II SA/Lu 783/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2010-04-15
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnestrona postępowaniauchylenie decyzjitor kartingowyhałaszmiana sposobu użytkowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję WINB, uznając, że organ odwoławczy błędnie rozpoznał odwołanie wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Związku [...] na decyzję WINB w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, rozpoznając odwołanie wniesione przez podmiot, który nie posiadał statusu strony postępowania. W konsekwencji, sąd wskazał na konieczność umorzenia postępowania odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Związku [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sprawa dotyczyła wniosku o usunięcie nieprawidłowości w obiekcie Toru Kartingowego. Sąd uznał, że WINB naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 2 kpa, poprzez uchylenie decyzji organu I instancji na skutek odwołania wniesionego przez podmiot, który nie był stroną postępowania (Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. F.). Sąd podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, stronami są wyłącznie właściciel i zarządca obiektu, a nie właściciele nieruchomości sąsiednich. W związku z tym, WINB powinien był umorzyć postępowanie odwoławcze. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję WINB, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd zaznaczył również, że kwestie związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu (art. 71 Prawa budowlanego) i nakazem usunięcia nieprawidłowości (art. 66 Prawa budowlanego) to dwa odrębne tryby postępowania, które nie mogą być łączone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot niebędący stroną postępowania nie może skutecznie wnieść odwołania. W przypadku wniesienia odwołania przez taki podmiot, organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie odwoławcze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że WINB naruszył art. 138 § 2 kpa, rozpoznając odwołanie wniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową, która nie miała statusu strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Stronami są tylko właściciel i zarządca obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.b. art. 66 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, gdy może on zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, jest użytkowany w sposób zagrażający, jest w nieodpowiednim stanie technicznym lub powoduje oszpecenie otoczenia. Stronami w tym postępowaniu są właściciel i zarządca obiektu.

u.p.b. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Jest to odrębny tryb postępowania od art. 66.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, jeśli decyzja narusza prawo.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

u.p.b. art. 62

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 64

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. e)

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.o.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku

Prawo ochrony środowiska

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, rozpoznając odwołanie wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie posiadają statusu strony w postępowaniu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Tryby postępowania z art. 66 i art. 71 Prawa budowlanego są odrębne i nie mogą być łączone.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. F. 1, 3, 3A w L. posiada wyłącznie interes faktyczny w kwestionowaniu decyzji podjętej w opisanym trybie, albowiem brak jest normy prawa materialnego, która w opisanym zakresie pozwalałaby temu podmiotowi przyznać uprawnienia strony. Uchylając decyzję organu I instancji na skutek odwołania wniesionego przez podmiot nie będący stroną postępowania organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 2 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Sidor

przewodniczący

Witold Falczyński

sprawozdawca

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących Prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście art. 66 i art. 71, oraz konsekwencji rozpoznania odwołania przez podmiot nieuprawniony."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania, z uwzględnieniem zmian w Prawie budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla prawników i uczestników postępowań.

Kto jest stroną w postępowaniu budowlanym? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady!

Dane finansowe

WPS: 757 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 783/09 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2010-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Witold Falczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 32/10 - Postanowienie NSA z 2010-01-29
II OZ 1076/10 - Postanowienie NSA z 2010-10-28
II OSK 2444/10 - Wyrok NSA z 2012-03-01
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 66 ust. 1 oraz art. 71.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Związku [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Związku [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 66 ust 1 i art. 83 ustawy z 14 lipca 1994r. Prawo budowlane (teks jedn.: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), odmówił wydania PZM w W. reprezentowanemu przez PZM - Zarząd Okręgowy w L., nakazu usunięcia nieprawidłowości w obiekcie Toru Kartingowego zlokalizowanego na działce Nr 43/5 przy ul. Z. 85 w L.
W trakcie postępowania administracyjnego zainicjowanego wniosekim W. M. przy ul. F. 1, 3 oraz 5 i 5a w L. reprezentowanej przez KSJ Zarządzanie i Administrowanie Nieruchomościami S. i Sp.j. organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu 1 października 2008 r. czynności kontrolne. Na ich podstawie organ ustalił, że użytkownikiem wieczystym przedmiotowego toru kartingowego jest PZM w W., na podstawie aktu notarialnego z dnia [..., Rep. [...]. Omawiany obiekt został zrealizowany na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej przez Urząd Miejski Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z października 1978r., według zatwierdzonego planu realizacyjnego Nr GTO.III.8380/1179177 oraz klauzuli zatwierdzającej nr 134177. Ponadto organ ustalił, że Tor Kartingowy posiada Licencję Krajową wydaną przez Zarząd Główny PZM obowiązującą do dnia 31 grudnia 2010 r. potwierdzającą wymagania techniczne toru i jego bezpieczeństwa. Organ stwierdził poza tym, że Tor ten jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, tzn. zgodnie z udzieloną licencją na prowadzenie tego rodzaju działalności.
Powyższa decyzja PINB z dnia [...] została wydana w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji PINB z dnia [...], Nr [...] przez WINB decyzją z dnia [...], Nr [...], który zlecił organowi I instancji ponownie przeprowadzić oględziny pod kątem sprawdzenia między innymi realizacji przez zarządcę obowiązków, o których mowa w art. 62 ust 1 i art. 64 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Podczas kontroli w dniu 19 czerwca 2009 r. ustalono, że prowadzona jest książka spornego obiektu od 2002r., sporządzane są raporty i wydawane licencje dotyczące spełnienia wymagań technicznych i bezpieczeństwa przedmiotowego toru, przez osoby posiadające uprawnienia budowlane lub certyfikat inspektora torów motorowych PZM. W czasie oględzin przedstawiciel W. M. podniósł, że tor kartingowy jest użytkowany niezgodnie z jego przeznaczeniem, ponieważ pierwotnie służył dla gokartów, a obecnie użytkują go samochody osobowe - "drrift", które są szczególnie uciążliwe. Ponadto obiekt nie został wyposażony w ekrany akustyczne, które zapobiegałyby przed rozprzestrzenianiem się hałasu na teren osiedli mieszkaniowych zlokalizowanych ok. 80m od toru, który to hałas powoduje zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców. Natomiast prezes PZM wyjaśnił, że PZM na podstawie decyzji Ministra Sportu posiada wyłączność na prowadzenie sportu motorowego (samochodowego, kartingowego, żużlowego), która określa m.in. zasady uprawiania ww. dyscyplin, a nazwa toru nie decyduje o sposobie użytkowania tylko dyscypliny kartingowej. Ponadto w pozwoleniu na budowę nie było mowy o wybudowaniu ekranów dźwiękochłonnych.
Organ I instancji wskazał, że sprawa uciążliwości toru nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego, bowiem nie należą one do jego kompetencji, ponieważ nie stwierdzono naruszeń wynikających z art. 62 i 64 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto ze względu na wielowątkowość wniosku zawiadomiono wnioskodawcę w trybie art. 66 § 1 kpa o możliwości wniesienia podania dotyczącego obiektu użytkowanego przez PZM do właściwych organów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał w dalszej części uzasadnienia treść art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać środowisku właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przez zagrożenie dla środowiska należy przyjąć taki stan, który wywołuje niebezpieczeństwo naruszenia ogólnego dobra prawnego jakim są zasoby środowiska naturalnego. Organ administracji wyjaśnił, iż art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego, który statuuje obowiązek projektowania oraz budowy obiektu budowlanego w sposób zapewniający ochronę przed drganiami i hałasem, stanowi podstawę do wyeliminowania źródła hałasu. Zdaniem organu można przyjąć, że skoro mieszkańcy nieruchomości przy ul. F.a 1,3 w L. są narażeni na hałas pochodzący z toru kartingowego, to budynki mieszkalne zostały wzniesione bez dopełnienia i sprawdzenia wszystkich wymogów określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego.
W tej sytuacji organ nadzoru podniósł, że nie może zobligować zarządcy toru do oznaczonego sposobu korzystania z obiektu poprzez np. zmniejszenie ilości wyścigów, bowiem wykraczałoby to poza jego kompetencje. Organ także zauważył, iż ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) w dziale V tytułu II przewiduje sposoby ochrony przed skutkami oddziaływania hałasu oraz wskazuje organy umocowane do podejmowania stosownych działań w tym zakresie. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż przekroczenie wskaźników hałasu nie znajduje się takim powiązaniu kauzalnym z zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi, który mógłby implikować wdrożenie niezbędnych kroków na kanwie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zmiana sposobu użytkowania znajduje odzwierciedlenie w art. 71 ust. 1 pkt 2 rzeczonej powyżej ustawy - Prawo budowlane. Oceniając przeto zgromadzony materiał dowodowy przez pryzmat tego przepisu nie sposób przyjąć, iż w zaistniałym stanie faktycznym nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania toru kartingowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa, w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2, oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania W. M. przy ul. F. 1, 3, 3A w L., reprezentowanej przez zarząd wspólny J. S., KSJ Zarządzanie i Administrowanie Nieruchomościami S. i spółka sp.j, od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], odmawiającej wydania PZM w W. nakazu usunięcia nieprawidłowości w obiekcie Toru Kartingowego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ odwoławczy uznał, że rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji nie zastosował się do wskazań decyzji kasacyjnej WINB z dnia [...], bowiem PINB nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. W szczególności organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w kierunku sprawdzenia realizacji obowiązków spoczywających na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, wynikających z art. 61 i 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., a przeprowadzone w dniu 19 czerwca 2009r. czynności kontrolne uznał za niewystarczające.
Na podstawie przeprowadzonych w dniu 21 września 2009r. oględzin WINB ustalił, iż zarządca spornego obiektu, po przeprowadzonej w 2002r. modernizacji obiektu, zwiększył wielokrotnie intensywność wykorzystania toru oraz, że na terenie toru kartingowego brak jest zaplecza sanitarnego. Zdaniem organu odwoławczego zwiększenie skali wykorzystania toru, stanowi zmianę sposobu użytkowania ww. obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w porównaniu do sposobu użytkowania sprzed modernizacji oraz określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę z października 1978 r. (na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyroki NSA: z 8 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 306/06 oraz z 10 grudnia 1990 r., sygn. akt IV SA 602/90, ONSA 1991, Nr 1, poz. 9). Ponadto przyznał, że działalność związana ze sportami motorowymi na znacznie większą skalę znacząco oddziaływuje na środowisko, o czym świadczą przeprowadzane systematycznie pomiary poziomu hałasu.
W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie zmiany sposobu wykorzystania przedmiotowego obiektu z zastosowaniem odpowiednich dla dokonanych ustaleń stanu faktycznego przepisów prawa materialnego. W szczególności powinien ocenić, czy spełnione zostały przesłanki do wstrzymania użytkowania toru kartingowego w myśl art. 50 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w wersji obowiązującej do dnia 30 maja 2004 r. w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy bądź w świetle przepisów obowiązujących.
Organ odwoławczy poza tym stwierdził naruszenie art. 10 kpa, gdyż organ I instancji nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu wspólnoty mieszkaniowej przy ul. B. M F.: 2, 4, 6, 7, 8 oraz ul. Woronieckiego: 1, 3, 5, 7 i ul. Ł. R. 3, 4, a także ul. S. 3, 3a, 4 w L., działającej jako zarząd wspólny przez Zakład Usługowy Wielobranżowy "A.-B." Spółka z o.o. w L., pozostającej w obszarze oddziaływania toru kartingowego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ww. decyzję WINB z dnia [...] wniósł Zarząd Główny PZM w W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 138 § 2 kpa poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy wskazany w uzasadnieniu zakres wymagającego uzupełnienia postępowania dotyczy innego przedmiotu postępowania i powinien być ewentualnie podstawą wszczęcia nowego postępowania dotyczącego zmiany charakteru użytkowania obiektu oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego nie zastosowanie w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy i błędne zastosowanie i rozpatrzenie sprawy w oparciu o art. 61, art. 62 oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów, aniżeli w niej podniesione.
W rozumieniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana jako "ppsa") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Według art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], wydana w następstwie rozpoznania odwołania W. M. przy ul. F. 1, 3, 3A w L., uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Warunkiem pozwalającym na przeprowadzenie merytorycznego postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji jest skuteczne wniesienie odwołania.
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji, odwołanie służy stronie. Przepis ten daje więc legitymację do wniesienia odwołania podmiotowi, który spełnia przesłanki z art. 28, 29 i 30 kpa, jak również organizacji społecznej, która spełnia przesłanki określone w art. 31 kpa i została dopuszczona do udziału w postępowaniu pierwszej instancji. Posiadanie przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym należy pojmować w ścisłej łączności z ustrojową zasadą dwuinstancyjności sformułowaną w art. 15 kpa, która nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpatrzenia na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie w jej całokształcie i z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Obowiązek rozpatrzenia na nowo sprawy w jej całokształcie i z uwzględnieniem wszystkich okoliczności odnosi się również do badania statusu strony w postępowaniu odwoławczym.
Z powyższego wynika, że obowiązkiem organu odwoławczego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy odwołanie jest dopuszczalne, w tym m. in., czy zostało wniesione przez podmiot posiadający przymiot strony, a ustaleniom poczynionym w tym przedmiocie dać wyraz w treści rozstrzygnięcia.
Należy tutaj także zaznaczyć, że decyzja I instancji została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z 14 lipca 1994r. Prawo budowlane (teks jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z jednym z trybów wskazanych w decyzji WINB z dnia 29 stycznia 2009r.
W myśl tego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Zatem w obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie ww. artykułu prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 999/06, Lex 366267).
Zatem Wspólnota Mieszkaniowej przy ul. F. 1, 3, 3A w L. reprezentowana przez zarząd wspólny J. S., KSJ Zarządzanie i Administrowanie Nieruchomościami S. i spółka sp.j w przedmiotowej sprawie posiada wyłącznie interes faktyczny w kwestionowaniu decyzji podjętej w opisanym trybie, albowiem brak jest normy prawa materialnego, która w opisanym zakresie pozwalałaby temu podmiotowi przyznać uprawnienia strony.
W postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa, a ponadto w sytuacji gdy osoba trzecia składa zawiadomienie informujące o złym stanie technicznym budynku, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu, bowiem postępowanie takie wszczyna się z urzędu, a właściciele nieruchomości sąsiednich (o czym mowa wyżej) nie mają – przy obecnym brzmieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane – uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 tej ustawy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2009r., II SA/Wr 433/2008, LexPolonica 2045523 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 43/2009, LexPolonica 2056261).
Ubocznie warto zauważyć, że we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że skoro w postępowaniu z art. 66 ustawy - Prawo budowane uwzględnia się ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 to właściciele działek sąsiednich mają w tym postępowaniu przymiot strony (art. 28 kpa) i z tego względu powinni brać udział w takim postępowaniu (wyrok NSA z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt SA/Rz 1866/99, niepubl.). Po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i zmianie art. 5 i art. 61 ustawy budowlanej odpadła przesłanka nakazująca uwzględnianie uzasadnionych interesów osób trzecich. W art. 61 ustawy ustawodawca odsyła wprawdzie do zasad, o których mowa w art. 5 ust. 2, jednakże w obecnym brzmieniu tego ostatniego przepisu brak jest nawiązania do obowiązku poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Zatem powyższe uzasadnia tym bardziej tezę, że w obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowane.
Brak wnikliwej analizy ze strony organu odwoławczego spowodował, że dowolnie on przyjął, iż odwołanie zostało złożone przez osobę do tego uprawnioną. Organ nie zbadał, czy odwołujący jest uprawniony do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego, czy jest stroną postępowania w przyjętym przez organ I instancji trybie. Wytyczne organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji, co do zwiększenia kręgu stron omawianego postępowania, także są w tej sytuacji nieprawidłowe.
Powyższe uchybienia spowodowały, iż poza zakresem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu pozostaje merytoryczna strona decyzji podjętych w sprawie.
Jednakże należy wyjaśnić, iż art. 66 ustawy Prawo budowlane stanowi o nakazie przestrzegania obowiązku utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 ww. ustawy. Stanowi on materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organ nadzoru. Przepis ten nie określa precyzyjnie jej treści, gdyż każdorazowo będzie ona zależała od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. Nowelizacja omawianego przepisu uchyliła regulację dotyczącą użytkowania obiektu budowlanego niezgodnie z jego przeznaczeniem, stanowiącym przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości. Jest to wynikiem przyjętej przez ustawodawcę generalnej zasady, iż kwestie związane z przeznaczeniem obiektu budowlanego oraz prawne konsekwencje nieprzestrzegania przez zobowiązane podmioty warunków w tej materii powinny zostać odrębnie unormowane. Zagadnienie to więc jest unormowane w art. 71 ustawy. Zatem podkreślić trzeba, że mamy tutaj do czynienia z dwoma odrębnymi trybami: art. 66 i art.71, które nie mogą być łączone w jednym postępowaniu, chociażby ze względu na różny krąg podmiotów będących stronami.
W związku z tym niezrozumiałe są działania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ponieważ w decyzji z 29 stycznia 2009 r. przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji sformułował wytyczne, które w rzeczywistości miały charakter alternatywny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując ponownie sprawę zastosował się do nich i rozstrzygnął na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wypowiedział się również w kwestii zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu, jednakże z przytoczonych wyżej względów należy to uznać za niewłaściwe i wykraczające poza zakres sprawy rozpatrywanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Trzeba przy tym zauważyć, że w podstawie prawnej powyższej decyzji nie został wskazany art. 71 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po raz kolejny uchylając decyzję organu I instancji, zasugerował, że przyjęty przez niego tryb postępowania jest niewłaściwy i wskazał na nowy z art. 71 ustawy Prawo budowlane, który jest zupełnie odrębnym trybem. Brak jest tutaj zatem konsekwencji działań przyjętych przez organ odwoławczy.
W orzecznictwie sądowym, które Sąd rozpoznający przedmiotową skargę, w pełni aprobuje, ugruntowało się stanowisko, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. OPS 16/98, LexPolonica nr 343024, opubl. Glosa 2000/2/30, ONSA 1999/4/119, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 442/2008 - LexPolonica nr 2026545 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uchylając decyzję organu I instancji na skutek odwołania wniesionego przez podmiot nie będący stroną postępowania organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 2 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 ppsa.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględni powyższe wskazania, oceny oraz w trybie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzy postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem W. M. przy ul. F. 1, 3, 3A w L.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI