Orzeczenie · 2026-02-19

II SA/Lu 778/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Miejsce

Lublin

Data

2026-02-19

NSAAdministracyjneWysokawsa

pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatność za pobytzwolnienie z opłatalimentysytuacja materialnak.p.a.u.p.s.postępowanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odmowy zwolnienia G. P. z odpłatności za pobyt jej matki w domu pomocy społecznej (DPS). Organy administracji publicznej, po przeprowadzeniu wywiadów środowiskowych i analizie sytuacji materialnej skarżącej, uznały, że nie zachodzą przesłanki do zwolnienia z opłat. Skarżąca argumentowała, że organy nie uwzględniły należycie jej wydatków związanych z gospodarstwem rolnym, spłatą kredytów oraz ogólną trudną sytuacją finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.). Kluczowym zarzutem Sądu było wydanie dwóch odrębnych decyzji – jednej ustalającej odpłatność, a drugiej odmawiającej zwolnienia – podczas gdy wniosek o zwolnienie powinien być rozpatrzony łącznie z ustaleniem wysokości opłaty. Sąd podkreślił, że ocena „możliwości” ponoszenia opłaty, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., powinna uwzględniać szeroki katalog okoliczności życiowych, rodzinnych i osobistych, a przesłanki z art. 64 u.p.s. mieszczą się w tym pojęciu. Ponieważ ustalenie odpłatności było wadliwe, Sąd odstąpił od kontroli przesłanek z art. 64 u.p.s. i uchylił obie decyzje, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wytycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt w DPS musi być rozpatrzony łącznie z decyzją ustalającą wysokość tej odpłatności, a także szeroka interpretacja pojęcia 'możliwości' przy ocenie zdolności do ponoszenia opłat.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw związanych z odpłatnością za pobyt w domach pomocy społecznej i procedurą administracyjną w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej powinien być rozpatrzony łącznie z decyzją ustalającą wysokość tej odpłatności, czy też może być przedmiotem odrębnego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej powinien być rozpatrzony łącznie z decyzją ustalającą wysokość tej odpłatności, a nie w odrębnym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie ze zmianami w art. 64 u.p.s. oraz wykładnią art. 103 ust. 2 u.p.s., ocena 'możliwości' ponoszenia opłaty powinna uwzględniać szeroki katalog okoliczności życiowych i osobistych, a przesłanki z art. 64 u.p.s. mieszczą się w tym pojęciu. Rozpatrzenie wniosku o zwolnienie w oderwaniu od ustalenia odpłatności jest wadliwe proceduralnie.

Jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie 'możliwości' ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej przez zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przy ocenie 'możliwości' należy brać pod uwagę różne okoliczności życiowe, rodzinne i osobiste, które mogą zmniejszać zdolność danej osoby do ponoszenia opłaty, w tym przesłanki uzasadniające zwolnienie z opłaty wymienione w art. 64 u.p.s.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że pojęcie 'możliwości' jest szerokie i obejmuje nie tylko dochody, ale także wydatki, zobowiązania kredytowe, sytuację rodzinną i osobistą, a także przesłanki wskazane w art. 64 u.p.s. Organy powinny rzetelnie ocenić te okoliczności, a nie opierać się wyłącznie na zryczałtowanym dochodzie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Wójta Gminy D. z dnia 11 sierpnia 2025r.

Przepisy (14)

Główne

u.p.s. art. 64

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 61 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § ust. 2d

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 103 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 134 § § 1