II SA/Lu 770/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-03-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkawznowienie postępowaniadecyzja ostatecznapostępowanie administracyjnenadzór budowlanyskarżącyorgan administracji

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skarg E. F. i R. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, powołując się na nowe okoliczności i dowody, a także na wadliwe skierowanie decyzji do inwestora, który nie był już właścicielem nieruchomości. Sąd uznał, że przedstawione dowody (dziennik budowy, zeznania świadków) nie spełniają kryteriów nowych istotnych okoliczności lub dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a kwestie dotyczące podstawy prawnej i adresata decyzji były już rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargi E. F. i R. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, argumentując, że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne i dowody (pokwitowanie zakupu dziennika budowy, zeznania świadków), które nie były znane organowi przy wydawaniu pierwotnej decyzji. Podnosili również, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ adresatem nakazu rozbiórki był inwestor, który nie był już właścicielem nieruchomości, a właścicielką była jego córka. Sąd, analizując przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 k.p.a.), uznał, że przedstawione przez skarżących dowody nie spełniają wymogów nowości i istotności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dziennik budowy był znany organowi, a zeznania świadków zostały już złożone w pierwotnym postępowaniu. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i może być stosowane tylko w ściśle określonych przypadkach. Odnosząc się do zarzutu wadliwego skierowania decyzji do inwestora, Sąd powołał się na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych, które stwierdziły, że R. S. w dacie wydania decyzji posiadał prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zgoda właścicielki) oraz ograniczone prawo rzeczowe, co uzasadniało skierowanie do niego decyzji. Wobec braku podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji, Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione przez skarżących pokwitowanie zakupu dziennika budowy oraz zeznania świadków nie stanowią nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ były znane organowi lub nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dziennik budowy był znany organowi, a zeznania świadków zostały złożone w pierwotnym postępowaniu. Brak spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uniemożliwia wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazanie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania z powodu wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania z powodu niebrania udziału strony bez własnej winy w postępowaniu.

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej w przypadku braku podstaw do wznowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnej.

Prawo budowlane art. 80 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 83 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący samowolnej rozbudowy.

Prawo budowlane art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący postępowania naprawczego.

Prawo budowlane art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący postępowania naprawczego.

Prawo budowlane art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 111 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione dowody (dziennik budowy, zeznania świadków) nie spełniają kryteriów nowych istotnych okoliczności lub dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kwestia skierowania decyzji do inwestora, który nie jest już właścicielem nieruchomości, była już rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach. Nie zachodzą inne przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 i 145a k.p.a.

Odrzucone argumenty

Ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych i dowodów (dziennik budowy, zeznania świadków) uzasadniających wznowienie postępowania. Decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ adresatem był inwestor, który nie był właścicielem nieruchomości. Właściciel nieruchomości (E. F.) nie brał bez swojej winy udziału w postępowaniu zakończonym decyzją rozbiórkową. Roboty budowlane były wykonywane na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, a zatem nie było podstaw do wszczęcia postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania jest instytucją prawną mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję istotność nowej okoliczności należy rozumieć w ten sposób, że gdyby była ona znana organowi w toku postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym, zawarte w decyzji rozstrzygnięcie mogłoby być inne skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie może być rozpatrywane jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie zaś w postępowaniu wznowieniowym

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oraz zasady skierowania decyzji administracyjnych do inwestora posiadającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania w sprawie rozbiórki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych i nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Kiedy "nowe dowody" nie wystarczą do wznowienia postępowania? Sąd wyjaśnia granice art. 145 k.p.a.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Lu 770/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1370/21 - Wyrok NSA z 2024-02-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par. 1; art. 145a par. 1; art. 149 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skarg E. F. i R. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] października 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. S. oraz E. F., Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] września 2020 r., znak: [...], odmawiającą uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] kwietnia 2015 r., znak: PINB [...], nakazującej inwestorowi R. S. rozbiórkę samowolnej rozbudowy o wymiarach: 2,11m x 2,57m i 2,41m x 2,27m istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej w C., należącej do E. F..
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
R. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wspomnianą wyżej decyzją ostateczną PINB w L. z [...] kwietnia 2015 r., znak: PINB [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ pierwszej instancji, w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a., postanowieniem z 31 października 2016 r., znak: PINB [...] wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie.
Postanowieniem z [...] listopada 2016 r., znak: PINB [...], organ ten zawiesił z urzędu wznowione postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. zbadania w trybie nadzoru zgodności z prawem decyzji wydanej przez Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji PINB w L. z [...] kwietnia 2015 r., znak: PINB [...]
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzjami własnymi z [...] stycznia 2017 r., znak: [...] i z [...] lutego 2017 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r., znak: [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2017 r., VII SA 515/17 oddalił skargę R. S. na decyzję GINB z [...] lutego 2017 r., znak: [...], zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 stycznia 2019 r., II OSK 1375/18 oddalił skargę kasacyjną R. S..
W związku z powyższym organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] lipca 2020 r., znak: PINB [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie wznowieniowe.
Następnie decyzją z [...] września 2020 r., znak: PINB [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] kwietnia 2015 r., znak: PINB [...], nakazującej inwestorowi R. S. rozbiórkę samowolnej rozbudowy o wymiarach: 2,11m x 2,57m i 2,41m x 2,27m istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej w C., należącej do E. F..
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli R. S. i E. F..
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, organ drugiej instancji podniósł, że wznowienie postępowania jest instytucją prawną mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykle było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji.
Organ podkreślił, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a.; dlatego też może być stosowane w ściśle określonych sytuacjach przewidzianych w dyspozycji art. 145 § 1 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego właściwy organ administracji zobligowany jest ustalić, czy spełnione są ustawowe przesłanki dopuszczalności wznowienia oraz czy wniosek został złożony w ustawowym terminie. Pozytywne ustalenia w tym zakresie skutkują wydaniem przez organ postanowienia otwierającego drugi (rozpoznawczy) etap postępowania wznowieniowego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ odwoławczy stwierdził, że PINB w L. w sposób prawidłowy przeprowadził fazę wstępną postępowania wznowieniowego oraz wydał na wniosek R. S. postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, ustalając, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego z zachowaniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. i że spełniona jest ustawowa przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania, tj. powołanie się we wniosku art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie został oparty na podstawie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. na wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Wnioskodawcy jako nowe okoliczności wskazali pokwitowanie zakupu dziennika budowy oraz dowód z zeznań świadków. Organ wskazał, że art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. umożliwia wznowienie postępowania przy wystąpieniu łącznie trzech przesłanek: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe; po drugie, "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie, "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu, przesłanka "nowości" jest spełniona, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawnione zostaną nowe dowody, które nie były brane pod uwagę w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, bowiem organ o nich nie wiedział; po wydaniu decyzji ostatecznej przeprowadzono zupełnie nowy dowód, z którego wynikają fakty mające miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 maja 2019 r. o sygn. akt II SA/Bk 641/18). W tych sytuacjach istnieje podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o ile nowe okoliczności lub dowody są istotne, tzn. mają wpływ na treść decyzji. Zatem nowa okoliczność (nowy fakt) może wynikać z dowodów przeprowadzonych i powstałych już po wydaniu decyzji ostatecznej, bowiem nie można utożsamiać nowych okoliczności faktycznych z nowymi dowodami. Ujawnienie nowych dowodów może prowadzić nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Natomiast istotność nowej okoliczności należy rozumieć w ten sposób, że gdyby była ona znana organowi w toku postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym, zawarte w decyzji rozstrzygnięcie mogłoby być inne.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zarówno pokwitowanie zakupu dziennika budowy, jak i zeznania świadków nie są nowymi istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi lub nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, a nieznanymi organowi, który wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnej rozbudowy, zaś okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy do zmiany rozstrzygnięcia. Nie ma zatem podstaw do uchylenia lub zmiany rozstrzygnięcia zapadłego [...] kwietnia 2015 r., znak: PINB [...]
Dodatkowo tutejszy organ ustalił, że postępowanie, w którym zapadła przedmiotowa decyzja ostateczna, nie jest dotknięte żadną z pozostałych wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 145a k.p.a. lub 145b k.p.a. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie wydał rozstrzygnięcie w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmawiając uchylenia powołanej na wstępie decyzji.
Jednobrzmiące skargi na powyższą decyzję wnieśli: E. F. i R. S., żądając jej uchylenia oraz uchylenia utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia od LWINB na rzecz skarżących kosztów postępowania.
W skargach wskazali, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu nie zawęża granic tego postępowania do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyjątkiem określonej w pkt 4.
Zdaniem skarżących, nie ulega najmniejszej wątpliwości, że osoba najbardziej zainteresowana - właściciel nieruchomości E. F. (z domu S. ) nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją rozbiórkową, co jednoznacznie wskazuje na konieczność zbadania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa (skarżąca przystąpiła do przedmiotowego postępowania, wnosząc odwołanie z [...] września 2020r.).
Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do uwag i argumentów zawartych w żądaniu podjęcia postępowania.
Wskazali ponadto, że przedmiotem postępowania sądowego nie była decyzja rozbiórkowa. Wyrok z 17 stycznia 2019 r., II OSK 1375/18 dotyczył postępowania nadzwyczajnego przed GINB, zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., a nie postępowania zwyczajnego (zakres merytorycznych rozważań organu nadzoru nie obejmował podstaw nakazania skarżącemu rozbiórki rozbudowanej części spornego budynku mieszkalnego, ale został zawężony do oceny wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 k.p.a.).
Zdaniem skarżących, PINB w L. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 powinien wydać decyzję z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a w najgorszym przypadku powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji rozbiórkowej z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.).
W skargach wyrażono również stanowisko, że skoro inwestor wykonywał roboty budowlane na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, to o żadnej samowoli z art. 48 Prawa budowlanego nie może być mowy. Fakt dokonania rozbudowy z istotnymi odstępstwami winien skutkować wszczęciem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 Prawa budowlanego. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji nakazującej rozbiórkę (obojętnie w jakim trybie: wznowieniowym lub nieważnościowym) organ powinien umorzyć postępowanie prowadzone w trybie art. 48 i wszcząć nowe postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Ponadto, zdaniem skarżących, decyzja nakazująca rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego została niewątpliwie wydana z rażącym naruszeniem prawa. PINB w L. niewłaściwie uznał, że nakaz rozbiórki może być adresowany do osoby innej niż właściciel nieruchomości. E. F. w dniu 10.01.2008 r. stała się właścicielem działki nr [...], której dotyczy przedmiotowa sprawa. Natomiast nakaz rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego dokonanej w czerwcu 2013 r. został wydany w dniu [...] kwietnia 2015 r. wobec R. S., który już od ponad siedmiu lat nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Właścicielem była jego córka E.
Według skarżących, art. 52 Prawa budowlanego stanowi podstawę określenia podmiotów, które mogą być adresatami decyzji w nim wskazanych. Wymienienie obok inwestora także właściciela i zarządcy obiektu budowlanego nie oznacza, że właściwy organ może dowolnie, w zakresie tych podmiotów, wybierać adresata decyzji. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie można obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nałożyć na inwestora, który utracił tytuł prawny do tego obiektu, gdyż nie będzie on miał możliwości wykonania tego obowiązku (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Kryterium wyboru jednego spośród trzech wskazanych podmiotów to posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Praktyczne znaczenie tego przepisu sprowadza się do możliwości skierowania wymienionych w nim decyzji do właściciela (zarządcy) obiektu budowlanego, który nie jest inwestorem. W ocenie skarżącego, nie będzie miał on możliwości wykonania rozbiórki, gdyż córka, będąc właścicielem, nie pozwoli mu na to, a fakt posiadania ograniczonego prawa rzeczowego polegającego na prawie zamieszkiwania w ustalonych izbach i korzystania z części budynków gospodarczych takich uprawnień mu nie daje.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z [...] marca 2021 r., wydanym na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy II SA/Lu 770/20 oraz II SA/Lu 771/20 i postanowił prowadzić obie sprawy pod jedną sygnaturą II SA/Lu 770/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi są niezasadne.
Zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego na podstawie przepisów art. 145 – 151 k.p.a., regulujących wznowienie postępowania administracyjnego. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a.
W myśl art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W świetle art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony.
Stosownie do art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie należało odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła wskazana przez skarżących podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Powołana przez skarżących okoliczność nabycia przez R. S. dziennika budowy w dniu 31 października 2001 r. nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto była znana organowi w dacie wydania decyzji. Wprawdzie organ w dacie rozpoznania sprawy nie dysponował pokwitowaniem zakupu dziennika, ale fakt posiadania dziennika przez inwestora wynika choćby z zeznań świadka J. P., który sprawował funkcję kierownika budowy (zob. uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji z [...] kwietnia 2015 r., znak: PINB [...]). Jedynie na marginesie należy dodać, że uwadze Sądu nie umknęło, iż z powołanego pokwitowania wynika jedynie, że inwestor we wskazanej w nim dacie zakupił w Starostwie Powiatowym w L. egzemplarz dziennika budowy, co wskazuje, że zakupiony dziennik został wydany do pozwolenia na budowę nr [...] z [...] czerwca 2001 r., które wygasło w związku z długoletnim zaprzestaniem prowadzenia robót budowlanych.
Okoliczność, że inwestor posiadał dziennik budowy była znana organom, w związku z czym nie można jej traktować jako nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istotnych dla sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Podstawy do uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej w C. nie stanowią również zeznania świadków, którzy brali udział w realizacji rozbudowy.
Wskazani przez skarżących świadkowie: Z. J., M. K., A. W., M. F. i E. S. zostali już zgłoszeni w takim właśnie charakterze oraz następnie przesłuchani przez organ pierwszej instancji w toku postępowania rozbiórkowego w dniu 18 lipca 2014 r. oraz w dniu 8 września 2014 r. Skoro organ dysponował zeznaniami tych świadków w toku postępowania w sprawie nakazania rozbiórki części wskazanego wyżej obiektu, nie można tych zeznań uznać za nowe dowody w sprawie.
Sąd uznał ponadto, że w sprawie nie wystąpiła żadna inna przesłanka uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu, określona w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a., w tym wskazana przez skarżących okoliczność, że E. F. nie brała bez swej winy udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Decyzja organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji nakazująca R. S. rozbiórkę została wydana [...] kwietnia 2015 r., po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego, w którym zarówno skarżący, jak i jego córka E. F. czynnie uczestniczyli i złożyli żądane przez organ nadzoru budowlanego dokumenty. Zarówno E. F., jak i R. S. złożyli 5 czerwca 2014 r. oświadczenia o prawie inwestora R. S. do dysponowania gruntem na cele budowlane. Okoliczność ta została potwierdzona w wyżej powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2017 r., VII SA 515/17, który oddalił skargę R. S. na decyzję GINB z [...] lutego 2017 r., znak: [...], a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2019 r., II OSK 1375/18, którym oddalono skargę kasacyjną R. S. od wyroku WSA w Warszawie.
Żadnej z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania rozbiórki rozbudowy obiektu budowlanego na działce nr [...] położonej w C. nie wyczerpuje podniesiony przez skarżących zarzut prowadzenia postępowania i wydania decyzji w oparciu o wadliwą podstawę prawną (zdaniem skarżących, "skoro według nich inwestor wykonywał roboty budowlane na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, to o żadnej samowoli z art. 48 Prawa budowlanego nie może być mowy. Fakt dokonania rozbudowy z istotnymi odstępstwami winien skutkować wszczęciem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 Prawa budowlanego"). Ten zarzut został już oceniony i rozstrzygnięty przez sądy administracyjne obu instancji w powołanych wyżej wyrokach.
Analogicznie należy ocenić kolejny zarzut skarżących sprowadzający się do twierdzenia, że decyzja nakazująca rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor R. S. od ponad siedmiu lat nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Podkreślić bowiem trzeba, że skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie może być rozpatrywane jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie zaś w postępowaniu wznowieniowym, co zresztą w stosunku do skarżących miało miejsce.
W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2017 r., VII SA 515/17 Sąd ten rozstrzygnął jednoznacznie, że w dniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnej rozbudowy R. S. nie był wprawdzie właścicielem gruntu, ale jako inwestor posiadał prawo dysponowania nim na cele budowlane w postaci zgody wynikającej z oświadczenia właścicielki E. F.. Przysługiwało mu jednocześnie ograniczone prawo rzeczowe (służebność osobista), ustanowione w notarialnej umowie darowizny nieruchomości na rzecz córki. Z akt sprawy nie wynika, aby E. F. uchyliła się od skutków swego oświadczenia woli w przedmiocie udzielenia zgody R. S. na prowadzenie rozbudowy. Sam skarżący – przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę - oświadczył pisemnie organowi nadzoru budowlanego, że posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, "nie ulega wątpliwości że w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę R. S. był inwestorem, dysponującym prawem do korzystania z gruntu na cele budowlane. Wprawdzie utracił prawo własności nieruchomości, darowując ją córce, tym niemniej nabył w tej dacie rzeczowe prawo ograniczone. Właścicielka nieruchomości potwierdziła ponadto, że zezwalała inwestorowi na roboty budowlane. Organ dysponował też przewidzianym prawem oświadczeniem R. S. z 4 czerwca 2014 r. o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane. Wobec powyższego, w szczególności zaś braku sprzeciwu nowej właścicielki gruntu – organ nadzoru budowlanego nie był uprawniony (ani nie miał po temu przesłanek) do władczego stwierdzenia wygaśnięcia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – i to wbrew wyraźnemu oświadczeniu tak właścicielki gruntu, jak i skarżącego".
Z tych wszystkich względów Sąd, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę