I SA/Wa 1889/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-01
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodziałdroga publicznaplan miejscowygospodarka nieruchomościamicel publicznyWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące podziału nieruchomości, uznając, że postępowanie zostało wszczęte z naruszeniem przepisów, gdyż projektowana droga nie była drogą publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy o podziale nieruchomości pod drogę. Sąd uchylił oba postanowienia, stwierdzając, że postępowanie podziałowe zostało wszczęte z urzędu z naruszeniem art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ projektowana droga (dojazdowa/lokalna) nie spełniała definicji drogi publicznej. Dodatkowo, sąd zauważył, że projektowana działka nie spełniała norm wielkościowych określonych w planie miejscowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. dotyczące wstępnego projektu podziału nieruchomości. Postanowienie Wójta, wydane na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozytywnie zaopiniowało podział działki ewidencyjnej nr [...] we wsi K. pod drogę publiczną - ulicę [...]. Skarżący zarzucił, że zabrano mu nieproporcjonalnie duży pas ziemi w porównaniu do innych właścicieli. Sąd, sprawując kontrolę działalności administracji, uznał skargę za uzasadnioną. Stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie SKO, jak i utrzymane przez nie postanowienie Wójta, naruszają przepisy prawa. Kluczowym zarzutem było wszczęcie postępowania podziałowego z urzędu, co jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, m.in. dla realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.). Sąd uznał, że projektowana droga dojazdowa/lokalna nie mieści się w definicji drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co oznacza naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Ponadto, sąd zauważył, że projektowana działka nie spełniała norm wielkościowych określonych w planie zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił oba postanowienia organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania podziałowego z urzędu dla realizacji celu publicznego (art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.) jest niedopuszczalne, jeśli projektowana droga (np. dojazdowa, lokalna) nie spełnia definicji drogi publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej zgodnie z ustawą o drogach publicznych, co skutkuje naruszeniem art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przy wszczęciu postępowania z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 97 § 3 pkt 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości z urzędu jest dopuszczalny dla realizacji celów publicznych, ale projektowana droga musi być drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.

u.d.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1985 r. o drogach publicznych

Definiuje kategorie dróg publicznych (krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne).

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § 1, 4, 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 96

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 6 § pkt 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Budowa drogi publicznej jest celem publicznym.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 11 § 4 pkt 5 i 6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy norm wielkości działek w planie zagospodarowania przestrzennego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowana droga nie była drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co czyniło wszczęcie postępowania podziałowego z urzędu naruszeniem prawa. Projektowana działka nie spełniała norm wielkościowych określonych w planie zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

Drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej Podział nieruchomości pełni rolę służebną w realizacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zastrzeżenia co do zastosowanych rozwiązań planistycznych są obecnie spóźnione

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości z urzędu, definicji drogi publicznej i zgodności z planem miejscowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości pod drogę, gdy nie jest ona drogą publiczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów dotyczących podziału nieruchomości i definicji dróg publicznych, co może mieć znaczenie dla wielu właścicieli gruntów.

Czy droga dojazdowa to droga publiczna? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady podziału nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1889/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Skiba
Przemysław Żmich.
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie asesor WSA Joanna Skiba asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2007 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia
[...] września 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia W.K. i K.K. na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z
art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje:
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Wójt Gminy S. na podstawie art. 93 ust. 1, 4, 5 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położoną we wsi K. o powierzchni [...] ha. Projekt ten zakłada wydzielenie działki nr [...] o powierzchni około [...] ha przeznaczonej pod drogę publiczną - ulicę [...], pozostała z wydzielenia działka nr [....] licząca około [...] ha powierzchni położona jest w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Proponowany podział będzie dokonany z urzędu dla realizacji celu publicznego jakim jest budowa drogi - ulicy [...], podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wschodniej części gminy S. w odniesieniu do wsi K.. Plan uchwalono w dniu [...] października 2003 r., uchwałą Rady Gminy nr [...].
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli W.K. i K.K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie podniosło m.in., że stosownie do art. 93 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości może nastąpić tylko wtedy, gdy jest on zgodny z częścią tekstową i graficzną planu miejscowego, przepis ten nie wskazuje innych warunków podziału.
Z załączonych do akt dokumentów wynika jednoznacznie, że proponowany podział działki ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi K., stanowiącej własność W.K., K.K., M.G. i H.K. jest zgodny z ustaleniami obowiązującego dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] października 2003 r. Z załączonego do akt sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka ewidencyjna nr [...] położona we wsi K. znajduje się na terenie oznaczonym i określonym w planie jako: symbol terenu [...] - strefa zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, symbol terenu [...] droga dojazdowa oraz symbol terenu [...] droga lokalna.
Podział działki nr [...] dokonywany jest z urzędu dla realizacji celu publicznego jakim jest budowa drogi - ulicy [...] i sposób, w jaki to nastąpi jest determinowany ustaleniami obowiązującego planu.
Cel publiczny wynika z aktu prawa lokalnego - miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w 2003 r. na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, postanowienie w sprawie powinno zostać podjęte z urzędu. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami - art. 93, 96 i 97. Instytucja podziału nieruchomości pełni rolę służebną w realizacji zapisów miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego i wszelkie działania organów oraz czynności cywilnoprawne podporządkowane są, poza wyjątkami, reżimowi prawa miejscowego, którym jest plan. Wyłącznie dla rady gminy, w ramach uchwalania planu miejscowego, zastrzeżona została funkcja planistyczna i określenie ładu przestrzennego, któremu z kolei służy określenie przeznaczenia nieruchomości, nie wyłączając odjęcia lub ograniczenia prawa własności nieruchomości. Dlatego też podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu (art. 93 ust. 1), zgodności tej ma służyć zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości.
Po uchwaleniu planu i jego wejściu w życie nie ma już możliwości zmiany jego postanowień. Kwestionowane postanowienie wydano na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustaleń obowiązującego na terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zastrzeżenia co do zastosowanych rozwiązań planistycznych są obecnie spóźnione, uwagi co do zamierzeń powinny być zgłoszone w czasie postępowania dotyczącego uchwalenia planu miejscowego.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K.K.. Domagając się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. skarżący podniósł, że wnioskodawcom w związku z budową drogi publicznej zabrano z działki pas ziemi o szerokości [...] cm, podczas gdy innym właścicielom zaledwie po [...] cm, co nie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Sprawując w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Sąd - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej.
Zgodnie z art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę. W świetle zawartości tych akt uznać należało, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane przez nie w mocy postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2006 r. naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający uchylenie tych postanowień.
Przede wszystkim podnieść należy, że zasadą jest, że o sposobie podziału nieruchomości, jeżeli projektowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego decyduje właściciel nieruchomości bądź jej użytkownik wieczysty, co wynika z regulacji zawartej w art. 97 i 98 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, bowiem podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Bez wniosku właściciela podziału nieruchomości można dokonać jedynie w przypadkach wskazanych w przepisach ustawy, m.in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97ust. 3 ustawy), a więc także wtedy, gdy konieczne jest wydzielenie działek pod budowę drogi publicznej (art. 6 pkt 1 ustawy).
W sprawie niniejszej postępowanie podziałowe wszczęte zostało przez Wójta Gminy S. z urzędu, jak wynika z zawiadomienia z dnia 16 maja 2006 r., dotyczyło ono podziału nieruchomości przeznaczonych pod projektowaną drogę gminną - ulicę [...] we wsi K.. Okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentach. Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] października 2003 r. działka nr [...] położona we wsi K. znajduje się na terenie oznaczonym i określonym w Planie jako: symbol terenu [...] - strefa zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej, symbol terenu [...] - droga dojazdowa, symbol terenu [...] - droga lokalna.
Z treści tego zapisu nie wynika, że grunty wydzielone z przedmiotowej nieruchomości są przeznaczone dla realizacji celu publicznego wskazanego w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej, o jakiej mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia
21 sierpnia 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086), do której należy się w tej kwestii odwołać, drogi publiczne dzieli się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne. Z materiałów sprawy nie wynika, by projektowana droga należała do jednej ze wskazanych wyżej kategorii, nie wynika również, by projektowana ulica znajdowała się w ciągu ulicy zaliczonej do drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co mogłoby stanowić podstawę do uznania tego odcinka drogi za drogę tej samej kategorii, w której ciągu znajduje się projektowana ulica. W tej sytuacji uznać należało, że z naruszeniem art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostało z urzędu wszczęte i przeprowadzone postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem. Tak istotne naruszenie zarówno wskazanego wyżej przepisu, jak i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego spowodować musiało uchylenie obydwu wydanych przez organy postanowień niezależnie od zarzutów skargi. Zaznaczyć należy, że podobne stanowisko w analogicznych przypadkach zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt
I SA 1418/03 (lex 164689) i z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1591/06 (nie publ.).
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że projektowana powierzchnia działki nr [...] ([...] ha), położonej w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - w świetle zapisów zawartych w art. 11 ust. 4 pkt 5 i 6 planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego w dniu [...] października 2003 r. powoduje, że działka ta nie spełnia ustalonej w planie normy wielkości działek.
Z przedstawionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI