II SA/Lu 780/18

II SA/Lu 780/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-02-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Jerzy Parchomiuk /sprawozdawca/
Maria Wieczorek-Zalewska
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1775/19 - Postanowienie NSA z 2022-09-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 121 poz 770
art. 9
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 21, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia mienia przez Skarb Państwa oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2017 r., znak: [...], Starosta Z. orzekł o nabyciu z dniem [...] stycznia 2016 r. przez Skarb Państwa, nieodpłatnie, z mocy prawa, mienia pozostałego po byłej Gminnej Spółdzielni [...] w M. (dalej jako: Spółdzielnia) tj. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiących własność Gminy [...], obejmujących: działkę nr [...] o po w. [...] ha położoną w obrębie ewidencyjnym H. , działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położone w obrębie ewidencyjnym M. , wraz z prawem własności posadowionych na tych działkach budynków oraz budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w odpowiedzi na złożone przez niego pismo, uzyskał zaświadczenie Sądu Rejonowego [...] Wydział Krajowego Rejestru Sądowego z [...] stycznia 2017 r., w którym stwierdzono, że Spółdzielnia do dnia [...] grudnia 2015 r. nie złożyła do sądu wniosku o wpis do KRS, a zatem została wykreślona z rejestru z dniem [...] stycznia 2016 r. na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997, Nr 121, poz. 770, ze zm.; dalej jako: p.w.u.KRS). Z ustaleń organu wynika, że na rzecz byłej Spółdzielni zostało ustanowione prawo użytkowania ww. nieruchomości wraz z prawem własności posadowionych tam budynków i budowli, stanowiących odrębny przedmiot własności. Po uwzględnieniu powyższych ustaleń, w oparciu o art. 9 ust. 2b i ust. 2i p.w.u.KRS Starosta stwierdził nieodpłatne nabycie mienia przez Skarb Państwa.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło 39 osób, będących – według ustaleń organów – byłymi członkami Spółdzielni. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 9 p.w.KRS, konstytucyjnych i konwencyjnych gwarancji ochrony własności poprzez pozbawienie mienia byłych członków Spółdzielni, jak również naruszenie szeregu zasad postępowania administracyjnego poprzez pozbawienie stron możliwości udziału w postępowaniu na skutek niezawiadomienia byłych członków o toczącym się postępowaniu administracyjnym i wydanej decyzji.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W ocenie Kolegium osoby, które wniosły odwołanie mają w sprawie wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny.
W wyniku skargi, wniesionej przez byłych członków Spółdzielni, wyrokiem z 15 lutego 2018 r. (II SA/Lu 1005/17), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił powyższe postanowienie. W ocenie Sądu byli członkowie Spółdzielni mają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 9 p.w.u.KRS., a konsekwencji byli uprawnieni do wniesienia odwołania od decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] czerwca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium uznało za w pełni prawidłowe ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji.
Na decyzję Kolegium skargę do sądu administracyjnego wnieśli L. K., R. C., E. C., J. H., E. K., E. L., M. J., A. Z., W. T., K. J., B. Ł., G. P., W. C., G. W., R. W., K. C., H. L., L. M., K. D., A. J., E. P., M. L., J. H., D. M., M. S., W. J., J. S., A. R., R. M., S. G., J. K., J. H., R. K., W. J., H. M., K. P., H. G., K. S., T. W..
W skardze zarzucono, że materialnoprawna podstawa nabycia przez Skarb Państwa, w sposób nieodpłatny, nieruchomości po Spółdzielni (tj. art. 9 ust. 2a, 2b, 2i i 2j p.w.u.KRS) jest sprzeczna z art. 2, art. 8, art. 21, art. 31 i art. 64 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: EKPC). Ponadto utrata bytu prawnego przez podmioty, które nie zostały przerejestrowane zgodnie z zapisami ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, jest niezgodna z dyrektywą 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. W dalszej kolejności zarzucono organom naruszenie: art. 9 ust. 2a, 2b i 2i p.w.u.KRS poprzez jego błędną wykładnię, sprzeczną z konstytucyjną zasadą ochrony własności, gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia; art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy nie można uznać za zgodną z zasadą demokratycznego państwa prawa oraz zasadą praworządności sytuacji nie uwzględnienia przez organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji uregulowań obowiązujących w całym systemie prawa; art. 8 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady nadrzędności przepisów Konstytucji nad przepisem art. 9 ust. 2a, 2b i 2i p.w.u.KRS i w efekcie wydania decyzji niezgodnej z prawem; art. 3 ustawy Prawo spółdzielcze w związku z art. 31 i art. 64 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisu naruszającego istotę prawa własności i prawa użytkowania wieczystego, które przysługuje byłym członkom Spółdzielni; art. 17 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz art. 1 Protokołu numer 1 do EKPC poprzez ich niezastosowanie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy przepisy te wskazują na bezwzględną ochronę własności i innych praw majątkowych.
Ponadto w skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 28, art. 39, art. 40 § 1, art. 73 § 1 i 109 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a przez to pozbawienie wszystkich członków spółdzielni możliwości wypowiedzenia się do co przedmiotowej sprawy, pozbawienie ich w istocie prawa do czynnego udziału w postępowaniu; art. 127 § 1 oraz 128 k.p.a. poprzez pozbawienie stron możliwości wniesienia odwołania poprzez brak zawiadomienia wszystkich członków byłej Spółdzielni o toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz o wydanej decyzji; art. 8 k.p.a. polegające na naruszeniu przez organy administracji zasady budzenia zaufania obywatela do państwa i prawa, która nakłada na nie obowiązek prowadzenia postępowania w sposób przejrzysty, uczciwy
i sprawiedliwy; art. 19 i 20 k.p.a. z zw. z art. 9 ust 2a p.w.u.KRS, poprzez uznanie Spółdzielni za wykreśloną mimo, iż wyłączną kompetencję w tym zakresie ustawa przyznała jedynie sądowi rejestrowemu.
Skarżący wnieśli ponadto o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność z Konstytucją art. 9 ust 2a, 2b, 2i, 2j p.w.u.KRS.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że zastosowane przez organy przepisy godzą w podstawowe wolności i prawa jednostki przewidziane w ustawie zasadniczej. Sprzeczność art. 9 ust. 2a, 2b, 2i i 2j p.w.u.KRS z przepisami Konstytucji RP i art. 1 Protokołu 1 do EKPC przejawia się w tym, że powołane przepisy ustawy pozwalają na wywłaszczenie - pozbawienie własności podmiotów prywatnych, tj. członków spółdzielni, mających prawo do udziału w majątku likwidowanej spółdzielni, bez stosownego odszkodowania. Członkowie spółdzielni zostali wyzuci z własności na rzecz Skarbu Państwa, bez możliwości otrzymania jakiejkolwiek rekompensaty ani udziału w procesie likwidacyjnym. Pozbawienie własności nieruchomości Spółdzielni bądź jej członków, wykreślonej ex lege z KRS, nie jest uzasadnione żadnymi celami publicznymi i następuje bez odszkodowania.
Zdaniem skarżących utrata bytu prawnego przez podmioty, które nie zostały przerejestrowane zgodnie z zapisami ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, jest niezgodna dyrektywą 2009/101/WE, która chroni wierzycieli podmiotów, poprzez wymóg ujawnienia danych o likwidacji spółdzielni oraz o powołaniu likwidatorów, przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego i wykreślenia spółdzielni z rejestru.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z [...] października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę R. C., E. C., J. H., E. K., E. L., M. J., A. Z., W. T., K. J., B. Ł., G. P., W. C., G. W., R. W., K. C., H. L., L. M., K. D., A. J., E. P., M. L., J. H., D. M., M. S., W. J., J. S., A. R., R. M., S. G., J. K., J. H., R. K., W. J., H. M., K. P., H. G., K. S. i T. W.. Przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).
W związku z odrzuceniem skargi pozostałych skarżących, merytorycznemu rozpoznaniu podlegała wyłącznie skarga L. K..
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zagadnienia interesu prawnego skarżącego w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, Sąd stwierdza, że kwestia ta została jednoznacznie przesądzona w wyroku tutejszego Sądu z 15 lutego 2018 r.
(II SA/Lu 1005/17) i nie podlega ona już weryfikacji, z uwagi na prawomocny charakter tego wyroku.
Przechodząc do istoty sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie, trzeba stwierdzić, że główny ciężar zarzutów podnoszonych przez skarżącego sprowadza się do wykazywania niekonstytucyjności art. 9 p.w.u.KRS. W związku z tymi zarzutami skarżący formułuje wniosek o skierowanie pytania prawnego do TK.
Dla uporządkowania dalszego wywodu należy przypomnieć, że kwestionowany przepis przewidywał zachowanie mocy dotychczasowych wpisów w rejestrach sądowych, do czasu rejestracji danego przedsiębiorcy, zgodnie z przepisami nowej ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie dłużej jednak niż do dnia [...] grudnia 2015 r. (ust. 2; termin ten był trzykrotnie przesuwany przez ustawodawcę). W tym czasie podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami nowej ustawy miały obowiązek złożyć wniosek o wpis do nowego rejestru. W przypadku byłej Spółdzielni, której mienia dotyczy rozpoznawana sprawa, miała ona obowiązek złożenia wpisu do rejestru przedsiębiorców w nowym KRS (art. 36 pkt 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym; aktualnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 986, ze zm.). Podmioty, które podlegały obowiązkowi "przerejestrowania"
i które do dnia [...] grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem [...] stycznia 2016 r. (art. 9 ust. 2a p.w.u.KRS). Mienie tych podmiotów nabył z dniem [...] stycznia 2016 r. nieodpłatnie z mocy prawa Skarb Państwa. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, które nie dopełniły obowiązku "przerejestrowania". Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru (art. 9 ust. 2b p.w.u.KRS). Nabycie przez Skarb Państwa w powyższym trybie własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości (art. 9 ust. 2i zd. 1 p.w.u.KRS).
Odnosząc się do wniosku skarżącego o skierowanie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, trzeba wskazać, że ani Konstytucja RP (art. 193), ani ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego, decyzja w tym zakresie należy do sądu rozpoznającego konkretną sprawę. Skierowanie pytania jest uwarunkowane tym, że sąd orzekający w danej sprawie dostrzega istnienie niedających się usunąć w drodze interpretacji (w tym zwłaszcza z uwzględnieniem tzw. wykładni prokonstytucyjnej) wątpliwości co do zgodności regulacji ustawowej z Konstytucją.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie zgadza się z argumentacją skarżącego i nie dostrzega potencjalnej niezgodności art. 9 p.w.u.KRS z Konstytucją, nie znajduje zatem podstaw do skierowania pytania prawnego do TK.
Sąd nie podziela w szczególności argumentacji skarżącego, że kwestionowany przepis wprowadził swoiste wywłaszczenie mienia byłej Spółdzielni oraz jej członków. Kwestionowany przepis nie reguluje wywłaszczenia nawet w szerokim rozumieniu, wprowadza mechanizm prawny służący uporządkowaniu stosunków własnościowych po nieistniejącym podmiocie prawnym.
Będąc związanym treścią prawomocnego wyroku w sprawie
II SA/Lu 1005/17, Sąd nie kwestionuje, że skarżącemu przysługują roszczenia majątkowe do mienia pozostałego po byłej Spółdzielni. Nie oznacza to jednak, że na skarżącego oraz innych byłych członków Spółdzielni przeszło prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz prawo własności budynków i urządzeń znajdujących się na tych gruntach, a stanowiących odrębny przedmiot własności. Roszczenia majątkowe członków Spółdzielni podlegają uwzględnieniu w ewentualnej procedurze jej likwidacji, jednakże nie ma przepisów, z których wynikałoby, że mienie Spółdzielni bezpośrednio z chwilą utraty jej bytu prawnego staje się mieniem byłych członków. Takie rozwiązanie nie wynika również z art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2018 r., poz. 1285, ze zm.; dalej jako: P.s.), w świetle którego majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Przepis ten po pierwsze dotyczy spółdzielni istniejącej, zaś zasady przejścia mienia po likwidacji spółdzielni określają inne przepisy. Po drugie, przepis ten wyraża zasadę korzystania z mienia, a nie tworzy stan, w którym ten sam składnik majątkowy jest przedmiotem własności dwóch różnych podmiotów (z jednej strony istniejącej spółdzielni, z drugiej, jej aktualnych członków). Przepis ten nie podważa rzymskiej zasady quod universitatis est, non est singulorum – co należy do korporacji, nie należy do jej poszczególnych członków (por. A. Stefaniak, Prawo spółdzielcze. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz, wyd. XIV; WKP 2018; wersja elektroniczna: SIP LEX, Komentarz do art. 3). Jak wskazuje się w orzecznictwie, art. 3 P.s. nie odnosi się do własności w znaczeniu cywilnoprawnym, lecz w znaczeniu ekonomicznym. Spółdzielnie są osobami prawnymi (art. 11 § 1 P.s.), a zatem są podmiotami prawa cywilnego, w tym również prawa własności rzeczy. Jako osoby prawne wykonują to prawo w granicach określonych przez art. 140 k.c. Artykuł 3 P.s. nie statuuje zasady, że członkowie są współwłaścicielami nieruchomości spółdzielczych czy też innych praw, a zawiera jedynie określenie majątku spółdzielczego, traktowanego jako mienie prywatne, z ekonomicznego punktu widzenia. (por. uchwałę SN z 9 stycznia 1996 r., III CZP 152/95, OSNC 1996/4, poz. 52 oraz uchwałę SN z 6 lutego 1996 r., III CZP 4/96, OSNC 1996/4, poz. 58; zob. również wyrok WSA w Olsztynie z 28 stycznia 2009 r., I SA/Ol 505/08: "Artykuł 3 Prawa spółdzielczego nie pozbawia spółdzielni własności jej majątku i nie czyni spółdzielców współwłaścicielami w rozumieniu prawa cywilnego, a jedynie zalicza własność należącą do spółdzielni, jako osoby prawnej, do kategorii własności prywatnej, a nie spółdzielczej. Własność taka w rozumieniu przepisów prawa pozostaje jednak własnością cudzą, a jej przedmiot jest cudzym mieniem, także dla członka tej spółdzielni"). Potwierdzają to również zasady dotyczące rozporządzania udziałami w spółdzielni. Zgodnie z art. 27 § 1 i 2 P.s. Członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni o wypłatę udziałów oraz o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze skutecznością od dnia, w którym roszczenia te stały się wymagalne. Z kolei wierzyciel członka może uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero z chwilą ustania członkostwa.
O tym, że kwestionowany przepis art. 9 p.w.u.KRS nie wyraża instytucji wywłaszczenia, ale jest instrumentem porządkowania stosunków własnościowych po nieistniejących podmiotach prawnych, przesądzają motywy, jakimi kierował się ustawodawca, wyrażane w procesie legislacyjnym, w szczególności w projektach ustaw. Należy przypomnieć dla porządku, że przepisy, których zgodność z Konstytucją kwestionuje skarżący, zostały wprowadzony ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1924). Co istotne, wyjaśnienie motywacji ustawodawcy (ratio legis) znalazło się w obszernych wywodach uzasadnienia projektu ustawy (Sejm RP VII kadencji, druk sejmowy nr 2816). Istotę przyjętych rozwiązań wyjaśnia już sam tytuł rozdziału w tym fragmencie uzasadnienia: Wprowadzenie regulacji umożliwiającej sądowi rejestrowemu rozwiązanie i wykreślenie z rejestru tzw. "martwych podmiotów". Projektodawca podkreślił, że "proponowanego rozwiązania nie można uważać za zbyt drastyczne dla podmiotów, które - co do zasady - z dniem [...] stycznia 2016 r. przestaną istnieć, ponieważ okres ponad 13 lat - liczony od wejścia w życie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] stycznia 2001 r. - stwarzał dostateczne możliwości złożenia wniosku o wpis podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego przy zachowaniu minimum staranności ze strony zainteresowanych podmiotów". W dalszych wywodach wyjaśniono, że termin ten był już kilkakrotnie przedłużany. W ocenie projektodawcy, "(...) ze względu na pewność i bezpieczeństwo obrotu państwo nie może dłużej tolerować stanu, w którym wbrew obowiązującym regulacjom prawa krajowego
i unijnego funkcjonują w obrocie podmioty nieprzerejestrowane do Krajowego Rejestru Sądowego".
Z kolei rozwiązania prawne skutkujące nieodpłatnym nabyciem przez Skarb Państwa mienia podmiotów nieprzerejestrowanych (z chwilą utraty ich podmiotowości prawnej) miało w założeniach projektodawcy zapobiegać "powstaniu trudnej do zaakceptowania sytuacji, w której mienie należące do podmiotów, które utracą zdolność prawną, stałoby się wskutek tego mieniem niczyim. [...] Należy podkreślić, że skutek w postaci utraty bytu prawnego przez podmiot i dalsze tego konsekwencje przewidziane w niniejszym projekcie, nie muszą nastąpić. Jeżeli podmiot wypełni ciążący na nim od ponad 13 lat obowiązek i złoży poprawny wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego i wpis taki zostanie dokonany, to podmiot nie utraci bytu prawnego, a osoby posiadające w nim prawa udziałowe nie utracą wynikających z nich uprawnień. Wygaśnięcie tych uprawnień nastąpi wyłącznie wskutek zaniechania i bierności uprawnionego, którą można porównać do porzucenia przedmiotu własności lub praw majątkowych. To nie prawodawca pozbawia własności lub praw majątkowych, ale sam uprawniony na skutek swojego zachowania w postaci długotrwałej bezczynności wytwarza stan analogiczny do porzucenia swojego majątku, a więc sam rezygnuje z przysługujących mu praw, a przepisy w imię pewności i bezpieczeństwa obrotu potwierdzają decyzję uprawnionego oraz wprowadzają rozwiązanie zapobiegające powstaniu "próżni" prawnej, a więc majątku niczyjego".
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę powyższe motywy legislacyjne, trzeba stwierdzić, że przyjęte przez prawodawcę rozwiązania stanowią wyraz dążenia do pogodzenia kolizji dwóch wartości, chronionych Konstytucją oraz międzynarodowymi aktami w zakresie ochrony praw człowieka: z jednej strony konieczności ochrony praw majątkowych byłych już członków lub udziałowców osób prawnych, które tracą byt prawny na skutek wykreślenia ex lege z rejestru; z drugiej – konieczności ochrony pewności obrotu i bezpieczeństwa prawnego. Nie do pogodzenia z tymi ostatnimi wartościami jest sytuacja, w której po podmiocie prawnym, którego byt prawny ustał, pozostało mienie o nieuregulowanym stanie prawnym, w istocie niczyje.
W takiej sytuacji ustawodawca miał pełne podstawy do tego, aby przyjąć rozwiązania regulujące w sposób jednoznaczny zarówno status prawny podmiotów, które uległy wyrejestrowaniu ex lege, jak i status prawny mienia, do którego podmiotom tym przysługiwały prawa majątkowe. Przyjęte rozwiązania są w pełni racjonalnie uzasadnione koniecznością uporządkowania stosunków własnościowych po nieistniejącym podmiocie prawnym, zapobieżenia swoistej anarchii prawnej. Kwestionowane przepisy w swoim mechanizmie działania są bliższe mechanizmowi uregulowania własności rzeczy niczyjej, aniżeli instytucji wywłaszczenia, powoływanej przez skarżącego.
Przy przyjęciu tego rodzaju regulacji prawnych obowiązkiem ustawodawcy było jednocześnie wprowadzenie takich rozwiązań, które zapewnią ochronę praw majątkowych podmiotów, mających roszczenia majątkowe względem podmiotu, który utracił byt prawny. W ocenie Sądu ustawodawca zapewnił taką ochronę prawną na odpowiednim poziomie, zgodnym z konstytucyjnymi i konwencyjnymi standardami ochrony praw majątkowych.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że przez okres 15 lat (licząc od dnia wejścia w życie ustawy o KRS z 1997 r. – 1 stycznia 2001 r. do dnia wejścia w życie spornych przepisów – 1 stycznia 2016 r.) istniała możliwość "przeniesienia" do nowego rejestru przedsiębiorców (obejmującego również spółdzielnie) podmiotów wpisanych do dotychczas prowadzonych rejestrów. Co więcej, przez pierwsze dwa lata (przy złożeniu wniosku do końca 2003 r.) przeniesienie następowało bez konieczności ponoszenia opłat rejestrowych.
Z kolei gdyby brak było woli kontynuacji bytu prawnego danego podmiotu, należało przyjąć rozwiązania zapobiegające powstaniu stanu niebytu prawnego, w którym istnieją składniki majątkowe, w szczególności nieruchomości, o nieuregulowanym stanie prawnym. Gdyby po stronie osób pełniących funkcje organów, jak również samych członków Spółdzielni, była wola zakończenia bytu prawnego w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie o pozostawionym mieniu, można było to zrobić wykorzystując procedurę likwidacji spółdzielni.
W tym też kontekście należy zwrócić uwagę, że punkt widzenia skarżącego jest wyłącznie jednostronny, akcentuje konieczność zapewnienia odszkodowania z tytułu utraty praw majątkowych do mienia pozostałego po Spółdzielni, jednakże nie bierze pod uwagę pasywów Spółdzielni, które nie byłyby uwzględnione zasadniczo w odszkodowaniu należnym z tytułu – jak to określa skarżący (zdaniem Sądu nietrafnie) – "wywłaszczenia" majątku byłej Spółdzielni. Zgodnie z przyjętymi przez ustawodawcę rozwiązaniami Skarb Państwa nabywa nie tylko aktywa, ale i pasywa, bowiem ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, które utraciły byt prawny (art. 9 ust. 2b p.w.u.KRS). Rozwiązanie ustawowe daje możliwość uwzględnienia obydwu tych aspektów "pozostałości" po nieistniejącym już podmiocie prawnym. Oczywiście analizowane rozwiązanie ustawowe opiera się na swoistym mechanizmie "grubej kreski", jednakże alternatywą było pozostawienie stanu swoistej anarchii prawnej wynikającej z nieustalonego statusu prawnego pozostawionego mienia oraz otworzenie drogi wieloletnich sporów prawnych nie tylko co do przejęcia aktywów, ale i odpowiedzialności za pasywa nieistniejących już podmiotów.
Jeszcze raz trzeba podkreślić, że podobne skutki, uwzględniające zarówno "pozytywne" jak i "negatywne" aspekty zakończenia działalności Spółdzielni dawała procedura likwidacyjna, której jednak nie wdrożono. Jak wynika z ustaleń organów, skarżący był prezesem Spółdzielni. Skoro w tak długim okresie czasu ani właściwe organy, ani ówcześni członkowie Spółdzielni nie podjęli działań ani w kierunku przedłużenia jej bytu prawnego, ani zakończenia działalności w sposób umożliwiający nie tylko przeniesienie mienia, ale i zaspokojenie roszczeń wierzycieli, trudno uznać za uzasadnione standardami ochrony własności ich roszczenia majątkowe do mienia pozostałego po byłej Spółdzielni. Podmiot, który nie podjął działań w ramach przysługujących mu środków prawnych ochrony roszczeń majątkowych nie może zasadnie podnosić zarzutów pozbawienia go praw majątkowych w sytuacji konieczności jednoznacznego uregulowania statusu prawnego mienia pozostałego po Spółdzielni, której byt prawny ustał na skutek niepodjęcia działań w celu przeniesienia do nowego rejestru.
Obydwa sposoby umożliwiały uwzględnienie całego spektrum interesów prawnych: podmiotu, który jeszcze wówczas istniał (przynajmniej w sensie prawnym), jego członków, jego wierzycieli, a także interesu publicznego, bowiem jeszcze raz trzeba podkreślić, że sprzeczne z interesem publicznym jest uczestnictwo w obrocie prawnym przedsiębiorcy (byłej Spółdzielni) nie ujawnionego w istniejącym aktualnie rejestrze.
Oceny tej nie zmienia podnoszony na rozprawie przez skarżącego argument trudności w zwołaniu walnego zgromadzenia, z uwagi na problem w zebraniu niezbędnego kworum. W ocenie Sądu jest to w istocie argument na niekorzyść skarżącego, bowiem potwierdza konieczność jednoznacznego rozstrzygnięcia o statusie prawnym przedsiębiorcy, który nie jest w stanie dopełnić podstawowego obowiązku przerejestrowania do nowego rejestru przedsiębiorców, mając przy tym na uwadze wspomniany nader długi okres czasu, w którym było to prawnie możliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, w ocenie Sądu kwestionowane przez skarżącego przepisy art. 9 ust. 2a, 2b, 2i i 2j p.w.u.KRS, stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, nie naruszają ani konstytucyjnych, ani konwencyjnych standardów ochrony własności i innych praw majątkowych. W konsekwencji nie naruszają również zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2), ani zasady nadrzędności Konstytucji (art. 8 Konstytucji RP).
W ocenie Sądu, wbrew podnoszonym w skardze zarzutom, przepisy te nie stanowią także nieproporcjonalnej ingerencji w sferę praw majątkowych skarżącego.
Zgodnie z powszechnie akceptowaną w europejskiej kulturze prawnej formułą, na zasadę proporcjonalności składają się trzy elementy: przydatność, konieczność
i proporcjonalność w sensie ścisłym. Przydatność oznacza wybór takich środków, które rzeczywiście służą realizacji danego założonego celu. Konieczność to wybór środka najmniej "szkodliwego", w najmniejszym stopniu ingerującego w sferę prawnie chronioną jednostki, ale pozwalającego zrealizować w pełni zamierzony cel. Proporcjonalność w sensie ścisłym wreszcie to równoważenie dóbr i interesów, konieczność wykazania, że dobro (interes), do którego realizacji organ zmierza jest (przynajmniej w danych okolicznościach) bardziej wartościowe niż dobro (interes), który musi zostać poświęcony (z bogatego w tej kwestii orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zob. przykładowo wyroki z 9 czerwca 1998 r., K 28/97, OTK 1998, nr 4, poz. 50; z 26 kwietnia 1999 r., K 33/98, OTK 1999, nr 4, poz. 71; z 2 czerwca 1999 r., K 34/98, OTK 1999, nr 5, poz. 94).
Z przedstawionych wcześniej argumentów płynie wniosek, że ustawodawca przyjął rozwiązania racjonalnie uzasadnione, konieczne dla ochrony wartości porządku
i bezpieczeństwa prawnego. Rozwiązania te rodzą daleko idące skutki w zakresie ingerencji w sferę praw majątkowych, tym niemniej jednak są konieczne dla ochrony tych wartości. Konkluzją jest stwierdzenie, że kwestionowane przez skarżącego przepisy nie naruszają konstytucyjnego standardu proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).
Trzeba w tym miejscu dodać, że podobne zarzuty naruszenia zasad ochrony własności oraz proporcjonalności podnoszone były również w podobnych sprawach dotyczących decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie mienia przez Skarb Państwa na podstawie art. 9 ust. 2b p.w.u.KRS. W orzeczeniach wydanych w tych sprawach sądy administracyjne nie podzielały tych zarzutów, przyjmując stanowisko zbieżne z prezentowanym przez Sąd w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok WSA w Kielcach
z 1 marca 2018 r., II SA/Ke 43/18; wyroki WSA w Poznaniu z 18 października 2017 r.,
II SA/Po 463/17 i z 19 czerwca 2018 r., II SA/Po 90/18; wyrok WSA we Wrocławiu z 13 czerwca 2018 r., II SA/Wr 792/17).
Sąd nie podziela również podniesionych przez skarżącego na rozprawie zarzutów naruszenia kolejnych przepisów Konstytucji.
Zarzut naruszenia zasady wolności działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) jest chybiony z przyczyn analogicznych jak te, które odnosiły się do zarzutu naruszenia konstytucyjnych gwarancji własności. Wykreślenie Spółdzielni z mocy prawa na skutek braku przeniesienia do nowego rejestru przedsiębiorców można postrzegać w kategoriach ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Tym niemniej jednak skoro zadaniem ustawodawcy było wprowadzenia rozwiązań chroniących nie mniej istotną wartość konstytucyjną jaką jest bezpieczeństwo prawne (co wykluczało istnienie w obrocie prawnym przedsiębiorców niewpisanych do żadnego rejestru), a jednocześnie Spółdzielnia miała możliwość kontynuacji bytu prawnego poprzez dopełnienie obowiązku wpisu do nowego rejestru (jak wskazano wyżej, możliwość taka istniała przez 15 lat) lub zakończenia tego bytu w procedurze likwidacyjnej, to zarzut powyższy należy uznać za nieuzasadniony.
Sąd nie podziela również argumentacji skarżącego, wywodzącego zarzut naruszenia zasady równości (art. 32 Konstytucji) przez odwołanie się do przepisów, które w odniesieniu do innych podmiotów w odmienny sposób regulowały tryb przenoszenia do nowego Krajowego Rejestru Sądowego lub w odmienny sposób regulowały status prawny mienia pozostałego po podmiotach wykreślonych z rejestru.
Należy przypomnieć w tym miejscu, że zasada równości wymaga równego traktowania podmiotów charakteryzujących się w takim stopniu cechą relewantną (istotną), innymi słowy, równego traktowania podmiotów znajdujących się w analogicznej sytuacji prawnej. Nie jest naruszeniem zasady równości odmienne traktowanie podmiotów, które znajdują się w odmiennej sytuacji prawnej, które nie charakteryzują się tą samą cechą istotną z punktu widzenia analizowanej regulacji prawnej (spośród bogatego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego por. przykładowo: orzeczenia z 9 marca 1988 r., U 7/87, OTK 1988, t. I, poz. 1; z 4 lutego 1997 r., P. 4/96, OTK 1997, nr 1, poz. 3; z 9 czerwca 1997 r., K. 24/96, OTK 1997, Nr 2, poz. 20).
Rzeczywiście ustawodawca wprowadził różne mechanizmy przenoszenia wpisów ze "starych" rejestrów do nowego KRS, jak również odmienne od wynikających z art. 9 p.w.u.KRS zasady regulujące byt prawny mienia pozostałego po podmiocie wykreślonym z rejestru. Trzeba jednak mieć na uwadze fakt, że chodzi o odmienne sytuacje prawne, aniżeli ta, która jest podstawą sporu w rozpoznawanej sprawie.
Po pierwsze, w świetle art. 10 p.w.u.KRS, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej (w ramach nowo utworzonego KRS), wpisany do odpowiedniego rejestru przed dniem [...] stycznia 2001 r., wpisuje się do tego rejestru z urzędu. Trudno jednak nie dostrzec odmienności podmiotowej, uzasadniającej odmienne traktowanie: Spółdzielnia była przedsiębiorcą, nie jest więc nierównym traktowaniem wymaganie od podmiotu uczestniczącego w obrocie gospodarczym, aby dochował wymaganej od profesjonalisty staranności
i dopełnił obowiązku przerejestrowania do nowego rejestru (zwłaszcza biorąc pod uwagę tak długi okres czasu). Ponadto, przeniesienie z urzędu wszystkich wpisów przedsiębiorców ze starych rejestrów do nowego rejestru w KRS godziłoby w wartość bezpieczeństwa prawnego, bowiem prowadziłoby do zachowania wpisów podmiotów "martwych", od dawna nie prowadzących żadnej aktywności w obrocie gospodarczym. Właśnie wymóg złożenia stosownego wniosku o przerejestrowanie, zmierzał do wykazania aktywności po stronie podmiotu, który miał zostać przeniesiony do nowego rejestru.
Po drugie, ta sama wspomniana wyżej ustawa nowelizująca z 28 listopada 2014 r. wprowadziła do ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 25e, w świetle którego Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru (ust. 1). Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru (ust. 2). Wspólnicy, członkowie spółdzielni i inne osoby uprawnione do udziału w majątku likwidacyjnym mogą dochodzić swoich praw, gdy reprezentują łącznie co najmniej dwie trzecie głosów i wykażą, że wszyscy wierzyciele zostali zaspokojeni lub zabezpieczeni, jednakże roszczenia ta wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa (ust. 3 i 4).
Wbrew argumentom skarżącego, odmienne regulacje (z jednej strony art. 9 u.p.w.KRS, z drugiej – art. 25e ustawy o KRS) nie prowadzą do naruszenia zasady równości wobec prawa. Pierwszy przepis odnosi się do podmiotu, który pozostał bierny, pomimo obowiązku złożenia stosowanego wniosku o przerejestrowanie do nowego rejestru przedsiębiorców oraz do majątku pozostałego po tym podmiocie, w sensie prawnym niczyjego. Drugi zaś przepis dotyczy służy uregulowaniu sytuacji, gdy po przeprowadzeniu likwidacji podmiot zostanie wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego, a po jego wykreśleniu (tj. po utracie bytu prawnego) ujawni się majątek tego podmiotu, który nie został objęty likwidacją (zob. uzasadnienie ww. projektu ustawy z [...] listopada 2014 r., pkt 4.2). Nie są to zatem sytuacje tożsame, istnieje między nimi kluczowa różnica sprawiająca, że brak jest wspomnianej cechy relewantnej. To w konsekwencji wyklucza zasadne podnoszenie zarzutu nierównego traktowania.
W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 77 Konstytucji. W ustępie 1 przepis ten statuuje przysługujące każdemu prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Przepis ten odnosi się w ewidentny sposób do władczego bezprawia, w rozpoznawanej sprawie nie można przypisać działania niezgodnego z prawem ani ustawodawcy, ani organom stosującym art. 9 p.w.u.KRS.
Z kolei zgodnie z art. 77 ust. 2 Konstytucji, ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione argumenty, w świetle których organy Spółdzielni oraz jej członkowie mieli prawnie zagwarantowaną możliwość podjęcia kroków zarówno utrzymujących jej byt prawny (złożenie wniosku o wpis do nowego rejestru przedsiębiorców), jak również prowadzących do zakończenia bytu prawnego w sposób uwzględniający interesy zarówno udziałowców, jak i wierzycieli (procedura likwidacyjna), nie można zasadnie twierdzić, że art. 9 p.w.u.KRS zamknął udziałowcom Spółdzielni drogę ochrony ich praw i wolności.
W tej sytuacji Sąd nie znajduje podstaw do kierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją kwestionowanych przez skarżącego przepisów.
Oceny tej nie zmienia znany sądowi fakt, że w listopadzie 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne o to, czy art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym z uwzględnieniem zmiany dokonanej przez art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 roku zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 21 ust. 2, art. 32, art. 64 oraz z art. 77 Konstytucji RP (sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą P 13/18).
Należy w tym kontekście zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Nie oznacza to jednak dowolności działania w tej mierze, bowiem dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby stwierdzić czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. postanowienie NSA z 16 października 2018 r., II GSK 843/17). Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. postanowienie NSA z 16 października 2018 r., II GSK 2487/16).
Po wyważeniu wskazanych wartości: celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej, Sąd uznał, że nie jest zasadne zawieszanie postępowania w rozpoznawanej sprawie do czasu odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego na pytanie prawne skierowane w sprawie P 13/18). Sąd wziął pod uwagę następujące argumenty:
Po pierwsze, negatywne skutki z punktu widzenia konieczności rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Powszechnie znany jest fakt nader długiego okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, wynikający ze znacznego obciążenia tego organu ilością spraw. Z informacji powszechnie dostępnych na stronie internetowej Trybunału (trybunal.gov.pl) wynika, że postępowanie znajduje się fazie wstępnej, jak dotychczas zostało przedstawione jedynie stanowisko Prokuratora Generalnego. Ponadto, niepewna jest kwestia wydania orzeczenia merytorycznego przez Trybunał, w związku z tym, że we wspomnianym stanowisku Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępowania przed Trybunałem z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku.
Po drugie, pozostający w związku z poprzednim, argument konieczności wydania wyroku w rozpoznawanej sprawie w rozsądnym terminie, z uwagi na wartość bezpieczeństwa prawnego. W świetle ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji (w szczególności zaświadczenia sądu rejestrowego z [...] stycznia 2017 r.), byt prawny Spółdzielni ustał z dniem [...] stycznia 2016 r. W tej sytuacji wskazane w zaskarżonej decyzji prawa majątkowe stały się w istocie mieniem niczyim. W ocenie Sądu konieczne jest jak najszybsze rozstrzygnięcie statusu prawnego tego mienia, z uwagi na niebezpieczeństwo dla pewności obrotu prawnego. Długi czas oczekiwania na ewentualny wyrok TK stoi w sprzeczności z koniecznością ochrony tej wartości.
Po trzecie, szanując stanowisko Sądu Okręgowego Warszawa-Praga, kierującego pytanie prawne, Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości co do zgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2b p.w.u.KRS, z przyczyn przedstawionych szeroko we wcześniejszych wywodach uzasadnienia.
Po czwarte, oceniając analizowaną kwestię z punktu widzenia ochrony interesów prawnych skarżącego, należy stwierdzić, że odpowiedni poziom ochrony zapewnia w tej sytuacji możliwość wznowienia postępowania zarówno administracyjnego (art. 145a k.p.a.), jak i sądowoadministracyjnego (art. 272 § 1 p.p.s.a.), w sytuacji, gdyby jednak Trybunał potwierdził wątpliwości co do zgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2b p.w.u.KRS. Także ewentualne straty majątkowe po stronie skarżącego, gdyby takie powstały, są do naprawienia w drodze odszkodowania od Skarbu Państwa.
Przechodząc do oceny dalszych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznaje za chybiony zarzut naruszenia przepisów dyrektywy nr 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 48 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności, dla zapewnienia ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich (Dz. Urz. UE, seria L, Nr 258, s. 11). Nietrafność zarzutu jest konsekwencją tego, że dyrektywa nie obejmuje swym zakresem spółdzielni, co wynika wprost z art. 1, określającego zakres zastosowania. Zgodnie z tym przepisem środki koordynujące, zawarte w dyrektywie, stosuje się do przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w państwach członkowskich, odnoszących się do typów spółek wymienionych w tym przepisie, w odniesieniu do poszczególnych państw członkowskich. W tiret 21, odnoszącym się do Polski wymieniono: spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę komandytowo-akcyjną oraz spółkę akcyjną. Nie ulega zatem wątpliwości, że dyrektywa nie odnosi się do spółdzielni.
Na marginesie jedynie można dodać, że trudno zgodzić się z argumentami braku zachowania jawności wobec wierzycieli, skoro wszelkie informacje z KRS są jawne, wierzyciel nie ma zatem żadnych trudności z dowiedzeniem się, czy dany podmiot nie utracił bytu prawnego.
W ocenie Sądu niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Po pierwsze, w odniesieniu do kwestii braku umożliwienia wypowiedzenia się członkom spółdzielni oraz zawiadomienia ich o decyzji i toczącym się postępowaniu, jak również pozbawienia prawa do wniesienia odwołania, trzeba wskazać, że błąd ten w istocie dostrzegł WSA w poprzednim wyroku wydanym w sprawie II SA/Lu 1005/17, po ponownym rozpatrzeniu sprawy błąd ten został usunięty. Członkowie byłej Spółdzielni nie mieli wprawdzie zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji (o tym, że powinni być stronami tego postępowania przesądził Sąd w wyroku w sprawie II SA/Lu 1005/17). Tym niemniej jednak błąd ten naprawiono na etapie postępowania odwoławczego. Trudno dopatrzeć się w tym uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy, skoro ustalenia faktyczne w sprawie były w istocie niesporne i sprowadzały się do kwestii ustalenia składników mienia po byłej Spółdzielni, które przeszło na własność Skarbu Państwa oraz do zasięgnięcia informacji z sądu rejestrowego co do niezłożenia wniosku o "przerejestrowanie" Spółdzielni do nowego KRS i skutków niedopełnienia tego obowiązku.
Po drugie, zarzut naruszenia zasady ochrony zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem Sąd nie dostrzega żadnych przejawów niesprawiedliwego traktowania skarżącego w aspekcie podejmowanych przez organy czynności procesowy podejmowanych przez organ. Pozbawienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji zostało wyjaśnione wyżej. Z kolei jeśli zarzut ten miałby dotyczyć stosowania przez organy niesprawiedliwych – zdaniem skarżącego – przepisów, to z podanych wcześniej przyczyn, Sąd nie podziela zastrzeżeń co do zgodności z Konstytucją art. 9 p.w.u.KRS.
Po trzecie, całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 19 i 20 k.p.a. bowiem do żadnego naruszenia właściwości organów nie doszło. Organy wydające decyzje w rozpoznawanej sprawie nie rozstrzygnęły o tym, czy Spółdzielnia została wykreślona. Skutek ten wynika z mocy samego prawa (art. 9 ust. 2a p.w.u.KRS). Obowiązkiem organów było jedynie uzyskanie informacji z KRS potwierdzającej, że taki skutek nastąpił. Wspomniane wcześniej zaświadczenie z sądu rejestrowego z [...] stycznia 2017 r. jednoznacznie wskazywało, że Spółdzielnia została wykreślona z rejestru z mocy samego prawa. Organy miały jedynie zastosować art. 9 p.w.u.KRS i zrobiły to prawidłowo, nie przesądziły w żaden sposób o utracie bytu prawnego Spółdzielni, gdyż skutek w postaci wykreślenia z rejestru nastąpił z mocy samego prawa.
Nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, Sąd zobowiązany był oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.