II SA/Lu 765/21

II SA/Lu 765/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Grzegorz Grymuza
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1474/22 - Wyrok NSA z 2024-03-26
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 16
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 poz 848
art. 2, art. 7 pkt 3
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
Dz.U. 2021 poz 53
art. 102 pkt 6
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu P. B.-W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
We wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. (data wpływu: 17 czerwca 2021 r.) R. S. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w L. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, ile zgód na posiadanie konsol do gry wydano w Areszcie Śledczym w L. w okresie od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia rozpatrzenia wniosku, z podziałem na poszczególne miesiące.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. poinformował wnioskodawcę, że udostępnienie żądanej przez niego informacji obejmuje obowiązek jej przetworzenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."). W związku z powyższym organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do wykazania, w terminie 3 dni, w jakim zakresie udostępnienie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zaznaczył, że w razie braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, uzasadniająca przetworzenie wnioskowanych informacji publicznych. Ponadto organ poinformował wnioskodawcę, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin rozpatrzenia wniosku wyznacza na dzień 17 lipca 2021 r.
W odpowiedzi na wezwanie R. S. w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r nie zgodził się ze stanowiskiem organu kwalifikującym wnioskowane informacje jako informację publiczną przetworzoną.
W tym stanie rzeczy Dyrektor Aresztu Śledczego w L. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), odmówił udostępnienia R. S. informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 10 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podtrzymał stanowisko, że udostępnienie żądanej informacji publicznej wiąże się z koniecznością jej uprzedniego przetworzenia, w związku z czym – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – konieczne było wezwanie wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za uwzględnieniem jego żądania. Organ podkreślił, ze na dzień złożenia wniosku nie dysponował gotową informacją wskazaną przez wnioskodawcę. W celu jej przygotowania niezbędne byłoby m.in. przeanalizowanie 3627 próśb osadzonych, wyselekcjonowanie z nich próśb niezbędnych do udzielenia informacji oraz przygotowanie informacji z podziałem na poszczególne miesiące. Przygotowanie żądanej informacji wiąże się zatem z dodatkowymi obciążeniami dla administracji jednostki. Jednocześnie czynności te mogłyby zakłócić bieżącą realizację zadań nałożonych na komórkę merytoryczną. Organ podkreślił, że wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem mu żądanej informacji przetworzonej. W tej sytuacji organ, dokonując samodzielnej oceny tej kwestii, stwierdził, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego w niniejszej sprawie nie zachodzi, a w konsekwencji uznał za zasadną odmowę udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. zakwestionował prawdziwość twierdzenia organu pierwszej instancji, jakoby przygotowanie żądanej informacji wymagało uprzedniego przeanalizowania 3627 próśb osadzonych. Wskazał, ze organ prowadzi ewidencję próśb, na podstawie której może w prosty sposób ustalić ilość zgód na posiadanie konsoli w celi.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Zakładu Karnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w L..
Organ odwoławczy przychylił się do twierdzenia wnioskodawcy, że żądana informacja o ilości zezwoleń wydanych przez Dyrektora Aresztu Śledczego w L. na posiadanie w celi mieszkalnej konsoli do gier, jest informacją publiczną w rozumieniu w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "d" u.d.i.p. Jednocześnie jednak zaaprobował przekonanie organu pierwszej instancji, iż przedmiotowa informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Na poparcie tego stanowiska Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podniósł, że żądana informacja nie jest wprost dostępna, lecz – jak ustalono w toku postępowania odwoławczego – wymaga przeglądu ponad 3600 dokumentów, wyselekcjonowania spraw odpowiadających kryteriom wskazanym we wniosku, podziału spraw według daty ich załatwienia oraz sporządzenia zestawienia zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Wszystkie wymienione czynności prowadzą do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej postaci. Organ odwoławczy przyznał, że Areszt Śledczy w L. prowadzi ewidencję próśb, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwienia wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 647, dalej jako "rozporządzenie"). Zaznaczył jednak, że zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia, powyższa ewidencja dotyczy próśb wpływających do jednostki, których jest mniej niż 10%, oraz nie zawiera danych pozwalających na selekcję próśb zgodnie z wnioskiem R. S.. Żądaną informację organ musi więc wytworzyć zgodnie z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, co może zrealizować tylko i wyłącznie poprzez przegląd całego zbioru dokumentów i selekcję próśb dotyczących udzielenia zezwolenia na posiadanie w celi konsoli do gier wnoszonych w zdecydowanej większości przez skazanych przebywających w Areszcie Śledczym w L., tym samym nie podlegających ww. ewidencji. Zakres czynności, jakie należałoby wykonać w celu realizacji wniosku, pozwala ponadto na przyjęcie, że wytworzenie żądanych informacji wymagałoby takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które nie pozostawałby bez wpływu na normalny tok działania organu i realizację zadań przypisanych Dyrektorowi Aresztu Śledczego w L.. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. nie posiada bowiem wyspecjalizowanej w tym zakresie komórki czy pracownika.
Organ odwoławczy zgodził się także z oceną, iż brak jest szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu R. S. żądanej informacji publicznej przetworzonej. Co więcej, poddał w wątpliwość, aby wnioskodawca w ogóle dysponował realnymi możliwościami wykorzystania przygotowanej dokumentacji dla celów publicznych. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie podjął nawet próby zasygnalizowania interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanej informacji i wskazania, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje. Biorąc pod uwagę fakt, iż od wielu lat przebywa on w zakładach karnych, a także mając na względzie treść jego licznych wniosków kierowanych do organów Służby Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej uznał, że zainteresowanie R. S. ilością zezwoleń na posiadanie przez skazanego w celi konsoli do gier, jest bezpośrednio związane z jego sytuacją osobistą. W ocenie organu, nie budzi więc wątpliwości, że przedmiotowy wniosek obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu i nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych.
R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez:
- obrazę art 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wskutek przyjęcia - wbrew utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych - że żądanie skarżącego dotyczy informacji, która ma charakter informacji przetworzonej, oraz uzależnienia jej udostępnienia od wykazania przez skarżącego istnienia istotnego interesu publicznego;
- art 61 ust. 1-3 Konstytucji RP, art 1 ust. 1, art 2 ust. 1, art 4 ust. 1 pkt 1, art 6 ust. 1 pkt 4 i art 10 ust. 1 u.d.i.p., wskutek ograniczenia skarżącemu dostępu do informacji o ilości zgód na posiadanie konsol do gier w celach mieszkalnych wydanych w Areszcie Śledczym w L. od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpatrzenia wniosku, mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych, oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez obrazę art 16 ust 1 u.d.i.p. w zw. z art 104 § 1 k.p.a., wskutek załatwienie sprawy w niewłaściwej formie administracyjnoprawnej, to jest w drodze wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej zamiast udostępnienia żądanej informacji w formie zwykłej czynności materialno-technicznej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów poniesionych w sprawie, w tym kosztów wysyłanej korespondencji.
Rozwijając powyższe zarzuty, skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że informacji, o jakie zwrócił się we wniosku z dnia 10 czerwca 2021 r., nie sposób zakwalifikować jako informacja przetworzona. Informacje te są bowiem wprost dostępne dla organu, gdyż zgodnie z § 11 ust 1 rozporządzenia ewidencję wniosków, skarg i próśb wpływających do jednostki organizacyjnej prowadzi wyznaczony funkcjonariusz lub pracownik tej jednostki organizacyjnej albo określona komórka organizacyjna. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu ewidencję wniosków, skarg i próśb prowadzi się w formie dzienników, oddzielnie dla skarg oraz wniosków i próśb. Natomiast ust 3. stanowi, że dla dziennika skarg oraz dziennika wniosków i próśb prowadzi się skorowidze w układzie alfabetycznym według nazwisk osadzonych, których dotyczą skargi oraz wnioski i prośby. Z kolei ust 4. określa wzór dziennika, o którym mowa w ust. 2. Z wzoru tego wynika, że prowadzone dzienniki zawierają informację o sposobie załatwienia sprawy, a więc zawierają informacje, o które wnosi skarżący. Twierdzenie o konieczności analizy kilku tysięcy kart dokumentów osadzonych, jest zatem – w ocenie skarżącego – pozbawione podstaw. Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że organ we wskazanym czasie systematycznie raportował do organów nadrzędnych zarówno ilości wydanych konsol do cel mieszkalnych, jak i ilość konsol zdeponowanych w magazynie jednostki. Z tych względów, zdaniem R. S., w niniejszej sprawie nie może być mowy o przetworzeniu informacji publicznej. Skarżący podkreślił również, że odmowa udostępnienia informacji publicznej nie może następować pod pozorem tego, że wymaga od organu dużego nakładu pracy nad realizacją wniosku lub wniosków składanych na podstawie ustawy. Zwrócił uwagę, że każdy organ powołany jest do realizacji określonych kompetencji, a zatem zobowiązanie go do stosowania u.d.i.p. ma zawsze charakter uboczny względem jego głównej działalności.
W ocenie skarżącego, gdyby nawet przyjąć, że informacja publiczna, o której udostępnienie się zwrócił, winna być zakwalifikowana jako informacja publiczna przetworzona, to i tak organy winny z urzędu ustalić, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a w konsekwencji udostępnić ją skarżącemu. Skarżący wyjaśnił, że jego wniosek zmierzał do ustalenia, jak poszczególne organy rozpatrują prośby osadzonych, co z kolei miało zmierzać do ustalenia chociażby tego, w jaki sposób organ reaguje na zgłaszane prośby i czy wprowadza procedury mające na celu ujednolicenie stanowisk wszystkich organów Służby Więziennej w przyszłości. W ocenie skarżącego, informacje, o których udostępnienie wniósł, są zatem szczególnie istotne dla interesu publicznego, albowiem dotyczą bezpośrednio kwestii dotyczących funkcjonowania Państwa – w tym przypadku Służby Więziennej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżący, zawiadomiony w dniu 8 października 2021 r. (k. 16) o wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Akt ten reguluje zasady i tryb udostępniania informacji publicznych, określając przy tym również ograniczenia w dostępie do tego rodzaju informacji. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że dostęp do informacji publicznej jest z reguły bezwarunkowy. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego, ani nawet faktycznego. Powyższa zasada doznaje jednak ograniczenia m.in. w sytuacji, gdy udostępnienie określonej informacji publicznej wymaga jej uprzedniego przetworzenia przez adresata wniosku. Jakkolwiek bowiem prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, to jednak wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji publicznej przetworzonej jest zatem uzależnione od spełnienia tej przesłanki.
W związku z powyższym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którą organ ten zakwalifikował jako informacje przetworzoną, jest poinformowanie wnioskodawcy o tym fakcie oraz wyznaczenie mu terminu do wykazania istnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. przedstawienia argumentacji świadczącej o istnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem żądanej informacji przetworzonej. Wykazanie tej przesłanki w wyznaczonym terminie skutkuje powstaniem po stronie adresata wniosku obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (po jej uprzednim przetworzeniu). Niewykazanie przez wnioskodawcę przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego skutkuje natomiast wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 3/11; wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/12 oraz z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 109/17 – dostępne w CBOSA).
Przedmiotem skierowanego do Dyrektora Aresztu Śledczego w L. wniosku skarżącego z dnia 10 czerwca 2021 r. było udostępnienie informacji o ilości zgód na posiadanie konsol do gry, wydanych w Areszcie Śledczym w L. w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpatrzenia wniosku, z podziałem na poszczególne miesiące. W sprawie nie jest kwestionowane, że organy Służby Więziennej, do których należą dyrektorzy aresztów śledczych (art. 7 pkt 3 ustawy z 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej - t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1064 ze zm., dalej jako "u.s.w."), jako organy władzy publicznej, są z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania posiadanych informacji publicznych na warunkach określonych w tej ustawie. Poza sporem jest również, że informacja wskazana w powyższym wniosku stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W tym kontekście wyjaśnić jedynie wypada, że zgodnie z ww. przepisem informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o tę formułę oraz regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". W konsekwencji za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. Z kolei w przykładowym katalogu rodzajów informacji publicznej, zawartym w art. 6 u.d.i.p., jako informacje tej kategorii wprost wskazano dane o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (ust. 1 pkt 3 lit. "d"). Zgodnie z art. 2 u.s.w. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 53, dalej jako "k.k.w."), zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Do podstawowych zadań tej Służby należy m.in. zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej, czy zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa (art. 2 ust. 2 pkt 3 i 6 u.s.w.). Stosownie natomiast do art. 102 pkt 6 k.k.w., skazany ma prawo do korzystania z urządzeń i zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, radia, telewizji, książek i prasy. W związku z tym, umożliwianie skazanym dostępu do szeroko pojętej kultury, zarówno w formie analogowej (książki, prasa), czy elektronicznej (telewizja, Internet, gry komputerowe i konsolowe), stanowi realizację zadania publicznego Służby Więziennej, jaką jest zapewnienie osobom osadzonym realizacji ich praw, tak konstytucyjnych, jak i określonych w ustawach. Informacje dotyczące realizacji tego zadania, w tym informacje o sposobie załatwiania próśb osadzonych związanych z jego realizacją, stanowią zatem informacje publiczne w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "d" u.d.i.p.
Nie kwestionując ciążącego na Dyrektorze Aresztu Śledczego w L. obowiązku informacyjnego, a także nie podważając publicznego charakteru informacji objętej wnioskiem skarżącego, organ ten ów wniosek rozpatrzył wydając w dniu [...] lipca 2021 r. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, którą to decyzję utrzymał następnie w mocy Dyrektor Zakładu Karnego zaskarżoną decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2021 r. U podstaw tych rozstrzygnięć legło przekonanie, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś skarżący, pomimo wezwania, nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem przedmiotowej informacji. Wobec tak określonych motywów orzeczonej odmowy, istota sporu sprowadza się zatem w pierwszym rzędzie do oceny słuszności uznania przez organy obu instancji, że żądana przez skarżącego informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie jest wyłącznie wytworzona rodzajowo nowa informacja, która nie istniała dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11). Ponadto przyjmuje się, że z informacją przetworzoną mamy do czynienia, jeżeli jej przygotowanie jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków. Jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14). Informacją przetworzoną będzie również informacja przygotowana wskutek działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu. Należy bowiem mieć na uwadze, że ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt: I OSK 953/13 I OSK 866/13, I OSK 865/13).
Czynnikiem determinującym uznanie informacji za przetworzoną jest również szeroki zakres przedmiotowy, podmiotowy, czasowy wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, informacja przetworzona to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11; z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; z 21 września 2012 r., sygn. akt l OSK 1477/12; z 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 140/14).
Uwzględniając powyższe rozważania w okolicznościach niniejszej sprawy, za prawidłową uznać należy ocenę organów obu instancji, iż informacja objęta wnioskiem skarżącego z dnia 10 czerwca 2021 r. spełnia kryteria informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W tym względzie za zasadne uznać należy argumenty organów wskazujące, że przedmiotowa informacja nie jest wprost dostępna, lecz jej przygotowanie wymaga przeglądu znacznej ilości dokumentów. Jednocześnie brak jest podstaw by kwestionować prawdziwość ustalenia wskazanego w treści zaskarżonej decyzji, iż ilość owych – koniecznych do przeanalizowania na potrzeby wniosku dokumentów, przekracza liczbę 3.600. Skarżący nie ma przy tym racji twierdząc, że żądane informacje są dostępne "wprost", w oparciu o prowadzoną Areszt Śledczy w L. ewidencję próśb. Przypomnieć w tym miejscu ponownie trzeba, że skarżący przedmiotem swego wniosku jednoznacznie uczynił informację o "ilości zgód wydanych w Areszcie Śledczym w L. na posiadanie przez skazanych konsoli do gier" – we wskazanym okresie, z podziałem na poszczególne miesiące. Ewidencja próśb, na którą powołuje się skarżący, prowadzona przez Areszt Śledczy w L. zgodnie z przepisami rozporządzenia – jak słusznie zauważył organ – nie zawiera informacji w kształcie odpowiadającym żądaniu skarżącego, tj. informacji o łącznej ilości zgód, udzielonych w określonym przez skarżącego przedmiocie, w poszczególnych miesiącach. w udzielonych w poszczególnych miesiącach pozwala na odtworzenie informacji w kształcie żądanym przez skarżącego. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, obowiązek pisemnego zawiadamiania, o którym mowa w ust. 1, czyli obowiązek zawiadomienia pisemnie wnoszącego wniosek, skargę lub prośbę o sposobie ich załatwienia, nie dotyczy próśb i wniosków składanych osobiście w swojej sprawie przez osobę osadzoną w zakładzie karnym lub areszcie śledczym i załatwionych bezpośrednio po zgłoszeniu. Konsekwencją tego jest fakt, że w sytuacjach, o których mowa w przytoczonym przepisie, organ nie będzie nawet posiadał ewidencji udzielonych zgód (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Lu 138/21 i II SAB/Lu 155/21). Wbrew przekonaniu skarżącego, wnioskowana informacja nie mogła również zostać mu udostępniona jedynie w oparciu o raporty przekazywane przez Areszt Śledczy w L. do organów nadrzędnych. Jak bowiem zauważył sam skarżący, treść tych raportów zawiera dane o ilości wydanych konsoli do cel mieszkalnych i ilości konsoli zdeponowanych w magazynie jednostki, co nie stanowi informacji tożsamej z żądaną przez skarżącego informacją o ilości wydanych zgód na posiadanie konsoli.
Zasadność kwalifikacji żądanej przez skarżącego informacji publicznej, jako przetworzonej, przesądza o prawidłowości działań podjętych przez Dyrektora Aresztu Śledczego w L. w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2021 r. Wobec takiego charakteru przedmiotu żądania skarżącego zasadne bowiem było wezwanie go do wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem mu żądanej informacji. Wezwanie to doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu 23 czerwca 2021 r. (potwierdzenie odbioru – str. 5-6 akt adm.). Bezsporne pozostaje, że w odpowiedzi na to wezwanie (pismo z dnia [...] czerwca 2021 r.) skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności świadczących o istnieniu powyższej przesłanki, a jedynie zakwestionował przyjętą przez organ kwalifikację żądanej informacji.
Podkreślić w tym miejscu należy, że ocena charakteru interesu leżącego u podstaw wniosku o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, winna być dokonywana według kryteriów obiektywnych. Jeżeli więc okoliczności sprawy wskazują, że żądanie udostępnienia informacji zostało zgłoszone jedynie w interesie prywatnym, uznanie przesłanki szczególnego interesu publicznego za spełnioną jest w istocie niemożliwe – zwłaszcza, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania, nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie takiego twierdzenia. wezwania, nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie takiego twierdzenia. Wyjaśnić przy tym trzeba, że kwalifikowany – szczególny interes publiczny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w świetle poglądów judykatury wystąpić może na przykład wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05, publ. Prok. i Pr. 2006/5/53).
W konsekwencji niewykazania przez skarżącego, pomimo wezwania, przesłanki szczególnego interesu publicznego, zasadnie organy przyjęły, że warunek ten nie został w niniejszej sprawie spełniony. Istnieniu tej przesłanki przeczy bowiem zarówno niewskazanie przez skarżącego żadnych okoliczności na jej poparcie, jak i – co słusznie zauważono w treści zaskarżonej decyzji – kontekst złożonego wniosku, wskazujący, że strona żądanie to złożyła wyłącznie w prywatnym interesie, jako osoba pozbawiona wolności. W tym zakresie za racjonalne i zgodne z logiką oraz doświadczeniem życiowym uznać należy argumenty organu, że zainteresowanie skarżącego ilością udzielonych zgód na posiadanie przez osadzonych w celi konsoli do gier, jest bardziej niż z interesem publicznym związane z jego sytuacją osobistą i chęcią formułowania środków zaskarżenia. Wobec nieprzedstawienia przez skarżącego, w odpowiedzi na wezwanie organu, jakichkolwiek argumentów przeciwnych, nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem organów odwoławczego, że wniosek skarżącego obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu i nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych. Zaznaczyć należy, że argumenty w tej kwestii podniesione przez skarżącego (dopiero) w skardze, w żaden sposób nie podważają prawidłowości powyższej oceny. Przeciwnie zaś, wyjaśnienia, że wniosek skarżącego zmierzał do (cyt.) "ustalenia chociażby tego, w jaki sposób organ reaguje na zgłaszane prośby i czy wprowadza procedury mające na celu ujednolicenie stanowiska wszystkich organów SW w przyszłości", w istocie potwierdzają słuszność przekonania, że żądanie skarżącego motywowane było wyłączenie jego subiektywnym interesem, związanym z faktem obywania kary pozbawienia wolności.
Prawidłowym następstwem niespełnienia przez skarżącego przesłanki szczególnego interesu publicznego, określonej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., było podjęcie przez Dyrektora Aresztu Śledczego w L. decyzji odmawiającej udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej przetworzonej, którą to decyzję następnie zasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektor Zakładu Karnego
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I. sentencji wyroku
Zawarte w punkcie II sentencji orzeczenie o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, znajduje natomiast uzasadnienie w treści art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c"" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68).