II SA/Lu 782/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2012-12-31
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniekara pieniężnanielegalne użytkowaniechłodnianadzór budowlanyterminowośćdowodypostępowanie administracyjne

WSA w Lublinie uchylił postanowienia o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie chłodni, uznając, że tymczasowe składowanie owoców z powodu awarii nie stanowi trwałego użytkowania obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego o nałożeniu na C. Ś. kary 100 000 zł za nielegalne użytkowanie nowo wybudowanej chłodni. Sąd uznał, że tymczasowe składowanie owoców i opakowań w obiekcie, spowodowane awarią starej chłodni, nie spełnia kryterium trwałego użytkowania wymaganego do nałożenia kary. Dodatkowo, sąd wskazał na błędy w ustaleniu kubatury użytkowanej części obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi C. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy karę 100 000 zł nałożoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za nielegalne użytkowanie chłodni. Organ I instancji stwierdził, że mroźnia nr 1 i sortownia były użytkowane bez pozwolenia na użytkowanie, podczas gdy mroźnia nr 2 była niedokończona. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., twierdząc, że obecność owoców i opakowań była tymczasowa z powodu awarii starej chłodni i nie stanowiła trwałego użytkowania. Organ II instancji podtrzymał decyzję, powołując się na wymóg uzyskania pozwolenia na użytkowanie dla obiektów kategorii XVIII i interpretując obecność towarów jako przystąpienie do użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że materiał dowodowy nie uzasadnia nałożenia kary. Sąd przychylił się do stanowiska skarżącego, że "przystąpienie do użytkowania" wymaga trwałego zamiaru, a tymczasowe składowanie owoców z powodu awarii nie spełnia tego kryterium. Sąd podkreślił, że organy nie zweryfikowały wyjaśnień skarżącego i nie ustaliły precyzyjnie, w jakiej części obiektu doszło do użytkowania, co wpłynęło na błędne obliczenie kary. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych uwag.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, tymczasowe składowanie towarów z powodu awarii nie stanowi trwałego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, które uzasadniałoby nałożenie kary.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "przystąpienie do użytkowania" wymaga ustalenia trwałego zamiaru korzystania z obiektu. Tymczasowe składowanie owoców w chłodni z powodu awarii starej chłodni nie spełnia tego kryterium, a organy nie zweryfikowały tej okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

Pr. bud. art. 57 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymaga stwierdzenia trwałego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55.

Pr. bud. art. 55 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obiekty kategorii XVIII (jak chłodnia) wymagają uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 59f § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa sposób obliczania kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej - obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie całokształtu zebranych dowodów.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności - ograniczenia praw i wolności muszą być konieczne w demokratycznym państwie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tymczasowe składowanie owoców w chłodni z powodu awarii starej chłodni nie stanowi trwałego użytkowania obiektu. Organy błędnie ustaliły kubaturę użytkowanej części chłodni, co doprowadziło do dowolnego naliczenia kary. Brak precyzyjnych ustaleń co do części obiektu, w których doszło do użytkowania.

Odrzucone argumenty

Obecność owoców, skrzynek i opakowań w chłodni oznacza jej użytkowanie. Kara została naliczona prawidłowo na podstawie ustalonej kubatury obiektu.

Godne uwagi sformułowania

"przystąpienie do użyłkowania" należy rozumieć jako działania, które wskazują na trwały zamiar użytkowania obiektu budowlanego. Nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu wymaga zatem ustalenia, że przystąpiono do korzystania z obiektu budowlanego w sposób trwały. Należy bowiem mieć na uwadze, że o użytkowaniu w rozumieniu art. 57 ust. 7 Pr. bud. nie stanowi samo stwierdzenie, że w danym lokalu znajdują się określone rzeczy, gdyż może to być dowodem jedynie tylko umieszczenia tych rzeczy, a nie faktu przystąpienia do użytkowania. Wszelkie wątpliwości polegające na tym, czy chodzi o czynności przygotowujące do przystąpienia do użytkowania, czy już o użytkowanie, winny być rozstrzygane na korzyść inwestora, który dopełnił obowiązku zawiadomienia o zakończeniu budowy (złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie).

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Pawlos-Janusz

sędzia

Krystyna Sidor

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przystąpienie do użytkowania\" w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych lub tymczasowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego składowania towarów z powodu awarii; wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i zamiaru strony w postępowaniu administracyjnym, a także jak sąd może korygować nadgorliwość organów w stosowaniu sankcji.

Awaria starej chłodni uratowała inwestora przed gigantyczną karą – sąd wyjaśnia, co to znaczy "użytkować" budynek.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 782/12 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2012-12-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Witold Falczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Cz. Ś. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2012 r., nr [...]; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz Cz. Ś. kwotę 5600 (pięć tysięcy sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] wymierzające C. Ś. karę w wysokości 100.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania chłodni (mroźni owoców), zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w W. P.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wyjaśnił, że w związku ze złożeniem przez inwestora – C. Ś. w dniu [...] marca 2012 r. wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie chłodni wybudowanej na działce nr ewid. [...] z W. P., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu 13 kwietnia 2012 r. oględziny tego obiektu, podczas których stwierdził, że wchodząca w jego skład mroźnia nr 1 oraz sortownia są użytkowane bez uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. W przedmiotowej mroźni, na regałach składowane są owoce, zaś w sortowni składowane są opakowania i skrzynki. Wchodząca w skład chłodni mroźnia nr 2 jest natomiast jeszcze niedokończona. Mając to na uwadze organ I instancji wydanym na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 i art. 59g Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wymierzył inwestorowi karę w wysokości 100.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania.
Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodził się C. Ś., który we wniesionym zażaleniu stwierdził, że postanowienie to narusza art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez błędne ustalenie, że będąca przedmiotem sprawy chłodnia jest użytkowania. Wskazał, że owoce znalazły się w niej tylko tymczasowo na skutek zdarzeń od niego niezależnych. Ponadto inwestor zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 59f Prawa budowlanego oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie powierzchni chłodni i tym samym wadliwe określenie wysokości nałożonej na niego kary.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na treść art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 i art. 59g Prawa budowlanego oraz stwierdził, że z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego tylko i wyłącznie po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, pod warunkiem, że organ ten, w zakreślonym przepisami prawa terminie, nie zgłosi w drodze decyzji administracyjnej sprzeciwu. Jeżeli obiekt zaliczony jest do XVIII kategorii - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego wbrew powyższym zasadom obliguje organ administracji do wymierzenia inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania.
W ocenie organu II instancji z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z protokołu przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin wynika bowiem, że zrealizowana przez C. Ś. chłodnia jest już użytkowana w części obejmującej mroźnię nr 1 i sortownię, pomimo, że nie uzyskał on jeszcze wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Okoliczność tę potwierdził sam inwestor, który w trakcie oględzin oświadczył, że zmuszony był przenieść do nowej chłodni owoce miękkie (maliny), ponieważ jego stara chłodnia w dniu 8 kwietnia 2012 r. uległa awarii. W tej sytuacji – w ocenie organu odwoławczego – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] był zobowiązany do wymierzenia inwestorowi przedmiotowej kary.
Organ II instancji wskazał, że w myśl art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego kara to iloczyn stawki opłaty (s), która zgodnie z ust. 2 tego unormowania wynosi 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), który dla chłodni wynosi 10 i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), który dla kubatury obiektu od 5 000 m3 do 10 000 m3 wynosi 2 (współczynnik tej wielkości ma zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem ustalona przez organ I instancji kubatura użytkowanej chłodni wynosi 9 451,61m3). Zatem wysokość kary określonej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego wynosi: 10 x 500 x 10 x 2,0 = 100 000 zł.
Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że mrożenie owoców w mroźni i składowanie w sortowni opakowań i skrzynek jest zgodne z przeznaczeniem chłodni. Rozpoczęcie korzystania z obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem należy natomiast uznać za przystąpienie do jego użytkowania. Jednocześnie organ nie zgodził się ze stanowiskiem C. Ś., że skoro owoce znalazły się w jego chłodni jedynie czasowo, to nie można uznać, że chłodnia ta jest użytkowana.
Organ odwoławczy za bezzasadny uznał również zarzut dotyczący wadliwego ustalenia kubatury użytkowanej części chłodni. Wskazał, że organ I instancji prawidłowo wyjaśnił w swym postanowieniu, iż kubatura całego obiektu, określona w projekcie budowlanym, wynosi 11 884,48 m3. Wobec nieużytkowania części chłodni, tj. mroźni nr 2, o kubaturze 2 432,87 m3 (ustalonej jako iloczyn powierzchni zabudowy tej mroźni, tj. 347,553 m2 oraz jej średniej wysokości, tj. 7,0 m), do określenia współczynnika wielkości użytkowanego nielegalnie obiektu przyjęto pozostałą kubaturę, tj. 9 451,61m3.
C. Ś., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "C. Ś. E. – I.", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że obecność w chłodni owoców, skrzynek i opakowań oznacza, że jest ona użytkowana, podczas gdy rzeczy te znalazły się w chłodni jedynie czasowo i to wskutek zdarzeń niezależnych od skarżącego;
- art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo, że określona w nim kara z tytułu nielegalnego użytkowania została naliczona dowolnie. W tym zakresie skarżący wskazał, że podczas kontroli stwierdzono użytkowanie tylko jednej z dwóch sortowni jego obiektu, zaś karę naliczono tak, jakby obie sortownie były użytkowane.
W uzasadnieniu skargi skarżący – powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 156/10 – wskazał, że przez sformułowanie "przystąpienie do użyłkowania" należy rozumieć działania, które wskazują na trwały zamiar użytkowania obiektu budowlanego. Nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu wymaga zatem ustalenia, że przystąpiono do korzystania z obiektu budowlanego w sposób trwały. Skarżący przyznał, że w części nowowybudowanej chłodni, położonej na działce nr [...] w W. P., znajdowały się owoce, opakowania i skrzynki. Wyjaśnił jednak, że do przeniesienia do nowej chłodni przedmiotowych owoców oraz skrzynek i opakowań doszło na skutek awarii agregatów w starej chłodni i miały one być tam składowane jedynie na czas niezbędnych napraw. W tej sytuacji – zdaniem skarżącego – trudno uznać, że nowa chłodnia była użytkowana w sposób trwały. W związku z tym nie zachodzą też podstawy do nałożenia na niego kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu.
Niezależnie od powyższego skarżący stwierdził, że organy błędnie przyjęły, iż kubatura użytkowanej nielegalnie część chłodni wynosi 9 451,61 m3. Ustalenia tego nie potwierdza bowiem protokół z przeprowadzonej w dniu 13 kwietnia 2012 r. kontroli, z której wynika, że użytkowana jest jedynie jedna z dwóch sortowni znajdujących się w przedmiotowym obiekcie. Obliczając użytkowaną kubaturę organy odliczyły natomiast od całkowitej kubatury budynku jedynie kubaturę mroźni nr 2. Zdaniem skarżącego, skoro organy nie stwierdziły obecności opakowań, skrzynek i owoców w całej chłodni, winny w ramach postępowania wyjaśniającego obmierzyć użytkowaną część tego obiektu i ewentualnie przesłuchać w tym zakresie świadków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący – na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego mu decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] – zrealizował na działce nr ewid. [...] w miejscowości W. P. przechowalnię owoców (chłodnię) z przyłączem energetycznym zalicznikowym wraz z przebudową kanalizacji sanitarnej. Jako że chłodnia – zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej Pr. bud. – kwalifikowana jest jako obiekt budowlany kategorii XVIII, inwestor, na mocy art. 55 ust. 1 Pr. bud., zobowiązany był przed przystąpieniem do użytkowana tego budynku uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
Stosownie do art. 57 ust. 7 Pr. bud. w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Pr. bud., z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W ocenie Sądu zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia nałożenia na skarżącego kary, o której mowa w powołanym wyżej unormowaniu.
Przede wszystkim należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, który w toku postępowania podnosił, że aby móc uznać, iż dany obiekt jest nielegalnie użytkowany, użytkowanie to musi mieć charakter trwały. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni bowiem aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r. (sygn. akt II OSK 156/10, Lex nr 952962), zgodnie z którym sformułowanie "przystąpienie do użytkowania" w rozumieniu art. 57 ust. 7 Pr. bud. należy interpretować jako działania inwestora bądź osób działających z jego upoważnienia lub w jego imieniu, które wskazują na trwały zamiar użytkowania obiektu budowlanego. Nałożenie grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu wymaga zatem ustalenia w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że przystąpiono do korzystania z tego obiektu w sposób trwały. Tylko taki charakter użytkowania obiektu może bowiem uzasadniać nałożenie przedmiotowej kary.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zabrakło niezbędnych ustaleń w powyższym zakresie. Nałożenie na skarżącego kary z tytułu nielegalnego użytkowania będącej przedmiotem sprawy chłodni powinno bowiem znajdować oparcie w protokole z przeprowadzonych w dniu 13 kwietnia 2012 r. oględzin. Tymczasem z pkt 9 i 10 powyższego protokołu wynika jedynie, że we wchodzącej w skład tego budynku mroźni nr 1 znajdują się owoce, które zostały zamrożone w workach i ułożone na regałach. W sortowni zaś składowane są opakowania i skrzynki. Jednocześnie w protokole tym wskazano, że w trakcie kontroli skarżący wyjaśnił, iż był zmuszony przenieść przedmiotowe owoce do nowowybudowanego obiektu ze względu na awarię agregatów w jego starej chłodni, która miała miejsce w dniu 8 kwietnia 2012 r.
Zdaniem Sądu z powyższych ustaleń nie wynika w sposób jednoznaczny, czy inwestor przystąpił do użytkowania nowej chłodni w sposób trwały. Takiemu założeniu przeczą natomiast wyjaśnienia skarżącego, który w toku postępowania wielokrotnie wyjaśniał, że owoce oraz skrzynki i opakowania składował w nowej chłodni jedynie tymczasowo (na czas naprawy agregatów w starej chłodni). Organy administracji w żaden sposób nie zweryfikowały jednak tych wyjaśnień, automatycznie zakładając, że samo stwierdzenie obecności w przedmiotowej chłodni owoców, skrzynek i opakowań oznacza, że inwestor dopuścił się nielegalnego użytkowania tego obiektu. Z założeniem tym nie sposób się jednak zgodzić. Należy bowiem mieć na uwadze, że o użytkowaniu w rozumieniu art. 57 ust. 7 Pr. bud. nie stanowi samo stwierdzenie, że w danym lokalu znajdują się określone rzeczy, gdyż może to być dowodem jedynie tylko umieszczenia tych rzeczy, a nie faktu przystąpienia do użytkowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 783/09, Lex nr 573872).
Prawdziwość wyjaśnień skarżącego zdaje się przy tym potwierdzać dołączone do zażalenia na postanowienie organu I instancji oświadczenie właściciela firmy "A" R. G., do którego to dowodu organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł. Okoliczności złożenia owoców w chłodni przez skarżącego są zaś niezwykle istotne. Gdyby bowiem rzeczywiście zostało to wymuszone nadzwyczajnym zdarzeniem zaistniałym już po złożeniu przez inwestora wniosku o pozwolenie na użytkowanie i miało charakter tymczasowy, nie można by mówić o nielegalnym przystąpieniu do użytkowania w rozumieniu art. 57 ust. 7 Pr. bud.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt P 64/0, dla celu regulacji zawartej w art. 57 ust. 7 Pr. bud. znaczenie ma przede wszystkim przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego mimo niezawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy lub nieuzyskania ostatecznego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Sankcja administracyjna, o której mowa w powyższym przepisie, ma bowiem w optymalnym stopniu dyscyplinować do tego, aby każdy - bez wyjątku - inwestor realizował obowiązek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Mając na uwadze te wskazania można się zastanawiać, czy sytuacja, w której organ nadzoru budowlanego o fakcie użytkowania obiektu budowlanego dowiaduje się na skutek wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy, uzasadnia nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W każdym razie w takim przypadku wszelkie wątpliwości polegające na tym, czy chodzi o czynności przygotowujące do przystąpienia do użytkowania, czy już o użytkowanie, winny być rozstrzygane na korzyść inwestora, który dopełnił obowiązku zawiadomienia o zakończeniu budowy (złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie). Wymierzenie w takiej sytuacji kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, jak się wydaje, można by uznać za wykraczające poza ramy konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób, a więc za naruszające zasadę proporcjonalności określoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. Z. Kostka [w:], A. Gliniecki [red.]: Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 532). Zdaniem Sądu to samo należy odnieść do sytuacji, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu jest wynikiem nadzwyczajnych okoliczności.
Wadliwość przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego wynika również – na co słusznie wskazywał skarżący – z braku precyzyjnego określenia przez organy administracji, w jakich częściach chłodnia na działce nr [...] w W. P. była - w ich ocenie - użytkowana. Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy obiekt składa się z kilku części, karę pieniężną ustala się z uwzględnieniem poszczególnych części i to tylko tych, co do których nastąpiło samowolne przystąpienie do użytkowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1159/06, Lex nr 394407). Nakładając karę z tytułu nielegalnego użytkowania organy są zatem zobowiązane do dokładnego ustalenia w jakiej części obiektu budowlanego doszło przystąpienia do użytkowania. Wielkość użytkowanej części obiektu budowlanego determinuje bowiem wybór współczynnika wielkości obiektu, który bezpośrednio wpływa na wysokość nałożonej kary. Wynika to z faktu, iż karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu oblicza się jako iloczyn dziesięciokrotności stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (art. 59f ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 7 Pr. bud.).
Należy zauważyć, że z protokołu przeprowadzonej w dniu 13 kwietnia 2012 r. kontroli wynika, iż stwierdzono składowanie opakowań i skrzynek w sortowni przedmiotowej chłodni. W protokole tym nie wskazano jednak, czy rzeczy te składowane są w obu sortowniach przedmiotowego obiektu, czy też w jednej z sortowni, a jeśli w jednej, to w której. Podkreślić należy, że z projektu budowlanego zamiennego, zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wynika, iż chłodnia zrealizowana przez C. Ś. zawiera dwie sortownie, jedną o powierzchni 72,74 m2, zaś drugą o powierzchni 235, 51 m2. Ustalając wysokość nałożonej na skarżącego kary organ uwzględnił natomiast kubaturę takiej części chłodni, która obejmuje obie wchodzące w jej skład sortownie (odliczył jedynie kubaturę mroźni nr 2, która w czasie przeprowadzania kontroli była jeszcze niedokończona). W tej sytuacji za zasadne należy uznać stanowisko skarżącego, że nawet gdyby przyjąć, iż faktycznie dopuścił się on przystąpienia użytkowania przedmiotowej chłodni, to wysokość nałożonej na niego z tego tytułu kary została przez organy ustalona w sposób dowolny i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.
Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.
Przedstawione wadliwości poddanego kontroli Sądu postępowania administracyjnego wskazują, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, orzekając o nałożeniu na skarżącego kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania będącej przedmiotem sprawy chłodni, organy naruszyły również przepis art. 57 ust. 7 Pr. bud., co miało wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie, na mocy art. 152 tej ustawy, Sąd orzekł o niepodleganiu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje natomiast umocowanie w art. 200 powołanej ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni wnioski zawarte uzasadnieniu niniejszego wyroku i w sposób niebudzący wątpliwości ustali, czy C. Ś., przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nowowybudowanej chłodni na działce nr ewid. [...] w W. P. przystąpił do użytkowania tego obiektu w sposób trwały, tj. taki, o którym mowa w art. 57 ust. 7 Pr. bud. Organ winien przy tym ocenić prawdziwość twierdzenia skarżącego, iż umieszczenie owoców i opakowań w chłodni było następstwem nieprzewidzianej awarii urządzeń chłodniczych w starej chłodni. Jeżeli organ ponownie dojdzie do przekonania, że zachodzą podstawy do nałożenia na inwestora kary na podstawie powyższego przepisu, precyzyjnie ustali, w jakiej części przedmiotowego obiektu doszło do nielegalnego użytkowania i kubaturę jedynie tej części uwzględni przy ustalaniu wysokości kary.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI