II SA/Lu 761/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2026-01-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wznowienie postępowaniaprawo pomocypełnomocnik z urzęduusługi opiekuńczepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneskargaodrzucenie skargimożliwość działania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę o wznowienie postępowania, ponieważ skarżąca nie wykazała ustawowej podstawy wznowienia ani nie udowodniła, że została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu.

Skarżąca T.W. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się oddaleniem jej skargi na decyzję w przedmiocie usług opiekuńczych. Jako podstawę wznowienia wskazała brak pomocy prawnej ze względu na zły stan zdrowia, co uniemożliwiło jej udział w postępowaniu. Sąd, po wezwaniu do wskazania ustawowej podstawy wznowienia i określenia żądania, uznał skargę za niedopuszczalną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę T.W. o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się wyrokiem oddalającym jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie usług opiekuńczych. Skarżąca wniosła o wznowienie, zarzucając przeprowadzenie postępowania bez pomocy prawnej z powodu złego stanu zdrowia, co miało pozbawić ją możliwości udziału. Sąd wezwał ją do jednoznacznego wskazania ustawowej podstawy wznowienia, zachowania terminu oraz określenia żądania. Skarżąca nie spełniła tych wymogów, podtrzymując jedynie żądanie kierowania wezwań do "mecenasa z obowiązku". Sąd, powołując się na art. 280 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała ustawowej podstawy wznowienia ani nie udowodniła, że została pozbawiona możliwości działania. Sąd podkreślił, że odmowa przyznania prawa pomocy nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, a skarżąca była należycie informowana o czynnościach procesowych i miała możliwość obrony swoich praw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przyznania prawa pomocy i w konsekwencji brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała ustawowej podstawy wznowienia. Podkreślono, że odmowa przyznania prawa pomocy jest postanowieniem zaskarżalnym w drodze sprzeciwu, a brak ustanowienia pełnomocnika z tego powodu nie pozbawia strony możliwości działania w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 280 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 273

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżącą ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Brak dowodów na pozbawienie skarżącej możności działania w postępowaniu sądowym. Odmowa przyznania prawa pomocy nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Tymczasem ustawodawca wyraźnie i jednoznacznie uregulował możliwość zaskarżenia przez stronę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy... Sąd w sprawie II SA/Lu 258/25 podejmował wszystkie czynności procesowe wobec skarżącej... Stwierdzenie zaistnienia przesłanki pozbawienia możności działania jest dopuszczalne jedynie w razie kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym (...), a nie jakichkolwiek usterek, czy utrudnień w tym zakresie.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności w kontekście braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu i przesłanki pozbawienia możności działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu i interpretacji przesłanki pozbawienia możności działania w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wznowienia postępowania i prawa pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 761/25 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2026-01-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę o wznowienie postepowania sądowego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2025r., sygn. akt II SA/Lu 258/25 p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie.
Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 września 2025r. w sprawie II SA/Lu 258/25, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 21 marca 2025r. w przedmiocie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych.
W dniu 10 grudnia 2025r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem.
Skarżąca nie wskazała podstawy wznowienia, lecz zarzuciła przeprowadzenie postępowania sądowego bez pomocy prawnej, co ze względu na jej zły stan zdrowia pozbawiło ją możliwości udziału w postępowaniu sądowym. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, który został rozpatrzony odmownie postanowieniem referendarza sądowego z 29 grudnia 2025r., sygn. akt II SPP/Lu 157/25.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału (k.5) skarżąca została wezwana w dniu 7 stycznia 2026r. (k.7) do: jednoznacznego wskazania ustawowej podstawy wznowienia (art. 271 – 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, określenia żądania w zakresie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia.
W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała pismo z 8 stycznia 2026r., w którym podniosła, by wezwanie kierować do "mecenasa z obowiązku"; takie żądanie podtrzymała w sprzeciwie z 13 stycznia 2026r. od postanowienia referendarza w sprawie prawa pomocy, doręczonego jej w dniu 12 stycznia 2026r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu.
Zgodnie bowiem z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci (...).
Ustawowe podstawy wznowienia postępowania zostały określone w art. 271-273 p.p.s.a.. Stosownie do tych przepisów: można żądać wznowienia postępowania sądowego: z powodu nieważności (przesłanki określone w art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a.); gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie i gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia (art. 272 § 1 i § 2a p.p.s.a.); gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) lub w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.)
Podstawę wznowienia powinna wykazać strona w skardze, przy czym samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający ustawie nie jest wystarczające i w takiej sytuacji skarga o wznowienie podlega odrzuceniu (zob. postanowienia NSA z: 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01; 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04; 23 lutego 2011 r., II OSK 257/11; z 25 lipca 2012 r., I FSK 849/12, z 19 grudnia 2012 r., I FSK 1332/12, z 4 września 2013r., I FSK 1424/13).
Również w przypadku, gdy już z samego uzasadnienia skargi wynika, że wskazana podstawa nie zachodzi, skarga o wznowienie podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej przesłance.
W rozpatrywanej sprawie ani skarżąca (pomimo wezwania) nie wskazała podstawy wznowienia, ani z uzasadnienia nie wynika, by rzeczywiście zachodziła podstawa wznowienia.
W istocie skarżąca zarzuca, że Sąd w postępowaniu w sprawie II SA/Lu 258/25 pozbawił ją możliwości udziału w postępowaniu, ponieważ nie uwzględniono jej wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Tymczasem ustawodawca wyraźnie i jednoznacznie uregulował możliwość zaskarżenia przez stronę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, o czym – jak wynika ze sprawy II SPP/Lu 49/25 związanej ze sprawą II SA/Lu 258/25 - skarżąca była pouczona, miała więc możliwość wniesienia sprzeciwu od odmownego postanowienia referendarza sądowego z 12 czerwca 2025r.
Należy też podkreślić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia, wydanego po rozpatrzeniu sprzeciwu, postanowienia sądu wojewódzkiego, a zatem okoliczność, że nie ustanowiono dla strony, wbrew jej żądaniu, pełnomocnika z urzędu, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego, w którym strona domagała się takiego pełnomocnika.
W związku z tym, chociaż stosownie do art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, m.in. "jeżeli strona nie była należycie reprezentowana albo jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania", to jednak takie przesłanki nie występują w niniejszej sprawie.
Należy bowiem zauważyć, że Sąd w sprawie II SA/Lu 258/25 podejmował wszystkie czynności procesowe wobec skarżącej: doręczono jej odpis odpowiedzi na skargę wraz ze stosownymi pouczeniami (k.11), została również zawiadomiona o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz o wyznaczonym składzie sądu (k.22), a następnie skierowano na wskazany przez nią adres odpis sentencji wydanego wyroku wraz z pouczeniami m.in. o trybie jego zaskarżenia poprzez złożenie wniosku o uzasadnienie, a następnie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego; po dwukrotnym awizowaniu skutek doręczenia nastąpił 2 października 2025r. (k.34). Skarżąca brała udział w postępowaniu, bowiem nadesłała pismo z dnia 14 sierpnia 2025r. wraz z załącznikami (k.16 - 21), natomiast nie złożyła skargi kasacyjnej.
W toku postępowania sądowego skarżąca nie była więc pozbawiona możności działania. Stwierdzenie zaistnienia przesłanki pozbawienia możności działania jest dopuszczalne jedynie w razie kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym (np. wydania wyroku bez zawiadomienia strony o rozprawie go poprzedzającej), które de facto eliminują stronę z udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a nie jakichkolwiek usterek, czy utrudnień w tym zakresie". (zob. wyroki NSA: z 3 lipca 2025 r., II FSK 1601/24; wyrok z 23 sierpnia 2023 r., III FSK 132/23).
Z kolei przesłankę "nienależytej reprezentacji" (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) należy odnosić do sytuacji, gdy strona występowała w postępowaniu przez pełnomocnika, który na skutek naruszenia przez sąd przepisów postępowania został pominięty przy podejmowaniu wszystkich bądź niektórych czynności procesowych, a taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ skarżąca brała udział w postępowaniu samodzielnie i Sąd kierował do niej pisma procesowe. Jak wyżej wyjaśniono, o przesłance braku należytej reprezentacji nie można natomiast mówić w sytuacji, gdy strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika z tego powodu, że prawomocnym postanowieniem sąd odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
W związku zatem z niewykazaniem przez skarżącą podstaw wznowienia Sąd skarga podlegała odrzucenia stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI