II SA/Lu 813/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-04-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba celnazwolnienie ze służbynierzetelnośćobowiązki służbowekontrola celnaprzemytkodeks postępowania administracyjnegoustawa o służbie celnej

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza celnego na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając nierzetelność w wykonywaniu obowiązków za uzasadniającą utratę zaufania.

Funkcjonariusz celny D. C. został zwolniony ze służby z powodu nierzetelnego wykonania obowiązków przy odprawie celnej pojazdu, w którym ujawniono nielegalny towar o dużej wartości. Sąd administracyjny uznał, że funkcjonariusz posiadał wystarczającą wiedzę i doświadczenie, aby prawidłowo przeprowadzić kontrolę, a sposób ułożenia towaru wskazywał na łatwość jego wykrycia. Utrata zaufania przez przełożonego została uznana za uzasadnioną.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza celnego D. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia była nierzetelność w wykonywaniu obowiązków, ujawniona podczas kontroli celnej pojazdu, w którym przewożono towary (kosmetyki i obuwie sportowe) o wartości ponad 130 tys. zł. Funkcjonariusz dokonał odprawy tego pojazdu, a późniejsza kontrola Straży Granicznej wykazała obecność towaru w łatwo dostępnych miejscach. Sąd administracyjny, oddalając skargę, podkreślił, że D. C. posiadał odpowiednie przeszkolenie i doświadczenie, aby wykryć nielegalny przewóz. Sąd uznał, że nierzetelność w wykonaniu obowiązków uzasadniała utratę zaufania przez Dyrektora Izby Celnej, co zgodnie z art. 26 ust. 10 ustawy o Służbie Celnej stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia. Sąd potwierdził, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o Służbie Celnej, a decyzja została podjęta po zasięgnięciu opinii związku zawodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nierzetelne wykonanie obowiązków służbowych, nawet jeśli towar był łatwo dostępny, uzasadnia utratę zaufania i fakultatywne zwolnienie ze służby, jeśli dalsze pozostawanie w niej nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że funkcjonariusz celny D. C. posiadał wystarczającą wiedzę i doświadczenie, aby prawidłowo skontrolować pojazd i ujawnić przewożony towar, który znajdował się w łatwo dostępnych miejscach. Nierzetelność w wykonaniu obowiązków uzasadniała utratę zaufania przez Dyrektora Izby Celnej, co stanowiło podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 26 ust. 10 ustawy o Służbie Celnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.S.C. art. 26 § ust. 10

Ustawa o Służbie Celnej

Przepis ten stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku zaistnienia ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków. Użycie zwrotu 'może zwolnić' oznacza pozostawienie decyzji uznaniu administracyjnemu.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad legalnością decyzji administracyjnych.

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli nie narusza ona prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten reguluje utrzymanie w mocy własnej decyzji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierzetelne wykonanie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza celnego. Utrata zaufania organu do funkcjonariusza jako podstawa zwolnienia ze służby. Posiadanie przez funkcjonariusza wystarczającej wiedzy i doświadczenia do prawidłowej kontroli celnej. Towar przewożony w łatwo dostępnych miejscach pojazdu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 26 ust. 10 ustawy o Służbie Celnej) i przepisów postępowania (art. 7 i 8 KPA) przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Każdy bowiem, a tym bardziej funkcjonariusz celny będący funkcjonariuszem publicznym, z uwagi na specyfikę i charakter funkcji jaką pełni, powinien przejawiać własną inicjatywę oraz przezorność wykonując swoje obowiązki służbowe, wykazać dużą odpowiedzialność i sumienność zwłaszcza, gdy będąc w służbie przygotowawczej podlega okresowym ocenom na podstawie których podejmowana jest decyzja o dalszym jego zatrudnieniu. Użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 26 pkt 10 ww. ustawy zwrotu 'może zwolnić' oznacza, iż zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawę ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu.

Skład orzekający

Marek Zalewski

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Czaja

sędzia

Małgorzata Fita

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 26 ust. 10 ustawy o Służbie Celnej w kontekście nierzetelności w wykonywaniu obowiązków i utraty zaufania, a także zasady ogólne KPA w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza celnego i przepisów obowiązujących w 2003/2004 roku. Uznaniowy charakter decyzji o zwolnieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje nierzetelności w służbie publicznej i znaczenie zaufania w relacji przełożony-podwładny. Choć dotyczy specyficznego sektora, pokazuje uniwersalne zasady odpowiedzialności zawodowej.

Nierzetelność w służbie celnej: kiedy utrata zaufania prowadzi do zwolnienia?

Dane finansowe

WPS: 130 336 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 813/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-04-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja
Małgorzata Fita
Marek Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
OSK 970/04 - Wyrok NSA z 2004-12-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej [...] po rozpoznaniu wniosku D. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze służby orzeczonego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zmianami) – utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję .
W uzasadnieniu podał, że z materiałów zebranych w sprawie wynika, że dnia [...] maja 2003r. na terenie przejścia granicznego w T. funkcjonariusze Straży Granicznej dokonali powtórnej kontroli granicznej samochodu m-ki Volkswagen LT 28 Nr rej. [...], którym podróżowali obywatele Białorusi: A. K., S. B., V. H. oraz obywatelka Rosji T. M. Kontrola ta ujawniła wyroby w postaci kosmetyków i 220 par obuwia sportowego o wartości szacunkowej 130 336 zł. Pierwotnej odprawy celnej tego pojazdu dokonywał osobiście D. C., co potwierdził podpisem na obiegowej karcie kontrolnej. Podróżujący samochodem zeznali, że kontrola celna przebiegała bardzo szybko i polegała na otwarciu bocznych prawych i tylnych drzwi i zajrzeniu na chwilę do wnętrza pojazdu.
Większość towarów leżała w miejscach łatwo dostępnych na widoku, przykryte jedynie kocami i ujawnienie ich nie było trudne.
Okoliczności powyższe potwierdzili w swoich zeznaniach funkcjonariusze Straży Granicznej, dokonujący powtórnej kontroli pojazdu, z których wynika, że po zajrzeniu do wnętrza pojazdu zauważyli koce , a po ich odkryciu znaleźli kartonowe pudełka. Z powyższych okoliczności wynika, że ilość i sposób ukrycia przewożonego towaru i jego sposób ułożenia w pojeździe wskazywała, że każdy funkcjonariusz celny, nawet z niewielkim doświadczeniem i praktyką mógł i powinien go zauważyć. Powyższy stan faktyczny wskazuje na nierzetelne wykonywanie przez skarżącego obowiązków służbowych.
Został on mianowany do służby przygotowawczej [...] listopada 2002r., przeszedł wstępne przeszkolenie praktyczne przez okres 6 miesięcy.
W tym okresie miał możliwość zapoznania się z pracą oddziału, w którym pełnił służbę, dokumentami i ich obiegiem a także ze skrytkami konstrukcyjnymi poszczególnych marek pojazdów, w których mógł być przemycany towar podlegający zakazowi przywozu bądź ograniczeniom przywozowym. Dokonywał wspólnych odpraw pojazdów, podróżnych, wymierzał mandaty karne i brał udział w ujawnianiu towarów zajętych do spraw karanych. Dysponował zatem odpowiednią widzą, aby w przedmiotowym przypadku ujawnić nielegalny przewóz towaru tym bardziej, że znajdował się on w miejscach łatwo dostępnych i skontrolowanie nie wymagało szczególnych umiejętności, użycia specjalistycznego sprzętu bądź odpowiednich warunków.
Każdy bowiem, a tym bardziej funkcjonariusz celny będący funkcjonariuszem publicznym, z uwagi na specyfikę i charakter funkcji jaką pełni, powinien przejawiać własną inicjatywę oraz przezorność wykonując swoje obowiązki służbowe, wykazać dużą odpowiedzialność i sumienność zwłaszcza, gdy będąc w służbie przygotowawczej podlega okresowym ocenom na podstawie których podejmowana jest decyzja o dalszym jego zatrudnieniu.
Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy oraz mając na uwadze fakt, że do podstawowych obowiązków funkcjonariusza celnego należy wykonywanie czynności z zakresu dozoru celnego i kontroli celnej w sposób rzetelny i bezstronny, sprawnie i terminowo – Dyrektor Izby Celnej utracił zaufanie do skarżącego co uzasadniało zwolnienie go ze służby.
Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył D. C. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 26 ust. 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz przepisów postępowania – art. 7 i 8 kpa.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarga na powyższe nie została rozpoznana przed dniem 1 stycznia 2004r. i po tej dacie podlega rozpoznaniu – stosownie do art. 97 § 1 ustawy do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa materialnego oraz przepisów postępowania uzasadniających jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 , poz. 802 ze zmianami).
Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w wypadku zaistnienia innej niż określone w pkt 1-9 ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, przy czym zwolnienie to może nastąpić po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy celnych. Użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 26 pkt 10 ww. ustawy zwrotu "może zwolnić" oznacza, iż zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawę ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu.
Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nakłada na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, który wynika z treści art. 7 kpa.
Z ustaleń dokonanych przez organy celne wynika, że D. C. w dniu [...] maja 2003 r. dokonał odprawy celnej samochodu VW nr rej. [...] potwierdzając ten fakt swoim podpisem na karcie obiegowej pojazdu. Powtórna kontrola tego pojazdu dokonana przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wykazała przewóz kosmetyków i obuwia sportowego na kwotę 130.336 zł. Załączona dokumentacja fotograficzna samochodu wskazuje, że towar znajdował się wewnątrz pojazdu w kartonach tekturowych przykrytych kocami.
W świetle powyższych okoliczności Dyrektor Izby Celnej zasadnie uznał, że funkcjonariusz D. C. nierzetelnie wykonał swoje obowiązki służbowe, a ocena ta nie przekracza granicy swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa i zasługiwała na aprobatę sądu.
Funkcjonariusz celny D. C. pozostawał w służbie celnej od [...] listopada 2002r. , przeszedł wstępne przeszkolenie praktyczne w celu zapoznania z podstawowymi obowiązkami funkcjonariusza celnego, dokonywał samodzielnych odpraw celnych. Niewątpliwie przez okres 6 miesięcy – do dnia przedmiotowej odprawy – nabył odpowiednią wiedzę i umiejętności, aby prawidłowo skontrolować przedmiotowy samochód i ujawnić nielegalnie przewożony towar. Od funkcjonariusza celnego wymagana jest szczególna sumienność, odpowiedzialność i wnikliwość przy wykonywaniu powierzonych mu czynności. Pozostawał on ponadto w służbie przygotowawczej, w czasie której winien wykazać i potwierdzić wszystkie te przymioty.
Wykazana w trakcie postępowania nierzetelność w wykonywaniu obowiązków uzasadniała - zdaniem Sądu – utratę przez Dyrektora Izby Celnej zaufania do niego, a w konsekwencji decyzję o zwolnieniu ze służby.
Należy także podkreślić, że Dyrektor Izby Celnej przed podjęciem decyzji zaciągnął opinii związku zawodowego funkcjonariuszy celnych.
W świetle powyższych rozważań skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI