II SA/Lu 77/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. K. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Skarżąca twierdziła, że budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na art. 53a Prawa budowlanego, który stanowi, że postępowania naprawcze są wszczynane z urzędu, a wniosek strony jest jedynie sygnałem dla organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że postępowania w sprawach samowoli budowlanej są wszczynane wyłącznie z urzędu, a wniosek strony nie może stanowić podstawy do wszczęcia takiego postępowania. Sąd zaznaczył, że choć uzasadnienie organu odwoławczego było wadliwe, to organ I instancji prawidłowo umotywował odmowę wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstaw faktycznych i prawnych do prowadzenia postępowania naprawczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań w sprawach samowoli budowlanej oraz relacji między przepisami szczególnymi a Kodeksem postępowania administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy nadzoru budowlanego odmawiają wszczęcia postępowania na wniosek strony, powołując się na zasadę oficjalności. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie postępowanie zostało wszczęte z urzędu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej może stanowić podstawę do wszczęcia takiego postępowania, czy też postępowanie to jest wszczynane wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowania w sprawach samowoli budowlanej (naprawcze) są wszczynane wyłącznie z urzędu, a wniosek strony stanowi jedynie sygnał dla organu, który organ ma obowiązek zweryfikować.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1) wprowadzają zasadę oficjalności wszczynania postępowań naprawczych, co oznacza, że organ nadzoru budowlanego samodzielnie decyduje o wszczęciu postępowania, niezależnie od woli strony.
Jaka jest właściwa forma procesowa reakcji organu nadzoru budowlanego na wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, w kontekście art. 61a § 1 k.p.a. i art. 53a ust. 1 P.b.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli nie istnieją podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy ustawodawca określa możliwość wszczęcia postępowania w sprawie jedynie na zasadzie oficjalności, złożenie wniosku o zainicjowanie takiego postępowania winno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., przy uznaniu, że postępowanie "z innych przyczyn" nie może zostać wszczęte.
Czy organ nadzoru budowlanego, odmawiając wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 53a ust. 1 P.b., jest zobowiązany do szczegółowego umotywowania braku podstaw faktycznych i prawnych do prowadzenia takiego postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wyjaśnić stronie motywy swojego rozstrzygnięcia, tj. wyjaśnić brak podstaw do prowadzenia czynności w ramach postępowania naprawczego, nawet jeśli postępowanie jest wszczynane z urzędu.
Uzasadnienie
Zasada oficjalności postępowania nadzorczego nie stanowi wystarczającego argumentu dla odmowy wszczęcia postępowania. Odmowa musi zostać umotywowana brakiem podstaw faktycznych i prawnych, co zostało wykazane przez organ I instancji.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 53a
Prawo budowlane
Pomocnicze
P.b. art. 48
Prawo budowlane
P.b. art. 72a
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowania w sprawach samowoli budowlanej są wszczynane z urzędu, a wniosek strony stanowi jedynie sygnał dla organu. • Organ nadzoru budowlanego ma prawo wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy nie istnieją podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że w sprawie zaistniały przyczyny skutkujące odmową wszczęcia postępowania. • Argument, że organ odwoławczy nie miał możliwości skontrolowania prawidłowości stanowiska organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
postępowania uregulowane przepisami (...) są wszczynane wyłącznie z urzędu • wniosek osoby zainteresowanej rozstrzygnięciem stanowi dla organu jedynie źródło informacji co do możliwości wszczęcia postępowania z urzędu • nie wyklucza to wszczęcia i przeprowadzenia postępowania z urzędu w przypadku uznania, że wykonane na przedmiotowej nieruchomości roboty budowlane wymagają ingerencji organów nadzoru budowlanego • rozbieżności w orzecznictwie te stały się podstawą wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2025 r. (...) o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych • zasada oficjalności postępowania nadzorczego (...) nie stanowi wystarczającego argumentu dla odmowy wszczęcia postępowania • Odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego musi zostać przez organ nadzoru umotywowana brakiem podstaw faktycznych i prawnych.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Parchomiuk
sędzia
Brygida Myszyńska-Guziur
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań w sprawach samowoli budowlanej oraz relacji między przepisami szczególnymi a Kodeksem postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy nadzoru budowlanego odmawiają wszczęcia postępowania na wniosek strony, powołując się na zasadę oficjalności. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie postępowanie zostało wszczęte z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, która wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące inicjatywy organów w postępowaniach nadzorczych.
“Czy można zmusić nadzór budowlany do działania? Sąd wyjaśnia zasady wszczynania postępowań w sprawach samowoli budowlanej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.