II SA/Lu 750/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-12-02
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanypozwolenie na budowęodstępstwo od projektuodległość od granicysamowola budowlanapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjinaruszenie procedury

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zamurowanie okien, wskazując na istotne naruszenia proceduralne i potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy.

Sprawa dotyczyła nakazu zamurowania 5 okien w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego, uznanego za samowolne odstępstwo od pozwolenia na budowę i naruszenie przepisów o odległości od granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne, w tym brak należytego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłowe prowadzenie postępowania odwoławczego. Sąd podkreślił konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała zamurowanie pięciu otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał na niejednoznaczność materiału dowodowego, w szczególności brak pełnego projektu budowlanego i potencjalne dowody na realizację obiektu zgodnie z pozwoleniem lub projektem zamiennym. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek dotyczący zmiany sposobu użytkowania budynku, a nie bezpośrednio wykonania otworów okiennych z odstępstwem od pozwolenia. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe prowadzenie postępowania odwoławczego przez organ II instancji, który ograniczył się do rekapitulacji motywów organu I instancji, zamiast merytorycznego rozpatrzenia sprawy od nowa. Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w tym analizy projektu budowlanego, projektu zamiennego oraz stanowiska sąsiadów, a także oceny dowodu zgłoszenia obiektu do użytkowania. W przypadku stwierdzenia, że pozwolenie na budowę dotyczyło obiektu z otworami, prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego byłoby niemożliwe bez wyeliminowania pozwolenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w przedmiocie wykonania otworów okiennych było prowadzone nieprawidłowo, gdyż nie zostało wszczęte z urzędu ani na wniosek dotyczący tego konkretnego zagadnienia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek dotyczący zmiany sposobu użytkowania budynku, a nie wykonania otworów okiennych z odstępstwem od pozwolenia na budowę. Prowadzenie postępowania w innym przedmiocie bez jego formalnego wszczęcia stanowi naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 80 § ust. 2 pkt. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. art. 12

Przepis dotyczy odległości budynku od granicy działki i bezpieczeństwa pożarowego.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. art. 12

Przepis dotyczy odległości budynku od granicy działki, gdy ściana posiada otwory okienne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji. Niekompletność materiału dowodowego. Brak należytego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Niewłaściwe wszczęcie postępowania administracyjnego. Wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące materiału dowodowego i charakteru przepisów o odległości od granicy.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu nadzoru budowlanego o naruszeniu przepisów Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych dotyczących odległości od granicy i zamurowania okien.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy ograniczył się w istocie rzeczy li tylko do zrekapitulowania w syntetyczny sposób motywów, które legły u podstaw decyzji wydanej przez organ I instancji nie można mieć całkowitej pewności, czy ta część pozwolenia na budowę [...] nie miała przewidzianych w elewacji wschodniej otworów okiennych przepisy dotyczące odległości budynku od granicy nie są przepisami związanymi z bezpieczeństwem przeciwpożarowym, a dotyczą stosunków sąsiedzkich

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście nadzoru budowlanego, znaczenie materiału dowodowego, zasady postępowania odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są procedury administracyjne i jak błędy formalne mogą doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się prosta. Podkreśla znaczenie kompletnego materiału dowodowego.

Błędy proceduralne uchylają decyzję o zamurowaniu okien – jak sądy pilnują prawidłowości postępowań administracyjnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 750/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Wiesława Achrymowicz
Witold Falczyński /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art.51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Asyst. sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I - uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II – zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S. kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] wydaną na podstawie przepisów art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) po rozpatrzeniu odwołania S.C. pełnomocnika J.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] nakazującej J. S. dokonać zamurowania 5 sztuk otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 302 w O.L.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] wydaną na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O.L. nakazał J.S. dokonać zamurowania 5 sztuk otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 302 w O.L. do dnia 30 września 2002 r.
Od decyzji tej odwołał się S.C. pełnomocnik J.S. podnosząc, iż organ I instancji nie dostrzegł, iż budynek został odwrócony o 180° i stąd ściana z otworami okiennymi znalazła się po jego przeciwnej stronie oraz, że bezzasadne jest twierdzenie, że inwestor zbliżył obiekt do granicy na odległość 3,30 m.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odwołując się do dowodów zgromadzonych i przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego, podniósł, iż z informacji uzyskanych od Starosty wynika, że nie posiada on dokumentów świadczących zmianie projektu w trakcie budowy, a udzielone pozwolenie na budowę d0otyczy budynku mieszkalnego wykonanego według projektu typowego B-0372 ograniczonego do ½ bliźniaka. Ponadto wskazano, iż po uchyleniu decyzji z dnia [...]kwietnia 2000 r. nr [...] przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...]lutego 2000 r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji
Jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ponownie toczącym się postępowaniu administracyjnym, organ I instancji zbadał zgodność wykonania przez J.S. budynku mieszkalnego z udzielonym pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 1993 r. nr [...]. W toku tego postępowania ustalono na podstawie informacji uzyskanych od Starosty, iż w aktach sprawy dotyczących pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego nie ma dokumentów świadczących o zmianie projektu w trakcie budowy, a inwestor powinien realizować inwestycję zgodnie z udzielonym mu pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 1993 r. Według pozwolenia na budowę, jak również planu zagospodarowania działki będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę, ściana wschodnia budynku powinna posiadać ogniomur i być bez otworów okiennych i drzwiowych. Odwołując się oględzin przeprowadzonych przez pracowników PINB w dniu [...] lutego 2000 r., w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż doszło do odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę polegającego na wykonaniu 5 sztuk otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku. Jak podkreślił organ II instancji, również odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej potwierdza istnienie odstępstwa od pozwolenia na budowę, polegającego na samowolnym odwróceniu budynku o 180°. W konsekwencji ściana wschodnia budynku posiada otwory okienne. Usytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki jest sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, tj. z jego § 12. Stanowi on, iż budynki mieszkalne z materiałów niepalnych lub trudnozapalnych powinny być sytuowane w odległości, co najmniej 4 metrów od granicy działki. Odległość ta może być zaś zmniejszona do 3 metrów, jeżeli ściana budynku od strony działki sąsiedniej nie ma otworów okiennych i drzwiowych. Jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis ten jest związany z bezpieczeństwem pożarowym. Podniesiono również, iż wskazane usytuowanie budynku mieszkalnego narusza również aktualnie obowiązujące przepisy, tj. § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak podniesiono stanowi on, iż jeżeli budynek zwrócony jest w stronę granicy działki ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi, to odległość od granicy działki winna wynosić, co najmniej 4 metry. Wobec tego, organ II instancji, jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przyjął, iż trafnie PINB uznał, że istniejący stan faktyczny sprawy realizuje dyspozycję przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 w kontekście ewentualnej legalizacji odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę i nakazał inwestorowi zamurowanie 5 sztuk otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego.
Od tej decyzji S.C. pełnomocnik J.S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu żądania skargi skarżący formułował zarzut, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, iż budynek został zrealizowany poprzez odwrócenie go o 180° i stąd ściana wschodnia znalazła się po jego przeciwnej stronie, jak również, że na takie odwrócenie inwestor posiadał projekt zamienny. Ponadto, podniósł, iż jakkolwiek w piśmie z dnia 2 kwietnia 2002 r. Starosta informował, iż nie posiada dokumentów świadczących o zmianie projektu, to jednak z informacji tej nie wynika, iż ich nie było. Ponadto, pełnomocnik skarżącego wywodził, iż wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił przepisu ust. 2 § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., który przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 metry dopuszcza zmniejszenie odległości określonych w ust. 1, z tym, że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić, co najmniej 8 metrów. W tym kontekście podnosił, iż warunki wskazane tym przepisem zostały zachowane. Ponadto w skardze podnoszono, iż nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego po upływie 5 lat od dnia zakończenia budowy, jeżeli jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Pełnomocnik skarżącego podnosił także, iż sąsiad J.S. nie wnosił i nie wnosi żadnych zastrzeżeń odnośnie istniejących w ścianie wschodniej budynku okien.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu i ponownie ją przywołując, kwestionował słuszność zarzutów formułowanych w skardze i wnosił o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2004 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 1008/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę pełnomocnika J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2002 r. nr [...].
Rozpoznając skargę kasacyjną J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2004 r., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2004 r. w sprawie sygn. akt OSK 648/04, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie dawał jednoznacznych podstaw do przyjęcia, iż ściana budynku z oknami, co, do których wydany został nakaz ich zamurowania jest usytuowana w odległości 1 m od granicy z działką sąsiednią, podnosząc przy tym, iż wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonej decyzji przepisy dotyczące odległości budynku od granicy nie są przepisami związanymi z bezpieczeństwem przeciwpożarowym, a dotyczą stosunków sąsiedzkich i mają na celu zapewnienie ochrony interesów osób trzecich pozostających w stosunkach wynikających z realizacji inwestycji przez inwestora. Ponadto, odnosząc się do dowodów zebranych i przeprowadzonych w sprawie, NSA podkreślił, iż wobec braku pełnego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę nie można mieć całkowitej pewności, czy ta część pozwolenia na budowę, która stanowiła projekt budowlany obiektu określonego, jako "budynek mieszkalny wg projektu typowego B-0372 ½ bliźniaka docelowo" nie miała przewidzianych w elewacji wschodniej otworów okiennych, o czym może przekonywać to, iż druga cześć bliźniaka ma przewidziane okna w ścianie odpowiadającej elewacji wschodniej. W stanowisku zawartym w uzasadnieniu wyroku, NSA wskazał ponadto, iż na możliwość realizacji obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym może też ewentualnie świadczyć przyjęcie bez zastrzeżeń zgłoszenia przez inwestora obiektu do użytkowania. Ponadto, wskazano, iż postępowania administracyjne wszczęte zostało na wniosek współwłaścicielki nieruchomości w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego nie zaś w przedmiocie wykonania otworów okiennych z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł także, iż gdyby okazało się, że pozwolenie na budowę dotyczyło ½ bliźniaka z otworami w elewacji wschodniej, to bez uprzedniego wyeliminowania pozwolenia na budowę nie byłoby w ogóle możliwe prowadzenie w sprawie postępowania na podstawie przepisu art. 51 prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Ponownie rozpatrując sprawę ze skargi pełnomocnika J. S., Sąd uwzględniając wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 29 września 2004 r., uznał, iż skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. U podstaw decyzji Sądu, niezależnie od argumentów i zarzutów formułowanych w samej skardze legły również inne względy uzasadniające stanowisko o naruszeniu przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrola zaskarżonej decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadność tego stanowiska znajduje zwłaszcza swoje uzasadnienie w ocenach formułowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, w zakresie, w jakim podnosi, iż materiał dowodowy zebrany w toku toczącego się postępowania administracyjnego nie daje podstaw do przyjęcia jednoznacznych ustaleń, co do konkretnych istotnych z punktu widzenia oceny zaskarżonej decyzji, faktów.
Ocena zaskarżonej decyzji formułowanych w stosunku do nich zarzutów musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia – skarga ma, więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności (bezczynności) organów administracyjnych; jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi.
W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż jak należy zasadnie wnosić z lektury akt sprawy, zaskarżona decyzja nie może się ostać.
Zasadnie podnieść należy, tak jak zwrócił na to uwagę w uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek współwłaścicielki działki J.C., w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego nie zaś w przedmiocie wykonania otworów okiennych z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę (k.1, 2, 7, 10, akt administracyjnych I instancji; potwierdza to również "opis sprawy" ujawniony z protokole oględzin z 11 lutego 2000 r.). Stąd też w tym kontekście, zasadnie wyrazić należy wątpliwość, co do możliwości prowadzenia postępowania w przedmiocie jaskrawo nie korespondującym z treścią konkretnego i jednoznacznego żądania wnioskodawczyni, również w sytuacji, gdy lektura akt sprawy administracyjnej nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, iż doszło do wszczęcia postępowania z urzędu w innym przedmiocie niż ten wskazany we wniosku i zawiadomienia o tymże postępowaniu jego stron i uczestników. W tym kontekście uzasadnione wydaje się stanowisko, w świetle, którego postępowanie w przedmiocie wykonania otworów okiennych toczyło się bez jego wszczęcia, o czym przekonuje brak modyfikacji pierwotnego żądania pochodzącego od J.C., jak również brak wszczęcia tegoż postępowania z urzędu, o czym świadczy brak zawiadomienia o jego wszczęciu stron tegoż postępowania. Jak podkreślono w wyroku NSA z 7 września 1989 r. w sprawie sygn. akt SA/Ka 441/89 (OSP 1991 nr 2, poz. 33) prowadzenie postępowania administracyjnego zmierzającego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy może nastąpić w związku ze wszczęciem tegoż postępowania z urzędu przez właściwy organ administracji lub też na wniosek legitymowanego do tego podmiotu. W przekonaniu Sądu, zasadnie, więc należało zakwestionować tryb procedowania organu w niniejszej sprawie.
Abstrahując od powyższego, i odwołując się do ocen zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. w sprawie sygn. akt OSK 648/04, którymi to ocenami Sąd ponownie orzekający w sprawie jest związany i które ponadto w pełni afirmuje, podkreślić należy, iż toczące się postępowanie administracyjne prowadzone było również z naruszeniem zasad wyrażonych na gruncie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa..
W tym kontekście, również jako do podstawowych, odnieść się należy do uchybień wyrażających się w naruszeniu przed organem II instancji innych przepisów postępowania o istotnym wpływie dla wyniku sprawy. W zakresie odnoszącym się do charakteru i istoty postępowania odwoławczego w postępowaniu administracyjnym, podstawowe znaczenie przypisać należy regulacji art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego. Ma on podstawowe znaczenie dla obowiązującego na gruncie kpa modelu instancyjności postępowania administracyjnego. Na etapie postępowania odwoławczego w administracji, w świetle tegoż przepisu oraz przepisu art. 138 kpa obowiązuje zasada, w świetle, której organ II instancji, zobowiązany jest do orzekania na etapie postępowania odwoławczego o istocie sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że do istoty dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy, z czego wynika, iż zadaniem organu administracji II instancji jest nie tyle kontrola zaskarżonej decyzji wydanej przez organ I instancji, co rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. (por. np.: wyrok NSA z 29 kwietnia w sprawie, sygn. akt I SA Łd 112/98; wyrok NSA z 14 października 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1313/98), jak również, iż nie można sprowadzać celu postępowania odwoławczego w administracji, li tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji, albowiem postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa, o to zarówno pod względem legalności, jak i celowości (por. np.: wyrok NSA z 15 października 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1654/97; wyrok NSA z 11 czerwca 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 2498/98). Konfrontując treść wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązujące i w pełni afirmowane w tym względzie przez Sąd orzekający, wypowiedzi judykatywy, w zakresie, w jakim kreują one model postępowania odwoławczego w ogólnym postępowaniu administracyjnym, z trybem procedowania w niniejszej sprawie organu II instancji, stwierdzić należy, iż uchybia on temu modelowi. Jak należy, bowiem sądzić z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy ograniczył się w istocie rzeczy li tylko do zrekapitulowania w syntetyczny sposób motywów, które legły u podstaw decyzji wydanej przez organ I instancji. W tym kontekście znamienne jest, iż organ odwoławczy motywując rozstrzygniecie utrzymujące w mocy decyzję, powołując się na przepisy art. 51 ust. 1 pkt. 2 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jak również przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uczynił to bez szerszej refleksji, do jakiej obligują takie zasady ogólne postępowania administracyjnego, jak te wskazane w przepisach art. 7 i 8 kpa, czy też przepisy szczegółowe zawarte w rozdziale 4 kodeksu postępowania administracyjnego - "Dowody" – zwłaszcza zaś przepisy art. 77 § 1 i 80 kpa.
W kontekście obowiązującego modelu postępowania odwoławczego w administracji – art. 15 i 138 kpa – obowiązujących i adresowanych do organów administracji publicznej zasad ogólnych postępowania administracyjnego – tj. zwłaszcza zasad praworządności, legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu strony – również szczegółowych przepisów regulujących zasady i tryb postępowania dowodowego, obowiązkiem organu było ponowne rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty zgodnie z obowiązującymi przepisami. Lektura akt sprawy, nie daje zaś podstaw ku temu, iżby zasadnie uznać, że organ odwoławczy uczynił zadość obowiązującemu w tym zakresie wzorcowi postępowania, skoro materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy jest niekompletny, a organ odwoławczy obligowany do tego przepisami obowiązującego prawa, nie podjął żadnych procesowych działań, których celem byłoby jego uzupełnienie i następnie kompleksowe rozważenie wszystkich dowodów, które stanowiłyby podstawę rozstrzygnięcia sprawy.
W tym kontekście, odwołując się ponownie do stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, podnieść należy, iż niekompletność materiału dowodowego stanowiącego podstawę orzekania organów administracji publicznej w niniejszej sprawie, jak również nienależyte uwzględnienie istniejących dowodów wyrażało się zwłaszcza w: 1) braku pełnego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, co oznacza, iż do momentu, w którym nie zostanie on poddany gruntownej analizie, nie można mieć całkowitej pewności, czy ta część pozwolenia na budowę, która stanowiła projekt budowlany obiektu określonego, jako "budynek mieszkalny wg projektu typowego B-0372 ½ bliźniaka docelowo" nie miała przewidzianych w elewacji wschodniej otworów okiennych, o czym może przekonywać to, iż druga cześć bliźniaka ma przewidziane okna w ścianie odpowiadającej elewacji wschodniej; podkreślić należy, iż wskazany dowód, jako materiał źródłowy, ma podstawowe znaczenie dla sprawy i zasadnie należałoby oczekiwać podjęcia przez organ niezbędnych działań zmierzających do jego przeprowadzenia, również w zakresie, odnoszącym się do projektu zamiennego, na istnienie, którego powołuje się skarżący; 2) braku przeprowadzenia dowodów na okoliczność stanowiska właścicieli sąsiedniej nieruchomości w kwestii posadowienia budynku ze ścianą z otworami przy granicy działki, a to w związku z tym, iż przepisy dotyczące odległości budynku od granicy nie są przepisami związanymi z bezpieczeństwem przeciwpożarowym, a dotyczą stosunków sąsiedzkich i mają na celu zapewnienie ochrony interesów osób trzecich pozostających w stosunkach wynikających z realizacji inwestycji przez inwestora; 3) braku należytej, gruntownej, przeprowadzonej w powiązaniu z innymi dowodami, analizie dowodu dokonanego przez inwestora i przyjętego bez zastrzeżeń z zgłoszenia obiektu do użytkowania (k.44 akt administracyjnych I instancji); jest to okoliczność istotna, zwłaszcza, gdy zważyć, na to, że brak zastrzeżeń odnośnie tegoż zgłoszenia może prowadzić do wniosku o realizacji obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, również projektem zamiennym, co, do którego nie potwierdzono przecież w toku postępowania administracyjnego, że go nie było; ponadto odwołując się do pisma Starosty z dnia 2 kwietnia 2002 r. (k.45), podnieść należy, iż konfrontując datę zgłoszenia budynku do użytkowania – 8 czerwca 1998 r. – z datą sporządzenia tegoż pisma, wnioskować można zasadnie, iż rzeczywiście nie dość, że zastrzeżenia właściwego organu czasu nie zostały zgłoszone, to upływ czasu między datą zgłoszenia, a nie działaniem właściwego organu w tej sprawie (z treści pisma może wynikać nawet, iż przy założeniu istnienia braków formalnych zgłoszenia, wnoszący je nie był wzywany do ich uzupełnienia) może prowadzić do wniosku o wyrażeniu w tym trybie przez organ administracji oświadczenia wiedzy o realizacji inwestycji zgodnie z zatwierdzonym projektem.
W przekonaniu Sądu, zaniechania przeprowadzenia wskazanych dowodów, zwłaszcza zaś dowodu w postaci zatwierdzonego projektu budowlanego, tym samym ich kompleksowej oceny, uwzględniającej również nakaz ich skonfrontowania musi prowadzić do wniosku, iż ustalenia poczynione w sprawie są ustaleniami dowolnymi. Zasadność tego stanowiska znajduje swoje odzwierciedlenie w obowiązującej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Jak słusznie i trafnie się podnosi nie ustosunkowanie się przez organ do niektórych dowodów budzi wątpliwości, co do prawidłowości oceny innych dowodów (wyrok NSA z 16 lutego 2000 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 28/98), a ponadto, iż "Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materialne dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art.77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa)" (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r. w sprawie sygn. akt III ARN 55/94). Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny i dotyczyć wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Z art. art.77 § 1 kpa wynika, iż organ administracji jest zobowiązany do zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego dla jej rozstrzygnięcia, co uzasadnia również istnienie obowiązku podjęcia przez organ stosownych działań, w tym między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów istotnych dla dokonania ustalenia stanu faktycznego sprawy, również wystąpienia do innych organów lub instytucji, a także zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń.
W przekonaniu Sądu, w świetle wyżej formułowanych ocen i wniosków z nich wypływających zasadnie, więc należało zaskarżoną decyzję uchylić, jako naruszająca przepisy postępowaniu, w zakresie, w jakim wskazano je w przedstawionych rozważaniach. Ponownie orzekając w sprawie, organ II instancji, uwzględni w toku prowadzonego postępowania obowiązujący normatywny model postępowania odwoławczego w administracji, zasady ogólne postępowania (art. 6, 7, 8 kpa) oraz stosowne przepisy szczegółowe (art. 77 § 1, art. 80 kpa), podda zebrany i kompletowany materiał dowodowy wszechstronnej analizie i ocenie, prawidłowo stosując przepisy ustawy Prawo budowlane oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, po czym w zależności od treści poczynionych ustaleń faktycznych i procesu subsumcji wydane adekwatne do nich rozstrzygnięcie, czyniące zadość normatywnym warunkom określonym przepisem art. 107 § 1 i 3 kpa, tak w zakresie odnoszącym się do osnowy decyzji, jak również zwłaszcza jej uzasadnienia prawnego oraz faktycznego.
W pełni afirmując pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 września 2004 r., podnieść też należy, iż gdyby okazało się, że pozwolenie na budowę dotyczyło ½ bliźniaka z otworami w elewacji wschodniej, to bez uprzedniego wyeliminowania pozwolenia na budowę nie byłoby możliwe prowadzenie w sprawie postępowania na podstawie przepisu art. 51 prawa budowlanego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI