II SA/LU 802/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2007-03-16
NSAAdministracyjneNiskawsa
pomoc społecznaświadczenia niepieniężnezmiana decyzjistwierdzenie nieważnościk.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarżącyorgan administracjidecyzja ostateczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie sposobu realizacji świadczenia z pomocy społecznej.

Skarżący M. W. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej sposób realizacji świadczenia z pomocy społecznej na niepieniężne (zakup artykułów higienicznych). Zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, w tym zmianę decyzji bez zgody strony i rozgłaszanie o korzystaniu z pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, odmawiając stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne i wskazując, że podstawą zmiany decyzji były przepisy szczególne, a nie art. 155 k.p.a.

Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji organu pomocy społecznej o zmianie sposobu realizacji świadczenia z pomocy społecznej na formę niepieniężną (zakup artykułów higienicznych i spożywczych). Skarżący zarzucał naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym art. 155 k.p.a. przez zmianę wcześniejszej decyzji bez zgody strony, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez rozgłaszanie o korzystaniu z pomocy, art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. przez przyznanie świadczenia bez zgody i jego niezrealizowanie, a także art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. z uwagi na brak zgody na zmianę decyzji i nieostateczność zmienionej decyzji. Dodatkowo podnosił kwestię rozgłaszania o korzystaniu z pomocy oraz złożenia wniosku o wyłączenie pracowników organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że podstawa prawna decyzji zmieniającej świadczenie wynikała z przepisów szczególnych ustawy o pomocy społecznej (art. 106 ust. 5 i art. 11 ust. 1), a nie z art. 155 k.p.a. Stwierdził również, że skarżący nie wniósł odwołania od decyzji zmieniającej. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. zostały uznane za bezzasadne, a w przypadku art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazano, że skarżący jednak skorzystał ze świadczeń niepieniężnych, co potwierdzają załączone faktury. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. również uznano za oczywiście bezzasadny, podkreślając, że przepis ten dotyczy wad powodujących nieważność z mocy prawa. Sąd zaznaczył, że akta sprawy nie zawierały wniosków o wyłączenie pracowników organów, a nawet gdyby takie wnioski istniały, stanowiłyby one podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach dotyczyło nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana decyzji dokonana na podstawie przepisów szczególnych ustawy o pomocy społecznej (art. 106 ust. 5 i art. 11 ust. 1) nie narusza art. 155 k.p.a., gdyż są to przepisy lex specialis.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące zmiany sposobu realizacji świadczenia mają charakter szczególny (lex specialis) w stosunku do ogólnych przepisów k.p.a. dotyczących zmiany decyzji ostatecznych, co wyklucza zastosowanie art. 155 k.p.a. w tym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 100 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § 5

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podstawa prawna zmiany decyzji o świadczeniu z pomocy społecznej wynika z przepisów szczególnych ustawy o pomocy społecznej (art. 106 ust. 5 i art. 11 ust. 1), a nie z ogólnego art. 155 k.p.a. Skarżący faktycznie skorzystał ze świadczeń niepieniężnych, co potwierdzają załączone faktury. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 k.p.a. są bezzasadne i nie mieszczą się w hipotezie tych przepisów. Akta sprawy nie zawierają wniosków o wyłączenie pracowników organów, a nawet gdyby istniały, stanowiłyby podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Zmiana decyzji o świadczeniu z pomocy społecznej na formę niepieniężną narusza art. 155 k.p.a. (zmiana bez zgody strony). Przyznanie świadczenia w formie niepieniężnej bez zgody skarżącego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Rozgłaszanie o korzystaniu przez skarżącego z pomocy społecznej narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak zgody na zmianę decyzji, nieostateczność zmienionej decyzji oraz złożenie wniosku o wyłączenie pracownika organu naruszają art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

przepisy lex specialis przestępstwo administracyjne

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Cylc-Malec

członek

Krystyna Sidor

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany decyzji o świadczeniach z pomocy społecznej i stosowania przepisów szczególnych (lex specialis) w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej ze świadczeniami z pomocy społecznej i stosowania konkretnych przepisów k.p.a. oraz ustawy o pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście pomocy społecznej, co czyni ją mało interesującą dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 802/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Krystyna Sidor
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 155, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 100 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie sposobu realizacji świadczenia z pomocy społecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) na rzecz [...] A. S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która to kwota obejmuje należny podatek od towarów i usług.
Uzasadnienie
W dniu 23 marca 2006 r. M. W. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o zmianie decyzji własnej z dnia [...]. Nr [...] w części dotyczącej sposobu realizacji świadczenia, tj. o zmianie formy pieniężnej świadczenia na świadczenie niepieniężne w postaci zakupu artykułów higienicznych i spożywczych na łączną kwotę 150 zł.
Decyzją z dnia [...]. Nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 3, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zwana dalej k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 106 ust. 5 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 3 marca 2006 r., podnosząc, iż przedmiotowa decyzja ostateczna jest zgodna z prawem. W związku z tym, iż M. W. w swym wniosku nie wskazał, jakie konkretne przepisy prawa zostały przez zakwestionowaną decyzję naruszone i na czym to naruszenie prawa polegało, Kolegium dokonało kontroli tej decyzji we własnym zakresie i nie dopatrzyło się naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, czy też procesowego.
W dniu 20 czerwca 2006 r. M. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Wskazał, iż organ pomocy społecznej bezzasadnie i bez zgody strony zmienił decyzję wcześniejszą zanim została doręczona decyzja ostateczna, co zdaniem wnioskodawcy, razem z innymi naruszeniami, stanowi "przestępstwo administracyjne". Podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji organu pomocy społecznej, dopuściło się rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza art. 100 ustawy o pomocy społecznej i wykazało się nieznajomością art. 128 k.p.a. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż zmiana decyzji dotycząca realizacji świadczenia w formie niepieniężnej w postaci zakupu artykułów higienicznych i spożywczych została wydana w celu poniżenia jego i jego rodziny przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej , a poza tym zakwestionował wysokość przyznanego świadczenia, które, jego zdaniem, nie wystarcza nawet na jeden godny posiłek dziennie. Podniósł również, że wniosek o wyłączenie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej znajduje się w aktach organu pomocy społecznej, natomiast wniosek o wyłączenie pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego – w aktach tego organu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 106 ust. 5 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wskazało, iż akta administracyjne niniejszej sprawy nie zawierają żadnych wniosków o wyłączenie pracowników organu pomocy społecznej oraz Kolegium, podnosząc jednocześnie, iż ewentualne złożenie takich wniosków przez M. W. w innych sprawach jest pozbawione skuteczności prawnej. Zdaniem organu, zarzuty dotyczące naruszenia przez Kolegium prawa, w tym art. 100 ustawy o pomocy społecznej, są chybione. Kolegium podniosło, że równolegle z wnioskiem M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wpłynęło jego pismo, w którym podniósł, iż w dniu 28 marca 2006 r. złożył skargę – odwołanie do Ośrodka Pomocy Społecznej które zostało przesłane do Kolegium i nie zostało rozpatrzone przez Kolegium w trybie odwoławczym. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, pismo to, zatytułowane "skarga" i adresowane do Wojewody , słusznie zakwalifikowane zostało, zdaniem Kolegium, jako skarga na działalność Wójta Gminy i przesłane do Przewodniczącego Rady Gminy . Skarżący jednoznacznie wskazywał bowiem w treści tego pisma, iż nie jest to odwołanie od decyzji z dnia [...]. Według Kolegium, o tym, iż sam wnioskodawca nie traktował tego pisma jako odwołania świadczy, oprócz treści pisma, również okoliczność, iż zwrócił się on w dniu 23 marca 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]
W skardze na powyższą decyzję M. W. podniósł zarzut naruszenia przez organ pomocy społecznej oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze następujących przepisów:
1) art. 155 k.p.a. przez zmianę decyzją z dnia 3 marca 2006 r. wcześniejszej decyzji z dnia 27 stycznia 2006 r. bez zgody jego jako strony postępowania;,
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez rozgłaszanie o korzystaniu przez niego z pomocy społecznej,
3) art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyznanie bez zgody skarżącego świadczenia w formie niepieniężnej, które jest dla niego poniżające i z którego nie skorzystał z powodu konfliktu ze sprzedawcą;
4) art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. z uwagi na brak zgody strony na zmianę decyzji jak i okoliczność, że decyzja zmieniona była nieostateczna, rozgłaszanie o korzystaniu przez skarżącego z pomocy społecznej oraz złożenie w dniu 21 lutego 2006 r. przez T. W., prowadzącą ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, wniosku o wyłączenie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola dokonywania przez wojewódzki sąd administracyjny stosownie do unormowania art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.
W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja ostateczna nie naruszyły przepisów postępowania jak i prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności po pierwsze, wbrew zarzutowi skargi nie została naruszona dyspozycja art. 155 k.p.a., ponieważ podstawę prawną decyzji z dnia [...] zmieniającej decyzję z dnia [...] r. stanowił art. 106 ust. 5 i art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie zaś art. 155 k.p.a. , gdyż są to w tym zakresie przepisy lex specjalis.
Ponadto skarżący, co należy przypomnieć, nie wniósł odwołania od powyższej decyzji z dnia 3 marca 2006 r. Ubocznie należy także stwierdzić, że w aktach sądowych sprawy jest pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 5 stycznia 2007 r. stanowiące odpowiedź na pismo T. W. dotyczące skierowania syna M. W. na przymusowe leczenie odwykowe (karta Nr 17).
Po drugie, bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez rozgłaszanie o korzystaniu skarżącego z pomocy społecznej, gdyż zarzut ten nie wchodzi w zakres art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a ponadto jest bezpodstawny.
Po trzecie, nie nastąpiło także naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu niewyrażenia przez skarżącego zgody na przyznanie mu świadczenia w formie niepieniężnej z uwagi na to, iż zarzut ten nie wchodzi w zakres art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto skarżący, wbrew swoim twierdzeniom, że nie zrealizował przedmiotowej decyzji to jednak skorzystał z tych świadczeń w formie niepieniężnej. Świadczy o tym pismo Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 10 maja 2006 r. oraz załączone do niego potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie faktur (skarżący potwierdzał na nich odbiór artykułów), które są w aktach administracyjnych sprawy.
Po czwarte, oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia dyspozycji art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. z powodu braku zgody ze strony skarżącego na zmianę decyzji, jak i nieostateczności zmienionej decyzji, czy też rozgłaszania o korzystaniu przez skarżącego z pomocy społecznej oraz złożenia wniosku o wyłączenie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, ponieważ w tym przepisie chodzi o przypadek, gdy decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, która musi wynikać z przepisów innych ustaw niż k.p.a.
Ponadto, prawidłowo organ II instancji orzekł, że w przedmiotowej sprawie akta administracyjne nie zawierają żadnych wniosków skarżącego M. W. o wyłączenie oznaczonego pracownika organu pomocy społecznej czy też Samorządowego Kolegium Odwoławczego od załatwienia przedmiotowej sprawy (dowód: karta Nr 8 i 16 akt sadowych oraz karta Nr 282 i 293 akt administracyjnych).
Natomiast jest oczywiste, że nawet brak ewentualnego wyłączenia oznaczonego pracownika organu – czyli w tym przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego – od załatwienia danej sprawy oznacza wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. , a nie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w świetle art. 156 § 1 k.p.a.
Z tych względów i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy.
kg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI