II SA/LU 760/23

II SA/Lu 760/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 1 pkt 1-3, art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 12 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi I. K. i W. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2023 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania I. K. i W. K. (dalej jako: skarżący), L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: organ, WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako: PINB w B.) z dnia [...] lutego 2023 r. znak: PINB [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach 5,95 x 6,0 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości W. M..
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., działając z urzędu, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., wszczął w dniu 21 października 2022 r. postępowanie administracyjne w sprawie garażu zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w W. M.. Organ I instancji pismem wszczynającym postępowanie poinformował równocześnie o zamiarze przeprowadzenia oględzin w dniu 24 stycznia 2023 r. o godzinie: 10.00-10.30.
W dniu 24 stycznia 2023 r. przeprowadzono oględziny w sprawie garażu zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w Woli M.. W oględzinach brał udział, oprócz przedstawicieli organu, W. K. – współwłaściciel działki. W trakcie oględzin ustalono, że na przedmiotowej działce zlokalizowany jest budynek gospodarczo-garażowy o wymiarach 5,95 x 6,0. Budynek usytuowany jest we wschodnim narożniku działki (bliższa lokalizacja i położenie budynku względem granic została zobrazowana dołączonym do protokołu oględzin szkicem). Z ustaleń kontroli wynika, że budynek garażowo-gospodarczy znajduje się w odległości od 0,70 m do 0,45 m od granicy z działką nr ewid. [...] oraz od 0,55 m do 0,90 m od granicy z działką nr ewid.[...] W protokole oględzin wskazano ponadto, że budynek ma konstrukcję z profili stalowych, obity jest blachą natomiast dach ma konstrukcję dwuspadową o spadku w stronę działki nr ewid. [...] oraz [...]. W środku budynku znajdowały się narzędzia oraz samochód. Zgodnie wyjaśnieniami W. K. zawartymi w treści protokołu przedmiotowy budynek został zrealizowany na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w B. z dnia 15 maja 2013 r. Protokół oględzin został podpisany przez pracowników PINB w B. oraz W. K..
W trakcie postępowania organ I instancji ustalił, że dla działki nr ewid. [...] położonej w W. M. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy B. terenów leśnych i zalesień (uchwala Rady Gminy w B. nr [...] z dnia [...] września 2005 r. - Dz. Urz. Woj. L. nr [...] poz. 3488) dla działki nr ewid.[...] nie określa zasad zabudowy i nie wyznacza ustalonych, czy nieprzekraczalnych linii zabudowy.
Do akt dołączono również zgłoszenie I. K. z dnia 10 maja 2013 r. robót budowlanych na przedmiotowej działce polegających między innymi na postawieniu budynku gospodarczego lub wiaty o wymiarach 6 m x 5,80 m oraz utwardzeniu wjazdu do wiaty płytami ażurowymi – budynek gospodarczy konstrukcji metalowej z gotowych elementów. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz mapę sytuacyjną z zaznaczoną planowaną lokalizacją budynku. Starostwo Powiatowe w B. w piśmie z dnia 15 maja 2013 r. poinformowało inwestorkę – I. K., że nie wnosi sprzeciwu do wykonania przedmiotowych robót budowlanych.
W trakcie zapoznawania się z aktami sprawy w dniu 3 lutego 2023 r. W. K. dołączył do akt mapę z wznowienia granic z dnia 29 maja 2013 r., na której widoczne jest usytuowanie budynku garażowo-gospodarczego objętego niniejszym postępowaniem.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako pr. bud.) nakazał I. K. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach 5,95 m x 6,0 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości W. M..
W uzasadnieniu decyzji PINB w B. opisał stan faktyczny sprawy podkreślając, że legalność wykonania budynku należy badać na podstawie przepisów ustawy i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawi warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązujących w czasie jego realizacji, a więc w maju 2013 r. Zdaniem organu pomimo zgłoszenia wykonania budynku gospodarczego został on wykonany niezgodnie ze zgłoszeniem oraz niezgodnie z warunkami technicznymi. Organ podkreślił, że budynek ten powinien być posadowiony w odległości 1,5 m od granicy z działką [...] oraz 12 m od granicy lasu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że obecnie obowiązujące przepisy nakazują zachowanie odległości 4 m od granicy (konturu) lasu. Organ podkreślił również, że wykonano obiekt o powierzchni 35,70 m2, a więc większej niż przewidywało zgłoszenie. Zdaniem PINB nie jest możliwe dostosowanie budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie określonych robót budowlanych i wobec tego konieczne było orzeczenie o jego rozbiórce.
Odwołanie od decyzji PINB w B. wnieśli I. K. oraz W. K. podkreślając, że nie zgadzają się z nią, gdyż jest krzywdząca i niesprawiedliwa. Skarżący podkreślili, że budynek gospodarczy – blaszak – w sposób nieznaczny łamie przepisy, gdyż odstępstwo od wymiarów wynosi 15 cm z szerokości. Ponadto podkreślili, że nie zgadzają się, że jest to samowola budowlana, gdyż mają zgłoszenie, a blaszak nikomu nie przeszkadza i stoi na ich posesji, a także jest niezbędny do przechowywania sprzętu do codziennego funkcjonowania.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w B. i decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. WINB w pierwszej kolejności wyjaśnił, że dla oceny, czy dany obiekt został wybudowany zgodnie z prawem budowlanym uwzględnić należy stan prawny obowiązujący na dzień wzniesienia obiektu, zwłaszcza, gdy w chwili wszczęcia postępowania obowiązywał inny stan prawny. Naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane powinno być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie powstania samowoli budowlanej, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli budowlanej uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzję według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest zróżnicowanie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków
WINB podkreślił, że budynek gospodarczo-garażowy został wybudowany w 2013 r. w oparciu o zgłoszenie przyjęte przez Starostę B. bez sprzeciwu, jako parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m, związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej (art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 30 ust. 1 pkt 1 pr. bud. w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy, tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz.1623 ze zm.). Organ wskazał, że ze szkicu będącego załącznikiem do ww. zgłoszenia (k. 21 akt I instancji) budynek ten o wymiarach zewnętrznych 5,8 m x 6,0 m o powierzchni zabudowy 34,8 m2 zaprojektowano na działce nr ewid. [...], ścianą szczytową oddzielenia przeciwpożarowego usytuowaną w granicy z działką nr ewid. [...], z dachem dwuspadowym ze spadkiem połaci na własną działkę. Odległość projektowanego budynku od granicy z działką nr ewid.[...] od strony wschodniej miała wynosić 7,0 m, natomiast od strony północnej 1,5 m.
Tymczasem jak wynika z ustaleń organu I instancji dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 24 stycznia 2023 r. inwestorka wybudowała budynek o wymiarach zewnętrznych 5,95 m x 6,0 m o powierzchni zabudowy 35,7 m2. Budynek został usytuowany na działce niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, tj. w odległości ok. od 0,45 m do 0,90 m od granicy działki nr ewid.[...] (od strony wschodniej) oraz w odległości od ok. 0,55 m do 0,90 m od granicy z działką nr ewid.[...] (od strony północnej). Odległość przedmiotowego obiektu od granicy z działką nr ewid. [...] wynosi od 0,45 m do 0,70 m. Natomiast jego odległość od drewnianego budynku stodoły usytuowanej na działce nr ewid. [...] wynosi od 1,1 m do 1,3 m.
W sprawie zauważono, iż rozpiętość konstrukcji przedmiotowego budynku wynosi 6,0 m. Parterowe budynki gospodarcze służące produkcji i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej o rozpiętości konstrukcji powyżej 4,8 m i powierzchni zabudowy powyżej 35 m2, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie były zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w dacie budowy przedmiotowego obiektu.
Organ podkreślił również, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 pr. bud. Przy czym w obecnym stanie prawnym budowa wolno stojących budynków gospodarczych i garaży o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia, a powyżej 35 m2 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy posiada rozpiętość konstrukcji 6,0 m oraz powierzchnię zabudowy 35,7 m2. Budowa takiego budynku w obecnym stanie prawnym, w zależności od jego funkcji, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 14 pr. bud.) bądź zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a pr. bud.).
Organ odwoławczy stwierdził, iż w przypadku budowy obiektu budowlanego na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia, niezgodnie z warunkami tego zgłoszenia, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nadzoru budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie w trybie art. 50 i art. 51 pr. bud.
Następnie organ powołał art. 51 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 51 ust. 7 pr. bud., który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, w przypadku wykonania robót budowlanych, w sposób określony w art. 50 ust. 1, tj.:
1. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
WINB podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 50 ust. 1 pkt 3 pr. bud., gdyż przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 pr. bud.
Organ wskazał ponadto, iż warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy działki określają przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 poz. 1225 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 12 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.:
1. Jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.
3. Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
4. W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;
2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;
3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.
Jak wynika z treści § 12 ww. rozporządzenia, jego przepisy nie dopuszczają sytuowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków w odległości od 0,45 m do 0,90 m od granicy działki, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Z kolei przepis § 271 ust. 8a pkt 1 ww. rozporządzenia stanowi, że najmniejsza odległość budynków wymienionych w § 213 (do których należy przedmiotowy budynek), wykonanych z elementów nierozprzestrzeniających ognia, niezawierających pomieszczeń zagrożonych wybuchem oraz posiadających klasę odporności pożarowej wyższą niż wymagana zgodnie z § 212, od granicy (konturu) lasu zlokalizowanego na działce sąsiedniej - wynosi 4 m.
Wskazać należy, że teren, na którym usytuowany jest przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy nie posiada aktualnego miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego. Natomiast aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gm. B. terenów leśnych i zalesień (uchwala Rady Gminy w B. nr [...] z dnia [...] września 2005 r. - Dz. Urz. Woj. L. nr [...] poz. 3488) dla działki nr ewid.[...], nie określa zasad zabudowy i nie wyznacza ustalonych, czy nieprzekraczalnych linii zabudowy. Jak wynika z treści opisowej i załącznika graficznego ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów leśnych i zalesień działka nr ewid.[...] położona w W. M. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem AH96 ZL (ark. 4 w aktach II instancji) o podstawowym przeznaczeniu: lasy (§ 36 pkt 49 ppkt 1 tekstu planu). Działka nr ewid [...], na której został posadowiony przedmiotowy budynek gospodarczy graniczy bezpośrednio z działką nr [...] stanowiącą las.
Zdaniem WINB w takiej sytuacji wymaganą odległość przedmiotowego obiektu od granicy (konturu) lasu należy określić na podstawie przepisów § 271 ust. 8a pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W rozpatrywanej sprawie odległość przedmiotowego budynku od granicy działki nr ewid.[...] stanowiącej las wynosi od ok. 0,50 m do 0,90 m, co narusza § 271 ust. 8a pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. Wymagana minimalna odległość przedmiotowego budynku od granicy lasu powinna wynosić 4,0 m.
Z kolei zgodnie z § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia minimalna odległość między ścianami zewnętrznymi budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, w przypadku budynków PM i IN (garaży, budynków gospodarczych) nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, być mniejsza niż 8 m (§ 271 ust. 1 kolumna 3 i 4 tabeli).
Organ odwoławczy stwierdził również, że niedopuszczalne jest usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego w odległości od 1,1 m do 1,3 m od drewnianej stodoły znajdującej się na działce sąsiedniej nr ewid. [...].
Reasumując powyższe wyjaśniono, że w rozpatrywanej sprawie brak jest możliwości doprowadzenia przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z prawem z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych określonych w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem wiązałoby się z jego rozbiórką, gdyż nie jest możliwe proste przesunięcie ww. obiektu ze względu na jego gabaryty.
Zdaniem organu II instancji zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie zgłoszenia jednak niezgodnie z warunkami tego zgłoszenia, a w szczególności został on usytuowany w innym miejscu niż przewidywało zgłoszenie, co spowodowało naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W skardze do sądu administracyjnego z dnia 17 lipca 2023 r. na decyzję WINB I. K. i W. K. zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 28 pr. bud. Poprzez przyjęcie, że dla przedmiotowej inwestycji na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż powierzchnia budynku garażowego przekracza 35m2, podczas gdy przedmiotowy budynek pełni funkcję rolniczą i nie przekracza 35m2 i nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia;
- art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 pr. bud. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż istnieją przesłanki do nakazania skarżącym rozebrania budynku garażowo-gospodarczego, podczas gdy analiza stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazuje, iż podczas realizacji inwestycji nie doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego w sposób uprawniający organ nadzoru budowlanego do wydania takiej decyzji;
- art. 29 ust. 2 pkt 1 lit a pr. bud. polegające na niezastosowaniu w sytuacji, gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy miał on zastosowanie, gdyż przedmiotowa inwestycja zlokalizowana na działce gruntu nr ewid. [...] położonej w miejscowości W. M. nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia budowy, gdyż stanowi on budynek gospodarczy, który pełni funkcje rolniczą i nie przekracza 35m2.
Skarżący zarzucili również decyzji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 7, 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej i nieobiektywnej oceny przez organ II instancji materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skutkującej uznaniem, iż w sprawie zaistniały okoliczności dające podstawę do rozbiórki budynku gospodarczego kwalifikowanej błędnie przez organ II instancji, jak i organ I instancji jako wymagającego pozwolenia na budowę podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby budowa budynku gospodarczego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy do organu architektoniczno-budowlanego;
- art. 80 w zw. z art. 85 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnie wykonanych pomiarach budynku gospodarczego, który według organu I instancji posiada powierzchnię 35,7 m2, podczas gdy budynek ten nie przekraczał powierzchni 35m2.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty potwierdzające zasadność podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga podlega oddalaniu, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, w którym doszło do wyjaśnienia w sposób właściwy okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja WINB wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 7 pr. bud., na mocy której nakazano inwestorowi I. K. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach 5,95 x 6,0 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości W. M. z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, tj.: § 12 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sposób uniemożliwiający wykonanie określonych robót budowlanych i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1- 3 pr. bud. 1. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Stosownie do art. 51 ust. 7 pr. bud. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie przez organy obu instancji jest częściowo sporny, jednakże zdaniem tut. Sądu ustalenia dokonane przez organy obu instancji są prawidłowe i pozwoliły na wydanie decyzji zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Niewątpliwe jest, że skarżąca wybudowała na należącej do niej działce budynek gospodarczo-garażowy o wymiarach 5,95 m x 6,0 m zlokalizowany w odległości ok. od 0,45 m do 0,90 m od granicy działki nr ewid.[...] (od strony wschodniej) oraz w odległości od ok. 0,55 m do 0,90 m od granicy z działką nr ewid.[...] (od strony północnej). Odległość przedmiotowego obiektu od granicy z działką nr ewid. [...] wynosi od 0,45 m do 0,70 m. Natomiast jego odległość od drewnianego budynku stodoły usytuowanej na działce nr ewid. [...] wynosi od 1,1 m do 1,3 m. Budynek został zlokalizowany na działce należącej do skarżących nr [...] w miejscowości W. M.. Przedmiotowy budynek została wykonany w maju 2013 r. Dlatego też organy prawidłowo zbadały fakt wystąpienia samowoli budowlanej w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wykonywania budynku.
Zdaniem Sądu dokonane przez organy obu instancji ustalenia w zakresie stanu faktycznego pozwalają na jednoznaczne uznanie, że przedmiotowy budynek pełni funkcję gospodarczo-garażową. Dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenia co do usytuowania budynku oraz jego rozmiarów pozwalają na uznanie, że został on wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. Słusznie organy obu instancji podnosiły, że okoliczność, wykonania budynku niezgodnie ze zgłoszeniem w zakresie jego lokalizacji względem granic z działkami sąsiednimi jak i powierzchni zabudowy powyżej 35 m2 świadczy o możliwości zastosowania sankcji w postaci rozbiórki wynikającej z art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. Zasadne przy tym jest stanowisko organów, że z uwagi na posadowienie budynku gospodarczo-garażowego nie jest możliwe zastosowania jakiejkolwiek z form postępowania naprawczego, gdyż częściowa rozbiórka doprowadziłaby do demontażu kluczowych jej elementów (faktycznie musiałaby doprowadzić do rozbiórki niemal całego budynku), a wzgląd na kształt działki uniemożliwia jego przesunięcie.
Należy ponadto podkreślić, że nawet gdyby uznać, że wykonany przez skarżących budynek nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę i nie był objęty obowiązkiem zgłoszenia, to organy nadzoru budowlanego mogą stosować przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 pr. bud, a także art. 51 ust. 7 w/w ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 (zob. uchwała NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Chodzi tu o przypadki wykonywania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach, w tym z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Każda bowiem inwestycja, choćby nawet zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, winna być realizowana zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wykonany przez skarżących budynek gospodarczo-garażowy powinien niewątpliwie podlegać reżimowy pozwolenia na budowę ze względu na jego wymiary zewnętrzne oraz powierzchnię zabudowy wskazane już kilkukrotnie powyżej. Posadowienie tego budynku oraz realizacja powinny być zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. Należy podkreślić, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. Budynek gospodarczo-garażowy powinien spełniać normatywy wynikające z powołanego rozporządzenia. Sąd, tak jak organy obu instancji, uznał, że posadowienie spornego budynku na działce nr [...] w stosunku do granic działek sąsiednich nr [...] oraz [...] jest sprzeczne z § 12 ust. 1 rozporządzenia. Plan miejscowy gminy B., który nie obejmuje działki nr [...] należącej do skarżących - również nie daje podstaw do takiego posadowienia spornego budynku na gruncie. Podkreślić należy, że plan miejscowym obejmujący działkę leśną nr [...] nie przewiduje innych wymogów przy ustalaniu odległości obiektów budowlanych od granicy działki niż wynika to z przepisów odrębnych. Dlatego też w zakresie posadowienia przedmiotowego budynku zastosowanie znajduje § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przewidujący nie mniejszą niż 3m odległość sytuowania budynków od granicy działki. Nawet w przypadku szczegółowych regulacji zawartych w planach miejscowych lub mających zastosowanie do działek wąskich – o szerokości do 16 m - odległość sytuowania budynków od granicy działek nie może być mniejsza niż 1,5 m - § 12 ust. 2 i 4 pkt 1 rozporządzenia. W związku z posadowieniem spornego budynku w odległości 0,45 m oraz 0,90 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] przepisy powołanego rozporządzenia – techniczno-budowlane – zostały przez inwestorkę złamane. Ten sam wniosek dotyczy posadowienia spornego budynku względem działki leśnej nr [...] – złamano w tym zakresie § 271 ust. 8a pkt 1 rozporządzenia, oraz drewnianej stodoły znajdującej się na działce [...] - § 271 ust. 1 rozporządzenia. Konieczne jest również podkreślenie, że budynek został posadowiony niezgodnie z dołączonym do zgłoszenia z dnia 10 maja 2013 r. szkicem sytuacyjnym, co bardzo dobrze jest widoczne przy zestawieniu owego szkicu (k. 21 akt I instancji) z kopią mapy zasadniczej (k. 8 akt I instancji) oraz kopią mapy dołączoną przez W. K. przygotowaną w ramach postępowania o wznowienie granic działki nr [...] z działką nr [...] (k. 31 akt I instancji). Konsekwencją działania skarżących, które było sprzeczne z przepisami prawa budowlanego była konieczność wydania decyzji o nakazie rozbiórki.
Jak prawidłowo wskazano w decyzjach organów obu instancji w realiach przedmiotowej sprawy nie było możliwości sanowania dokonanych naruszeń. Wniosek ten świadczy o prawidłowości działania organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie. Wobec prawidłowego zastosowania przez organy nadzoru budowlanego prawa materialnego dokonanego na podstawie wszechstronnie zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego nie znajdują również potwierdzenia, w realiach przedmiotowej sprawie, żadne z zarzutów podnoszonych przez skarżących w złożonej przez nich skardze.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.