II SA/Lu 796/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego od daty wcześniejszej niż data wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
Skarżąca domagała się przyznania zasiłku stałego od lipca 2021 r., twierdząc, że złożyła wniosek w tej dacie i postępowanie zostało zawieszone do czasu uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. Sąd uznał jednak, że kluczowe jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które zostało wydane dopiero w kwietniu 2024 r. i od tego momentu należał się zasiłek, ponieważ wcześniejsze postępowanie dotyczące stopnia niepełnosprawności zakończyło się prawomocnym orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, nieuprawniającym do zasiłku stałego.
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin o przyznaniu zasiłku stałego od 20 kwietnia 2024 r. Skarżąca domagała się przyznania zasiłku od lipca 2021 r., powołując się na złożony wówczas wniosek i zawieszenie postępowania do czasu uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 106 ust. 3 i 7-11, stwierdził, że przyznanie zasiłku stałego za okres wsteczny jest możliwe tylko w sytuacji, gdy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, uzyskane na skutek wniosku złożonego przed złożeniem wniosku o zasiłek stały, zostanie dostarczone w określonym terminie. W tej sprawie skarżąca uzyskała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności dopiero w kwietniu 2024 r., na skutek wniosku złożonego w 2023 r. Wcześniejsze postępowanie dotyczące stopnia niepełnosprawności zakończyło się prawomocnym orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, które nie uprawniało do zasiłku stałego. Dlatego sąd uznał, że przyznanie zasiłku stałego od daty wydania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (20 kwietnia 2024 r.) było prawidłowe, a skarga podlegała oddaleniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zasiłek stały należy przyznać od daty wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jeśli zostało ono uzyskane na skutek wniosku złożonego po dacie złożenia wniosku o zasiłek stały, a wcześniejsze postępowanie dotyczące stopnia niepełnosprawności zakończyło się orzeczeniem nieuprawniającym do zasiłku.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku stałego za okres wsteczny, w sytuacji zawieszenia postępowania z powodu oczekiwania na orzeczenie o niepełnosprawności, jest możliwe tylko wtedy, gdy orzeczenie to zostało uzyskane na skutek wniosku złożonego przed złożeniem wniosku o zasiłek stały i zostało dostarczone w określonym terminie. W tej sprawie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało uzyskane na skutek późniejszego wniosku, a wcześniejsze postępowanie zakończyło się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, dlatego zasiłek przyznano od daty wydania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 37 § ust. 1 lit.a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 37 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 7
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 6 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 6 § pkt 7
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 37 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 37 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 9
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 10
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 11
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.e.r.f.u.s. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 27
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
p.o.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Data przyznania zasiłku stałego powinna być zgodna z datą wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które stanowi podstawę do jego przyznania. Wcześniejsze postępowanie dotyczące stopnia niepełnosprawności zakończyło się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, nieuprawniającym do zasiłku stałego.
Odrzucone argumenty
Zasiłek stały powinien być przyznany od lipca 2021 r., mimo że orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane dopiero w kwietniu 2024 r.
Godne uwagi sformułowania
przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) niepełnosprawność strony istnieje od dnia 20 kwietnia 2024 r. zasada jest, że zasiłek stały przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.
Skład orzekający
Bartłomiej Pastucha
sprawozdawca
Jerzy Parchomiuk
członek
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłku stałego w kontekście orzeczeń o stopniu niepełnosprawności i terminów składania wniosków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności i złożeniem wniosku o zasiłek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z terminami i dokumentacją w procesie ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, co jest istotne dla prawników i osób potrzebujących wsparcia.
“Kiedy zasiłek stały można otrzymać wstecz? Sąd wyjaśnia kluczową rolę orzeczenia o niepełnosprawności.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 796/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-12-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/ Jerzy Parchomiuk Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Symbol z opisem 6321 Zasiłki stałe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1283 art. 6 pkt 1, art. 6 pkt 7 art. 36 ust. 1 lit.a, art. 37, art. 106 ust. 3, art. 106 ust.7, art. 106 ust. 9 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Dz.U. 2022 poz 504 art. 24 ust. 1, art. 27 Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 9 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2024 r. znak: SKO.41/2930/OS/2024 w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr SKO.41/2930/OS/2024, po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej także jako "skarżąca" lub "strona"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 29 maja 2024 r. nr MOPR.F1-DŚ.4010.07311.11.2024 w przedmiocie przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu Kolegium podało, że wskazaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji przyznał stronie świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej, na okres od dnia 20 kwietnia 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2026 r., płatne w następujący sposób: od dnia 20 kwietnia 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. w kwocie 366,67 zł oraz od dnia 1 maja 2024 r. do 30 kwietnia 2026 r. w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zakwestionowała ustaloną przez organ pierwszej instancji datę początkowa uprawnienia do zasiłku stałego. W ocenie skarżącej, przedmiotowe świadczenie winno zostać jej przyznane od lipca 2021 r. Rozpatrując odwołanie Kolegium stwierdziło, że decyzji organu pierwszej instancji nie można zarzucić niegodności z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że strona zwróciła się o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego w dniu 30 kwietnia 2024 r. Z akt sprawy wynika, że w marcu 2024 r. uzyskała dochód z tytułu zasiłku okresowego w wysokości 388 zł i poniosła wydatki w kwocie 285 zł. Strona złożyła do akt sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 20 kwietnia 2024 r. nr MZON-IV.8421.2351.2023, wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...], zaliczające ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z orzeczenia tego wynika, że obowiązuje ono do dnia 30 kwietnia 2026 r., zaś niepełnosprawność strony istnieje od dnia 20 kwietnia 2024 r. Na podstawie przeprowadzonego w dniu 16 maja 2024 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego, które wynosi 776 zł. Powodem przyznania pomocy jest niepełnosprawność, ubóstwo i bezrobocie. Ponadto strona zmaga się z długotrwałą chorobą - ma rozpoznane zaburzenia psychiczne i depresję oraz dysfunkcję narządu ruchu. W dniu 2 września 2021 r. zostało wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, od którego wnioskodawczyni złożyła odwołanie, jednak 21 października 2021 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W związku z tym wnioskodawczyni odwołała się do Sądu. W aktach znajduje się wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], wydany w sprawie przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] o ustalenie stopnia niepełnosprawności, na skutek apelacji strony od wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] sygn. akt [...]. Wyrokiem tym oddalono apelację. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił sytuację dochodową, rodzinną i zdrowotną wnioskodawczyni, a w konsekwencji prawidłowo uznał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Przyznając prawo do zasiłku stałego organ oparł się na orzeczeniu z dnia 20 kwietnia 2024 r., zaliczającym stronę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, które zostało wydane do 3 kwietnia 2026 r. i z którego wynika, że niepełnosprawność strony datuje się od 20 kwietnia 2024 r. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowa jest zatem zawarta w decyzji organu pierwszej instancji data początkowa przyznania zasiłku stałego tj. 20 kwietnia 2024 r., jak też data końcowa - zgodna z ww. orzeczeniem. Odnosząc się do żądania strony dotyczącego przyznania jej zasiłku stałego od lipca 2021 r., Kolegium stwierdziło, że: "jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w tym zakresie nie zostało zakończone, gdyż organ oczekuje na informację z sądu, a po jej uzyskaniu podejmie dalsze czynności, w tym wyda rozstrzygnięcie. Skarżona decyzja została wydana w odpowiedzi na wniosek z dnia 30 kwietnia 2024 r. i w tym zakresie podlega kontroli." M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję organu odwoławczego. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji wadliwość wynikającą z przyznania zasiłku stałego od dnia 20 kwietnia 2024 r., zamiast – jak zdaniem skarżącej organy winny uczynić - od lipca 2021 r. Ponadto zarzuciła naruszenie zasady informowania stron określonej w art. 9 k.p.a., poprzez brak udzielenia jej przez organ pierwszej instancji informacji odnośnie do jej wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. i wydanej w dniu 16 lipca 2021 r. decyzji o przyznaniu "zasiłku zawieszonego". W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest następujący. W lipcu 2021 r. złożyła wniosek o zasiłek stały oraz dokumenty potwierdzający złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". Od lipca 2021 r. do kwietnia 2024 r. pobierała "zasiłek zawieszony na mocy zawieszenia postępowania do dnia dostarczenia orzeczenia". W dniu 20 kwietnia 2024 r. strona otrzymała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydane przez Miejski Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...], i "dołączyła je do wniosku o wypłatę zawieszonego zasiłku od roku 2021". Skarżąca zarzuciła, że "w decyzji MOPR nie uwzględnił wniosku z lipca 2021 r. a wniosek z 23 kwietnia 2024 r. dotyczył wniosku z lipca 2021 r." Podkreśliła, że w dniu 23 kwietnia 2024 r. dostarczyła organowi "stosowną decyzję o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym do wniosku z dnia 7 lipca 2021 r., powołując się na art. 106 ust. 3 u.p.s.". Według skarżącej, wniosek z dnia 23 kwietnia 2024 r. nie jest zatem "kolejnym wnioskiem ani nowym wnioskiem, jest wnioskiem informującym o uzyskanym orzeczeniu o stopniu umiarkowanym zgodnie z decyzją z lipca 2021 r. i zawieszonym postępowaniem oraz inicjującym naliczenie zawieszonego od roku 2021 zasiłku stałego". Zdaniem skarżącej, wobec powyższych okoliczności skarga jest oczywiście uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na zawiadomienie o wniosku Kolegium o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, skarżąca w piśmie z dnia 4 listopada 2024 r. oświadczyła, że nie wnosi sprzeciwu co do możliwości rozpoznania sprawy w tym trybie. W związku powyższym Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie uregulowanym przepisami p.p.s.a., przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W toku badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd ocenia, czy akt ten jest zgodny z przepisami prawa materialnego oraz, czy w istotny sposób nie narusza przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w ustawach szczególnych przepisów postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a przez to skarga podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej jako "u.p.s."). Stosownie do treści art. 36 ust. 1 lit. "a" u.p.s., jednym ze świadczeń z pomocy społecznej o charakterze pieniężnym jest zasiłek stały. W myśl zaś art. 37 ust. 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Stosownie do ust. 3 cyt. artykułu, zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 100 zł miesięcznie (ust. 3). Prawidłowo zatem wskazano w zaskarżonej decyzji, że przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego. Decyzja o przyznaniu zasiłku stałego jest przy tym decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku spełnienia wszystkich powyższych warunków organ nie może odmówić przyznania przedmiotowego świadczenia, a zarazem nie może orzec o jego przyznaniu w przypadku, gdy choćby jeden z powyższych warunków nie został spełniony. Jednym z warunków uzyskania zasiłku stałego jest niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy. Zgodnie z art. 6 pkt 1 u.p.s., całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z kolei przez niezdolność do pracy z tytułu wieku – jak wynika z treści art. 6 pkt 7 u.p.s. – należy rozumieć osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 oraz w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżąca spełnia warunki uzyskania prawa do zasiłku stałego. Przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe wykazało, że strona jest osobą samotnie gospodarującą, a jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296), wynosi 776 zł. Ponadto skarżąca jest osobą pełnoletnią. Wprawdzie nie jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku (jako osoba urodzona - jak wynika z akt sprawy - w 1974 r., nie osiągnęła wskazanego wyżej wieku emerytalnego). Jest jednak osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.s., albowiem legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 20 kwietnia 2024 r. znak: MZON-IV.8421.2351.2023, którym została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem, iż ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 20 kwietnia 2024 r. Orzeczenie to jest ważne do dnia 30 kwietnia 2026 r. (k. 3 akt adm.) . Organy prawidłowo ustaliły wysokość należnego skarżącej zasiłku, przyznając go w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Wyjaśnić należy, że na potrzeby ustalenia wysokości przedmiotowego świadczenia, należało przyjąć, że skarżąca nie posiada żadnego dochodu. Jak bowiem ustaliły organy, jedynym dochodem skarżącej jest otrzymywany zasiłek okresowy w wysokości 388 zł, a zgodnie z art. 37 ust. 6 u.p.s., przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Nie kwestionując spełnienia przez skarżąca warunków wynikających z treści 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. organ pierwszej instancji przyznał stronie wnioskowane świadczenie, przy czym jako datę początkową jej uprawnienia wskazał 20 kwietnia 2024 r., a więc datę odpowiadającą dacie powstania u skarżącej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wskazanej w przedłożonym przez skarżącą orzeczeniu Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 20 kwietnia 2024 r. Z tym elementem zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia nie zgadza się skarżąca, stojąc na stanowisku, iż zasiłek winien zostać jej przyznany od lipca 2021 r. W ocenie skarżącej, obowiązek ustalenia takiej daty początkowej jej uprawniania do zasiłku stałego wynika z następujących okoliczności. Mianowicie, skarżąca wskazała, że już w dniu 7 lipca 2021 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zawieszone, a na czas jego zawieszenia skarżącej przyznano zasiłek okresowy. Następnie, w trakcie zawieszenia postępowania, skarżąca dostarczyła organowi ww. orzeczenie z dnia 20 kwietnia 2024 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W ocenie skarżącej, wobec powyższych okoliczności data początkowa jej uprawnienia do zasiłku stałego winna zostać ustalona w sposób wskazany w art. 106 ust. 7 u.p.s. W ocenie Sądu, ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Wskazane jako wyjątki od tej zasady ustępy 7-11 cytowanego artykułu stanowią, że w przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego: 1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia; 2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego (ust. 7). Na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38 (ust. 8). Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się (ust. 9). Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania (ust. 10). W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 7, w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania lub powzięcia informacji o wydaniu orzeczenia zawieszone postępowanie podejmuje się z urzędu (ust. 11). W świetle przytoczonych regulacji zasadą jest, że zasiłek stały przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wyjątek od tej generalnej zasady odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której wnioskodawca, składając wniosek o przyznanie zasiłku stałego, nie posiada jeszcze stosownego orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, lecz wystąpił już wówczas z wnioskiem o uzyskanie takiego orzeczenia. W takiej sytuacji złożenie wniosku o zasiłek stały wszczyna postępowanie, które zawiesza się do czasu dostarczenia przez wnioskodawcę orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jeżeli takie orzeczenie zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, organ po podjęciu postępowania, wydaje decyzję o ustaleniu prawa do zasiłku stałego, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie tego świadczenia. W ocenie Sądu, powyższy wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w art. 106 ust. 3 u.p.s. należy interpretować ściśle. Skoro jego zastosowanie wymaga potwierdzenia w dacie złożenia wniosku o zasiłek stały uprzedniego złożenia wniosku o orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie może budzić wątpliwości, że późniejsze przyznanie zasiłku stałego za okres wsteczny (od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie) uzależnione jest od złożenia w okresie zawieszenia postępowania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, uzyskanego na skutek wniosku, którego złożenie nastąpiło przed wystąpieniem o zasiłek stały i zostało wówczas potwierdzone. Oznacza to, że jeżeli wnioskodawca nie uzyska orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na skutek wniosku złożonego przed złożeniem wniosku o zasiłek stały, przepis art. 106 ust. 9 u.p.s. nie może mieć zastosowania. Jakkolwiek przekazane Sądowi sprawy nie zawierają powołanego przez skarżącą wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. (akta rozpoczynają się od dokumentów złożonych przez stronę w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 30 kwietnia 2024 r.), to jednak okoliczność złożenia przez skarżącą wniosku o zasiłek stały już w dniu 7 lipca 2021 r. znajduje potwierdzenie w aktach, tj. w treści pisma organu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2024 r., przy którym przekazano organowi odwoławczemu odwołanie strony od decyzji z dnia 29 maja 2024 r. (k. 27 akt adm. I inst.), oraz w treści notatki pracownika socjalnego włączonej do akt przy protokole wywiadu środowiskowego (k. 14 akt adm.) Z pism tych wynika, że skarżąca rzeczywiście złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego w dniu 7 lipca 2021 r. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zawieszone postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 15 lipca 2021 r. Przyjąć zatem należy, że w dacie złożenia powyższego wniosku skarżąca nie legitymowała się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności równoznacznym z całkowitą niezdolnością do pracy, lecz wykazała wówczas, iż złożyła wniosek o wydanie jej takiego orzeczenia. W dniu 2 września 2024 r. skarżąca uzyskała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności (a więc orzeczenie niewystarczające dla uzyskania zasiłku stałego), a następnie w dniu 21 września 2021 r. wniosła odwołanie od tego orzeczenia. Orzeczeniem z dnia 21 października 2021 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] utrzymał w mocy orzeczenie ustalające u skarżącej lekki stopień niepełnosprawności. Skarżąca wniosła odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie, które zostało oddalone wyrokiem Sadu Rejonowego [...] VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2023 r. sygn. akt [...]. Następnie Sąd Okręgowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt [...] oddalił apelację skarżącej od ww. wyroku Sądu Rejonowego (k. 20 akt adm.). Z powyższego wynika, że na skutek wniosku skarżącej o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożonego przed złożeniem w dniu 7 lipca 2021 r. wniosku o zasiłek stały, zapadło prawomocne orzeczenie zaliczające skarżącą do lekkiego stopnia niepełnosprawności, a zatem niewypełniające przesłanki do przyznania zasiłku stałego (art. 37 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 1 u.p.s.). Orzeczenie uprawniające do uzyskania przedmiotowego świadczenie, które skarżąca przedstawiła organowi, tj. orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 20 kwietnia 2024 r. – jak jednoznacznie wynika z jego treści – skarżąca uzyskała natomiast na skutek innego (późniejszego) wniosku, tj. wniosku z dnia 19 kwietnia 2023 r. (k. 3 akt adm.). Zatem pomimo, że orzeczenie z dnia 20 kwietnia 2024 r. zostało przez skarżącą złożone do organu pierwszej instancji jeszcze przed podjęciem zawieszonego postępowania z wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. o zasiłek stały, nie dawało ono podstawy do zastosowania art. 106 ust. 9 u.p.s. i przyznania skarżącej zasiłku stałego począwszy od lipca 2021 r. Orzeczenie to zapadło bowiem na skutek późniejszego wniosku – innego niż wniosek, którego złożenie skarżąca potwierdziła składając wniosek o zasiłek stały w dniu 7 lipca 2021 r. Skoro wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożony przez skarżącą przed tą datą został rozpatrzony prawomocnym orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, postępowanie o zasiłek stały wszczęte w dniu 7 lipca 2021 r. a następnie zawieszone, winno zostać podjęte, a następnie zakończone decyzją adekwatną do treści ww. orzeczenia. W tych okolicznościach zasadnie organ pierwszej instancji potraktował żądanie przyznania zasiłku stałego zgłoszone przez skarżącą w siedzibie organu w dniu 30 kwietnia 2024 r. (k. 8 akt adm.), jako nowy wniosek w tym przedmiocie, wszczynający odrębne postępowanie względem postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 7 lipca 2021 r. W konsekwencji zasadnie też organ – stosując regułę określoną w art. 106 ust. 3 u.p.s. – przyznał skarżącej zasiłek stały począwszy od dnia 20 kwietnia 2024 r., tj. od daty wskazanej w złożonym w dniu 30 kwietniu 2024 r. orzeczeniu, jako data powstania u skarżącej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Dopiero bowiem z tą datą powstało uprawnienie skarżącej do zasiłku stałego. Skoro wniosek skarżącej o zasiłek stały złożony w dniu 7 lipca 2021 r. pozostaje przedmiotem odrębnego postępowania względem postępowania wszczętego w dniu 30 kwietnia 2024 r., organom nie można w niniejszej sprawie postawić zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. z powodu braku poinformowania skarżącej o sposobie rozstrzygnięcia powyższego wniosku Reasumując powyższe wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają norm prawa materialnego i procesowego. Rozstrzygnięcia te wydane zostały w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu przepisów u.p.s., w tym art. 37 i art. 106 ust. 3 tej ustawy. Z tych względów skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI