II SA/Lu 75/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mleczarskiej B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. odmawiające Spółdzielni dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu do odzysku energii z odpadów. Spółdzielnia twierdziła, że przysługuje jej status strony postępowania na podstawie art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Organy obu instancji uznały, że Spółdzielnia nie spełnia przesłanek do uznania jej za stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia SKO. Sąd wskazał, że żaden przepis prawa nie przewiduje wydania postanowienia w przedmiocie uznania lub odmowy uznania podmiotu za stronę postępowania, a jedynie art. 31 KPA dopuszcza wydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej jako uczestnika. Rozpoznanie zażalenia na takie postanowienie przez SKO stanowiło rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że organy nie mogą wydawać postanowień w przedmiocie statusu strony, a rozpoznanie niedopuszczalnego zażalenia skutkuje nieważnością.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może wydać postanowienie w przedmiocie uznania lub odmowy uznania podmiotu za stronę postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Kodeks postępowania administracyjnego ani ustawa środowiskowa nie przewidują wydania postanowienia w przedmiocie uznania określonego podmiotu za stronę postępowania. Jedynie art. 31 KPA dopuszcza wydanie postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia organizacji społecznej w charakterze uczestnika postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy KPA i ustawy środowiskowej nie dają podstawy do wydania postanowienia w przedmiocie statusu strony. Ustalenie stron następuje zgodnie z art. 28 KPA i przepisami szczególnymi, ale nie w formie postanowienia. Rozpoznanie zażalenia na takie postanowienie stanowi rażące naruszenie prawa.
Czy rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, na które nie przysługuje zażalenie, prowadzi do nieważności tego postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie zażalenia w sytuacji, gdy środek prawny nie przysługuje, stanowi rażące naruszenie art. 141 § 1 KPA i prowadzi do konieczności stwierdzenia nieważności postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 141 § 1 KPA, zaskarżalne w drodze zażalenia są wyłącznie postanowienia wprost wymienione w Kodeksie. Kodeks nie przewiduje postanowienia o uznaniu lub odmowie uznania za stronę, a tym bardziej możliwości zażalenia na takie postanowienie. Prawidłową reakcją SKO powinno być wydanie postanowienia o niedopuszczalności zażalenia.
Przepisy (15)
Główne
u.u.i.ś. art. 74 § 3a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis ten stanowi podstawę materialnoprawną do oceny statusu podmiotu jako strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań, ale nie stanowi podstawy prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie uznania lub odmowy uznania za stronę.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna regulacja dotycząca ustalania kręgu stron postępowania, ma znaczenie materialnoprawne.
k.p.a. art. 31
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Jedyna regulacja procesowa dająca podstawę do wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, ale tylko organizacji społecznej w charakterze uczestnika.
k.p.a. art. 141 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa, na jakie postanowienia służy zażalenie. Brak wskazania na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu jako stronę.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
u.u.i.ś. art. 81 § 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Powód wydania postanowienia przez organ I instancji, jednakże jego dopuszczalność w tym kontekście była kwestionowana.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna postanowienia SKO.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami skargi i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania, w tym zasada miarkowania kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie miały podstawy prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie uznania lub odmowy uznania podmiotu za stronę postępowania. • Rozpoznanie zażalenia na postanowienie, na które nie przysługuje środek zaskarżenia, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością.
Godne uwagi sformułowania
Problem w tym jednak, że żaden przepis prawa – ani Kodeks postępowania administracyjnego, ani ustawa środowiskowa, nie przewiduje wydania postanowienia w przedmiocie uznania określonego podmiotu za stronę postępowania. • Niezależnie jednak od sporów co do tego, czy dopuszczalne jest wydanie postanowienia w przedmiocie uznania albo odmowy uznania za stronę postępowania na podstawie art. 123 k.p.a., orzecznictwo jest zgodne co do tego, że tego rodzaju postanowienie jest niezaskarżalne – nie służy na nie zażalenie. • Prawidłową reakcją Kolegium powinno być wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
sędzia
Anna Ostrowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że organy nie mogą wydawać postanowień w przedmiocie statusu strony, a rozpoznanie niedopuszczalnego zażalenia skutkuje nieważnością."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny popełniony przez organy administracji, który doprowadził do stwierdzenia nieważności ich postanowień. Jest to przykład na to, jak formalne uchybienia mogą wpływać na przebieg postępowania.
“Błąd proceduralny organów administracji doprowadził do stwierdzenia nieważności postanowienia.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.