II SA/LU 80/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej szklarni, podkreślając bezwzględny charakter art. 48 Prawa budowlanego.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę szklarni, argumentując, że budowa wymagała dużych nakładów, obiekt był usytuowany w miejscu bezużytecznym i nie stanowił zagrożenia, a brak formalności wynikał z nieznajomości prawa. Sąd uznał jednak, że wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, obliguje organ do nakazania rozbiórki, niezależnie od okoliczności faktycznych czy świadomości inwestora.
Sprawa dotyczyła skargi I. i G. K., D. G. i P. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej szklarni. Skarżący argumentowali, że budowa szklarni wymagała dużych nakładów pracy i finansowych, obiekt był usytuowany w miejscu bezużytecznym i nie stanowił zagrożenia, a niedopełnienie formalności wynikało z nieznajomości przepisów. Podkreślali, że szklarnia nie zostałaby wybudowana, gdyby odbyły się oględziny w pierwszym wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, wskazując na bezwzględny charakter art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że przepis ten nakazuje rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, niezależnie od okoliczności faktycznych, podnoszonych względów społecznych i ekonomicznych, czy nieznajomości przepisów przez inwestorów. Sąd zaznaczył, że ustawodawca nie przewidział możliwości stosowania tego przepisu według swobodnego uznania organu administracji, a brak świadomości inwestorów nie wyłącza ich odpowiedzialności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 48 Prawa budowlanego wprowadza automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten jest restrykcyjny i nie bierze pod uwagę żadnych innych okoliczności, w tym względów społecznych, ekonomicznych czy nieznajomości przepisów przez inwestorów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Pr.bud. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Pr.bud. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pr.bud. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę obliguje organ do nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Budowa szklarni wymagała dużych nakładów pracy i finansowych. Obiekt usytuowany jest w miejscu bezużytecznym i nie stanowi żadnego zagrożenia. Niedopełnienie formalności wynikało z nieznajomości przepisów. Szklarnia nie zostałaby wybudowana, gdyby odbyły się oględziny w pierwszym wyznaczonym terminie.
Godne uwagi sformułowania
Powyższy przepis, niewątpliwie bardzo restrykcyjny, wprowadził automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części tylko na podstawie braków formalnych. Nie bierze on pod uwagę jakichkolwiek innych okoliczności, w tym podnoszonych w skardze względów społecznych i ekonomicznych. Jego stosowanie nie jest również uzależnione od świadomości inwestorów odnośnie konieczności uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych. Ustawodawca nie pozostawił przy tym możliwości stosowania lub niestosowania omawianego przepisu swobodnemu uznaniu organu administracji.
Skład orzekający
Witold Falczyński
przewodniczący sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
członek
Krystyna Sidor
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru przepisów dotyczących samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 48 Prawa budowlanego z 2003 r., choć zasada automatyzmu rozbiórki pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje surowe konsekwencje samowoli budowlanej, nawet w przypadku nieświadomości przepisów, co jest częstym problemem w praktyce.
“Samowola budowlana zawsze prowadzi do rozbiórki? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 80/03 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-03-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-01-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Krystyna Sidor Wiesława Achrymowicz Witold Falczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 art.28, 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Ref. st. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004 r. sprawy ze skargi I. i G. K., D. G. i P. G. reprezentowanego przez ojca K.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania I. i G. K., D. G. i P.G. – małoletniego reprezentowanego przez ojca – K.G., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2002r. nakazującej odwołującym się rozbiórkę szklarni samowolnie wybudowanej na działkach Nr Nr : [...] [...] położonych w O. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Według ustaleń poczynionych w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia I. i G. K., P. G. i D. G. – współwłaściciele nieruchomości Nr [...] położonej w O. wybudowali samowolnie w październiku 2000 r. szklarnię o wymiarach 3,95 x 11,95 m na fundamencie betonowym. Szklarnia usytuowana jest bezpośrednio przy oborze istniejącej na działce Nr [...] stanowiącej własność M.G., częściowo na działce Nr [...] i częściowo na działce Nr [...]. Stosownie do dyspozycji art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. W świetle ww. przepisów budowa przedmiotowej szklarni wymagała pozwolenia na budowę. W sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego obligował organ nadzoru budowlanego do nakazania, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego. Adresatem takiej decyzji stosownie do art. 52 Pr.bud. może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Organ II instancji stwierdził, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszony w odwołaniu argument, iż obiekt został wybudowany na terenie bezużytecznym i nie stwarza żadnego zagrożenia. Nie mają też znaczenia argumenty dotyczące nieznajomości przepisów czy poniesionych nakładów. W przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nie sprecyzowaną co do wniosków, złożyli współwłaściciele działki Nr [...]: I. i G. K., D. G. i P.G.– reprezentowany przez ojca K.G. Skarżący stwierdzili - podobnie jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, że zaskarżona decyzja jest dla nich bardzo krzywdząca, bowiem budowa szklarni wymagała dużych nakładów pracy i finansowych , a obiekt usytuowany jest w miejscu bezużytecznym i nie stanowi żadnego zagrożenia. Wyjaśnili, że niedopełnienie formalności związanych z budową szklarni wynikało z nieznajomości prawa. Zaznaczyli przy tym, że szklarnia nie zostałaby wybudowana, gdyby odbyły się oględziny dnia 19 grudnia 2000r. przez PINB , kiedy to wybudowany był tylko fundament. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone do dnia 31 grudnia 2003r. , wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją tego przepisu dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003r. opublikowaną w Dzienniku Ustaw Nr 80 pod poz. 718, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporny , niekwestionowany przez skarżących, jest fakt wybudowania przez nich obiektu budowlanego – szklarni bez wymaganego z mocy art., 28 Pr.bud. pozwolenia na budowę. W tej sytuacji wydanie decyzji w oparciu o cyt. art. 48 Pr. bud. było prawidłowe. Powyższy przepis , niewątpliwie bardzo restrykcyjny, wprowadził automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części tylko na podstawie braków formalnych. Nie bierze on pod uwagę jakichkolwiek innych okoliczności, w tym podnoszonych w skardze względów społecznych i ekonomicznych. Jego stosowanie nie jest również uzależnione od świadomości inwestorów odnośnie konieczności uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych. Ustawodawca nie pozostawił przy tym możliwości stosowania lub niestosowania omawianego przepisu swobodnemu uznaniu organu administracji. Bez znaczenia dla oceny legalności zastosowanego środka (nakazania rozbiórki) jest wreszcie kwestia przyczyn, z jakich nie odbyły się wyznaczone przez organ I instancji oględziny w dniu 19 grudnia 2000r. Oględziny spornego obiektu odbyły się zresztą w terminie późniejszym, tj. 8 sierpnia 2001r. z udziałem skarżących. Argumentacja skargi, iż w przypadku odbycia oględzin w pierwszym, wyznaczonym terminie, sporny obiekt nie zostałby wybudowany, nie może podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji, gdyż – jak wyżej wskazano – brak świadomości inwestorów co do bezprawności działania, nie wyłącza ich odpowiedzialności z tego tytułu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.