sankcji określonych w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 z późn. zm./. Niedopełnienie przez inwestora obowiązku wynikającego z art. 28 w/w ustawy, tj. uzyskania zgody właściwego organu w formie decyzji ostatecznej na prowadzenie robót budowlanych powoduje konieczność podjęcia przez organ nadzoru budowlanego wyłącznie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję Z.B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucił jej naruszenie art.103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podniósł, iż opiera się ona tylko na jednym dokumencie pomijając zeznania świadków: S.R., F.B., F.F., H.Ł., C.R. oraz Kierownika [...]. Podkreślił, iż protokół przekazania przyłącza gazu z dnia 30 grudnia 1994 r., zgodnie z art. 76 ( 3 kpa, jest bezspornym dowodem na wybudowanie budynku gospodarczego do końca 1994 r. Zaznaczył, iż decyzja organu odwoławczego jest niewykonalna, ponieważ na ścianie spornego budynku umieszczony jest reduktor gazowy ze skrzynką gazową podłączony do sieci gazowej i rozbiórka tej ściany spowoduje zagrożenie wybuchem gazu.
Ponadto odniósł się do decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r., z treści której wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy podlega legalizacji w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W skutek takiego stanowiska organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał skarżącego do dostarczenia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych przy wznoszeniu budynku gospodarczego, skarżący poniósł koszty z tym związane, a organ odwoławczy zmienił stanowisko.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnośnie swojej decyzji z dnia [...]lipca 2002 r. wyjaśnił, że skarżący błędnie zinterpretował stanowisko organu w niej zawarte. Z uzasadnienia tej decyzji wynika tylko, iż organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie powinien pomimo żądania M.G. podejmować decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki spornego budynku na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, lecz ewentualnie mógł podjąć działania legalizacyjne. Nie oznaczało to jednak, że organ odwoławczy wskazał na legalizację samowolnie wybudowanego obiektu w trybie art. 40 w/w ustawy. Intencją organu odwoławczego było wykazanie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza przepisy obu ustaw Prawo budowlane, tj. z 24 października 1974 r. i z 7 lipca 1994 r.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. - na mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm./ do rozpoznania niniejszej skargi stał się właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na podstawie tego przepisu do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 ( 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W przedmiotowej sprawie spór dotyczy daty wybudowania przez Z.B. budynku gospodarczego o wymiarach 2,80 x 4,80 m, dobudowanego, samowolnie do werandy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. P.S. i zastosowania w związku z tym art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - przepisu art. 48 (dotyczącego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995 r. - art. 108 w/w ustawy) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, za zakończenie budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przyjmuje się już doprowadzenie budowy do takiego stanu, w którym - chociażby nawet częściowo - jest możliwe przystąpienie do użytkowania takiego obiektu zgodnie z przeznaczeniem. W sensie techniczno-budowlanym można mówić więc o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, gdy odpowiada on warunkom, jakie przewiduje prawo budowlane wobec budowy legalnej. Powinien on być w takim stanie, by mógł być przeprowadzony jego odbiór i by można było przekazać go do normalnej eksploatacji i użytkowania (zob. np. wyrok NSA z 21 sierpnia 1997 r., sygn. akt II SA/Kr 998/96 - Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/5 str. 326 i wyrok NSA z 20 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 273/95, Prokuratura i Prawo -dodatek 1997/6, poz. 49).
Bezspornym jest, iż w sprawie niniejszej w dniu 7 listopada 1995 r. pracownicy Urzędu Rejonowego przeprowadzili oględziny spornego obiektu budowlanego. Z czynności tej sporządzony został stosowny protokół (k. 29 akt organu I instancji). Z ustaleń w/w protokółu jednoznacznie wynika, iż skarżący do istniejącego na działce przy ul. P.S. budynku mieszkalnego dobudował pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 2,77 x 4,80 m zlokalizowane w odległości 0,30 m od granicy działki M.G. Do dnia oględzin wykonano w przedmiotowym budynku ściany obiektu z cegły wapienno-piaskowej, posadzkę oraz konstrukcję dachu (krokwie i łaty bez pokrycia). Zgodnie z protokółem powyższe roboty zostały wykonane przez Z.B. w roku bieżącym, tj. 1995 r., samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Fakt ten został dwukrotnie poświadczony własnoręcznym podpisem przez Z.B. złożonym na protokóle oględzin.
Jak wynika z powyższego do dnia oględzin (tj. do dnia 7 listopada 1995 r.) w spornym obiekcie budowlanym został wzniesiona m.in. tylko konstrukcja dachu, bez pokrycia. Zgodnie z definicją budynku zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Oznacza to, że sporny obiekt budowlany w trakcie jego oględzin nie spełniał jeszcze ustawowej definicji budynku. Nie można również, zgodnie z powołanym powyżej orzecznictwem, przyjąć że miało miejsce zakończenie budowy obiektu budowlanego i tym samym nie mógł mieć w sprawie zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Prawdą jest, iż treść złożonego przez inwestora oświadczenia zawartego w protokóle z 7 listopada 1995 r. co do terminu realizacji obiektu została anulowana pisemnym oświadczeniem z dnia 29 kwietnia 2002 r. (k.33 akt I instancji). Z treści tego pisma wynika, że po 1 stycznia 1995 r. w budynku gospodarczym wykonano tylko takie roboty jak: wmontowanie stolarki okiennej, wymianę pokrycia dachowego na blachę oraz, że użytkowanie tego obiektu miało miejsce już od 1994 r.
Po pierwsze zaznaczyć należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zasadnie organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniu skarżącego z dnia 29 kwietnia 2002 r. oraz zeznaniom powołanych przez niego świadków i oparł się przy ustaleniu stanu faktycznego na treści dokumentu urzędowego, jakim jest powołany powyżej protokół oględzin z 7 listopada 1995 r.
Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 75 kpa kreuje wprawdzie zasadę równej mocy środków dowodowych, jednakże, mając na względzie treść art. 76 ( 1 kpa, zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, zauważyć należy, co podniósł również organ odwoławczy, iż w obecnym stanie prawnym kpa przyznaje dokumentom urzędowym zwiększoną moc w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jeżeli dokument ten spełnia przytoczone powyżej warunki.
Protokół oględzin z 7 listopada 1995 r. niewątpliwie takie warunki spełnia.
Zaznaczyć trzeba, że dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości, tzn., że dokument pochodzi od organu, który go wystawił i domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi. Domniemanie zgodności z prawdą tego co zostało w dokumencie stwierdzone przez organ, od którego dokument pochodzi może być jedynie obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu (art. 76 ( 3 kpa) i tylko w takim przypadku dokument taki nie mógłby być potraktowany jako dowód w sprawie.
Dowód taki w sprawie niniejszej nie został przeprowadzony.
Dlatego też niezasadnym jest zarzut skarżącego, iż organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję oparł się tylko i wyłącznie na ustaleniach zawartych w protokóle z 7 listopada 1995 r., nie dając natomiast wiary zeznaniom świadków strony skarżącej.
Organ administracyjny II instancji, analizując akta sprawy wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego i ocenił go zgodnie z posiadaną wiedzą i zasadami życiowego doświadczenia, nie naruszając przy tym żadnych przepisów postępowania.
Słusznie więc, stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzą bezspornie przesłanki do zastosowania sankcji z art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., zgodnie z którym - właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Dlatego też niedopełnienie przez inwestora obowiązku wynikającego z art. 28 w/w ustawy, tj. uzyskania zgody właściwego organu w formie decyzji ostatecznej na prowadzenie robót budowlanych spowodowało konieczność podjęcia przez organ nadzoru budowlanego takiego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów ze skargi, dotyczących decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r., stwierdzić jedynie należy, iż nie mają one żadnego znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy.
Wobec powyższego w ocenie Sądu nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia skargi, dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę jako bezzasadną oddalić.